Bijlage 1 PvA haalbaarheidsonderzoek wegenoverdracht WSHD-Hoeksche Waard

Plan van aanpak Onderzoek overdracht wegen van waterschap Hollandse Delta aan gemeente Hoeksche waard Auteurs Mark Wossink, WSHD Mark van Galen, Gemeente Hoeksche Waard Datum 16 juli 2025 Versie 1.0 Status Definitief

Naam

Vrijgegeven door projectleiders

Mark Wossink

Mark van Galen

Geaccepteerd door bestuurlijke opdrachtgevers

Frank van Oorschot Hein Verbiest

Geaccepteerd door interne opdrachtgevers

Henk Vierhuis Ellen den Outer

Handtekening

Datum

Inhoudsopgave 1

Inleiding................................................................................................................3

2

Doelstelling...........................................................................................................3

3

Beschrijving werkzaamheden.................................................................................3

3.1 3.2 3.3

Initiatieffase................................................................................................................................. 3 Definitiefase................................................................................................................................. 4 Ontwerpfase................................................................................................................................. 4

4

Resultaat en kwaliteit............................................................................................4

4.1 4.2 4.3

Afbakening van het onderzoek.....................................................................................................4 Randvoorwaarden........................................................................................................................ 4 Beschrijving eindresultaat onderzoek overdracht........................................................................5

5

Organisatie...........................................................................................................5

5.1 5.2 5.3

Projectgroep................................................................................................................................. 5 Stuurgroep................................................................................................................................... 5 Overige betrokkenen....................................................................................................................6

6

Planning................................................................................................................7

7

Financiën..............................................................................................................7

8

Informatie.............................................................................................................7 Bijlage 1 Intentieverklaring....................................................................................8 Bijlage 2 Waterschapswegen binnen gemeentegrens Hoeksche Waard....................8

Plan van aanpak Onderzoek overdracht wegen Waterschap Hollandse Delta – gemeente Hoeksche Waard

2 van 8

1

Inleiding

Waterschap Hollandse Delta (hierna te noemen ‘het waterschap’) heeft circa 1.600 km wegen en fietspaden in beheer, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Deze wegen maken onderdeel uit van een netwerk met wegen die in beheer zijn van diverse gemeenten in het beheergebied van het waterschap. Binnen de gemeentegrens van gemeente Hoeksche Waard (hierna te noemen ‘de gemeente’) beheert het waterschap circa 396 km wegen. Door deze versnipperde beheersituatie is het voor gebruikers en omwonenden niet altijd duidelijk van wie een weg is en waar een klacht of vraag kan worden ingediend. Ook komt het voor dat een gemeente haar mobiliteitsbeleid of ruimtelijke plannen niet optimaal kan uitvoeren omdat niet alle betreffende (ontsluitings)wegen in haar beheer zijn. Ook heeft het waterschap de wens zich te richten op zijn kerntaken en verantwoordelijkheden op het gebied van waterveiligheid, schoon water en wateroverlast. Daarom wil het waterschap waar mogelijk het wegbeheer overdragen aan de betrokken gemeenten. Daarom hebben het waterschap en de gemeente op 8 april 2025 een intentieverklaring getekend (zie bijlage 1) waarmee beide partijen hebben afgesproken te onderzoeken of het mogelijk is te komen tot de overdracht van het eigendom en beheer van de betreffende wegen.

Voorliggend plan beschrijft de manier waarop dit onderzoek wordt uitgevoerd en het proces om tot besluitvorming te kunnen komen ten aanzien van een eventuele overdracht.

2

Doelstelling

Het uiteindelijke doel van dit project is te komen tot voldoende inzicht voor de gemeenteraad van de gemeente en de Verenigde Vergadering van het waterschap om te komen tot een besluit over de overdracht van de waterschapswegen en al hetgeen daartoe behoort of onderdeel van uitmaakt, gelegen binnen de gemeentegrenzen van Hoeksche Waard. Om daar op een zorgvuldige wijze invulling aan te geven, wordt in voorliggend plan van aanpak de onderzoeksfase uitgewerkt. Deze fase eindigt bij een ”Go/No Go” -besluit. Wanneer de gemeenteraad en de Verenigde Vergadering beide besluiten om door te gaan met het project, zal het vervolg worden beschreven in een opvolgend plan van aanpak, dat zal leiden tot een definitief voorstel. Gedurende het gehele traject is de gemeente autonoom in haar besluitvorming.

3

Beschrijving werkzaamheden

De uit te voeren werkzaamheden zijn ondergebracht in 3 verschillende fasen, namelijk de Initiatieffase, Definitiefase en Ontwerpfase. Elke fase start met een bijeenkomst van de projectgroep (zie par. 5.1) om de voorliggende werkzaamheden, de actualiteit van dit plan van aanpak en de planning door te nemen. Elke fase wordt afgerond met een bijeenkomst van de stuurgroep (zie par. 5.2) waarin de belangrijke project(tussen)resultaten worden vastgelegd. Tussentijds kan de projectgroep de stuurgroep ook bijeenroepen om belangrijke keuzes of beslissingen te nemen. De afsluitende bijeenkomst van de stuurgroep wordt tevens gebruikt als een (bestuurlijk) moment van ”Go/No Go” voor het starten van de volgende fase. Hieronder staat puntsgewijs opgesomd welke werkzaamheden in de verschillende fasen zijn voorzien.

3.1 1) 2)

Initiatieffase

Opstellen plan van aanpak, waarin opgenomen de opdrachtformulering, te onderzoeken vraagstukken, een uitwerking van alle noodzakelijke werkzaamheden, overlegstructuur, projectcommunicatie en globale planning. De gemeente legt het resultaat voor aan de gemeenteraad. Aansluitend wordt een stuurgroep georganiseerd om de besluitvorming van de gemeenteraad terug te koppelen en de vervolgstappen vast te stellen. Besluitvorming stuurgroep (Go/No Go Definitiefase)

Plan van aanpak Onderzoek overdracht wegen Waterschap Hollandse Delta – gemeente Hoeksche Waard

3 van 8

3.2 1) 2) 3) 4) 5)

6) 7) 8)

Beschrijven en vaststellen van de scope (de over te dragen wegen en objecten) van het onderzoek. Op kaarten/tekeningen vastleggen van de over te dragen wegen en objecten . Vaststellen beheergrenzen/bepalen standaardprofiel over te dragen weg. Onderzoeken welke gegevens (geografisch, technisch en administratief) benodigd zijn Kennisdeling waterschap Hollandse Delta: a) Toelichting op visie/beleid beheer en onderhoud wegen. b) Gezamenlijke bijeenkomst(en) wederzijdse beheerders voor uitleg/toelichting. c) Toelichting van het waterschap op assetmanagement. d) Toelichting van het waterschap op beheersysteem assets. Bepalen van de uitgangspunten voor de beoordeling van de staat van onderhoud op basis waarvan overdracht plaatsvindt. Voorverkenning financiële consequenties verschuiving wegenheffing waterschap Hollandse Delta naar compensatie door Onroerendezaakbelasting (Ozb) gemeente. Beschrijven van mogelijke gevolgen voor het personeel en materieel. Besluitvorming stuurgroep (Go/No Go Onderzoekfase)

3.3 1) 2) 3) 4) 5) 6)

Definitiefase

Ontwerpfase

Inventariseren en registreren van inspectie- en onderhoudsgegevens van de over te dragen wegen en wegelementen. Hierbij is het belangrijk dat de gemeente aangeeft welke gegevens minimaal noodzakelijk zijn voor een goede overdracht. Een visuele schouw maakt ook onderdeel uit van deze inventarisatie. Inventariseren en berekenen kosten voor realisatie gewenste staat van onderhoud. Afspraken maken over de uitvoering en/of afkoop om te komen tot de gewenste staat van onderhoud. Inventariseren samenhang wegenoverdracht met andere projecten en/of processen van het waterschap in de gemeente (bijvoorbeeld overname beheer stedelijk water). Onderzoeken van effecten voor personeel en materieel Opstellen en vaststellen overzicht van de totale financiële consequenties van de overdracht voor partijen (wegenheffing, solidariteitsbijdrage, (eventuele) afkoopsom, verschuiving afdracht gemeentefonds maar ook kosten van personeel en afschrijving investeringen). Besluitvorming stuurgroep (Go/No Go Besluitvormingfase)

Met het doorlopen van de definitie- en ontwerpfase levert de projectgroep de inzichten op die nodig zijn om een tussentijds besluit te nemen over het vervolg van dit project. Afhankelijk van de uitkomsten en de bestuurlijke inzichten worden de resultaten die tot nu toe geleverd zijn, intern teruggelegd bij het bestuur. De resultaten van die bestuurlijke ronde vormen de input van een stuurgroepoverleg, waarin de vervolgstappen worden besproken. Als de stuurgroep besluit om door te gaan naar de volgende fase, wordt hiervoor een tweede plan van aanpak opgesteld. In dat plan van aanpak wordt de besluitvormingsfase uitgewerkt.

4

Resultaat en kwaliteit 4.1

Afbakening van het onderzoek

Het waterschap streeft naar de overdracht van alle openbare wegen en al hetgeen daartoe behoort of onderdeel daarvan uitmaakt gelegen in de gemeente, die momenteel in beheer zijn van waterschap Hollandse Delta. Deze wegen zijn weergegeven op de kaart die is opgenomen in bijlage 2. Als onderdeel van de definitiefase zullen partijen onderzoeken wat daadwerkelijk tot de scope van het onderzoek behoort.

4.2

Randvoorwaarden

Als basis voor de overdracht gelden de vertrekpunten die genoemd zijn in de intentieverklaring (zie bijlage 1): 1)

De overdracht omvat het beheer en onderhoud van de wegen en al hetgeen daartoe behoort of onderdeel daarvan uitmaakt, zoals verhardingen, bermen, fietspaden, voetpaden en trottoirs, duikers, bruggen, openbare verlichting (met inbegrip van ondergrondse bekabeling), wegmeubilair, beplantingen en wegsloten (dit laatste met uitzondering van primaire waterlopen).

Plan van aanpak Onderzoek overdracht wegen Waterschap Hollandse Delta – gemeente Hoeksche Waard

4 van 8

2) 3) 4) 5)

De overdracht van beheer en onderhoud wordt –na bereikte overeenstemming en bestuurlijke besluitvorming– vastgelegd in een overeenkomst als bedoeld in artikel 18a van de Wegenwet, welke overeenkomst de goedkeuring behoeft van de provincie Zuid-Holland. Vanaf de overeen te komen datum van overdracht van het beheer en onderhoud vervalt de verplichting van de gemeente tot doorbetaling van de bijdrage uit het gemeentefonds aan het waterschap. De in beheer en onderhoud over te dragen weggedeelten en wegelementen worden ook in eigendom aan de gemeente overgedragen. Indien het een weg op een actieve waterkering betreft wordt niet de volle eigendom overgedragen, maar wordt ten behoeve van de gemeente een recht van opstal gevestigd voor het hebben van een weg met toebehoren. De actieve waterkering blijft eigendom van het waterschap.

4.3

Beschrijving eindresultaat onderzoek overdracht

Als het onderzoek is afgerond, ligt er een voorstel voor de Verenigde Vergadering van het waterschap en de gemeenteraad van de gemeente wat betreft de eventuele overdracht van de wegen, gelegen in de gemeente. Daarbij zijn zowel de scope, de inhoudelijke condities als de financiële consequenties vastgelegd. Bij een positief besluit werkt de projectgroep een voorstel uit om te komen tot een daadwerkelijke overdracht en de afhandeling van de administratieve en financiële gevolgen daarvan.

5

Organisatie

Voor de uitvoering van het onderzoek is een projectgroep opgericht met ambtelijke vertegenwoordigers van het waterschap en de gemeente. Daarnaast is een stuurgroep ingericht met bestuurlijke vertegenwoordigers van beide partijen en beide interne (ambtelijke) opdrachtgevers. Hieronder staat de projectorganisatie verder toegelicht.

5.1

Projectgroep

In de projectgroep zitten (ambtelijke) medewerkers van beide partijen. De projectgroep komt bij elkaar om de voortgang en acties te bespreken. De leden van de projectgroep zijn verantwoordelijk voor een verdeling van de werkzaamheden, het tijdig uitvoeren van acties, het bijhouden en bewaken van de planning en de interne informatie binnen de eigen organisatie. Ook het opstellen –en uitwerken– van voorstellen voor de stuurgroep valt binnen de taken van de projectgroep. De projectgroep bestaat uit de volgende personen: Naam

Rol

Organisatie

Benodigde uren per jaar (indicatief)

5.2

Projectleider

Waterschap Hollandse Delta

80

Projectleider

Gemeente

80

Assistent projectleider

Waterschap Hollandse Delta

80

Adviseur

Gemeente

40

Adviseur

Waterschap Hollandse Delta

40

1

Stuurgroep

Voor het monitoren van de werkzaamheden van de projectgroep, het bewaken van de voortgang en het tussentijds bespreken van bestuurlijke vraagpunten, stellen het waterschap en de gemeente samen een stuurgroep in. De projectgroep rapporteert de stuurgroep over de voortgang van haar werkzaamheden. Tevens legt de projectgroep belangrijke keuzes en/of beslispunten voor aan de stuurgroep.

In de stuurgroep zitten de volgende personen: 1

Dit betreft een indicatie van het aantal benodigde uren per jaar voor het uitvoeren van de projectgroep activiteiten. Daarnaast moet nog rekening worden gehouden met uren voor inhoudelijke uitwerking of interne afstemming.

Plan van aanpak Onderzoek overdracht wegen Waterschap Hollandse Delta – gemeente Hoeksche Waard

5 van 8

Naam

Rol

Organisatie

H. Vierhuis

Ambtelijke opdrachtgever

Waterschap Hollandse Delta

E. den Outer

Ambtelijke opdrachtgever

Gemeente

W. Joustra

Programmamanager

Waterschap Hollandse Delta

M. van Galen

Projectleider

Gemeente

M. Wossink

Projectleider

Waterschap Hollandse Delta

H. Verbiest

Bestuurlijk opdrachtgever

Gemeente

F. van Oorschot

Bestuurlijk opdrachtgever

Waterschap Hollandse Delta

5.3

Overige betrokkenen

Naast de projectgroep en de stuurgroep zijn bij dit wegenoverdrachtsproject nog meer personen betrokken. Deze mensen worden op basis van hun werkveld en/of expertise op afroep bij het onderzoek betrokken. Op voorhand is een redelijke inschatting te maken van de verschillende benodigde expertises in dit onderzoek, maar onderstaande lijst is niet als uitputtend bedoeld. Wel is het zo dat de hieronder genoemde personen geïnformeerd worden over hun gevraagde medewerking aan het onderzoek zodat zij reeds op de hoogte zijn. Rol

Organisatie

Regisseur wegen

Waterschap Hollandse Delta

Communicatieadviseur

Waterschap Hollandse Delta

Assetmanager (vaar)wegen

Waterschap Hollandse Delta

Juridisch adviseur

Waterschap Hollandse Delta

Financieel adviseur

Waterschap Hollandse Delta

Objectbeheerder wegen/kunstwerken

Waterschap Hollandse Delta

Gebiedsbeheerders

Waterschap Hollandse Delta

Objectbeheerder groen/water

Waterschap Hollandse Delta

Objectbeheerder openbare verlichting

Waterschap Hollandse Delta

Objectbeheerder bagger

Waterschap Hollandse Delta

Data beheer / Gis Specialist

Waterschap Hollandse Delta

Maintenance engineer

Waterschap Hollandse Delta

System engineer

Waterschap Hollandse Delta

Beleidsadviseur

Waterschap Hollandse Delta

Beheerder wegen en civiele kunstwerken

Gemeente

Beheerder groen en bomen

Gemeente

Beheerder riolering en water

Gemeente

Beheerder openbare verlichting

Gemeente

GIS-specialist/Applicatiebeheerder

Gemeente

Gegevensbeheerder

Gemeente

Communicatieadviseur

Gemeente

Adviseur grondzaken

Gemeente

Adviseur Juridische Zaken Beleidsadviseur Mobiliteit

Gemeente

Financieel adviseur

Gemeente

Adviseur HRM

Gemeente

Plan van aanpak Onderzoek overdracht wegen Waterschap Hollandse Delta – gemeente Hoeksche Waard

6 van 8

6

Planning

Het onderzoek is per 8 april 2025 van start gegaan. Het streven is om het onderzoek af te ronden voor 1 mei 2026. De rest van 2026 gebruiken we voor de bestuurlijk besluitvorming in de gemeenteraad en de Verenigde Vergadering (Besluitvormingsfase). Projectfase

Start

Gereed

1. Initiatieffase 2. Definitiefase 3. Ontwerpfase

April 2025 November 2025 Februari 2026

Oktober 2025 Januari 2026 Mei 2026

7

Financiën

Waterschap Hollandse Delta en gemeente Hoeksche Waard dragen zelf de kosten van de eigen ambtelijke en bestuurlijke inzet. Mocht het tijdens het onderzoek noodzakelijk worden gevonden extra onderzoek te doen (zoals grondboringen, verhardingsonderzoeken etc.) dan maken het waterschap en de gemeente daar in alle redelijkheid afspraken over. Het uitgangspunt is in principe dat de kosten daarvan worden gedeeld.

8

Informatie

Gedurende het onderzoek wordt er documentatie ingewonnen en geproduceerd. Alle relevante projectdocumentatie wordt opgeslagen in Microsoft Teams. Het waterschap verzorgt de inrichting en toegankelijkheid/bereikbaarheid van deze omgeving. Het waterschap en de gemeente is zelf verantwoordelijk voor het archiveren van relevante projectdocumentatie in haar eigen (documenten)registratiesystemen.

Plan van aanpak Onderzoek overdracht wegen Waterschap Hollandse Delta – gemeente Hoeksche Waard

7 van 8

Bijlage 1 Intentieverklaring Bijlage 2 Waterschapswegen binnen gemeentegrens Hoeksche Waard

Plan van aanpak Onderzoek overdracht wegen Waterschap Hollandse Delta – gemeente Hoeksche Waard

8 van 8