Bijlage 1 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2025-2040 DEF

IHP Gemeente Hoeksche Waard

Concept oktober 2025

1

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1 Doelstelling 1.2 Aanpak 2. HET ONDERWIJS VAN DE HOEKSCHE WAARD 2.1 Basisonderwijs 2.2 Speciaal basisonderwijs 2.3 (Voortgezet) Speciaal onderwijs 2.4 Voortgezet onderwijs 3. BELEIDSKADERS EN BELEIDSAMBITIES 3.1 Juridisch kader: wet- en regelgeving 3.1.1 Zorgplicht 3.1.2 Verordening 3.1.3 Eigendom 3.2 Beleidskaders gemeente Hoeksche Waard 3.2.1 Voorjaarsnota en Kadernota 2025 3.3 Overige ontwikkelingen 3.3.1 Inclusief Onderwijs in 2035 3.2.2 Functionele upgrade 3.3.3 Inzet op verbetering binnenklimaat 3.3.4 Kinderopvang 3.3.5 Nieuwkomersonderwijs 3.3.6 Netcongestie 3.4 Beleidsambities Hoeksche Waard 3.4.1 Beleidsambitie 1: Inclusief Onderwijs 3.4.2 Beleidsambitie 2: Praktijkonderwijs 3.4.3 beleidsambitie 3: Duurzame Onderwijshuisvesting 3.4.4 Beleidsambitie 4: Samenwerking Onderwijs en Kinderopvang 3.4.5 Beleidsambitie 5: Groene Schoolpleinen 3.4.6 Beleidsambitie 6: Flexibele Onderwijshuisvesting 4. ANALYSE ONDERWIJSHUISVESTING 4.1 De onderwijshuisvesting van de Hoeksche Waard; 4.2 Leerlingenprognose 4.3 Kwaliteitsmeting 4.4 Capaciteitsanalyse onderwijsgebouwen en de ruimtebehoefte 4.4.1 Huisvestingsanalyse per dorp 5. FINANCIEEL KADER 5.1 Investeringen 2025-2030 5.2 Dynamisch plan 6. BIJLAGEN 6.1 Overzicht leerlingenprognose basisonderwijs 6.2 Overzicht leerlingenprognose voortgezet onderwijs 6.3 Managementinfo Kwaliteitsmeting

2

1. INLEIDING Voor u ligt het geactualiseerde IHP voor 2025-2030 met dezelfde opzet en basisuitgangspunten als de vorige keer. In 2021 is het eerste Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (hierna IHP) van de gemeente Hoeksche Waard opgeleverd voor de periode van 2020-2024. Daarnaast zijn er een aantal nieuwe gezamenlijke ambities geformuleerd, gekoppeld aan gereserveerde financiële kaders tot en met 2030 en een doorkijk naar de jaren erna, tot 2040. Dit is enigszins beperkt, het vervangingsvraagstuk op langere termijn wordt in het volgende IHP meegenomen gezien de huidige leeftijd van de onderwijsgebouwen. De komende jaren voeren we onderzoeken uit naar de staat van de onderwijsgebouwen en naar mogelijke locatie wijzigingen voor vervangende nieuwbouw. Het IHP bestaat uit een strategisch deel, met daarin de kaders en uitgangspunten voor de Onderwijshuisvesting en een operationeel deel waarin de knelpunten en oplossingen worden uitgewerkt. Het IHP is in samenwerking met de schoolbesturen tot stand gekomen. Deze samenwerking is ook noodzakelijk. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor (vervangende) nieuwbouw en/of renovatie. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie van schoolgebouwen. De taken en rollen van gemeente en schoolbesturen zijn zo nauw met elkaar verweven, dat alleen in nauwe samenwerking de in dit IHP verwoorde meerwaarde kan worden bereikt.

Zo zijn we van Passend Onderwijs naar Inclusief onderwijs toe aan het werken en blijft een Integraal Kind Centrum actueel. Ook zijn we trots om te kunnen melden dat de voorziening Praktijkonderwijs opnieuw naar De Hoeksche Waard komt. 1.1. Doelstelling Met het IHP worden de kaders bepaald waarbinnen de gemeente Hoeksche Waard, samen met de schoolbesturen die actief zijn in de gemeente, investeert in de huisvesting van het basisonderwijs, (speciaal) basisonderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs. In formele zin laat de gemeente hiermee zien op welke wijze zij haar zorgplicht, op grond van de taak die zij heeft in het voorzien van huisvesting voor het onderwijs, wenst in te vullen. Dit IHP is het beleidskader voor het onderwijshuisvestingsbeleid voor de periode 2025-2030 en geeft een doorkijk tot 2040. Het IHP: - biedt gemeenten en schoolbesturen een meerjarenperspectief, waarop het eigen (investerings-)beleid kan worden afgestemd. - leidt tot een betere beheersbaarheid van de investeringen en voorkomt ad hoc beslissingen. - helpt de gemeente en het onderwijs daarmee met het effectief inzetten van haar middelen voor onderwijs en stimuleert samenwerking tussen de betrokken partners.

- introduceert, vooruitlopend op de wijziging in de wetgeving, renovatie als middel tot levensduurverlenging van onderwijsgebouwen, - wordt elke 4 jaar herijkt, zodat het beleidskader blijft aansluiten bij de vragen en behoeften van dat moment. Dit is vooralsnog niet verplicht echter vooruitlopend op de wetswijziging, heeft de gemeente dit reeds doorgevoerd. 1.2. Aanpak Zoals omschreven in de inleiding, is het IHP in samenwerking met de schoolbesturen ontwikkeld. Ieder schoolbestuur heeft constructief geparticipeerd in het IHP-traject. Daarbij zijn gezamenlijk de volgende stappen doorlopen: - Stap 1: om te komen tot een gezamenlijke visie en beleidsuitgangspunten is in een gezamenlijk (op overeenstemming gericht overleg [OOGO]) en in afzonderlijke overleggen met de schoolbesturen gesproken over de toekomst van de onderwijshuisvesting. De uitkomsten van deze bijeenkomst zijn vastgelegd in de “Beleidsambities IHP Hoeksche Waard” (hoofdstuk 3.4). - Stap 2: op basis van de Beleidsambities en de beoordeling van het gebouwenbestand is een vierjarige huisvestingsagenda geformuleerd met daarin de uitvoeringsopgaven voor de komende vier jaren (2025-2030). - Stap 3: de huisvestingsagenda is financieel vertaald.

3

2. HET ONDERWIJS VAN DE HOEKSCHE WAARD Dit hoofdstuk beschrijft het onderwijsaanbod van de gemeente Hoeksche Waard, waarvoor de gemeente een zorgplicht heeft op het gebied van onderwijshuisvesting. 2.1. Basisonderwijs Het scholenlandschap van de gemeente Hoeksche Waard voor het basisonderwijs is divers. Er zijn verschillen in denominatie, onderwijsconcept en omvang. Er zijn 6 schoolbesturen voor basisonderwijs in de gemeente Hoeksche Waard gevestigd. Gezamenlijk hebben de schoolbesturen 39 basisscholen en 3 nevenvestigingen. Ze verzorgen het basisonderwijs voor 7.098 leerlingen (teldatum 1 oktober 2024). Schoolbestuur

Denominatie

Scholen 18*

Leerlingen 1-10-2024 3092

Leerlingen % 2024 43%

De Hoeksche School

Openbaar

CSG De Waard VCOHW Vereniging tot Stichting en Instandhouding School met de Bijbel Nieuw-Beijerland Katholieke Stichting Willibrordus Samenwerkende Vrijescholen

Protestants-Christelijk Reformatorisch Reformatorisch

13* 5 1

2558 707 324

36% 10% 5%

Rooms-Katholiek Antroposofisch

1 1

218 199

3% 3%

* waarvan 1 school met een nevenvestiging 2.2 Speciaal basisonderwijs Voor kinderen die zich op de gewone basisschool niet onder optimale condities ontwikkelen is er het speciaal basisonderwijs (SBO). SBO-scholen hebben dezelfde kerndoelen als gewone basisscholen, maar de leerlingen krijgen meer tijd om die te halen. Het SBO is een combinatie van regulier basisonderwijs aangevuld met specifieke leer-, gedrags- en opvoedingsexpertise. De groepen in het SBO zijn kleiner en er zijn meer deskundigen. Er waren voorheen 2 schoolbesturen in de Hoeksche Waard (de Hoeksche School en CSG de Waard) die beide SBO aanboden op de locatie het Mozaïek. Vanaf 1 september 2025 zijn de SBO scholen Het Pluspunt en De Willem Alexanderschool samengegaan en gaan zij verder onder de naam Het Palet. Schoolbestuur

Denominatie

Schoolnaam

De Hoeksche School CSG De Waard

Openbaar Protestants-Christelijk

Het Pluspunt Willem Alexanderschool

* teldatum 1 oktober 2025 zal onder een andere naam zijn, Het Palet, en alleen van De Hoeksche School

4

Leerlingen 1-10-2024 * 110 57

Leerlingen % 2024 66% 34%

2.3 (Voortgezet) Speciaal onderwijs Het (voortgezet) speciaal onderwijs, (V)SO, biedt onderwijs aan leerlingen die specialistische en/of intensieve begeleiding nodig hebben. Het gaat daarbij om begeleiding die niet geboden kan worden in het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs of voortgezet onderwijs. Schoolbestuur

Denominatie

Schoolnaam

CSG De Waard

Protestants-Christelijk

ZML De Ark

Leerlingen 1-10-2024 87

De Ark verzorgt onderwijs voor leerlingen met een verstandelijke beperking in de leeftijd van 4 tot 19 jaar op één locatie in Oud-Beijerland, te weten het Mozaïek. 2.4 Voortgezet onderwijs Net als bij het basisonderwijs is er een divers aanbod voor het voortgezet onderwijs (VO). Er zijn twee* schoolbesturen voor VO in de Hoeksche Waard. Gezamenlijk hebben de schoolbesturen 4 scholen verspreid over 5 locaties. Ze verzorgen het VO voor 3.513 leerlingen. Alle onderwijsniveaus zijn in de Hoeksche Waard aanwezig: van praktijkonderwijs (vanaf 2027) tot en met gymnasium. Schoolbestuur

Denominatie

Schoolnaam

Leerlingen 1-10-2024 578 1255 871

Leerlingen % 2024 17% 36% 25%

De Hoeksche School De Hoeksche School Vereniging voor Christelijk Voortgezet Onderwijs in de Hoeksche Waard (VCVO) Vereniging voor Christelijk Voortgezet Onderwijs in de Hoeksche Waard (VCVO) Yvverta*

Openbaar Openbaar Protestants Christelijk

Actief College Hoeksch Lyceum CSG Willem van Oranje, locatie Zoomwijck

Protestants Christelijk

CSG Willem van Oranje, locatie Poortwijk

372

11%

Openbaar

Yverta

392

11%

*Voor de huisvesting van Het Yuverta in Klaaswaal heeft de gemeente geen verantwoordelijkheid. Het groenonderwijs valt onder het ministerie van Landbouw. Deze school is niet opgenomen in dit IHP. 3. BELEIDSKADERS EN BELEIDSAMBITIES 3.1 Juridisch kader: wet- en regelgeving 3.1.1 Zorgplicht Gemeenten hebben op het gebied van onderwijshuisvesting een zogeheten zorgplicht. De onderwijswetgeving stelt dat een gemeente dient te voorzien in adequate huisvesting voor het BO, SBO, (V)SO en VO. De voorzieningen in de huisvesting waarvoor de gemeente verantwoordelijk is zijn vastgelegd in de wetgeving. Daarbij gaat het onder andere om (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding en herstel van constructiefouten. Het onderhoud (binnen- en buitenkant) en de exploitatie van schoolgebouwen is de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen. 3.1.2 Verordening De uitvoering van de zorgplicht wordt geregeld via een juridisch instrument, de verordening. Op grond van de Gemeentewet (artikel 149), Wet op het Primair Onderwijs (artikel 102), Wet op de Expertisecentra (artikel 100) en Wet op het Voortgezet Onderwijs (artikel 76) is de gemeenteraad verplicht bij verordening een regeling op te stellen.

De verordening is de basis voor onderwijshuisvestingsbeleid en regelt uitgangspunten voor onder andere de voorzieningen die schoolbesturen kunnen aanvragen bij een gemeente, criteria voor het toetsen van deze aanvragen en procedurele afspraken. De raad van de gemeente Hoeksche Waard heeft op de “Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Hoeksche Waard 2021” (hierna

5

huisvestingsverordening) vastgesteld op 23 maart 2021. De huisvestingsverordening is gebaseerd op de modelverordening van de VNG. Geactualiseerde verordening 2026 De VNG is bezig met actualisatie modelverordening. De verwachting is dat de actualisatie in januari 2026 afgerond en beschikbaar is. In 2026 zal dan, middels College- en Raadsvoorstel, onze huidige Verordening aangepast worden. Voor zover nu bekend, gaat de nieuwe modelverordening geen grote consequenties hebben op onze huidige Verordening/IHP. De verwachting is dat het opstellen van een IHP verplicht wordt en dat renovatie in de nieuwe Verordening wordt opgenomen. Beiden zijn al van toepassing op Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Hoeksche Waard 2021. Andere mogelijke consequenties op dit IHP 2025-2030 door de wetswijziging en/of aanpassing van de modelverordening 2026 zijn vooralsnog niet bekend. 3.1.3 Eigendom De eigendom van de schoolgebouwen is wettelijk geregeld. Uitgangspunt is dat het schoolbestuur juridisch eigenaar is van het schoolgebouw en de gemeente het economisch claimrecht heeft. Onder juridisch eigendom moet worden verstaan het eigenaar zijn van terrein en opstallen zoals beschreven in het Kadaster.

Onder economisch claimrecht moet worden verstaan het van rechtswege vervallen van het juridisch eigendom aan de gemeente indien het gebouw niet meer voor onderwijsdoeleinden wordt gebruikt. Achterliggende gedachte van deze constructie is dat de gemeente de realisering van de schoolgebouwen financiert. Het economisch claimrecht van de gemeente beperkt het juridisch eigendom van het schoolbestuur in die zin dat het schoolbestuur een schoolgebouw niet mag vervreemden of, zonder toestemming van de gemeente, het gebouw mag bezwaren met een zakelijk recht. De onderwijswetgeving gaat ervan uit dat de (toekomstige) juridisch eigenaar van het schoolgebouw ook optreedt als bouwheer/opdrachtgever. Daarvan kan, op verzoek van het schoolbestuur, worden afgeweken. In sommige gevallen wordt ervoor gekozen de gemeente bouwheer/opdrachtgever te laten zijn. Na oplevering van het gebouw wordt de eigendom dan aan het schoolbestuur overgedragen. Voor het instandhouden van het schoolgebouw en de zorg voor de veiligheid van de leerlingen, leerkrachten en ouders is de juridisch eigenaar verantwoordelijk. Deze verantwoordelijkheid staat los van de vraag wie verantwoordelijk is voor het bekostigen van een voorziening. Voor de bekostiging van het noodzakelijke onderhoud aan de gebouwen ontvangt het schoolbestuur een rijksvergoeding.

3.2 Beleidskaders gemeente Hoeksche Waard In deze paragraaf worden de gemeentelijke beleidskaders genoemd die van toepassing zijn op het IHP. 3.2.1 Voorjaarsnota 2025 en Kadernota 2026 Vooruitlopend op het IHP 2025-2030 zijn er middels de Voorjaarsnota 2025 al middelen door de voor een aantal wettelijke taken, conform de verordening, beschikbaar gesteld, te weten de uitbreidingen voor de scholen Het Actief College, Het Hoeksch Lyceum, Het Praktijkonderwijs en De Fontein. De benodigde aanvullende financiële middelen, buiten de middelen die al in onze begroting zijn verwerkt, worden middels dit IHP via een aparte begrotingswijziging beschikbaar gesteld. Middels dit IHP worden, behoedens een beperkte aantal (tijdelijke) impulsen geen aanvullende middelen aangevraagd. Hiervoor is er een begrotingswijziging bij het voorstel aan de raad bijgevoegd. 3.3 Overige ontwikkelingen In deze paragraaf worden landelijke en lokale (externe) ontwikkelingen beschreven die van invloed zijn geweest, of in de toekomst mogelijk invloed zullen hebben op het IHP Hoeksche Waard. 3.3.1 Inclusief Onderwijs in 2035 (bron OCW beleidskader april 2024) De ambitie vanuit het Rijk is dat kinderen zoveel als mogelijk dichtbij huis naar school gaan. Dit is een doorontwikkeling op Passend Onderwijs. De scholen hebben tot 2035 de tijd om het onderwijs zodanig in te richten.

6

Binnen inclusief primair en voortgezet onderwijs zijn alle kinderen en jongeren welkom op een school dicht bij huis. Wie je ook bent en wat je talenten ook zijn. Iedereen telt mee, doet mee en is gelijkwaardig. En er wordt samen en van elkaar geleerd. Zo leren kinderen en jongeren dat iedereen verschillend is en dat ook te respecteren. Bij inclusief onderwijs krijgen kinderen en jongeren met dezelfde talenten gelijke kansen. Ze kunnen het profiel en de vakken kiezen die ze willen. Zo kan iedereen een baan vinden die bij hem of haar past. Inclusief onderwijs heeft een positief effect op het leren en de ontwikkeling van alle kinderen en jongeren. Het legt de basis voor een inclusievere samenleving. Een inclusieve school heeft drie kenmerken. 1. Iedereen is welkom, ontwikkelt zich en hoort erbij Ieder kind en iedere jongere kan naar dezelfde scholen en schoolsoorten als de kinderen en jongeren uit de buurt. Ieder kind en iedere jongere wordt gewaardeerd en gezien. Het schoolgebouw en de leermiddelen zijn toegankelijk voor de kinderen, jongeren, ouders en het schoolteam. 2. Er is goede ondersteuning voor iedereen Het schoolteam bestaat uit leraren, onderwijsondersteunend personeel, jeugdhulp professionals en zo nodig zorgpersoneel. Het schoolteam zorgt voor goede ondersteuning voor alle leraren en alle kinderen en jongeren.

Kinderen, jongeren en hun ouders denken vanuit hun eigen ervaring mee over de ondersteuning. 3. Alle kinderen en jongeren leren en doen mee Ieder kind en iedere jongere leert op zijn of haar eigen niveau en op een manier die bij hem of haar past. Ieder kind en iedere jongere leert samen met en van de klasgenoten. Zo kan iedereen zich zo goed mogelijk ontwikkelen. 3.3.2 Functionele Upgrade In het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2021–2024 en de gemeentelijke Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs is de voorziening Functionele Upgrade (FU) opgenomen als aanvullende mogelijkheid bovenop de modelverordening. Deze voorziening bood scholen de kans om hun gebouwen aan te passen aan hun onderwijskundige visie, met een cofinanciering van 50% door het schoolbestuur. De gemeente stelde hiervoor middelen beschikbaar. In de praktijk is deze voorziening slechts één keer benut, namelijk door de Willibrordusschool. In het OOGO (Op Overeenstemming Gericht Overleg) is in goed overleg met de schoolbesturen besloten om de beschikbare middelen voor de functionele upgrades in te zetten voor verbetering binnenklimaat. Zie voor verdere toelichting 3.3.3 Bij de herziening van de modelverordening Onderwijshuisvesting in 2026 worden de betreffende artikelen formeel geschrapt via een College- en Raadsvoorstel.

3.3.3 Inzet op verbetering binnenklimaat In 2021 en 2022 konden schoolbesturen gebruikmaken van de Rijksregeling SUVIS (Specifieke Uitkering Ventilatie in Scholen). Deze regeling financierde 30% van de kosten voor ventilatieverbetering. De gemeente heeft aanvullend 35% bijgedragen, waardoor de resterende 35% voor rekening kwam van de schoolbesturen. Hoewel binnenklimaat volgens de geldende verordening geen voorziening is, is in overleg met de schoolbesturen besloten om de beschikbare middelen uit het IHP van de FU in te zetten voor verbetering van het binnenklimaat. Dit besluit is in oktober 2024 formeel bekrachtigd. Bijna alle scholen in de Hoeksche Waard hebben gebruik gemaakt van deze regeling. De afronding van de verbetermaatregelen van de deelnemende scholen moet uiterlijk 1 februari 2026 plaatsvinden.

7

3.3.4 Kinderopvang Het kabinet was in 2026 voornemens een volgende stap naar bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders te faciliteren. De insteek was dat kinderopvang dan voor een grotere groep werkende ouders beter betaalbaar wordt. Dat betekent dat voor ouders meer werken meer gaat lonen. In 2027 zou de vergoeding verder omhooggaan, waardoor de kinderopvang bijna gratis wordt voor middeninkomens met een gezamenlijk inkomen tot bijna 2 keer modaal. In 2029, wanneer het nieuwe stelsel ingaat, wordt de vergoeding inkomensonafhankelijk. Alle werkende ouders krijgen dan recht op het maximale vergoedingspercentage van 96%. Nu het kabinet op 3 juni 2025 gevallen is, is bovenstaand nog onbekend. Aangezien kinderopvang ook niet valt onder de onderwijswetgeving en de Verordening laten we dit verder buiten beschouwing. 3.3.5. Nieuwkomersonderwijs Gemeente en schoolbesturen dragen beide zorg voor nieuwkomersonderwijs. Samen met gemeenten in de regio werken we aan het realiseren van voldoende onderwijsplekken (taalonderwijs) voor nieuwkomersleerlingen en aan de doorstroom van leerlingen naar regulier onderwijs. Het Primair Onderwijs voor nieuwkomersleerlingen is lokaal georganiseerd: leerlingen kunnen terecht op het Oekraïense les-punt in Strijen, de taalklas in Oud-Beijerland of de AZC school het Uitzicht in Maasdam.

Het Voortgezet Onderwijs voor nieuwkomersleerlingen is regionaal belegd: leerlingen kunnen terecht op de ISK-locaties in Dordrecht, Spijkenisse of Middelharnis. Het nieuwkomersonderwijs in Nederland is sinds oktober 2023 wettelijk vastgelegd via de Wet tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in het onderwijs. Landelijk wordt wetgeving verder uitgewerkt en op korte termijn worden aanvullende beleidsmaatregelen genomen voor de organisatie van het onderwijs aan nieuwkomers. 3.3.6 Netcongestie Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnetwerk overbelast is. Er is dan meer vraag naar elektriciteit dan het net kan leveren. Dit kan leiden tot problemen zoals spanningsdalingen, uitval van apparatuur of vertragingen bij het aansluiten van uitbreidingen van bestaande schoolgebouwen en/of nieuwbouw van scholen. In het ergste geval kan dit effect hebben op bestaande woningbouwplannen en de daarbij horende maatschappelijke voorzieningen. 3.4 Beleidsambities 3.4.1. Beleidsambitie 1: Inclusief Onderwijs Ambitie Onze gezamenlijke ambitie is dat alle kinderen en jongeren in 2035 zoveel mogelijk dichtbij huis naar school gaan. Dit is een doorontwikkeling van Passend Onderwijs naar een volledig inclusief onderwijssysteem. In de Hoeksche Waard betekent dit dat ieder kind welkom is op een reguliere school in de buurt, ongeacht achtergrond, ondersteuningsbehoefte of talenten.

Inclusief onderwijs draagt bij aan gelijke kansen, wederzijds respect en sociale cohesie. Het legt de basis voor een inclusieve samenleving waarin iedereen meedoet en zich kan ontwikkelen op een manier die bij hem of haar past. Uitgangspunten  De transitie naar inclusief onderwijs vraagt om aanpassingen in de fysieke leeromgeving.  Er is behoefte aan meer variatie in werkplekken, ondersteuningsruimten en ruimte voor begeleiding vanuit school en jeugdhulp.  Bij bestaande gebouwen met overmaat kan leegstand worden benut. Bij nieuwbouw is dat lastiger. Daarom kunnen scholen bij renovatie of vervangende nieuwbouw beargumenteerd kiezen voor extra vierkante meters. Deze ‘meer meters’ worden gefinancierd door de gemeente; de exploitatiekosten zijn voor het schoolbestuur. Voor de periode 2026–2030 is de gemeente voornemens een bedrag van maximaal €200.000 voor de gehele looptijd (2026-2030) beschikbaar te stellen voor het geschikt maken van bestaande schoolgebouwen voor inclusief onderwijs. Dit betreft daarmee een tijdelijke beleidsimpuls. Dit gebeurt op basis van cofinanciering: het schoolbestuur draagt 50% van de kosten zelf. Per project wordt bekeken of het schoolbestuur de extra meters kan exploiteren en welke kansen multifunctioneel ruimtegebruik biedt zonder extra investering. Het

8

aanvullend benodigde budget van €200.000 voor deze tijdelijke beleidsimpuls is onderdeel van de begrotingswijziging welke via dit voorstel aan de raad ter goedkeuring wordt voorgelegd. Onderwijs Zorg Arrangementen (OZA’s) Een concrete invulling van inclusief en thuisnabij onderwijs zijn de Onderwijs Zorg Arrangementen (OZA’s). Deze bieden kinderen met extra ondersteuningsbehoeften de kans zich optimaal te ontwikkelen binnen het onderwijs. Er zijn al initiatieven in ontwikkeling, waaronder een samenwerking tussen SO De Ark en KDC Kleurrijk. Andere OZA’s volgen. De gemeente werkt hierin samen met samenwerkingsverbanden PO en VO, schoolbesturen, scholen en jeugdhulpaanbieders. Hoewel nog niet duidelijk is of deze initiatieven leiden tot extra ruimteclaims, wordt per project gekeken naar de ruimtelijke en financiële haalbaarheid. 3.4.2

Beleidsambitie 2: Praktijkonderwijs

Ambitie De gemeente Hoeksche Waard en de betrokken onderwijsinstellingen delen de ambitie dat ieder kind op het eiland recht heeft op goed, thuisnabij onderwijs, ingericht vanuit ontwikkelingsmogelijkheden. Diversiteit wordt gezien als een kans om met en van elkaar te leren. Onder de missie “Samen op ons eiland” wordt gestreefd naar het organiseren van onderwijs voor álle leerlingen binnen de Hoeksche Waard. Het praktijkonderwijs speelt hierin een belangrijke rol. Het biedt kwetsbare jongeren ondersteuning in hun weg naar volwassenheid, met aandacht voor wonen, vrije tijd en werk. Door middel van praktische vaardigheden, ervaringsgericht leren en individuele begeleiding helpt het praktijkonderwijs jongeren hun potentieel te bereiken en een plek op de arbeidsmarkt te vinden. De gezamenlijke, reeds besloten, ambitie is om uiterlijk augustus 2027 weer praktijkonderwijs aan te bieden in de Hoeksche Waard, te starten met fase 1 binnen Het Actief College. De voorbereidingen voor de uitbreiding zijn reeds gestart.

Uitgangspunten      3.4.3.

Praktijkonderwijs is gericht op jongeren die extra ondersteuning nodig hebben in hun ontwikkeling richting zelfstandigheid en werk. Het onderwijs wordt kleinschalig en gefaseerd opgebouwd, te beginnen met een groep van circa 15 leerlingen in 2027. Het Actief College wordt verbouwd en uitgebreid met 500 m², inclusief een eigen verdieping voor praktijkonderwijs. De Raad heeft ingestemd met ruimte voor praktijkonderwijs in de kadernota 2026; de voorbereiding start in 2025. Jaarlijks wordt een nieuwe groep leerlingen toegevoegd, zodat het aanbod geleidelijk groeit. Beleidsambitie 3: Duurzame Onderwijshuisvesting

Ambitie De gemeente en de schoolbesturen zien het realiseren van duurzame huisvesting als een maatschappelijke verantwoordelijkheid. De gemeente Hoeksche Waard heeft de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn. Dit houdt in dat alle energie die in de Hoeksche Waard wordt gebruikt, ook in de Hoeksche Waard wordt opgewekt. Een duurzaam gebouw heeft een positief effect op het onderwijs én op het leefklimaat voor de toekomstige generaties. Daarnaast leren leerlingen het belang van duurzaamheid. Bij de realisatie van onderwijshuisvesting dient rekening te worden gehouden met duurzaamheidseisen.

Uitgangspunten

9





In het IHP wordt onderscheid gemaakt tussen twee categorieën schoolgebouwen. Enerzijds hebben we te maken met gebouwen die in de komende periode te maken krijgen met renovatie of vervangende nieuwbouw en anderzijds met scholen die de komende jaren zonder ingrijpende aanpassingen in stand gehouden worden. De gemeente is, in het verlengde van de nieuwe regelgeving, verantwoordelijk voor de bekostiging van Bijna Energie Neutraal (BENG), maar is, hoewel daartoe niet verplicht, bereid om de bekostiging voor nieuwbouw te baseren op Energie neutraal (ENG)

Regeling(en) Scholen in de regio Zuid-Holland Zuid hebben de mogelijkheid om samen met de regiogemeenten en de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) een convenant Verduurzaming Scholen af te sluiten. Het convenant wordt afgesloten om samen te werken aan duurzame bedrijfsvoering van de deelnemende scholen. Het convenant is opgezet om scholen de tijd, informatie en handvatten te bieden om te voldoen aan de wettelijke en of gewenste verduurzamingsmaatregelen. Hier staat tegenover dat van de scholen wordt verwacht dat zij naast de wettelijke maatregelen ook bovenwettelijke maatregelen uitvoeren. Het concept convenant van OZHZ is puur informatief en dient als leidraad voor de informatie. Naast het convenant van OZHZ, is er een ontzorgingsprogramma dat door de Provincie Zuid-Holland aan scholen wordt aangeboden. Beide regelingen bieden scholen dus ondersteuning bij de verduurzaming van hun gebouwen. De regelingen zijn niet verplicht. De schoolbesturen hebben de benodigde informatie om al dan niet mee te doen en een aantal hebben al meegedaan.

10

3.4.4. Beleidsambitie 4: Samenwerking onderwijs en kinderopvang (Kindcentrum) Ambitie De gemeente staat positief ten opzichte van de samenwerking tussen basisscholen en kinderopvang. Deze samenwerking dient door basisscholen en kinderopvang samen vorm te worden gegeven. De gemeente wenst deze samenwerking te stimuleren. Zij doet dit door in gebouwen met onderwijscapaciteit huisvesting te reserveren of realiseren voor kinderopvang. Dit mag echter niet ten koste gaan van onderwijshuisvesting. Dit betekent dat er sluitende afspraken dienen te worden gemaakt tussen gemeente en schoolbesturen over de realisatie, de instandhouding en het gebruik van niet-onderwijscapaciteit. Deze afspraken zijn ook nodig voor ruimteclaims die voortkomen uit het traject verbetering samenwerking onderwijs en kinderopvang met jeugdhulp.

Wel worden de volgende kenmerken van het IKC genoemd:  Het is een voorziening voor kinderen van tenminste 0 t/m 12 jaar waarin door verschillende pedagogische professionals intensief wordt samengewerkt vanuit het belang van het kind;  Het is een nieuwe organisatievorm waarin kinderopvang, peuterspeelzalen en onderwijs samen opgaan om gezamenlijke dagarrangementen te bieden;  Er wordt gewerkt volgens één pedagogische visie op ontwikkeling en educatie;  Kinderen worden in staat gesteld om hun talenten optimaal te ontwikkelen;  Er is sprake van een doorlopende ontwikkellijn;  Er wordt nauw samengewerkt met (jeugd)zorg en welzijn; In de gemeente Hoeksche Waard wordt op dit moment reeds door veel scholen samengewerkt met de kinderopvang. Sommige scholen staan aan het begin van deze samenwerking, andere scholen hebben reeds vergaande inhoudelijke afspraken met de kinderopvang gemaakt. UItgangspunten - Het belang en de meerwaarde van een duurzame samenwerking tussen kinderopvang en het basisonderwijs voor een doorgaande leer- en ontwikkellijn van het kind wordt erkend. - Het samenwerken kan worden geoptimaliseerd wanneer partners gehuisvest zijn in één gebouw maar dit is niet per se nodig; - De mogelijkheden en noodzaak worden per situatie (lokaal maatwerk) bekeken.

Hierbij kan huurbescherming ten behoeve van de kinderopvang worden ingezet, waarbij wanneer er sprake is van een leerlingengroei, de kinderopvang niet zomaar uit het gebouw hoeft te vertrekken. - Partners in een schoolgebouw of kindcentrum maken (multi)functioneel gebruik van elkaars ruimten; - De kosten voor de niet-onderwijscapaciteit voor de kinderopvang(kapitaallasten/exploitatielasten) dienen met huuropbrengsten te worden gecompenseerd. Maatregelen Bestaande gebouwen: Wanneer er sprake is van een permanente leegstand (leegstand die op grond van de leerlingenprognose ten minste 15 jaar niet nodig is voor onderwijs) wordt in samenspraak tussen het schoolbestuur, de kinderopvang en de gemeente gesproken over het onttrekken van een gebouwdeel aan de onderwijsbestemming om deze tegen nader te bepalen tarieven te verhuren aan de Kinderopvang. Hierbij streven we ernaar dat de betreffende ruimte na onttrekking bij een leerlingengroei niet zonder meer teruggevorderd kan worden voor onderwijs. Dit wordt verankerd in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs. Nieuwe gebouwen: Bij nieuwbouw van een school is de gemeente bereid om te investeren in extra m² voor een kindvoorziening, onder de voorwaard dat de kosten voor de niet-onderwijscapaciteit (kapitaallasten/exploitatielasten) met even grote huuropbrengsten worden gecompenseerd.

De kinderopvangorganisatie moet in dit geval bereid zijn om een langjarige huurovereenkomst aan te gaan.

11

3.4.5

Beleidsambitie 5: Groene Schoolpleinen

Ambitie: De gemeente Hoeksche Waard en de schoolbesturen erkennen het belang van een goed ingerichte en veilige fysieke leefomgeving rondom schoolgebouwen. Het schoolplein en het omliggende openbare gebied spelen een essentiële rol in de ontwikkeling, het welzijn en de veiligheid van kinderen. Buiten spelen draagt bij aan de sociale, cognitieve en motorische ontwikkeling en stimuleert gezond gedrag. Daarnaast biedt het schoolplein ruimte voor ontdekken, leren en spelen — zowel tijdens als buiten schooltijd. In het bijzonder wordt ingezet op de ontwikkeling van groene schoolpleinen: natuurlijke, speelse en leerzame buitenruimtes die bijdragen aan een gezonde leefstijl, biodiversiteit, klimaatadaptatie en educatie. Groene pleinen bevatten elementen zoals bomen, struiken, gras, natuurlijke speelaanleidingen en schaduwplekken, en stimuleren kinderen tot actief en creatief spel. Uitgangspunten  Buiten spelen is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen en het tegengaan van overgewicht.  Het schoolplein heeft een educatieve en sociale functie, ook buiten schooltijd indien mogelijk.  Klimaatadaptatie vraagt om vergroening van de buitenruimte, met aandacht voor bomen, schaduw en waterdoorlatende ondergronden.  Groene schoolpleinen dragen bij aan biodiversiteit, verkoeling en een aantrekkelijke leeromgeving.

 Schoolbestuur is verantwoordelijk voor de veiligheid en het onderhoud van speeltoestellen.  Vervanging of aanschaf van speeltoestellen valt buiten de huisvestingsvoorzieningen bij bestaande schoolgebouwen. Maatregel · In overleg tussen gemeente en schoolbesturen wordt bekeken welke scholen gebruik willen maken van een financiële bijdrage voor de inrichting van groene schoolpleinen. · Cofinanciering: per schoolplein wordt een bijdrage van maximaal €10.000 beschikbaar gesteld, waarbij het schoolbestuur ook een deel van de kosten draagt, iig minimaal ook 10.000 per schoolplein. · Totaal beschikbaar bedrag voor groene schoolpleinen vanuit de gemeente is € 100.000 voor de periode 2026-2030. Dit betreft een tijdelijke beleidsimpuls van in totaal € 100.000,-voor de gehele looptijd. Het aanvullend benodigde budget van €100.000 voor deze tijdelijke beleidsimpuls is onderdeel van de begrotingswijziging welke via dit voorstel aan de raad ter goedkeuring wordt voorgelegd 3.4.6 Beleidsambitie 6: Flexibele Onderwijshuisvesting Ambitie: De gemeente Hoeksche Waard en de schoolbesturen streven naar het realiseren van schoolgebouwen die flexibel kunnen inspelen op veranderende omstandigheden zoals leerlingengroei, krimp en verschuivingen in het gebruik.

Nieuwe scholen en vervangende nieuwbouw moeten toekomstbestendig zijn: aanpasbaar aan veranderende onderwijsconcepten en geschikt voor multifunctioneel gebruik. Een flexibel schoolgebouw:  Is eenvoudig aanpasbaar aan een veranderende ruimtevraag.  Ondersteunt verschillende onderwijs- en opvangconcepten.  Biedt ruimte voor dubbel gebruik, bijvoorbeeld door BSO of andere maatschappelijke functies buiten schooltijd. Uitgangspunten  Schoolgebouwen worden ontworpen met multifunctionele ruimten, zoals wissellokalen, die inzetbaar zijn voor verschillende doeleinden.  De inrichting is flexibel en stimuleert samenwerking tussen onderwijs, opvang en andere gebruikers.  Dubbel gebruik van ruimten wordt actief mogelijk gemaakt, bijvoorbeeld door de BSO of andere maatschappelijke partners.

12

4. ANALYSE ONDERWIJSHUISVESTING Dit hoofdstuk geeft de onderwijshuisvestingsituatie in de Hoeksche Waard weer. Er wordt eerst een indruk gegeven van de onderwijshuisvesting in de Hoeksche Waard in algemene zin, gevolgd door een leerlingenprognose. Daarna wordt ingegaan op de gehanteerde methoden om de onderwijshuisvesting te analyseren. De analyses van het Basis Onderwijs (BO) en Voortgezet Onderwijs (VO) worden vervolgens afzonderlijk besproken. Tot slot wordt de analyse van de onderwijshuisvestingssituatie per dorpskern weergegeven. 4.1 De onderwijshuisvesting van de Hoeksche Waard. De gemiddelde leeftijd van de schoolgebouwen in de Hoeksche Waard bedraagt circa 35 jaar. De gemiddelde leeftijd van de ruim 9.000 schoolgebouwen in Nederland ligt boven de 40 jaar. In 2016 heeft de Algemene Rekenkamer geconcludeerd dat schoolgebouwen in Nederland gemiddeld pas na 69 jaar vervangen worden. De gemeente Hoeksche Waard komt, net als de andere gemeenten in Nederland voor een vernieuwings- en investeringsopgave te staan. De afschrijvingstermijn die de gemeente hanteert voor onderwijsgebouwen is 60 jaar. Dit is vastgelegd in de Nota Waardering en Afschrijving activa die de raad heeft vastgesteld. 4.2. Leerlingenprognose Pronexus heeft in opdracht van de gemeente in 2025 (gebaseerd op de 1 oktobertelling 2024) leerlingenprognoses opgesteld voor het BO en het VO.

De leerlingenprognoses geven een indicatie van de leerlingenontwikkeling in de Hoeksche Waard. De leerlingenprognose voor het BO geeft aan het aantal leerlingen in de periode tot 2030 schommelt tussen de 7000 en 7500 en op de lange termijn gaat stijgen naar ruim 8200 vanaf 2040. Dat heeft te maken met een aantal grote nieuwbouwontwikkelingen zoals Stougjeswijk Oost in Oud-Beijerland en De Molenpolder in Numansdorp. De leerlingenprognose voor het VO geeft tevens een stijgende lijn aan op teldatum 1 oktober 2024. Het aantal leerlingen dat voortgezet onderwijs volgt in de gemeente Hoeksche Waard op de teldatum 1-10-2024 is 3718. Gedurende de prognose zet een stijging van het totaal aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs in de gemeente Hoeksche Waard door, op de langere termijn stabiliseert het leerlingaantal rond de 3900. 4.3 De kwaliteitsmeting; Op basis van de huisvestingsverordening is alleen de bouwkundige staat een formeel toetsingscriterium. Facilicom Solutions, Management & Advies (hierna Facilicom) heeft in 2020 de schoolgebouwen van 35 jaar en ouder een kwaliteitsmeting uitgevoerd. 1.

NEN2767 conditiemeting Voor deze conditiemeting zijn alle gebouw gebonden bouwkundige, elektrotechnische en werktuigbouwkundige elementen vanuit de huidige meerjarenonderhoudsplanningen op locatie geïnspecteerd conform de eisen uit NEN2767, waarna een conditiescore per element is bepaald. Vanuit deze conditiescores per element en de vervangingswaardes uit de meerjarenonderhoudsplannen is voor ieder gebouw de geaggregeerde conditiescore bepaald. Geconcludeerd kan worden dat de staat van onderhoud van bijna alle schoolgebouwen in de gemeente Hoeksche Waard voldoende is. De schoolbesturen nemen hun (in de onderwijswetgeving neergelegde) plicht om de schoolgebouwen behoorlijk te gebruiken en te onderhouden serieus. Vervangende nieuwbouw van scholen op basis van de technische staat van onderhoud van het gebouw was voorlopig dan ook niet aan de orde, Onderzoeken dateren uit 2020. Voor individuele vraagstukken wordt een nieuw onderzoek gedaan naar de staat van het gebouw anno 2025. Tevens kan het zijn dat vervangende nieuwbouw naar voren wordt gehaald bij een herontwikkeling van een bepaalde kern.

13

4.4 Capaciteitsanalyse onderwijsgebouwen en de ruimtebehoefte In het kader van het IHP is ook de capaciteit van de schoolgebouwen geanalyseerd. De capaciteitsanalyse maakt een ruimtetekort of overschot per gebouw inzichtelijk. De ruimtebehoefte van een school wordt bepaald door de leerlingentelling en de prognose te vertalen naar ruimtebehoefte (op basis van de criteria in de verordening). Deze ruimtebehoefte wordt vergeleken met het beschikbare aantal vierkante meters: het brutovloeroppervlak (bvo). (zie bijlage) In de paragraaf onder 4.4.1 is de Capaciteitsanalyse analyse per dorp terug te vinden

Analyse basisonderwijs en voortgezet onderwijs 4.4.1

Huisvestingsanalyse per dorp

Huisvestingsanalyse Goudswaard Schoolbestuur

School

Bouwjaar

Score

BVO 2025 2030 2040 Onderwijs De Hoeksche School De Gouwaert 1977 n.v.t. 543 -64 -85 -90 VCOHW School met de Bijbel 1987 n.v.t. 829 + 307 + 262 + 257 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse: In Goudswaard zijn twee scholen die ouder zijn dan 35 jaar. Het leerlingenaantal van De Gouwaert groeit in de komende jaren. De capaciteit van het gebouw is momenteel voldoende om de groei te huisvesten. Het leerlingenaantal van de School met de Bijbel is stabiel (en de leegstand dus ook). In de periode van dit IHP worden voor de scholen in Goudswaard geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

Huisvestingsanalyse ’s-Gravendeel Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School De Schelf 1973 n.v.t. 1932 +439 +459 +374 CSG De Waard De Bouwsteen 1979 n.v.t. 2046 + 297 +322 +221 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse: In ‘s Gravendeel zijn twee scholen die ouder zijn dan 35 jaar. De scholen hebben te maken met een ruimteoverschot Het leerlingenaantal van De Schelf is stabiel (en de leegstand dus ook). Het leerlingenaantal van De Bouwsteen daalt de komende jaren licht. In de periode van dit IHP worden voor de scholen in 's Gravendeel geen huisvestingsvoorzieningen voorzien. Gezien mogelijke ontwikkelingen in s’ Gravendeel gaan we voor allebei de scholen wel In 2025 een nieuwe NEN2767 conditiemeting uitvoeren en aan de hand van de uitkomst nader in gesprek over stip aan de horizon qua jaartal over eventuele vervangende nieuwbouw. Budget voor onderzoek reeds beschikbaar middels de voorjaarsnota 2025 .

14

Huisvestingsanalyse Heinenoord Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School Het Anker 2004 n.v.t. 1136 + 534 +544 +534 De Hoeksche School Burg. van Bommelschool 1957 n.v.t. 393 -38 --33 -33 CSG De Waard De Regenboog 2004 n.v.t. 1137 +218 +228 +213 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse: In Heinenoord is één school ouder dan 35 jaar: de Burgemeester van Bommelschool. Het leerlingenaantal van de school is stabiel. De basisscholen Het Anker en De Regenboog zijn gehuisvest in één gebouw. Het Anker heeft te maken met een ruimteoverschot. Het leerlingenaantal van Het Anker gaat de komende jaren licht stijgen. Desondanks blijft er sprake van leegstand. Het leerlingenaantal van De Regenboog is redelijk stabiel. De Regenboog heeft medegebruik van ruimte van basisschool Het Anker. In de periode van dit IHP worden voor de scholen in Heinenoord geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

Huisvestingsanalyse Klaaswaal Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2030 2035 2040 De Hoeksche School De Blieken 1974 n.v.t. 1032 +240 +199 +230 CSG De Waard De Vliet 1973 n.v.t. 1111 +574 +517 +594 VCOHW Groen van Prinsterer 1987 n.v.t. 961 +137 +167 +162 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse: In Klaaswaal zijn twee scholen die ouder zijn dan 35 jaar: De Blieken en De Vliet. Het leerlingenaantal van De Blieken is stabiel/groeit licht. De leerlingenaantallen van De Vliet en Groen van Prinsterer dalen daarentegen. In de periode van dit IHP worden voor de scholen in Klaaswaal geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

Huisvestingsanalyse Maasdam Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School De Pijler 2020 n.v.t. 849 +20 +71 +77 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2020 (teldatum 1 oktober 2019), 2024 en 2035 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse: Het leerlingenaantal van De Pijler blijft de komende jaren stabiel. In de periode van dit IHP worden voor de scholen in Maasdam geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

15

Huisvestingsanalyse Mijnsheerenland Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2030 2035 2040 De Hoeksche School De Boomgaard 2017 N.v.t. 1327 +15 -45 -40 CSG De Waard De Molenwiek 2017 N.v.t. 1262 +91 +131 +177 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose).

Analyse: Beide scholen hebben recent een uitbreiding gerealiseerd. In de periode van dit IHP worden voor de scholen in Maasdam geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

Huisvestingsanalyse Mookhoek Schoolbestuur De Hoeksche School

School Het Talent

Bouwjaar 1844

Score n.v.t.

BVO n.v.t.

2025 n.v.t.

2030 n.v.t.

2040 n.v.t.

Analyse: Eind 2025/begin 2026 gaat er gestart worden met de vervangende nieuwbouw van Het Talent Voor wat betreft de omvang van de MFA dient te worden uitgegaan van een bvo van maximaal 823 m²: 573 m² voor de school, 50 m² voor de kinderopvang en 200 m² voor de buurtvereniging. Indien in onderling overleg wordt besloten om ruimten gezamenlijk te gaan gebruiken, kan dit bvo naar beneden worden bijgesteld.

Huisvestingsanalyse Nieuw-Beijerland Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School Onder de Wieken 1977 n.v.t. 1007 +123 +229 +249 Ver. tot stichting en School met de Bijbel 1972* n.v.t. 1798 +139 +169 +180 instandhouding School md Bijbel * uitbreidingen in 2021 en 2024 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse:

In Nieuw-Beijerland zijn twee scholen die ouder zijn dan 35 jaar. De School met de Bijbel heeft in 2024 een uitbreiding gerealiseerd. In de periode van dit IHP worden in Nieuw Beijerland geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

Huisvestingsanalyse Numansdorp Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School De Takkenbosse 1977 n.v.t. 1230 -147 -162 -268 De Hoeksche School De Dubbeldekker 1985 n.v.t. 2735 +1741 +1731 +1660 CSG De Waard De Bron 1974 n.v.t. 1748 +326 +306 +200 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse: In Numansdorp zijn alle drie de scholen ouder dan 35 jaar. De Takkenbosse heeft te maken met een capaciteitstekort. De Dubbeldekker en De Bron met leegstand. De Dubbeldekker zelfs met forse leegstand. De leerlingenaantallen van de drie scholen zijn de komende paar jaar redelijk stabiel. Vanaf 2027 is er op iedere school sprake van een lichte groei.

16

Hoewel het ruimtetekort van De Takkenbosse structureel is en de school formeel recht heeft op permanente uitbreiding, kan in het tekort worden voorzien door het beschikbaar stellen van leegstand in De Dubbeldekker De Bron (1974-51 jaar) Vraagstuk: Schoolbestuur CSG de Waard heeft een aanvraag ingediend voor vervangende nieuwbouw van De Bron. Momenteel is Numansdorp volop in beweging, zo staat er, los van de Torensteepolder, ook nieuwbouw Molenpolder op het programma met een (eventuele) nieuwe rondweg Voorstel is om in samenspraak met deze ontwikkelingen vervangende nieuwbouw voor de huidige scholen in Numansdorp te onderzoeken. De Dubbeldekker In 2022 heeft er een bureau een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor De Dubbeldekker en verschillende scenario’s opgesteld. Hier heeft nog geen besluitvorming over plaats gevonden. Voorstel: In 2025 een nieuwe NEN2767 conditiemeting uitvoeren voor De Bron en aan de hand van de uitkomst nader in gesprek over stip aan de horizon qua jaartal vervangende nieuwbouw. Budget voor onderzoek reeds beschikbaar middels de Voorjaarsnota 2025. En de komende jaren aansluiten bij de ontwikkelingen Numansdorp voor o.a. locatieonderzoek en in het IHP van 2030-2035 zorgen voor financiële dekking voor vervangende nieuwbouw van alle scholen in Numansdorp.

Huisvestingsanalyse Oud-Beijerland Primair onderwijs Schoolbestuur De Hoeksche School

CSG De Waard

VCOHW Katholieke Stichting Willibrordus Samenwerkende Vrijescholen

School De Tandem

Bouwjaar 1980

Score n.v.t.

BVO 1218

2025 +77

2030 -+86

2040 +105

De Zevensprong Centrum De Zevensprong Noord De Klinker Keuchenius De Hoeksteen De Kriekenhof S. van Egmond, Croonenburgh S. van Egmond, Poortwijk Eben Haëzer St. Willibrordus

1971* 1975 2012 1980 1985 1971* 1972 2012 1980 1975

n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

1052 1305 1946 1465 1122 855 1623 942 2710 1427

+304 +627 +504 +521 -220 +140 +174 +865 +130

+324 +622 +514 +591 + -200 +246 -103 +744 +35

+324 +627 +559 +571 +1 -185 +256 -505 +322 -237

Leeuwenhartschool

1988

n.v.t.

993

-+5

-16

-372

*gerenoveerd in 2017 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

In Oud-Beijerland zijn 8 scholen ouder dan 35 jaar. De leerlingenprognose geeft aan dat het ruimtetekort van De Kriekenhof structureel is. Hoewel de school recht heeft op permanente uitbreiding, kan ook bij deze school in het tekort worden voorzien door het beschikbaar stellen van leegstand in Keuchenius (een schoolgebouw komt niet voor permanente uitbreiding in aanmerking als kan worden verwezen naar leegstand binnen het eigen bestuur).

17

Stougjeswijk Oost Vanaf 2027 gaat er gebouwd worden aan een gehele nieuwe woonwijk in Oud-Beijerland, te weten Stougjeswijk Oost. Er worden rond de 2500 woningen gebouwd. De vraag naar een basisschool en kinderopvang in Stougjeswijk is groot. De huidige scholen in Oud-Beijerland zitten met hun ruimte aan het maximum. Daarnaast komen er kinderen bij in de nieuwe wijk. Er is behoefte aan een plek waar kinderen kunnen opgroeien in een veilige, gezonde en stimulerende omgeving. Tegelijkertijd is er vraag naar toegankelijke en kwalitatieve kinderopvang. Bij het opstellen van de prognoses per teldatum 1 oktober 2024 is er reeds uitgegaan van de nieuw te realiseren woningen. Het prognosebureau heeft geconcludeerd dat deze woonwijk een gehele zelfstandige schoolvoorziening nodig heeft, met de bijbehorende kinderopvang en een gymzaal. De wens van de schoolbesturen De Hoeksche School (Openbaar Onderwijs) en CSG De Waard is om hier een schoolgebouw te bouwen waar alle identiteiten vertegenwoordigd zijn. Dit moet nog verder uitgewerkt worden bij de voorbereidingen. Het concept bebouwingsplan van Stougjeswijk is gereed. De school met de bijbehorende voorzieningen kinderopvang en gymzaal zijn reeds ingetekend. De grond voor de school moet nog worden aangekocht van de projectontwikkelaar. De voorbereidingen met de schoolbesturenzijn reeds gestart.

Keuchenius (1980-45 jaar) Vraagstuk: Schoolbestuur CSG de Waard heeft een aanvraag ingediend voor vervangende nieuwbouw van De Keuchenius. Voorstel: In 2025 een nieuwe NEN2767 conditiemeting uitvoeren en aan de hand van de uitkomst nader in gesprek over stip aan de horizon qua jaartal vervangende nieuwbouw. Budget voor onderzoek reeds beschikbaar middels de voorjaarsnota 2025. De Hoeksteen (1985-40 jaar) Vraagstuk: Schoolbestuur CSG de Waard heeft een aanvraag ingediend voor vervangende nieuwbouw van De Hoeksteen. Voorstel: In 2025 een nieuwe NEN2767 meting uitvoeren en aan de hand van de uitkomst nader in gesprek over stip aan de horizon qua jaartal renovatie c.q. vervangende nieuwbouw. Budget voor onderzoek is reeds beschikbaar gesteld middels de Voorjaarsnota 2025. Voortgezet onderwijs Schoolbestuur De Hoeksche School SGM Hoeksche Waard

School Hoeksch Lyceum Actief College CSG Willem van Oranje, locatie Zoomwijck CSG Willem van Oranje, locatie Poortwijk

Bouwjaar 1988 2020 1985

BVO 8423 4791* 6643

2025 +337 -145 -1459

2030 +542 -55 -839

2040 +801 -104 -541

2008

2785

+189

+522

+509

Investeringen in Schoolgebouwen Onderwijs De meest recente leerlingenprognose van februari 2025 bevestigen het beeld van de verdere groei van het aantal leerlingen. In mei 2023 is er om die reden reeds voorzien, middels een collegevoorstel, in tijdelijke huisvesting voor Het Actief College en Het Hoeksch Lyceum (met uitzicht op permanente wettelijke uitbreidingen). Dit geldt ook voor basisschool De Fontein. Dit doen we bewust om de schoolbesturen nu de ruimte te geven om voorbereidingen te treffen voor de permanente bouw.

18

In 2020 is de vervangende nieuwbouw van het Actief College opgeleverd. Ook het praktijkonderwijs wordt in het nieuwe gebouw gehuisvest. In de periode van dit IHP worden voor de scholen voor voortgezet onderwijs geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

Huisvestingsanalyse Piershil Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School ‘t Kraaienest 1970 n.v.t. 651 +174 +149 +149 CSG De Waard De Wegwijzer 1990 n.v.t. 698 -20 0 +5* Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse: In Piershil is één school ouder dan 35 jaar, te weten ‘t Kraaienest. Het leerlingenaantal van ’t Kraaienest daalt licht. De Wegwijzer heeft recent een uitbreiding gerealiseerd. In de periode van dit IHP worden in Piershil geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

Huisvestingsanalyse Puttershoek Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School Het Driespan 1974 n.v.t. 1920 -51 -110 -33 CSG De Waard De Schelp 1974 n.v.t. 1446 +326 +270 +315 VCOHW De Fontein 1998 n.v.t. 862 +63 -294* -269 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2035 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse: In Puttershoek zijn twee scholen die ouder zijn dan 35 jaar: Het Driespan en De Schelp. Het leerlingenaantal van beide scholen is redelijk stabiel. De Fontein Uitbreiding de Fontein Voorjaarsnota 2025. De Schelp (1974-51 jaar) Schoolbestuur CSG de Waard heeft een aanvraag ingediend voor vervangende nieuwbouw van De Schelp. Voorstel: In 2025 een nieuwe NEN2767 conditiemeting uitvoeren en aan de hand van de uitkomst nader in gesprek over stip aan de horizon qua jaartal vervangende nieuwbouw. Budget voor onderzoek reeds beschikbaar middels de voorjaarsnota 2025. En de komende jaren aansluiten bij het IAP voor o.a. locatieonderzoek Puttershoek en in het IHP van 2030-2035 zorgen voor financiële dekking voor vervangende nieuwbouw indien noodzakelijk en/of nadere afspraken maken over de renovatie c.q. vervangingstermijn.

Huisvestingsanalyse Strijen Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School De Meerwaarde 2009 n.v.t. 1954 -17 +59 +32 CSG De Waard De Parel 2006 n.v.t. 1413 +232 +237 +121 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse:

19

Basisschool De Meerwaarde is gehuisvest in een van HW Wonen gehuurd gebouw. De gemeente vergoedt de huur aan het schoolbestuur. De komende jaren is de prognose redelijk stabiel van De Meerwaarde. Basisschool De Parel heeft op dit moment leegstand. Deze leegstand neemt de komende jaren eerst toe en daarna weer af. In de periode van dit IHP worden in Strijen geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

Huisvestingsanalyse Westmaas Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School De Vlashoek 2016 n.v.t. 730 +133 +87 +77 CSG De Waard De Weerklank 2016 n.v.t. 706 + 149 +194 +189 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse:

De in één gebouw gehuisveste Westhoek en De Weerklank beschikken over adequate onderwijshuisvesting. In de periode van dit IHP worden geen huisvestingsvoorzieningen voorzien.

Huisvestingsanalyse Zuid-Beijerland Schoolbestuur School Bouwjaar Score BVO 2025 2030 2040 De Hoeksche School De Eendragt 1972 n.v.t. 825 +97 +52 +177 CSG De Waard De Regenboog 1971 n.v.t. 1114 +290 +331 +466 Tabel: overzicht van kwaliteitsscore en capaciteitsanalyse. De ruimtetekorten (-) en overschotten (+) zijn weergegeven voor 2025 (teldatum 1 oktober 2024), 2030 en 2040 (prognose). Voor wat betreft de aangegeven ruimteoverschotten wordt opgemerkt dat het om “formele” leegstand gaat. Leegstaande m² kunnen in medegebruik zijn gegeven of verhuurd.

Analyse: In Zuid-Beijerland zijn twee scholen die ouder zijn dan 35 jaar. De scholen hebben te maken met een ruimteoverschot van gemiddeld 24 %. De leerlingenaantallen van beide scholen dalen. Vraagstuk: Schoolbestuur CSG de Waard heeft een aanvraag ingediend voor vervangende nieuwbouw van De Regenboog. Momenteel wordt er ook een Integraal Accommodatieplan (IAP) of Ontwikkelbeeld opgesteld voor Zuid-Beijerland voor de komende 10 jaar. Voorstel is om dan in samenspraak met de ontwikkeling die volgt uit het IAP of ontwikkelbeeld vervangende nieuwbouw voor De Regenboog en De Eendragt mee te nemen. Voorstel: In 2025 een nieuwe NEN2767 conditiemeting uitvoeren en aan de hand van de uitkomst nader in gesprek over stip aan de horizon qua jaartal vervangende nieuwbouw. Budget voor onderzoek reeds beschikbaar middels de voorjaarsnota 2025 En de komende jaren aansluiten bij het IAP voor o.a. locatieonderzoek en in het IHP van 2030-2035 zorgen voor financiële dekking voor vervangende nieuwbouw van De Regenboog en De Eendragt.

20

5. FINANCIEEL KADER 5.1 Investeringen 2025-2030 Algemeen

In onderstaande tabel zijn de geplande investeringen 2025-2030, die voortkomen uit de in paragraaf 5 opgenomen maatregelen, weergegeven. Dit zijn indicatieve bedragen, enerzijds gebaseerd op bijlage IV van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Hoeksche Waard, prijspeil 2025 (vervangende nieuwbouw en uitbreiding) en anderzijds op generieke kostenkengetallen per m² (bedragen zijn incl. BTW, prijspeil 2025), waarbij voor wat betreft de functionele upgrade de bekostiging wordt gebaseerd op basis van de ruimtebehoefte in m² in plaats van de capaciteit van het gebouw in m²: De huidige investeringen binnen het IHP hebben per ultimo 2025 een boekwaarde van afgerond € 63 miljoen. Dit resulteert in een jaarlijkse kapitaallast van afgerond € 1,8 miljoen. In dit voorliggende IHP worden, behoudens een tweetal tijdelijke beleidsimpulsen (groene schoolpleinen / inclusief onderwijs) en de uitbreiding 1e inrichting Hoeksch Lyceum, geen nieuwe investeringen aangevraagd. Er is wel een voornemen voor een nieuwe investering ad € 10 miljoen voor het project Stougjeswijk. Deze investering genereert een verwachte kapitaallast van afgerond € 500.000 per jaar. Deze is nog géén onderdeel van het voorliggende IHP/de voorliggende begrotingswijziging.

Als mogelijke toekomstige dekking van deze extra lasten kan de bij de begroting 2026-2029 gevormde stelpost (budget) ad € 4,3 miljoen (deels) ingezet worden. Deze stelpost namen wij op ter dekking van toekomstige kosten van areaaluitbreiding als gevolg van woningbouw de komende jaren. Op het moment dat er meer duidelijk is over het project en het starten van de bouw van de school zal er een specifieke aanvraag worden gedaan. Huidige verwachting is dat in 2027 hiervoor een voorstel wordt voorgelegd.

Uitbreiding 1e inrichting Hoeksch Lyceum

Voor de 1e inrichting van het Hoeksch Lyceum zijn nog geen middelen beschikbaar gesteld door de raad. De eerste inrichting behoort echter tot de wettelijke verantwoordelijkheid van gemeente. In de begrotingswijziging bij dit voorstel leggen wij om die reden een voorstel voor om €293.000 aan extra middelen voor dit doel beschikbaar te stellen.

Tijdelijke beleidsimpuls inclusief onderwijs

Voor de periode 2026–2030 is de gemeente voornemens een bedrag van maximaal €200.000 beschikbaar te stellen voor het geschikt maken van bestaande schoolgebouwen voor inclusief onderwijs. Dit gebeurt op basis van cofinanciering: het schoolbestuur draagt 50% van de kosten zelf. Per project wordt bekeken of het schoolbestuur de extra meters kan exploiteren en welke kansen multifunctioneel ruimtegebruik biedt zonder extra investering. Deze ambitie nemen wij op als tijdelijke beleidsimpuls voor de periode 2026-2030. Het vormen van tijdelijke beleidsimpulsen is mogelijk onder de voorwaarde dat de beleidsimpuls ook ‘eindig’ is. Hiervoor wordt een onttrekking uit de algemene reserve gedaan van €200.000. Deze middelen storten wij vervolgens in de reserve tijdelijke beleidsimpulsen van waaruit de kosten gedurende de looptijd (2026-2030) worden gedekt. Na deze looptijd storten wij de niet ingezette middelen terug in de algemene reserve. De inzet van onze algemene reserve ter dekking van een dergelijke tijdelijke beleidsimpuls voorkomt dat de begrotingstekorten in komende jaren verder oplopen. In 2029 vindt een nieuw evaluatiemoment, zowel op beleidsmatig als financieel, plaats. Het aanvullend benodigde budget van €200.000 voor deze tijdelijke beleidsimpuls is onderdeel van de begrotingswijziging welke via dit voorstel aan de raad ter goedkeuring wordt voorgelegd