Bijdrage begroting 2026 - D66

Voorzitter, Deze begroting bevat veel elementen waar D66 enthousiast over is en waar we vol achter staan. Er zijn ook een aantal zaken waar we ons zorgen over maken en een paar dingen die we graag nog wat meer aandacht zouden willen geven. Ik loop ze met u door: Wat waarderen wij? Laat ik beginnen met waar we tevreden over zijn. Deze begroting laat zien dat de coalitie werk maakt van woningbouw. De versnelling die wordt ingezet, met aandacht voor betaalbare woningen, doorstroming en huisvesting voor jongeren, ouderen en kwetsbare groepen, vinden we heel goed. Ook de ambitie op klimaat en duurzaamheid onderschrijven wij uiteraard. Energieneutraal in 2040, klimaatneutraal in 2050, investeringen in biodiversiteit en concrete ondersteuning voor inwoners met energiearmoede: dat is de richting die D66 voorstaat. De extra middelen uit de Septembercirculaire bieden ruimte, en we zijn blij dat een deel daarvan wordt ingezet voor biodiversiteit en duurzaamheid. In het sociaal domein waarderen we de inzet op preventie, het programma 'Jeugdhulp naar Voren' en de versterking van de toegankelijkheid van ondersteuning. Investeren in vroege hulp en het normaliseren van ondersteuning past bij onze overtuiging dat we niemand mogen laten vallen. Tot slot: transparantie en effectmeting.

De implementatie van de Wet open overheid en het werken met beleidsindicatoren zijn stappen die de controleerbaarheid van beleid versterken. D66 vindt dat essentieel voor goed bestuur. Maar voorzitter, naast deze positieve punten zijn er ook wel enkele zorgen. Waar maken we ons zorgen over? Ten eerste: de financiële houdbaarheid. Deze begroting is voor 2026 sluitend, maar vanaf 2027 zien we structurele tekorten oplopen tot 4 miljoen euro per jaar. We dekken die tekorten voorlopig door ons spaargeld – onze reserves – aan te spreken. Dat is geen duurzame oplossing. Hier ligt een uitdaging voor het huidige, maar ook voor het volgende college wat ons betreft. Vraag aan het college: Welke concrete stappen gaat u de komende periode nog zetten om te komen tot structurele oplossingen, zodat we niet afhankelijk blijven van reserves die op een gegeven moment opraken? En op welke keuzes zou een volgend colleges zich volgens u moeten voorbereiden? Ten tweede: de risico's in het sociaal domein. We steunen de inzet op preventie en besparing in de jeugdzorg en Wmo, maar de begroting bevat forse taakstellingen – oplopend tot 3,7 miljoen in 2029 – zonder solide risicoanalyse. De provincie waarschuwt ons dat we geen dubbele bezuiniging in de begroting moeten verwerken. Dat is niet realistisch.

Vraag aan het college: Welke concrete scenario's heeft u achter de hand voor het geval de taakstellingen in het sociaal domein niet worden gehaald of de

volumegroei in de jeugdzorg onverhoopt doorzet? En welke buffers of alternatieve maatregelen staan klaar om te voorkomen dat kwetsbare gezinnen in zo’n situatie de dupe worden? Andere aandachtspunten voor D66 Voorzitter, naast deze punten van zorg wil D66 ook aandacht vragen voor een aantal specifieke thema's die we graag nader uitgewerkt zien: - Inclusiviteit en veiligheid in de openbare ruimte, met name voor vrouwen en minderheden leven momenteel behoorlijk in de samenleving en daarmee ook in de Hoeksche Waard. Vraag: Is het college het met ons eens dat we hier specifiek aandacht aan moeten schenken de komende periode? En zijn de middelen die we daar nu in de begroting voor hebben gereserveerd dan voldoende? - Gelijke kansen in het onderwijs: investeren in voorschoolse educatie en ondersteuning van nieuwkomers en kleuters is cruciaal. Vraag: Welke concrete activiteiten worden ingezet en hoe gaan we deze monitoren? - Preventie op het gebied van gezondheid, bijvoorbeeld het alcoholbeleid. Het huidige preventie- en handhavingsplan liep tot 2023; hoe gaat het college hier mee verder? we vragen het college om duidelijkheid over de planning en de middelen die hiervoor zijn begroot. Vraag: Nemen we in deze aanpak het komend jaar nu ook drugs mee als aandachtspunt of blijft het bij alcohol? - Tot slot: de financiële impact van doorschuivende investeringen.

Het investeringsprogramma is omvangrijk, en de kapitaallasten lopen door na 2026. Vraag: In hoeverre valt te verwachten dat investeringen doorschuiven en in hoeverre levert dat dan ruimte op in de begroting? Voorzitter, D66 staat voor een solidaire, duurzame en financieel gezonde gemeente. Deze begroting bevat goede stappen, maar ook risico's die ons bezig houden. We spreken graag onze betrokkenheid uit bij deze begroting en alle plannen die er in staan en stellen we ons ook de komende periode graag weer op als kritische mede-verantwoordelijk partner. Wij willen blijven sturen op gelijke kansen, duurzame keuzes en solide financiën – vandaag én morgen. We kijken uit naar de antwoorden van het college.