Bestuurlijke verkenning TW WSHD - Hoekse Waard - Bijlage 1. Bestuurlijke verkenning TW WSHD - Ho

Plan van Aanpak Transitie Wegen Transitie Wegen Commissie WWV WSHD – Hoekse Waard 31 januari 2023 20 december 2023

Frank van Oorschot Wietse Joustra

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 3 belangrijke onderwerpen, ter introductie 1. Aanleiding / Achtergrond

2. Aanpak Transitie Wegen

3. Conclusies / Vervolg

-

Aanleiding

-

Aanpak

-

Vragen

-

Argumenten Transitie Wegen

-

Transitiemodel

-

Vervolg

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 1. Aanleiding / Achtergrond - Sinds 1993 Wet Herverdeling Wegen (WHW), 5 waterschappen bij uitzondering ook wegbeheerder - In 2016 en 2017 hebben 4 waterschappen aangegeven eventueel de wegenbeheertaak kwijt te willen → bestuurlijke verkenning Karla Peijs - Momenteel geen wettelijk instrumentarium beschikbaar - Overdracht dus op basis van vrijwilligheid - Waterschap neemt initiatief - Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) reeds in 2015 mee gestart. Streefdatum 2025 (b)lijkt haalbaar - WSHD heeft in 2018 principebesluit genomen haar wegen over te willen dragen. Nu concreet gemaakt dmv Plan van aanpak dat is gebaseerd op methodiek HHNK

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 1. Argumentatie - WSHD heeft ‘water’ als kerntaak. Wegbeheer is alleen in grondstoffelijke rol - Gemeente heeft bij wegbeheer meer strategische rol - Ruimtelijke Ontwikkeling(splannen) - Bereikbaarheid/Mobiliteitsvisie - Dienstverlening aan haar inwoners/bedrijven

- Uitzonderingspositie wegbeheer door waterschap is verwarrend voor burgers, vaak ‘verkeerde’ loket voor vragen/meldingen

- Wethouder kan over sommige wegen in de gemeente niet zelf beslissingen nemen vanwege eigendom waterschap - Alle wegen onder 1 beheer geeft vermindering van bestuurlijke drukte - Door overdracht hoeft gemeente bijdrage WHW niet meer door te geven aan waterschap

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 2. Aanpak Transitie Wegen Fasering 0. Kwartier maken 1. Bestuurlijke verkenning 2. Onderzoek Transitie Wegen 3. Implementatie 4. Nazorg

Go / No Go Go / No Go

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 2. Aanpak Transitie Wegen Concreet Momenteel Bestuurlijke verkenning: Onderzoeken of er interesse is bij de gemeenten om gezamenlijk een onderzoek te starten naar de mogelijkheden voor een transitie van de wegen en bijbehorende assets van het waterschap naar de gemeente. Met elkaar te bevestigen door het ondertekenen van een Intentieverklaring. Intentieverklaring is dus een afspraak tussen WSHD en gemeente om binnen afgesproken termijn gezamenlijk een onderzoek te starten naar de mogelijkheid/haalbaarheid van een transitie. Contact leggen met elke gemeente om: Uitleg te geven over plan Hulp aan te bieden voor verdere beeldvorming / beantwoording vragen Vraag te stellen om te komen tot keuze voor wel/niet ondertekenen Intentieverklaring

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 2. Aanpak Transitie Wegen Transitiemodel (gebaseerd op methodiek HHNK) - Transitie Wegen - Solidariteitsprincipe - Netto Betaler – Netto Ontvanger - Gewenningsperiode en - bijdrage - Fasering

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 2. Aanpak Transitie Wegen Transitie Wegen - Transitie wegen betreft alle wegen, met bijbehorende assets zoals bermen, verlichting, bruggen, verkeersborden, wegsloten enz - Bij overdracht ook personeel en materieel betrekken - Overdracht betreft zowel eigendom als beheer - Waterschap stopt als wegbeheerder in de gemeente en heft ook geen wegenheffing meer - Gemeente kan doorgeven bijdrage WHW aan waterschap stoppen

- In gezamenlijk project onderzoeken of er te komen is tot een haalbare businesscase overdracht

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 2. Aanpak Transitie Wegen Solidariteitsprincipe - Wegenheffing wordt in de huidige situatie geheven over de belastingplichtigen in het wegenbeheergebied van WSHD, ongeacht de woonplaats (gemeente) - Kosten voor wegenonderhoud worden echter niet gelijkmatig verdeeld over het beheergebied. WSHD beheert niet in elke gemeente evenveel wegen.

- Netto betalende gemeente: Veel belastingplichtigen (en dus opbrengst wegenheffing) en relatief weinig wegen WSHD. Per saldo een overschot - Netto ontvangende gemeente: Weinig belastingplichtigen (en dus opbrengst wegenheffing) en relatief veel wegen WSHD. Per saldo een tekort - Totaal is in balans / Iedereen is solidair

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 2. Aanpak Transitie Wegen 6 5 4 3 2 Opbrengsten wegenheffing en WHW 1

Kosten beheer wegen Saldo

0 Gemeente A

Gemeente B

Gemeente C

Gemeente D

Gemeente E

Gemeente F

-1 -2 -3 -4

WSHD heeft in Hoekse Waard minder opbrengsten uit wegenheffing en bijdrage WHW dan kosten voor beheer wegen

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 2. Aanpak Transitie Wegen Solidariteitsprincipe - Belastingplichtigen in een netto betalende gemeente hebben een potentiële meevaller bij het overnemen van de WSHD wegen (het positieve saldo) - Belastingplichtigen in een netto ontvangende gemeente hebben een potentiële tegenvaller bij het overnemen van de WSHD wegen (de steun van de netto betalers is weggevallen)

- Alleen door Netto Ontvangers een gewenningsbijdrage mee te geven voor het overbruggen van een gewenningsperiode is ook voor hen een overname van de WSHD wegen aannemelijk - Gewenningsbijdrage moet uit solidariteitsfonds komen dat de uittredende Netto Betalers vullen

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 2. Aanpak Transitie Wegen Solidariteitsprincipe Gewenningsbijdrage Netto Ontvanger: - Per gemeente bepalen wat het tekort is tussen kosten beheer door gemeente en oorspronkelijke opbrengst wegenheffing WSHD + bijdrage WHW - Dit tekort moet overbrugd worden, maar daar krijgt de gemeente 10 jaar voor om naar toe te groeien (gewenningsperiode) - 1e jaar 100% van het tekort gedekt, 2e jaar 90%, 3e jaar 80%..... enz (gewenningsbijdrage)

- Totaal aan benodigde gewenningsbijdrages Netto Ontvangers is omvang solidariteitsfonds

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 2. Aanpak Transitie Wegen Fasering

Product

0. Kwartier maken

Plan van Aanpak

1. Bestuurlijke verkenning

Go / No Go

2. Onderzoek Transitie Wegen

Intentieverklaring(en) Businesscase Transitie Wegen Bestuurlijk besluit tot overdracht (Gemeente én WSHD)

Go / No Go

3. Implementatie 4. Nazorg

Overdracht assets

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 3. Conclusies / Vervolg Vragen: WSHD: - “Is de gemeente bereid om te komen tot het ondertekenen van een Intentieverklaring voor de Transitie Wegen?” - “Wat zouden jullie van ons nodig hebben om bovenstaande vraag te kunnen beantwoorden?“

Gemeente: - “…

Kennismakingsgesprek Transitie Wegen 3. Conclusies / Vervolg Vervolg WSHD - Alle gemeenten langs voor kennismaking Transitie Wegen - Vragen gemeenten beantwoorden tbv beeldvorming / besluit Intentieverklaring - Voorbereiden plenaire bijeenkomst met alle gemeenten gezamenlijk

Gemeente - Nadenken / beeldvorming plan Transitie Wegen WSHD - Onderzoeken wel/niet ondertekenen Intentieverklaring Voorstel: “Op korte termijn ambtelijk contact over dossier.”

Plan van Aanpak Vragen? Transitie Wegen Wietse Joustra Commissie WWV w.joustra@wshd.nl 3106-48939917 januari 2023

WSHD wegen in Hoekse Waard Ter beeldvorming. Exacte aantallen en lengtes nog nader met elkaar uit te werken.

Totaal: ~ 400 km wegen