Begroting 2023 DGJ

dat kinderen en jongeren de kans krijgen hun talenten te ontplooien. Als er drempels zijn voor schoolbezoek, dan zorgt Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS) voor het verbinden van onderwijs, zorg en zo nodig handhaving. Zo kan elk kind en elke jongere het onderwijs krijgen dat bij hem of haar past. In het meerjarenbeleidsplan 2020-2023 van DGJ zijn de belangrijkste ambities en opgaven benoemd. LVS/RMC draagt met name aan de volgende opgaven bij: Opgave 1: Gezond en veilig opgroeien. LVS wil het recht op onderwijs waarborgen en biedt kinderen en jongeren perspectief op onderwijs of een passend leerwerktraject, zodat hun ontwikkelingskansen benut worden. Samen met scholen (en andere samenwerkingspartners zoals Jong JGZ, Samenwerkingsverbanden passend onderwijs, Jeugdzorg etc.) zetten wij in op het verminderen en voorkomen van schoolverzuim. In de gesprekken met het onderwijs benadrukken wij het belang van tijdig en goed melden van schoolverzuim. Bovendien geven wij prioriteit aan het voorkomen van thuiszitten. Geen enkel kind mag thuiszitten, omdat hem/haar geen passend aanbod is gedaan. Tot slot mag een beroep op een vrijstelling van de leerplicht op lichamelijke of psychische gronden nooit het gevolg zijn van een gebrek aan een passend onderwijsaanbod, maar alleen het onvermijdelijke resultaat van ernstige lichamelijk en psychische klachten.

Ieder kind die zorg ontvangt of gebruik moet maken van een vrijstelling heeft een eigen onderwijsperspectiefplan. Opgave 2: Iedereen doet mee. In samenwerking met het middelbaar beroepsonderwijs, samenwerkingsverbanden passend voortgezet onderwijs en scholen zetten we in op zo veel mogelijk voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Het halen van een startkwalificatie staat centraal in de aanpak, omdat het (alsnog) halen van een diploma de beste kansen biedt op het vinden en behouden van betaald werk na de schoolcarrière. Jongeren die geen startkwalificatie kunnen halen ondersteunen wij met het vinden van (leer)werk. RMC/LVS brengt kwetsbare jongeren in beeld en biedt ondersteuning bij het vinden van (leer)werk of deelname aan onderwijs. Wat gaan wij daarvoor doen? Leerplicht en kwalificatieplicht Investeren in het voorkomen en verminderen van verzuim Schoolverzuim is minder onschuldig dan het misschien lijkt. Verzuim kan een voorbode zijn van uitval en thuiszitten. Daarnaast kan schoolverzuim een signaal zijn van problematiek bij een jongere en/of het gezin waarvan hij/zij deel uitmaakt. Ook in 2023 werkt LVS, in nauwe samenwerking met onderwijs, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, jeugdteams, jeugdgezondheidszorg en gemeenten aan het in beeld krijgen en oplossen van schoolverzuim.

Regionale 'doe-agenda' om thuiszitten te voorkomen De regionale aanpak Thuiszitten wordt ook in 2023 programmatisch aangepakt. Daarin spelen samenwerkingsverbanden Passend onderwijs een prominente rol. In 2023 zal LVS de taken uitvoeren die voortvloeien uit de in 2021 vastgestelde regionale 'doe-agenda'. Voor LVS gaat het erom te investeren in school(ziekte)verzuim op schoolniveau en wordt de procedure voor vrijstellingen op lichamelijke of psychische gronden aangepast; dit alles in afstemming en samenwerking met onze ketenpartners. De ontwikkeling van thuiszitten monitoren we in een regionaal dashboard en dit bespreken we periodiek met gemeenten en onderwijsveld.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 23

Naast deze prioriteiten is LVS verantwoordelijk voor de uitvoering van de wettelijke leerplichttaak. Alle kinderen tussen vijf en achttien jaar die in Nederland wonen zijn verplicht om naar school te gaan. De leerplicht en kwalificatieplicht beschermt het recht op onderwijs van deze kinderen. Dit geldt ook voor kinderen met een andere nationaliteit en voor kinderen van asielzoekers, vluchtelingen en vreemdelingen. LVS ZHZ bewaakt zowel de leerplicht als de kwalificatieplicht voor de tien gemeenten. Wanneer een leerplichtige jongere niet (meer) op school verschijnt (verzuimt) ontvangt LVS ZHZ hiervan een melding. De consulenten LVS voeren regie op het proces dat ertoe moet leiden dat de jongere zo spoedig mogelijk de schoolgang kan hervatten en dat belemmeringen worden weggenomen. Hiervoor wordt de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) gebruikt. Hierin zijn de consulenten LVS de spin in het web. Zij werken nauw samen met de ouders en jongeren, intern schoolbegeleiders, JGZ, jeugdzorgbegeleiders of vertegenwoordigers van het Openbaar Ministerie, de Raad voor de Kinderbescherming en Jeugdbescherming West. LVS ZHZ reageert niet alleen op meldingen van schoolverzuim, maar is ook adviseur richting de diverse partners, jongeren en ouders. Indien nodig wordt handhavend opgetreden, bijvoorbeeld door een verwijzing van de jongere naar Halt of het opmaken van een proces-verbaal.

RMC/ Voortijdig Schoolverlaten Investeren in het voorkomen van voortijdig schoolverlaten (VSV) Om voortijdig schoolverlaten te voorkomen moeten veel partners uit het gemeentelijk domein en onderwijs samenwerken. Afstemming vindt plaats in het regionaal overleg VSV. De prioriteiten van LVS/RMC zijn gericht op het voorkomen van schoolverzuim, de monitoring van examenkandidaten vmbo in de overstap naar het mbo en op het ondersteunen van jongeren, die al zijn uitgevallen, terug naar school of werk. Ook zijn we betrokken bij de exitgesprekken op het mbo met jongeren die uitgeschreven dreigen te worden, zodat tenminste een warme overdracht kan plaatsvinden. Het doel hiervan is om in samenwerking met de scholen zoveel mogelijk uitval te voorkomen. Als jongeren toch willen of moeten stoppen met hun opleiding, helpen wij hen waar mogelijk naar een andere opleiding. Als een startkwalificatie niet haalbaar blijkt, begeleiden wij ze naar een zo passend mogelijk alternatief traject. Dit kan bijvoorbeeld werk zijn, maar ook hulpverlening of lokale projecten waar jongeren zich verder ontwikkelen. Uitvoeren van het regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2020-2024 OCW heeft op basis van het regionaal programma VSV 2020-2024 subsidie verstrekt. In het programma heeft de regio aangegeven wat men zal doen om het aantal jongeren dat voortijdig de school verlaat te laten dalen.

RMC/LVS voert in dit programma twee maatregelen uit: Ten eerste de coördinatie op 'De Overstap', waarbij examenkandidaten van het vmbo worden gevolgd en –indien nodig - geholpen bij hun overstap naar het mbo. Deze overstap is ook een risicomoment voor voortijdig schoolverlaten. Vaak melden jongeren zich niet of te laat aan voor de mbo-opleiding. LVS/RMC monitort of jongeren op tijd zijn ingeschreven voor een mbo-opleiding en wanneer ze geen inschrijving hebben, worden ze geholpen bij het vinden van een passende opleiding. Ten tweede bevat het regionaal programma een impuls voor de aanpak Match Makers, de outreachende en integrale ondersteuning voor jongeren die al langer niet meer naar school gaan. Met middelen vanuit het regionaal programma VSV wordt expertise van MeeVivenz in dit team ingekocht in de vorm van een extra matchmaker.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 24

Regie voeren op een integrale domein overstijgende alliantie voor kwetsbare jongeren De doelgroep jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt is heterogeen en dynamisch. Er is maatwerk nodig. In Zuid-Holland Zuid is aan die behoefte invulling gegeven in de aanpak 'Match Makers'. Hierin voert LVS ZHZ regie op een alliantie van partijen, waaronder Rnewt, de Sociale Dienst Drechtsteden, Avres en de gemeente Hoeksche Waard afdeling Participatie, met als doel kwetsbare jongeren zonder startkwalificatie in beeld te brengen en ten minste 200 van hen te begeleiden richting een opleiding of een (leer)baan. De samenwerkende organisaties combineren een ambulante aanpak met maatwerk. De aanpak Match Makers past goed bij de wetenschappelijke inzichten op het terrein van het ondersteunen van kwetsbare groepen. Bovendien is de afgelopen jaren gebouwd aan een duidelijke, herkenbare aanpak op meerdere niveaus én is de aanpak een regionaal bekende en erkende praktijk in de keten geworden. Deze ontwikkeling is in lijn met de overweging van het kabinet om gemeenten de mogelijkheid te geven de volledige groep van niet-economisch zelfstandige jongeren tussen 16 en 27 jaar in beeld te brengen. Dit geldt ook voor jongeren met een startkwalificatie maar met een afstand tot werk.

De wettelijke titels op grond waarvan jongeren in beeld gebracht (kunnen) worden, zorgen op dit moment niet voor een sluitend overzicht van de doelgroep. De ambitie is om wel een integraal beeld van deze groep te krijgen. Landelijk is daarom wetgeving in voorbereiding die de doelgroep van het RMC verruimt tot 27 jaar (nu 23 jaar). Deze ontwikkeling kan mogelijk zowel de huidige monitorings- en de signalerings-functie van RMC optimaliseren, als de effectiviteit van de matchmaker-aanpak vergroten. Product Leerplicht

RMC/VSV

Prestatie-indicator DGJ         

Aantal afgehandelde meldingen van relatief verzuim Aantal afgehandelde meldingen van absoluut verzuim Aantal afgehandelde meldingen verzuim 18+ Aantal thuiszitters (doel: verminderen) Aantal behandelde vrijstellingen Aantal verleende vrijstellingen (doel: verminderen) Aantal preventieve meldingen Aantal vsv-ers in de regio (doel: verminderen) Percentage uitgevallen jongeren dat een jaar later terugkeert naar het onderwijs of naar werk (doel: verhogen)

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 25

Indicatoren Beoogde maatschappelijk effect

Product

Beleidsindicator (omschrijving)

Norm

Begroting 2023

Begroting 2022

Leerplicht

Jongeren nemen deel aan het onderwijs

Alle leer- en kwalificatie plichtige kinderen en jongeren staan ingeschreven op een school

100%

100%

100%

RMC/VSV

Jongeren nemen deel aan het onderwijs of arbeidsmarkt

% nieuwe voortijdig schoolverlaters

1,71%

jongeren die geen onderwijs volgen, geen werk en dagbesteding hebben zijn in beeld

100%

MBO1: 24 MBO2; 10,6 MBO3: 4,3 MBO4: 3,2 100%

MBO1: 24,8 MBO2; 11 MBO3: 4,5 MBO4: 3,4 100%

26,5%

25,1%

38%

37,3%

% vsv'ers dat een jaar later terug gaat naar onderwijs % vsv'ers dat een jaar later aan het werk is

Onderstaande tabel bevat de vanuit het BBV voorgeschreven beleidsindicatoren die betrekking hebben op het sub-programma onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt. De gepresenteerde waarden zijn gemiddelde waarden voor de tien Zuid-Holland Zuid gemeenten. In bijlage 2 zijn alle indicatoren die van toepassing zijn op GR DGJ weergegeven. Beoogde maatschappelijk effect Jongeren nemen deel aan het onderwijs

Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen

0,6

Leerplicht

Jongeren nemen deel aan het onderwijs

Relatief verzuim per 1.000 leerlingen

10,3

RMC/ VSV

Jongeren nemen deel aan het onderwijs

% voortijdig schoolverlaters

2,05%

Product Leerplicht

Beleidsindicator (omschrijving)

Norm

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021 Lasten

Baten

Begroting 2022 Saldo

Lasten

Baten

Begroting 2023 Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Leerplicht

1.059

1.106

46

1.105

1.105

0

1.127

1.127

RMC/VSV

1.225

1.353

128

788

788

0

803

803

0

Saldo baten en lasten

2.285

2.459

174

1.893

1.893

0

1.930

1.930

0

Mutaties reserves Geraamd resultaat

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2.285

2.459

174

1.893

1.893

0

1.930

1.930

0

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 26

Toelichting De afwijking tussen de jaren 2021 en 2022 is het gevolg van indexatie.

1.1.4.

Jeugdgezondheidszorg

Wat willen wij bereiken? In het programma Jeugdgezondheidszorg wordt een verbinding gelegd met de bestuurlijke opgaven uit het MJP. Voor het programma jeugdgezondheidszorg betekent dit het volgende: Opgave 1: Gezond en Veilig Opgroeien Jeugdgezondheidzorg en Gezondheidsbevordering zetten gezamenlijk in op Kansrijke Start en gezondheid bevorderende activiteiten gericht op een gezonde leefstijl en mentale gezondheid voor kinderen en jeugd. Wat gaan wij daarvoor doen? De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) zit in het hart van de lokale preventie en vroeg signalering. Door optimale benutting van de expertise en de lokale nabijheid van de JGZ consultatiebureaus in samenwerking met de lokale sociale teams en het onderwijs kan concrete gezondheidswinst worden behaald. Vooral een risicogestuurde inzet vanuit het regionaal basispakket JGZ (aangevuld met lokale maatwerk afspraken) gecombineerd met de uitvoering het Rijksvaccinatieprogramma kunnen kansenongelijkheid en groeiende gezondheidsverschillen verkleinen. Onze preventieve programma's gericht op opvoeding, veiligheid van kinderen, infectiepreventie, gezonde leefstijl, mentale gezondheid en gezonde leefomgeving bieden onze inwoners aanvullend een concreet handelingsperspectief voor 'gezond en veilig opgroeien' in Zuid-Holland Zuid.

Jeugdgezondheidszorg is een cruciale schakel in zowel de publieke gezondheidszorg ‘van conceptie tot het levenseinde’ als in de jeugdzorg. Hoe eerder we gezondheids- en ontwikkelachterstanden kunnen tegengaan, des te beter voor het individu en voor de samenleving. Zuid-Holland Zuid is één van de weinige regio’s die de JGZ privaatrechtelijk heeft gepositioneerd buiten de GGD. Om meer inhoudelijke verbindingen te krijgen en daarmee meer toegevoegde waarde voor 'gezond en veilig opgroeien', is een meer samenhangende sturing en prioritering nodig. Voorts heeft de bestrijding van de COVIDpandemie de kwetsbaarheid aangetoond van een relatief kleine GGD als de GGD ZHZ, met een smalle medische basis omdat artsen en verpleegkundigen jeugdgezondheidszorg geen onderdeel zijn van het team (zie ook evaluatierapport Berenschot 2021). In 2023 loopt het huidige contract met Jong JGZ af. Wij zullen eind 2022 / begin 2023 een gemotiveerd voorstel doen voor aanbesteden of inbesteden van de Jeugdgezondheidszorg binnen Zuid-Holland Zuid. Indicatoren Product

Prestatie-indicator

Norm

JGZ

De JGZ verricht de uitvoering van het regionaal basispakket JGZ en het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) conform het Uitvoeringskader JGZ en de jaarlijkse geactualiseerde richtlijn uitvoering RVP.

Overzicht met KPI's is opgenomen in Uitvoeringskader JGZ. Deze KPI's zijn in een stoplichtenmodel opgenomen en zijn onderdeel van de jaarverantwoording JGZ.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 27

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021 Lasten

Baten

Begroting 2022 Saldo

Lasten

Baten

Begroting 2023 Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Jeugdgezondheidszorg

12.065

12.214

149

12.311

12.311

0

12.816

12.816

0

Saldo baten en lasten

12.065

12.214

149

12.311

12.311

0

12.816

12.816

0

Mutaties reserves Geraamd resultaat

0

0

0

0

0

0

0

0

0

12.065

12.214

149

12.311

12.311

0

12.816

12.816

0

Toelichting De afwijking tussen de jaren 2021 en 2022 is het gevolg van indexatie en ontwikkelingen. Daarnaast zijn de volgende ontwikkelingen verwerkt in de begroting 2023:  JGZ – uitbreiding RVP met Meningokokken ACWY vaccinatie € 108.000. Vastgesteld door Algemeen Bestuur in november 2021  JGZ – uitbreiding RVP met HPV voor jongens € 78.700. Vastgesteld door het Algemeen Bestuur van april 2022.  JGZ – Prenatale huisbezoeken € 137.200. Vastgesteld door het Algemeen Bestuur van april 2022.  Veilig Thuis – uitbreiding diverse functies € 615.000. Vastgesteld door het Algemeen Bestuur van april 2022.

1.1.5.

Kennisprogramma

Wat willen wij bereiken? We voeren het Kennisprogramma 2020 -2023 uit als onderdeel van de wettelijke taak (Wet publieke gezondheid) om gemeenten inzicht te geven in diverse aspecten van de gezondheidstoestand en gezondheidsbevorderende en –bedreigende factoren van de inwoners in Zuid-Holland Zuid. Op basis van epidemiologische analyses en onderzoek adviseren we, gevraagd en ongevraagd. Wat gaan wij daarvoor doen? Het Kennisprogramma 2020 – 2023 zal in het begrotingsjaar 2023 worden geactualiseerd en herijkt. Aanvullend op de reguliere gezondheidsmonitoren zullen in opdracht van het ministerie van VWS/RIVM COVID-monitoren worden uitgevoerd. DGJ neemt het initiatief om samen met gemeenten tot een nieuwe Kennisprogramma 2024 – 2027 te komen. In het laatste uitvoeringsjaar 2023 zal het huidige Kennisprogramma conform planning worden afgerond dan wel deels worden voorgezet in de nieuwe beleidsperiode.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 28

Indicatoren Product

Kennisprogramma

Kennisprogramma

Prestatie-indicator

Norm

Het online GGD dashboard www.hoegezondiszhz.nl is geactualiseerd op basis van de gezondheidsmonitors Kinderen, Jeugd en Volwassenen & Ouderen De gezondheidsmonitoren en de specifieke ontwikkellijnen van het Kennisprogramma zijn conform plan uitgevoerd

100%

Voor het jaar 2023 staat de gezondheidsmonitor jeugd 13-16 jaar op het programma

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021 Lasten

Baten

Begroting 2022 Saldo

Lasten

Baten

Begroting 2023 Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Kennisprogramma

962

862

-100

850

850

0

1.018

1.018

0

Saldo baten en lasten

962

862

-100

850

850

0

1.018

1.018

0

Mutaties reserves Geraamd resultaat

0

0

0

0

0

0

0

0

0

962

862

-100

850

850

0

1.018

1.018

0

Toelichting De afwijking tussen de jaren 2022 en 2023 is het gevolg van indexatie.

1.2 Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) Wat willen wij bereiken? De SOJ voert in het kader van de Jeugdwet een aantal gedelegeerde taken uit op het vlak van inkoop- en contractmanagement, administratie en bekostiging, en informatievoorziening en verantwoording. Daarnaast levert de SOJ ondersteuning aan gemeenten op het vlak van informatievoorziening, contractbeheer en projectleiding. Deze inzet vindt plaats onder aansturing van het DB/AB en deels onder aansturing van het regionale NetwerkMT van de gemeenten. Inrichting Jeugdhulplandschap Per 1 januari 2022 heeft de Serviceorganisatie Jeugd nieuwe overeenkomsten voor jeugdhulp in de regio afgesloten. Hierbij zijn ontwikkeldoelen, inspanningsverplichtingen en prestatieafspraken bepaald, kwaliteitscriteria aangescherpt, diensten opnieuw beschreven en nieuwe tarieven vastgesteld.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 29

In de dialoog met ervaringsdeskundigen, cliëntenraden, jeugdhulpaanbieders, gemeenten, onderwijs, verwijzers en andere belanghebbende partijen zijn de vastgestelde bestuurlijke uitgangspunten voor de inkoop jeugdhulp 2022 vertaald naar een zestal kernwaarden: 1. 2. 3. 4.

Jeugdhulp wordt geboden in de leefomgeving; jeugdigen groeien thuis op. Jeugdhulpaanbieders (professionals) bieden dienstbaar vakmanschap. Ieder kind volgt onderwijs. Jeugdhulp zorgt voor toegenomen zelfredzaamheid en duurzaam herstel van de jeugdige en het gezin. 5. Jeugdhulp versterkt het netwerk van de jeugdige en het gezin. 6. Doelmatige inzet van (schaarse) middelen. Normenkader In de contracten die per 1 januari 2022 zijn ingegaan is een normenkader opgenomen dat in de plaats is gekomen van de budgetplafonds en "Nee, tenzij"-regeling. Dit is een belangrijk sturingsinstrument voor beheersbaarheid van de uitgaven Jeugdhulp met behoud van kwaliteit. Daarnaast heeft het als doel een impuls te geven aan de doelmatigheid van de geleverde hulp en bij te dragen aan kernwaarde 4: jeugdhulp zorgt voor toegenomen zelfredzaamheid en duurzaam herstel van de jeugdige en het gezin. Het normenkader is: -

Een beschrijving van duur en intensiteit van de jeugdhulp bij 28 van de 42 diensten Een doelstelling bij hoog complexe jeugdhulp om de kosten met 5% per cliënt te laten dalen Aangepaste regels over ‘stapelen’ van diensten Aanscherping van de kwaliteit en samenwerking; passende zorg Een vastgestelde personele mix per dienst/product

Het normenkader, en de procesafspraken waar de jeugdhulpaanbieders voor getekend hebben, geeft grip bij de lokale teams en de gecertificeerde instellingen. Wat gaan wij daarvoor doen? Contractmanagement De Serviceorganisatie Jeugd voert in opdracht van de tien deelnemende gemeenten het contractmanagement uit op de gecontracteerde jeugdhulpaanbieders en de Gecertificeerde Instellingen. Contractmanagement heeft als doel het optimaal inzetten van de overeenkomst jeugdhulp op kwaliteit en kwantiteit. Met ingang van 2022 heeft de SOJ de samenwerking met gemeenten in de uitvoering van het contractmanagement geïntensiveerd. Deze nieuwe werkwijze en samenwerking is het resultaat van het project Samen sturen. Hierbij organiseert de SOJ branchegerichte teams, waarbij de ontwikkelingen en uitdagingen in een deelgebied van Jeugdhulp (branche) centraal staan. Iedere gemeente participeert in één of meerdere brancheteams:   

Medewerkers van gemeenten sluiten vanuit deze brancheteams aan bij contractmanagementgesprekken van relevante aanbieders. Gemeenten sluiten op eigen verzoek aan bij contractmanagementgesprekken met aanbieders met groot lokaal belang. Gemeenten participeren in de ontwikkeltafels waar de voortgang op beleidsdoelen, de doorontwikkeling van het jeugdhulplandschap en de doorontwikkeling van de overeenkomst centraal staan.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 30

De afdeling Contractmanagement signaleert knelpunten en hiaten, adviseert gemeenten en ketenpartners en ondersteunt door hen gecontracteerde partijen in relatie tot de in de overeenkomst opgenomen doelen en verplichtingen. Daarnaast ziet de afdeling toe op het realiseren van de beleidsdoelen, inspanningsverplichtingen en resultaatafspraken, monitort op de afspraken, stelt afspraken bij na dialoog, stuurt bij waar nodig en neemt zo nodig (disciplinaire) maatregelen bij het niet nakomen van de afspraken uit de overeenkomsten. Indicatoren Prestatie-Indicator Het contractmanegemeent is volgens plan uitgevoerd:

Norm 4 ontwikkeltafels, 4 bestuurlijke tafels, en met de strategische partners tenminste 3 individuele gesprekken op jaarbasis. Samenwerking met gemeenten is operationeel.

Gemeenten ontvangen advies over de ontwikkelingen in het jeugdhulplandschap.

Het dashboard jeugdhulp is actueel. SOJ participeert in AO Jeugd en (projecten van het netwerk MT) SOJ sluit aan bij relevante lokale overleggen over Jeugdhulp. Tenminste twee keer per jaar ontvangen gemeenten een hoofdlijnenrapportage over ontwikkelingen in het jeugdhulplandschap.

Normenkader *

75% van de diensten worden binnen de gestelde norm en het bijbehorende proces van afwijkingen m.b.t. duur en intensiteit uitgevoerd. Dit wordt per segment gemonitord.

Jeugdigen in verblijf

Het aantal jeugdigen wat uit huis wordt geplaats neemt af met 5%. De ambulante noodzakelijke ondersteuning is voldoende in staat passende alternatieven te bieden.

* Bij het realiseren van de norm zoals gesteld bij het normenkader en jeugdigen in verblijf, is sprake van grote afhankelijkheid van bijvoorbeeld de verwijzers (met name het lokale team en de GI's). Dit is niet uitsluitend door inspanningen van de SOJ te realiseren.

Wat gaat het kosten? De basis voor de begroting is gelegd in de begrotingswijziging met meerjarenperspectief, zoals besproken in het Algemeen Bestuur van 11 november 2021. In deze primaire begroting voor 2023 en meerjarenperspectief worden de actuele inzichten van de zorgvraag per gemeente verwerkt. Dit is van belang omdat met ingang van 2023 de solidariteit volledig is afgebouwd en de begroting derhalve met een raming van de kosten per gemeente moet worden opgebouwd. De programmabegroting is daarom gebaseerd op de prognose van de kosten per gemeente voor het jaar 2022 van het bij de SOJ in gebruik zijnde forecast model vermeerderd met de apparaatskosten SOJ, subsidies / lumpsum bekostiging, effecten inkoop, intensiveringen en indexatie voor het jaar 2023. Deze basisraming van de kosten wordt vervolgens verminderd met de besparingen zoals opgegeven door gemeenten en de impact van de nieuwe inkoop en overige mutaties zoals vastgelegd in de begrotingswijziging. Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 31

Groei jeugdhulp uitgaven In bovenstaande uitgangspunten wordt geen rekening gehouden met groei van de uitgaven door meer jeugdigen, een hogere inzet per jeugdige of een combinatie daarvan. De afgelopen jaren is sprake geweest van een hogere inzet per jeugdige. In onderstaande tabel is de groei van de jeugdhulpuitgaven exclusief overhead SOJ in de afgelopen drie jaar weergegeven. De geel gearceerde regel geeft de reële groei weer, gecorrigeerd voor prijsindexatie.

Kosten exclusief overhead SOJ: Groei ten opzicht van voorgaand jaar: Indexatie Groei gecorrigeerd voor indexatie

2018

2019

99.940

113.357 13,4% 2,0% 11,4%

2020 2021 prognose Gemiddelde 2e burap groei 120.518 6,3% 2,5% 3,8%

132.075 9,6% 2,9% 6,6%

9,8% 2,5% 7,3%

Voor de komende jaren wordt verwacht dat de groei zal afnemen. In de begroting is uitgegaan van een afnemende groei van de post regionale zorgmarkt van 5% in 2022, 2,5% in 2023en 0% voor de jaren erna. Naast het normenkader uit de nieuwe inkoop en de maatregelen door gemeenten waarvan de besparingen (naast de groei) reeds in de begroting verwerkt zijn, omvat de nieuwe inkoop 2022 ook een aantal doelen (bijvoorbeeld naar 0 uithuisplaatsingen en meer groepsgericht werken) die niet gecalculeerd en financieel vertaald zijn in de voorliggende begroting, maar naar verwachting wel effect zullen hebben. Op grond hiervan wordt het realistisch geacht om, naast de opgenomen besparingen van een aflopende groei uit te gaan. In de laatste begrotingswijziging was geen groei verwerkt. Sturing op maatregelen kosten Een groot deel van de maatregelen die moeten leiden tot beheersing en reductie van de kosten worden aangestuurd door gemeenten zelf. De gemeenten sturen sinds 2022 ook de Stichting Jeugdteams aan. Hiervoor is naast het Dagelijks en Algemeen Bestuur een dedicated governance structuur aanwezig in de vorm van het Netwerk MT jeugd en het Portefeuillehoudersoverleg (PFO) jeugd. Onder het netwerk MT ressorteren diverse project- en werkgroepen.

De Serviceorganisatie (SOJ) stuurt de aanbieders aan op de te behalen doelen, bijvoorbeeld minder uithuisplaatsingen en meer groepsgericht werken, zoals vastgelegd in de nieuwe contractering van de zorgaanbieders per 1 januari 2022. Tevens is een normenkader vastgesteld waaraan aanbieders zich dienen te houden. Dit normenkader vervangt de budgetplafonds en de "Nee, tenzij"-regeling. Dit normenkader stelt normen voor de duur (hoe lang) en de intensiteit (hoeveel uur per periode). Afwijken van deze norm mag alleen met toestemming van de lokale verwijzers (Stichting Jeugdteams). Toepassing van dit normenkader ligt in overwegende mate in handen van de jeugdprofessionals onder aansturing van de gemeenten. Een juiste toepassing levert de gemeenten een jaarlijkse kostenbesparing op oplopend tot naar verwachting 3 procent van de totale uitgaven. De contractmanagers van de SOJ ondersteunen de gemeenten en jeugdprofessionals en sturen waar nodig de aanbieders bij en controleren naleving van het toestemming vragen en krijgen bij de lokale verwijzers.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 32

Monitoring en rapportage Bij de meting van de financiële effecten van de maatregelen kan de kostenontwikkeling van de inzet van jeugdhulp tot op het niveau van jeugdige gemonitord worden. Het oorzakelijk verband tussen een individuele maatregel en de kostenontwikkeling is echter lastig te bepalen. Als de kosten van bijvoorbeeld complexe zorg met x procent afnemen, is het moeilijk vast te stellen of dit komt door succes met de perspectief benadering, betere casusregie door de jeugdteams of scherper contractmanagement dan wel een combinatie daarvan. Een ander voorbeeld is veel voorkomende ambulante hulp/begeleiding. Worden de geboekte resultaten bereikt door Jeugdhulp naar voren, het ingestelde normenkader, casusregie of anders? Bij een stijging van de kosten geldt een soortgelijke problematiek bij het duiden. Om dit zo goed mogelijk te kunnen bepalen, zullen ook toegespitste kwalitatieve en kwantitatieve analyses gemaakt moeten worden met/door betrokkenen bij de inzet van jeugdhulp. Rijksbijdragen Voor het jaar 2022 heeft het Rijk extra middelen voor Jeugdhulp toegevoegd aan het gemeentefonds. Hiermee kunnen naar verwachting de voorziene uitgaven volledig worden gedekt, afhankelijk van de aanvullende lokale kosten voor jeugdhulp, . Voor de jaren 2023 en verder is dit nog onduidelijk. Er zijn extra middelen toegezegd op basis van het advies van de ‘commissie van wijzen’.

In het voorliggende regeerakkoord van het nieuwe kabinet wordt echter ook gesproken over een taakstelling van 500 miljoen euro per jaar, zulks in te vullen van de nog op te stellen hervormingsagenda. Coronacrisis Er is voor 2023 (nog) geen regeling voorzien voor vergoeding voor meerkosten en omzetcompensatie. Afbouw solidariteit en raming per gemeente De solidariteit is met ingang van 2023 volledig afgebouwd. Dit betekent dat elke gemeente de eigen kosten betaalt. Voor de raming per gemeente wordt gebruikt gemaakt van het bij de SOJ gebruikte forecastmodel. De apparaatskosten van de SOJ, lumpsumbetalingen, waaronder subsidies, worden middels de verdeelsleutel verdeeld over de gemeenten. Jeugdhulp naar voren De kosten van jeugdhulp naar voren maken geen onderdeel uit van de begroting van de SOJ en worden door gemeenten zelf begroot. Stichting Jeugdteams De kosten van de Stichting Jeugdteams maken geen onderdeel uit van de begroting van de SOJ en worden door gemeenten zelf begroot. Nieuwe Woonplaatsbeginsel De impact van het nieuwe woonplaatsbeginsel is nog niet verwerkt in het forecastmodel van de SOJ en de begroting. De SOJ heeft haar werk gedaan, maar nog niet alle gemeenten in Nederland hebben hun informatie hiervoor aangedragen. Dit kan, zeker op gemeenteniveau, grote invloed hebben.

De verwachting is dat het nieuwe woonplaatsbeginsel een drukkend effect heeft op de kosten (er stromen meer jeugdigen uit dan erbij komen), maar dat is op dit moment nog niet zeker. Naar verwachting is dit in april bekend. Volledigheidshalve wordt ook opgemerkt dat dit kan leiden tot lagere rijksbijdragen in het nieuwe verdeelmodel.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 33

Begroting 2023 (bedragen x € 1.000) Serviceorganisatie Jeugd Saldo baten en lasten Mutaties reserves Geraamd resultaat

Realisatie 2021 Lasten Baten Saldo 134.804 134.804 0 134.804 134.804 0 0 0 0 134.804 134.804 0

Begroting 2022 Lasten Baten Saldo 117.197 117.197 0 117.197 117.197 0 0 0 0 117.197 117.197 0

Begroting 2023 Lasten Baten 129.491 129.491 129.491 129.491 0 0 129.491 129.491

Saldo 0 0 0 0

Met ingang van de begroting 2018 mag de overhead niet meer aan de programma's worden toegerekend. Inclusief overhead, bedraagt de totale omvang van de begroting van de SOJ € 134,2 miljoen.

De gemeentelijke bijdragen 2023 uit het laatste meerjarenperspectief bedroegen € 118,1 mln. In onderstaande tabel zijn de mutaties opgenomen naar de primaire begroting 2023.

Toelichting Extra indexatie De zorgsalarissen zijn landelijk extra verhoogd. Deze verhoging is verwerkt in de tarieven die zorgaanbieders hiervoor in rekening brengen. Gemeenten zijn hier in de Rijksbijdragen / uitkering gemeentefonds voor gecompenseerd. Indexatie 2023 Dit is de verwachte prijsindexatie voor 2023. Lagere kostenreductie Molenlanden De opgegeven kostenreductie door de gemeente Molenlanden is met 555 duizend naar beneden bijgesteld. Deze was per abuis bij de begrotingswijzing 2022 bij de tweede bestuursrapportage 2021 te hoog opgegeven door de gemeente Molenlanden. Stijging zorgkosten 2021 en prognose 2022 De prognose voor 2022 als basis voor deze primaire begroting 2023 is met 3.757 duizend toegenomen ten opzichte van de raming bij de begrotingswijziging 2022 bij de tweede bestuursrapportage 2021. Deze hogere raming komt voor het grootste gedeelte al terug als verdere kostenstijging in 2021. De raming voor 2022 is gebaseerd op de stand van de afgegeven zorgtoewijzingen (beschikkingen) in november 2021. Stijging zorgkosten 5% in 2022 en 2,5% in 2023 In deze begroting wordt rekening gehouden met een afnemende groei in de jaren 2022, 2023 en 2024 van respectievelijk 5%, 2,5% en 0%. Zie hiervoor ook de toelichting in de paragraaf Groei jeugdhulp uitgaven.

Begroting en bijdrage specificatie per gemeente 2023 - 2026 De opbouw van de begroting en voorlopige bijdragen per gemeente naar jeugdhulpcategorie (t.b.v. gemeentebegrotingen) zijn tabellen op de volgende pagina's opgenomen. Het verschil tussen de twee overzichten betreft de reserve uittreding Leerdam en Zederik (nog alleen in 2023). De bijdragen hebben een sterk voorlopig karakter. Gebleken is dat de werkelijke kosten per gemeente sterk kunnen fluctueren.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 34

Begroting 2023 (bedragen x € 1.000) A Gemeente

B

Regionale Subsidie zorgmarkt s lump forecast sum model (FM) bestaan 5% groei in d 2022 en 2,5% in 2023

C

D

E

F

G

H

I=A+B+C- J D+E+F+G-H

Impact nieuwe tarieven inkoop 2022

Besparingen normenkader inkoop 2022

Jeugd- Wacht- CaseBesparin Totaal hulp op lijsten load gen regionale school reductie gemeent zorgmarkt GI's en

K

LTA FM

L

M=I+J+K+L

PGB FM SOJ

Totaal

Alblasserdam

4.808

63

151

157

41

10

43

302

4.656

178

235

238

5.307

Dordrecht

35.714

408

983

1.024

265

66

277

1.437

35.252

1.463

2.326

1.545

40.586

Gorinchem

8.616

104

250

261

68

17

71

204

8.661

811

469

393

10.334

Hardinxveld-G.

5.953

48

115

120

31

8

32

214

5.853

356

284

181

6.673

Hendrik-Ido-A.

7.225

74

177

185

48

12

50

328

7.073

510

687

279

8.549

Hoekschewaard

15.745

163

392

408

106

26

111

1.121

15.013

1.153

1.200

616

17.982

Molenlanden

10.318

97

235

244

63

16

66

559

9.992

651

476

369

11.488

Papendrecht

8.136

80

193

201

52

13

54

200

8.127

321

365

303

9.116

Sliedrecht

7.861

84

203

212

55

14

57

178

7.884

291

336

319

8.830

Zwijndrecht

13.043

133

320

333

86

22

90

571

12.789

952

1.126

503

15.371

117.418

1.252

3.020

3.145

816

204

851

5.115

115.301

6.686

7.504

4.745

134.236

Totaal

Bijdrage specificatie per gemeente 2023 (bedragen x € 1) Zorginkoop

LTA

PGB

Gecertificeer- Gesloten de instellingen Jeugdhulp

Uitvoerings- Totaal kosten SOJ

Alblasserdam

3.969.893

178.418

234.585

577.214

109.277

234.712

5.304.100

Dordrecht

31.995.297

1.463.278

2.325.673

2.742.109

514.984

1.525.802

40.567.142

Gorinchem

7.696.662

810.580

469.117

833.067

130.957

388.392

10.328.774

Hardinxveld-Giessendam

5.288.814

356.015

283.518

475.307

88.778

178.616

6.671.047

Hendrik-Ido-Ambacht

6.375.986

510.462

687.305

556.890

139.773

275.306

8.545.723

Hoekschewaard

13.603.938

1.152.906

1.200.350

1.245.076

163.697

608.761

17.974.727

Molenlanden

8.712.650

651.000

476.323

978.871

300.503

364.378

11.483.726

Papendrecht

7.280.076

320.598

364.614

677.441

169.906

299.374

9.112.010

Sliedrecht

6.867.874

290.525

336.403

851.642

164.587

315.237

8.826.268

Zwijndrecht

11.382.885

952.436

1.126.232

1.225.568

180.960

496.732

15.364.812

103.174.075

6.686.218

7.504.119

10.163.186

1.963.422

4.687.310

134.178.330

Totaal

Meerjarenperspectief (2024 tot en met 2026) In het meerjarenperspectief voor 2024 tot en met 2026 is geen groei ten opzichte van 2023 verwerkt, maar wel de toename van de besparingen inkoopkader en gemeenten in 2024.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 35

(bedragen x € 1.000)

Gemeente

A

B

C

D

E

F

G

H

I=A+B+C- J D+E+F+G-H

Regionale zorgmarkt forecast model (FM) 0% groei

Subsidie s lump sum bestaan d

Impact nieuwe tarieven inkoop 2022

Besparingen normenkader inkoop 2022

Jeugd- Wacht- CaseBesparin Totaal hulp op lijsten load gen regionale school reductie gemeent zorgmarkt GI's en

K

LTA FM

L

M=I+J+K+L

PGB FM SOJ

Totaal

Alblasserdam

4.808

63

151

174

41

10

43

302

4.640

178

235

238

5.290

Dordrecht

35.714

408

983

1.131

265

66

277

2.223

34.360

1.463

2.326

1.545

39.693

Gorinchem

8.616

104

250

288

68

17

71

350

8.487

811

469

393

10.160

Hardinxveld-G.

5.953

48

115

132

31

8

32

238

5.817

356

284

181

6.637

Hendrik-Ido-A.

7.225

74

177

204

48

12

50

439

6.942

510

687

279

8.419

Hoekschewaard

15.745

163

392

451

106

26

111

1.223

14.868

1.153

1.200

616

17.837

Molenlanden

10.318

97

235

270

63

16

66

559

9.966

651

476

369

11.463

Papendrecht

8.136

80

193

222

52

13

54

306

8.000

321

365

303

8.989

Sliedrecht

7.861

84

203

234

55

14

57

194

7.847

291

336

319

8.793

Zwijndrecht

13.043

133

320

368

86

22

90

753

12.572

952

1.126

503

15.153

117.418

1.252

3.020

3.475

816

204

851

6.586

113.499

6.686

7.504

4.745

132.435

Totaal

(bedragen x € 1) Zorginkoop

LTA

PGB

Gecertificeer- Gesloten de instellingen Jeugdhulp

Uitvoerings- Totaal kosten SOJ

Alblasserdam

3.953.353

178.418

234.585

577.214

109.277

237.616

5.290.464

Dordrecht

31.102.757

1.463.278

2.325.673

2.742.109

514.984

1.544.682

39.693.483

Gorinchem

7.523.191

810.580

469.117

833.067

130.957

393.198

10.160.110

Hardinxveld-Giessendam

5.252.683

356.015

283.518

475.307

88.778

180.826

6.637.127

Hendrik-Ido-Ambacht

6.245.459

510.462

687.305

556.890

139.773

278.713

8.418.603

Hoekschewaard

13.459.088

1.152.906

1.200.350

1.245.076

163.697

616.294

17.837.410

Molenlanden

8.686.972

651.000

476.323

978.871

300.503

368.887

11.462.557

Papendrecht

7.153.129

320.598

364.614

677.441

169.906

303.079

8.988.768

Sliedrecht

6.830.366

290.525

336.403

851.642

164.587

319.137

8.792.661

Zwijndrecht

11.165.389

952.436

1.126.232

1.225.568

180.960

502.878

15.153.463

101.372.390

6.686.218

7.504.119

10.163.186

1.963.422

4.745.310

132.434.645

Totaal

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 36

1.3 Algemene Dekkingsmiddelen Door de vernieuwingen die binnen het BBV zijn doorgevoerd mogen baten en lasten als overhead en de algemene baten niet meer toegerekend worden aan de verschillende taakvelden. Deze dienen nu in een apart begrotingsprogramma gepresenteerd te worden. Tot en met begroting 2017 waren deze baten en lasten onderdeel van de begrotingsprogramma's behorende bij de twee organisatieonderdelen van GR DGJ . Realisatie 2021 Lasten

Baten

Begroting 2022 Saldo

Lasten

Baten

Begroting 2023 Saldo

Lasten

Baten

Saldo

VPB heffing

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Onvoorzien

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Treasury

-34

11

45

0

0

0

0

0

0

Algemene dekkingsmiddelen DG&J

216

68.342

68.125

0

5.836

5.836

0

6.106

6.106

0

4.589

4.589

0

5.177

5.177

0

4.687

4.687

10.791

10

-10.781

6.322

0

-6.057

6.322

0

-6.322

Algemene dekkingsmiddelen SOJ Overhead DG&J Overhead SOJ Geraam d saldo van baten en lasten Mutaties reserves Geraam d resultaat

4.762

0

-4.762

5.306

0

-5.306

4.745

0

-4.745

15.736

72.952

57.216

11.363

11.013

-350

11.067

10.793

-274

0

817

817

0

350

350

0

274

274

15.736

73.769

58.032

11.362

11.362

0

11.067

10.519

0

Vpb heffing en onvoorzien In de begroting dienen deze twee posten te worden gepresenteerd. De verwachting is echter dat GR DGJ geen lasten of baten zal hebben die behoren bij deze begrotingsposten. Treasury Dit betreft voornamelijk mutaties die te maken hebben met het schatkistbankieren. Overhead en overige algemene dekkingsmiddelen De overhead bevat alle lasten die ter ondersteuning van het primaire proces worden gemaakt. Gedacht moet worden aan salarislasten van leidinggevenden (ongeacht of zij deels werkzaam zijn voor een taakveld), medewerkers financiën, huisvesting en SGD. De algemene baten en lasten betreffen baten die worden ontvangen ter dekking van de overhead. Mutatie reserve - Uittreding Leerdam-Zederik Door de uittreding van de gemeenten Leerdam en Zederik is structurele dekking voor de uitvoering van de taken die GR DGJ verricht komen te vervallen. In aanloop naar deze uittreding zijn reeds organisatorische maatregelen genomen om de daling op te kunnen vangen. Deze maatregelen leiden ertoe dat per 2024 GR DGJ een sluitende begroting laat zien. Voor de periode 2019-2023 wordt, afbouwend, de uittredingssom ingezet (circa € 274.000 voor 2023, hiervan is € 58.000 voor de SOJ en € 216.000 voor DGJ).

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 37

2. Verplichte paragrafen Het moment van opstellen van de begroting 2023 verloopt parallel met het opstellen van de jaarstukken 2021. Hierdoor is een groot deel van de hierin opgenomen teksten nagenoeg identiek aan de jaarstukken 2021.

Weerstandvermogen en risicobeheersing Kaders In het AB van 13 december 2018 is de nota Risicomanagement en weerstandvermogen vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe risico's binnen de Dienst Gezondheid en Jeugd worden geïnventariseerd, gekwalificeerd beheerst en waar nodig gekwantificeerd.

Beleid omtrent weerstandsvermogen Voor het bepalen van een gewenst weerstandsvermogen is inzicht nodig in de omvang en in de achtergronden van de risico’s. De Dienst Gezondheid en Jeugd maakt gebruik van het volgende model om de risico's te rangschikken. Kans

Financiële impact

Dat het risico zich voordoet 4

3

2

1

x > € 2 mln

€ 2 mln < x <

€ 0,5 mln < x <

x < € 0,1 mln

€ 0,5 mln

€ 0,1 mln

4 zeer grote kans >75%

16

12

8

4

3 grote kans 50-75%

12

9

6

3

2 middelgrote kans 25-50%

8

6

4

2

1 kleine kans < 25%

4

3

2

1

In onderstaande tabel zijn de geïnventariseerde risico’s weergegeven. Ook is aangegeven of het risico incidenteel dan wel structureel is en of er ten opzichte van de vorige rapportage wijzigingen zijn opgetreden (te weten de 2e Bestuursrapportage 2021) Deze risico's omvatten slechts dat deel van de totaal door DGJ in kaart gebrachte risico's welke gekwantificeerd kunnen worden en 'resteren' na het nemen van beheersmaatregelen (vermijden/verzekeren/voorzien).

Dienst Gezondheid en Jeugd Risico Omschrijving

Kans

Omvang

Incidenteel/ Risicobedrag Gewijzigd structureel S € 300.000 nee

1 Batenraming

2

2

2 Bedrijfsvoering

3

2

I

€

150.000

nee

3 Claims

1

2

S

€

150.000

nee

4 Effectien uittreding L-Z

1

2

S

€

150.000

nee

5 CAO-loonkosten

4

2

S

€

100.000

nee

6 Transitie SCD-SGD

2

2

S

€

75.000

ja, nieuw

7 Impact COVID-19

2

2

S

€

200.000

ja, nieuw

Totaal

€ 1.125.000

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 38

Toelichting per risico. 1. Batenraming De producten van DGJ worden hoofdzakelijk gefinancierd uit inwoner- en directe gemeentelijke bijdragen. Een deel van de inkomsten heeft echter een fluctuerend karakter, zoals de subsidies in het kader van Veilig Thuis, de opbrengst van de polikliniek voor onder meer reizigersvaccinaties (ca. € 0,5 miljoen). Met name voor dit laatste onderdeel is het onduidelijk wat de impact van COVID-19 is op de hier te realiseren opbrengsten. In de begroting zijn verder ramingen opgenomen voor onder meer OGGZ, Wmo-toezicht en kinderopvang waarvoor jaarlijks een traject met gemeenten wordt doorlopen over de omvang vergoeding van het takenpakket (in de vorm van een offerte/DVO). Hierdoor is er een risico dat de realisatie van deze baten afwijkt van de raming. 2. Bedrijfsvoering/primair proces. Onder dit risico wordt verstaan de mogelijke extra inzet van mensen en middelen indien er een hoger dan voorzien beroep wordt gedaan op de dienstverlening van DGJ in brede zin (Veilig Thuis, GGD ZHZ, LVS ZHZ en hiermee samenhangende ondersteuning). Een voorbeeld hiervan is ook de (extra) inzet in crisissituaties. 3. Claims DGJ kent een grote verscheidenheid aan producten. Om de kwaliteit hiervan te borgen worden de nodige inspanningen geleverd, mede in het kader van de HKZ-certificatie.

Risico's op fouten (miscommunicatie, foutieve registraties) en hieruit mogelijk voortkomende schadeclaims zijn echter nooit in zijn geheel uit te sluiten. 4. Uittreding L-Z (Leerdam-Zederik) Met de uittreding van Leerdam en Zederik uit GR is de batenraming structureel neerwaarts bijgesteld. Voor het weer structureel in evenwicht brengen van de begroting vanaf 2023 zijn maatregelen genomen waarbij rekening is gehouden met de inzet van de overeengekomen uittredingssom (oorspronkelijk totaal € 4 mln., waarvan € 3 mln. voor DGJ en € 1 mln. voor de SOJ). Er wordt een beperkt risico gezien in het niet volledig kunnen realiseren van de maatregelen. 5. CAO-loonkosten Conform de notitie kaderstelling op GR-en houdt DGJ rekening met een loon- en prijs indexatie bij het opstellen van de begroting. Daarvoor moet, conform deze notitie, uitgegaan worden van de indices van de septembercirculaire van het vorige begrotingsjaar. Gelet op het gegeven dat de daadwerkelijke loonkosten afhankelijk zijn van de uiteindelijk in de CAO gemaakte afspraken is er een risico dat de daadwerkelijke stijgingen hoger uitvallen. 6. Transitie SCD-Dordrecht Tot ultimo 2021 steunde DGJ voor ICT, HRM, Juridische diensten en inkoop) op het Servicecentrum Drechtsteden (SCD).

Vanaf 2022 is het SCD ondergebracht bij de gemeente Dordrecht en is de gemeente Dordrecht als servicegemeente verantwoordelijk voor de taakuitvoering. Zij neemt in deze situatie de verantwoordelijkheid voor en de regie op de besturingsprocessen rondom producten en diensten op zich. Zowel voor het leveren en beheren als voor het (door)ontwikkelen van deze producten en diensten.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 39

Met de servicegemeente Dordrecht (SGD) is hiervoor een overeenkomst tot en met 2025 gesloten waarbij afspraken zijn gemaakt over onder meer de omvang en prijs van de te leveren diensten. Daarin is zoveel mogelijk opgetrokken met GR OZHZ die zich in dezelfde situatie bevindt. Onder regie van de SGD wordt ook een vervolg gegeven aan het door het SCD ingezette traject ICT verandert waarmee een transitie naar een regie-organisatie op het gebied van ICT wordt beoogd en de uitvoering van operationele taken meer in de markt worden belegd. Deze transitie brengt kansen maar ook mogelijke (financiële) risico's met zich mee. Het privacygevoelige karakter van het takenpakket van DGJ brengt namelijk met zich mee dat er hoge eisen (moeten worden) gesteld aan de informatiebeveiliging. Indien het SGD/leveranciers daarin niet kunnen voorzien dan vraagt dit mogelijk aanvullende inspanningen en kosten. In de 2e Burap 2021 was dit nog niet als risico gekwantificeerd maar bij deze actualisatie is een eerste kwantificering opgenomen. 7. Impact COVID-19 In het kader van de bestrijding van COVID-19 verricht de Dienst grote inspanningen. De hiermee samenhangende kosten bedroegen in 2020 ca. € 9 mln. en zijn in 2021 opgelopen naar € 63 mln. De minister van VWS heeft toegezegd dat de GGD-en de meerkosten over 2021 volledig vergoed krijgen.

Ook voor 2022 is deze toezegging gedaan met daarbij de 'beperking' dat dit niet geldt voor gederfde inkomsten. Over 2020 is inmiddels een eindafrekening bij VWS ingediend om het openstaande bedrag van € 4 mln. af te rekenen deze is nog niet afgehandeld. Over 2021 is een voorschot van € 50 mln. ontvangen en zal het (nog vast te stellen) verschil met de realisatie ook worden aangevraagd. Voor 2022 wordt voor de bevoorschotting uitgegaan van een begroting van € 50 mln. en zijn de eerste voorschotten hiervoor ook al gedaan en uitbetaald. Gelet op de toezeggingen en de wijze waarop deze tot nu toe zijn nagekomen was er geen risico opgenomen in deze begroting ten aanzien van kosten van de uitvoering van onze taken bij de bestrijding van COVID-19. Desalniettemin is het onzeker hoe de inzet en bekostiging hiervan zich na 2022 gaat ontwikkelen. Ook onzeker is welke impact COVID-19 heeft op het takenpakket en de daaraan gerelateerde en hiervoor genoemde risico's (1-4). Daarom is er nu wel voor gekozen om een eerste kwantificering van het risico op te nemen in deze paragraaf. Weerstandsvermogen De weerstandsratio geeft de verhouding tussen de risico's en het weerstandsvermogen van GR DGJ. Het weerstandsvermogen bestaat uit het totaal van de reserves, de post onvoorzien en de stille reserves. GR DGJ heeft geen post onvoorzien en stille reserves.

Dit betekent dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan de omvang van de reserves, ofwel € 2,3 miljoen. Gezien de financiële omvang van de risico's, € 1.125.000, leidt dit tot een weerstandsratio van 2,0 Dit betekent dat GR DGJ beperkte ruimte heeft om onvoorziene risico's op te kunnen vangen. Hierbij moet tevens de kanttekening worden geplaatst, dat van de reserves (€ 2,3 miljoen) € 1,8 miljoen is bestemd voor het opvangen van de frictiekosten als gevolg van de uittreding Leerdam/Zederik. Als deze reserve buiten beschouwing wordt gelaten, dan bedraagt de weerstandsratio 0,45.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 40

Impact op risico-inventarisatie bij deelnemers aan de GR De deelnemers aan GR benoemen in hun gemeentelijke begroting welke risico's er zijn ten aanzien van hun deelname aan de gemeenschappelijke regeling. Daarbij worden verschillenden modellen en benaderingen gehanteerd. In dat kader worden de volgende aantekeningen geplaatst;  DGJ acht het zeer onwaarschijnlijk dat alle risico's zich in hetzelfde jaar zullen voordoen en schat in dat huidige reserve (stand ultimo 2021) de beschikbare € 500.000 afdoende is om alle huidige risico's af te dekken.  Indien de risico's zich voordoen zal er eerst in de lopende begroting naar mogelijke dekking worden gekeken, vervolgens (te accorderen door het Algemeen bestuur) naar het weerstandsvermogen en zal uiteindelijk pas om een bijdrage van de deelnemers worden gevraagd  Indien er een bijdrage wordt gevraagd van de deelnemers zal dit naar rato van het aantal inwoners c.q. de relatieve inwonerbijdrage zijn.  Indien een risico als structureel is benoemd betekent dit dat (als het zich voordoet) het effect ervan zal zijn verwerkt in de eerstvolgende begroting. Daarmee zal de omvang van dit risico zijn afgenomen/beperkt.

Serviceorganisatie Jeugd Weerstandsvermogen De Serviceorganisatie heeft, met uitzondering van de reserve frictiekosten uittreding Leerdam en Zederik geen weerstandsvermogen/reserves. Tegenvallers (en meevallers) ten opzichte van de begroting komen, zoals opgenomen in de bijdrageverordening, ten laste (ten gunste) van de deelnemende gemeenten. Risicobeheersing De financiële risico's focussen zich primair op de ontwikkeling van de zorgkosten in relatie tot het budget. De afgelopen jaren is gebleken dat de kosten sterk zijn gestegen (gestegen inzet per jeugdige) en de fluctuaties per gemeente groot zijn. Gemeenten worden geadviseerd hier rekening mee te houden. Voor kleinere gemeenten is dit risico verhoudingsgewijs groter dan voor grotere gemeenten. Verder zijn er de volgende specifieke risico's: PGB-budgetten Van de verstrekte budgetten wordt circa 65 procent besteed. Volgens de huidige ZHZregels / verordening zijn geen beperkingen opgelegd aan het met terugwerkende kracht over oude jaren indienen van declaraties, behoudens de algemene wettelijke regel dat dit na 5 jaar niet meer kan. Over de jaren 2017-2020 betreft dit € 13,1 mln. Dit bedrag zou nog gedeclareerd kunnen worden. De ervaring heeft geleerd dat hier zeer beperkt gebruik van wordt gemaakt.

Gewijzigde producten en tarieven en normenkader nieuwe inkoop 2022 Voor de nieuwe inkoop zijn de oude percelen, producten en tarieven van voor de decentralisatie losgelaten. Er zijn nieuwe segmenten en nieuwe jeugdhulp producten gedefinieerd met daaraan gekoppelde nieuwe tarieven. Alhoewel hier een zo zorgvuldig mogelijk proces is gelopen, brengt een dergelijke wijziging altijd risico's met zich mee. Het belangrijkste risico is dat de faire tarieven voor de nieuwe producten (de oude producten vervallen), welke zijn berekend door een extern bureau op basis van een landelijke benchmark/database, per saldo leiden tot een kostenstijging. Uit de huidige doorrekening volgt een schatting van een verwachte kostenstijging van € 3,0 mln. (2,7%). Deze schatting is verwerkt in de begroting. De schatting is met onzekerheden Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 41

omgeven omdat onzeker is welke nieuwe producten zullen worden ingezet en of de aannames behorend bij de nieuwe producten (bijvoorbeeld geen/minder stapeling van producten) ook uitkomen. Tegenover deze verwachte kostenstijging staat een verwachte besparing vanuit het ontwikkelde normenkader voor duur en intensiteit van zorg. De besparing loopt op van € 1,9 mln. in 2022 naar € 3,4 mln. in 2024. Woonplaatsbeginsel De impact van het nieuwe woonplaatsbeginsel is nog niet verwerkt in het forecastmodel van de SOJ en de begroting. De SOJ heeft de impact voor haar jeugdigen al volledig in kaart en haar huiswerk gedaan. Dit geldt helaas niet voor de rest van het land. Nog niet alle gemeenten in Nederland hebben hun informatie hiervoor aangedragen. Dit kan, zeker op gemeenteniveau, grote invloed hebben. De verwachting is dat het nieuwe woonplaatsbeginsel een drukkend effect heeft op de kosten (er stromen meer jeugdigen uit dan erbij komen), maar dat is op dit moment nog niet zeker. Volledigheidshalve wordt ook opgemerkt dat dit kan leiden tot lagere rijksbijdragen in het nieuwe verdeelmodel. Naast bovengenoemde specifieke risico's zijn binnen de Serviceorganisatie de reguliere bedrijfsvoeringrisico's, zowel financieel als niet financieel, voor alle processen in kaart gebracht. Dit heeft geleid tot een omvangrijke lijst. Op alle risico's zijn beheersmaatregelen geformuleerd.

Deze worden periodiek geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. De risico's zijn geclassificeerd volgens onderstaand model.

Kans

Financiële impact

Dat het risico zich voordoet

4 zeer grote kans >75% 3 grote kans 50-75% 2 middelgrote kans 25-50% 1 kleine kans < 25%

4 x > € 2 mln

3 € 2 mln < x < € 0,5 mln

2 € 0,5 mln < x < € 0,1 mln

1 x < € 0,1 mln

16 12 8 4

12 9 6 3

8 6 4 2

4 3 2 1

De oranje en rode risico's zijn in onderstaand schema geplot Kans

Ernst

4

3

2

1

Catastrofaal

Ernstig

Matig

Klein

4 zeer grote kans dat het zich voordoet

A4, A8 B, A15

3 grote kans dat het zich voor doet

A36

A25, A27, A32

2 middelgrote kans dat het zich voor doet

A 42

1 kleine kans dat het zich voor doet

In tabel op de volgende pagina zijn de risico's beschreven. Het totaalrisico van hogere kosten jeugdhulp dan begroot en beschikbaar bij gemeenten komt samen in het roodgekleurde risico A36. Dit is een samenstelling van een aantal onderliggende risico's.

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 42

Risiconummer

A-4

A-8 B

A-15

A-25

A-27

A-32

A-36

A-42

Scope

Zorginzet

Declaraties jeugdhulp RTA+LTA

Declaraties jeugdhulp RTA+LTA

PGB

PGB

Generiek

Generiek

Generiek

Risico’s:

Oorzaken/ risicofactoren: Effect:

Wat kan er mis gaan?

Wat kunnen oorzaken daarvan zijn?

Verwijzer geeft Druk van burger verwijzing af Burgder ten dienste terwijl burger willen zijn terwijl voorliggend Te weinig veld of eigen kracht budgetbewustzijn bij ook een oplossing verwijzer zou kunnen zijn

Kosten zorg lopen op

Zorgaanbieder Fraude en declareert niet administratieve verleende zorg of onzorgvuldigheid declareert onjuist (niet declarabele uren) Te hoog afgegeven Gebreken in proces beschikking en Jeugdteams andere fouten in Wensen burger teveel beschikking leidend Fraude

Betaling onrechtmatig / frauduleus gedeclareerde zorg

De jeugdhulpvraag is groter dan het beschikbare budget.

Ex K

Wat kunnen gevolgen zijn?

Aanbieders Aanbieders mogen zelf Er wordt meer zorg continueren zorg te de duur en intensiteit geleverd dan nodig lang (duur) of van de zorg bepalen zetten meer zorg in Casemanagement nog dan nodig is nauwelijks toegepast (intensiteit) Geen inperking in contract en vanuit contractmanagement nog weinig druk

Zorgaanbieder Gebrekkig declareert niet administratief proces verleende zorg of aanbieders declareert onjuist Fraude (niet declarabele uren) Gebrekkig inzicht in Gebrekking de productie/ administratief proces zorgconsumptie en/of te hoge door laat indienen administratieve last van declaraties aanbieders door zorgaanbieders.

Ernst (E)* Kans (K)**

4

2

Ontbrekend inzicht in zorgconsumptie; als gevolg daarvan minder tijdige bijsturingsmogelijkh eden en minder betrouwbare prognoses Onhoudbaarheid financien en daarmee voortbestaan huidige inrichting en werking stelsel

Bezuinigingen vanuit het Rijk Groei zorgvraag Bedrijfsbelang aanbiecders (meer) zorg te leveren Ingezette zorg niet doelmatig en niet effectief Toegang niet streng genoeg Inzet jeugdhulp JNV wordt ingezet op Hogere kosten (JNV) naar voren preventie en preventie leidt niet tot lagere leidt mogelijk niet tot kosten lagere 2e lijns gespecialiseerde jeugdhulp

Mogelijke aanvullende maatregelen:

Ja/ nee***

Hoe risico te voorkomen/ te verminderen?

Nee

Afspraken met aanbieders bij nieuwe inkoopronde 2022 over reductie inzet per jeugdigdige Normenkader en afbakening jeugdhulp Perspectiefplan Casemanagement bij jeugdteams Contractmanagement SOJ

8

Gedeeltelijk, door procesinrichting bij Stichting Jeugdteams

4

2

4

2

3

3

Betaling onrechtmatig / frauduleus gedeclareerde zorg

Betaling onrechtmatig / frauduleus gedeclareerde zorg

Borging (behersingsmaatregelen / key controls)

3

3

4

3

3

3

Verhogen budgetbewustzijn door project anders zorgen (in uitvoering) Poject uit aanjaagplan 8 verwijzerstroom huisarts via jeugdteams Project aanjaagplan POH huisarts (bij een aantal gemeenten al operationeel) Gedeeltelijk via controle verklaring Aanstellen preventiemedewerker accountant bij productieverantwoording fraude >100k. Bij productie< 100k separate controle Rechtmatigheid en fraude 8 Monotoring potentiele dubbele declaraties controles Aanscherping case en contractmanagement Ja voor aspect onrechtmatigeheid/fraude Fraudepreventie functionaris door: Fraude controle -Procesinrichting bij Stichting Jeugdteams en Verhogen budgetbewustzijn door toetsingskader SOJ project anders zorgen (in -Niet rechthebbende cliënten kunnen dit niet uitvoering) direct omzetten in financieel voordeel, muv Verhoogde aandacht bij inzet Sociaal Netwerk Jeugdteams voor hoogte -Er is geen uitbetaling aan cliënten, muv inzet beschikkingen 9 sociaal netwerk -Alleen geldelijk voordeel met samenspanning in de keten JT-cliëntaanbieder, bij inzet sociaal netwerk alleen JTclient Minder borging voor te hoog afgeven beschikking (de gap tussen beschikking en uitnutting is in ZHZ veel hoger dan landelijk)

9

9

Gedeeltelijk met proef rechtmatigheidscontroles, huisbezoek ontbreekt door corona

Fraudepreventie functionaris Opschaling rechtmatigheid en fraude controle

Gedeeltelijk, voorschotten zijn afgeschaft en OHW-financiering wordt afgebouwd Aanspreken aanbieders door contractmanagement

Boetes op te laat declareren Niet meer vergoeden te laat gedeclareerde zorg Sterker aanspreken door contractmanagement

Gedeeltelijk (maatregelen in voorbereiding of uitvoering) Maatregelen Aanjaagplan Overige maatregelen Nieuwe inkoop 2022

Strakkere monitoring en sturing op uitvoering maatregelen en effect van maatregelen

12

Gemeenten kunnen elkaar aanspreken op inzet JNV 4

2

8

Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 43

Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenschappelijke regelingen een basis set van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. De schuldquota leningen, solvabiliteitsratio, structurele exploitatieruimte en weerstandsratio zijn voor DGJ van toepassing.

Netto schuldquote

Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024 2025 2026 -0,69% -1,15% -0,84% -0,81% -0,79% -0,76%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

-1,33%

-0,47%

-0,83%

-0,80%

-0,79%

-0,76%

Solvabiliteitsratio

3,77%

3,31%

2,87%

2,75%

2,62%

2,48%

Structurele exploitatieruimte

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Weerstandsratio

2,0

1,8

1,5

1,4

1,4

1,3

Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van GR DGJ ten opzichte van de eigen middelen. Een percentage tussen de 0% en 100% is voldoende. Een quote boven de 130% is een indicatie voor een te hoge schuld. De norm houdt in dat de netto schuldquote ruim onder de 130% dient te zijn wanneer zij voornemens is een grote investering te doen. GR DGJ heeft een netto schuldquote van 0,84% negatief. De verwachting is dat in 2023 GR DGJ geen schulden heeft. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft de mate aan in hoeverre het bezit is gefinancierd met eigen vermogen. Het ratio is de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal en geeft aan in hoeverre het bezit op de balans is afbetaald. Normaal bevindt het solvabiliteitsratio van een gemeente zich tussen de 30% en 80%. GR DGJ heeft een ratio van 2,87% (begroting 2022). Dit percentage laat zien dat DGJ voldoende middelen heeft om de schulden af te lossen, maar gezien het lage percentage er beperkte omvang van eigen vermogen is. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is een maatstaf voor het verschil tussen structurele baten en lasten met in achtneming van beperkingen en verruimingen van de exploitatie door dotatie en onttrekking aan reserves. De maatstaf geeft aan welke structurele ruimte GR heeft om de eigen lasten te dragen.

De GR kan de structurele lasten dekken uit de structurele inkomsten. Weerstandsratio De weerstandsratio geeft de verhouding aan tussen de risico's en het weerstandsvermogen van GR DGJ. Het weerstandsvermogen bestaat uit het totaal van de reserves, de post onvoorzien en de stille reserves. GR DGJ heeft geen post onvoorzien en stille reserves. Dit betekent dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan de omvang van de reserves, ofwel € 2,3 miljoen. Gezien de financiële omvang van de risico's, € 1,1 miljoen, leidt dit tot een weerstandsratio van 2,0. Dit betekent dat GR DGJ beperkte ruimte heeft om onvoorziene risico's op te kunnen vangen.