b NL.IMRO.1963.BPKreupelew70WMS21-ON01 tb4
Tekst van het document
Quickscan ecologie Westmaas, Kreupeleweg
Datum Auteur Opdrachtgever Rapport code Wijze van citeren
21-10-2021 T.D. Breur, Msc Reedijk Beheer B.V. QS21055v1 Breur, T.D. 2021. Quickscan flora & fauna. Westmaas, Kreupeleweg. Rapportcode: QS21055v1. Breur Ecologie & Onderzoek. Dordrecht
Breur Ecologie & Onderzoek Schipbeekstraat 74 3313AR Dordrecht Disclaimer Op alle tekst, foto’s en afbeeldingen in dit rapport berust – tenzij anders vermeld – het auteursrecht van Breur Ecologie & Onderzoek. Deze rapportage, inclusief eventuele bijlage(s), is vertrouwelijk en uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Verstrekking aan en gebruik door anderen dan de geadresseerde is zonder toestemming niet toegestaan. Aan dit rapport kunnen geen rechten worden ontleend. Breur Ecologie & Onderzoek kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade als gevolg van een onjuiste of onvolledige weergave van de gegevens in dit rapport. Copyright © Breur Ecologie & Onderzoek 2021.
1
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
Inhoudsopgave Samenvatting.............................................................................................................................................. 3 1 Aanleiding................................................................................................................................................ 4 2 Doel............................................................................................................................................................. 4 3 Werkwijze................................................................................................................................................. 4 4 Wettelijk kader beschermde soorten.............................................................................................. 5
4.1 Beschermde soorten...............................................................................................................................................5 4.2 Beschermde gebieden............................................................................................................................................6 4.3 Beschermde houtopstanden................................................................................................................................6 4.4 Zorgplicht....................................................................................................................................................................6
5 Plangebied & ontwikkeling................................................................................................................ 7
5.1 Huidige situatie.........................................................................................................................................................7 5.2 Geplande ontwikkeling..........................................................................................................................................9 5.3 Toekomstige situatie...............................................................................................................................................9 5.4 Planning.......................................................................................................................................................................9
6 Beschermde gebieden........................................................................................................................ 10
6.1 Wet natuurbescherming.....................................................................................................................................10 6.2 Omgevingsverordening.......................................................................................................................................10
7 Beschermde soorten.......................................................................................................................... 11
7.1 Planten.......................................................................................................................................................................11 7.2 Vogels.........................................................................................................................................................................11 7.3 Grondgebonden zoogdieren..............................................................................................................................11 7.4 Vleermuizen............................................................................................................................................................11 7.5 Overige soorten......................................................................................................................................................12
8 Conclusie & aanbevelingen.............................................................................................................. 13
8.1 Conclusies.................................................................................................................................................................13 8.2 Aanbevelingen........................................................................................................................................................13
Bronvermelding...................................................................................................................................... 14
2
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
Samenvatting Breur Ecologie & Onderzoek heeft in opdracht van Reedijk Beheer B.V. een quickscan flora en fauna uitgevoerd op een locatie aan de Kreupeleweg te Westmaas. De aanleiding voor dit onderzoek betreft de voorgenomen sloop van een kassencomplex op dit terrein t.b.v. de bouw van 4 woonhuizen. Door middel van een bureaustudie en een veldbezoek is een compleet beeld verkregen van het (potentiële) voorkomen van beschermde soorten flora en fauna in het plangebied. Dit onderzoek heeft tot de volgende conclusies geleid: •
De ontwikkeling leidt niet tot negatief effect op beschermde natuurgebieden.
•
De ontwikkeling leidt niet tot negatief effect op beschermde soorten flora of fauna.
•
Aanvullend onderzoek en/of het aanvragen van een ontheffing is niet noodzakelijk ten aanzien van de Wet natuurbescherming.
•
Voor alle soorten flora en fauna (beschermd en onbeschermd) geldt te allen tijde de zorgplicht. Dit betekent dat de initiatiefnemer verplicht is om zorgvuldig te werken en dat onnodige schade aan planten of dieren altijd dient te worden voorkomen.
•
Het plangebied is geschikt als nestplaats van algemene broedvogels. Bij het plannen van sloop- en kapwerkzaamheden dient daarom rekening gehouden te worden met het vogel broedseizoen. In gebruik zijnde nesten zijn te allen tijde beschermd.
Als vrijblijvende aanbeveling wordt meegegeven: De herinrichting van het terrein biedt ook kansen voor de natuur. Hierbij kan men denken aan inbouwstenen voor vogels of vleermuizen in de nieuwbouwhuizen, maar ook aan de aanplant van een streekeigen & inheemse erfbeplanting. Maatregelen in het kader van biodiversiteit dragen vaak ook positief bij aan de klimaatbestendigheid van het terrein.
3
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
1 Aanleiding Breur Ecologie & Onderzoek heeft in opdracht van Reedijk Beheer B.V. een quickscan flora & fauna uitgevoerd aan de Kreupeleweg te Westmaas. Op dit perceel bevindt zich een kassencomplex wat gesloopt zal worden t.b.v. de bouw van 4 woningen. Een quickscan ecologie was noodzakelijk om te beoordelen of deze geplande ontwikkeling effect heeft op beschermde soorten en gebieden in het kader van de Wet natuurbescherming.
2 Doel Het doel van dit ecologisch onderzoek is om antwoord te geven op de volgende vragen: •
Is het plangebied gelegen in/nabij beschermde natuurgebieden?
•
Zijn beschermde soorten flora en fauna (potentieel) aanwezig in het plangebied?
•
Leidt de geplande ontwikkeling tot een overtreding van de Wet natuurbescherming?
•
Dienen er vervolgstappen genomen te worden in het kader van de Wet natuurbescherming?
3 Werkwijze Door middel van een bureaustudie en een veldbezoek is een compleet beeld gekregen van het (mogelijke) voorkomen van beschermde soorten flora en fauna in en om het plangebied. •
Bureaustudie Door middel van een literatuur- en internetstudie is onderzocht welke beschermde soorten (potentieel) voor kunnen komen in en om het plangebied. Hierbij zijn onder andere verspreidingsatlassen en openbaar beschikbare waarnemingen bestudeerd.
•
Oriënterend veldbezoek Een verkennend veldbezoek is uitgevoerd door T.D. Breur op 06-10-2021. Het gehele plangebied is onderzocht, belangrijke elementen zijn gefotografeerd en indien nodig geïnspecteerd met behulp van een verrekijker.
4
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
4 Wettelijk kader beschermde soorten 4.1 Beschermde soorten De bescherming van flora en fauna is in Nederland vastgelegd in de Wet natuurbescherming. Deze soortbescherming onderscheidt drie categorieën: •
Vogelrichtlijnsoorten Gebaseerd op de Europese Vogelrichtlijn (1979). Dit heeft betrekking op alle in Europa natuurlijk voorkomende vogelsoorten. Nesten zijn te allen tijde beschermd wanneer zij in gebruik zijn. Van enkele specifieke vogelsoorten is in Nederland de nest- of verblijfplaats jaarrond beschermd, ook wanneer hier niet gebroed wordt.
•
Habitatrichtlijnsoorten Gebaseerd op de Europese Habitatrichtlijn (1992). Onder deze categorie vallen specifieke soorten uit verschillende groepen (vaatplanten, zoogdieren, vissen etc.) waarvoor op Europees niveau instandhoudingsdoelstellingen zijn vastgesteld.
•
Nationaal beschermde soorten In de wet worden dit ook wel “andere soorten” genoemd. Dit betreft specifieke soorten verschillende groepen (vaatplanten, zoogdieren, vissen etc.) die op nationaal niveau beschermd zijn. Let wel: Als bevoegd gezag mogen provincies soorten uit deze derde categorie vrijstellen van een ontheffingsplicht. De bescherming van deze soorten verschilt hierdoor tussen provincies.
Per beschermingscategorie gelden verschillende verbodsbepalingen, deze zijn in onderstaande tabel weergegeven. Uitgangspunt voor de soortbescherming is het “nee, tenzij” principe: handelingen met negatief effect op soorten in verboden tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn § 3.1 Wnb
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn § 3.2 Wnb
Art 3.1 lid 1 Het is verboden in het wild levende vogels opzettelijk te doden of te vangen.
Art 3.5 lid 1 Het is verboden soorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. Art 3.5 lid 4 Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen. Art 3.5 lid 3 Het is verboden eieren van dieren in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. Art 3.5 lid 2 Het is verboden dieren opzettelijk te verstoren.
Art 3.1 lid 2 Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. Art 3.1 lid 3 Het is verboden eieren te rapen en deze onder zich te hebben. Art 3.1 lid 4 en lid 5 Het is verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Niet van toepassing
Art 3.5 lid 5 Het is verboden plantensoorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.
Beschermingsregime Nationaal beschermde soorten (andere soorten) § 3.3 Wnb Art 3.10 lid 1a Het is verboden soorten opzettelijk te doden of te vangen. Art 3.10 lid 1b Het is verboden de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen. Niet van toepassing
Niet van toepassing
Art 3.10 lid 1c Het is verboden plantensoorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.
Tabel 1: Verbodsbepalingen Wet natuurbescherming per beschermingscategorie.
5
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
4.2 Beschermde gebieden De bescherming van natuurgebieden is vastgelegd in de Wet natuurbescherming en in de provinciale Omgevingsverordening. •
Wet natuurbescherming De gebiedsbescherming in deze wet heeft uitsluitend betrekking op Natura 2000gebieden. Deze gebieden hebben instandhoudingsdoelstellingen vastgesteld op Europees niveau. Invloeden (ook van buitenaf) mogen deze instandhoudingsdoelstellingen niet in gevaar brengen.
•
Omgevingsverordening In de provinciale Omgevingsverordening is het Natuurnetwerk Nederland (NNN) vastgelegd. Dit is een nationaal netwerk van groene gebieden, voorheen bekend als de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Het ruimtelijke beleid voor het NNN is gericht op ‘behoud, herstel en ontwikkeling van de wezenlijke waarden en kenmerken’ van het NNN. Aanvullend op dit nationale netwerk kan de provincie ook andere gebieden een planologische bescherming toekennen, dit gebeurt bijvoorbeeld bij belangrijke provinciale landschappen of belangrijke weidevogelgebieden.
4.3 Beschermde houtopstanden De kap van houtopstanden (bos, lanen, houtwallen, hagen, struwelen etc.) is onderhevig aan de regelgeving van de Wet natuurbescherming indien: •
de houtopstand buiten de 'bebouwde kom Wet natuurbescherming' ligt.
•
de houtopstand groter is dan 10 are (1.000 m 2), of het om bomen gaat in een rijbeplanting van meer dan 20 bomen.
In het onderzoeksgebied is geen sprake van houtopstanden die voldoen aan bovenstaande criteria. De bescherming van houtopstanden komt in deze rapportage dan ook niet verder aan de orde.
4.4 Zorgplicht Overkoepelend geldt voor alle in het wild levende planten en dieren de zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat onnodige schade aan dieren en planten te allen tijde dient te worden voorkomen. Bij werkzaamheden met negatief effect op planten en dieren dienen maatregelen genomen te worden (binnen wat redelijkerwijs van de initiatiefnemer verwacht mag worden) om dit negatieve effect zoveel mogelijk te voorkomen of te verminderen.
6
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
5 Plangebied & ontwikkeling 5.1 Huidige situatie Het plangebied is gelegen in het agrarisch buitengebied ten zuidoosten van het dorp Westmaas (gemeente Hoeksche Waard). Het kassencomplex is gelegen aan de Kreupeleweg in het zuiden en de Oudendijk in het oosten. In het plangebied bevindt zich een glastuinbouw bedrijf, naast het kassencomplex (met bijgebouwen zoals silo’s) bevinden er zich ook twee woonhuizen op het terrein en twee waterbassins.
Afbeelding 1: Ligging van het onderzoeksgebied (rood omkaderd). De regionale ligging is aangegeven rechtsonder in de rode cirkel.
Afbeelding 2: Zicht op de entree van het kassencomplex aan de Oudendijk.
7
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
Afbeelding 3: Zicht op de oostzijde van het kassencomplex.
Afbeelding 4: Zicht op de zuidzijde van het kassencomplex met waterbassin.
Afbeelding 5: Zicht op de westgevel van het kassencomplex.
8
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
5.2 Geplande ontwikkeling Het kassencomplex zal in zijn geheel worden gesloopt, de twee bedrijfswoningen op het terrein blijven behouden en krijgen een woonfunctie. Op de vrijgekomen grond zullen aan de zuidzijde van het plangebied 4 nieuwe woonhuizen gebouwd worden.
5.3 Toekomstige situatie In de nieuwe situatie is het kassencomplex verdwenen en bestaan er 4 woonhuizen op het zuidelijk deel van het terrein (tussen de twee reeds aanwezige woningen).
5.4 Planning Een exacte planning van de werkzaamheden is nog niet bekend.
Afbeelding 6: Impressie van de toekomstige inrichting van het zuidelijk deel van het plangebied.
9
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
6 Beschermde gebieden 6.1 Wet natuurbescherming Het Natura-2000 gebied wat het dichtst bij het plangebied is gelegen is het Oudeland van Strijen (ten oosten van de Oudendijk). Het plangebied maakt geen onderdeel uit van dit gebied en er is geen sprake van fysieke aantasting. Negatief effect ten gevolge van trilling, geluid of lichtvervuiling is uitgesloten vanwege de aard van de ontwikkeling (er is geen sprake van zware industrie of hoogbouw). De Natura-2000 gebieden in de regio bevatten geen stikstofgevoelige habitattypen (Haringvliet, Hollands Diep, Oudeland van Strijen en Oude Maas). Negatief effect op deze gebieden ten gevolge van stikstofdepositie is hierom niet aan de orde. Stikstofgevoelige habitattypen zijn gelegen op grotere afstand in Natura-2000 gebieden de Biesbosch en Krammer-Volkerak. De geplande ontwikkeling is echter relatief kleinschalig en naar verwachting zullen de 4 toekomstige huizen een lagere stikstofuitstoot hebben dan het huidige glastuinbouw bedrijf (in de toekomst zijn er minder machines en installaties, minder zwaar verkeer etc.). Drempelwaardes t.a.v. stikstofdepositie worden daarom niet overschreden. Ten aanzien van Natura-2000 is de ontwikkeling niet vergunningsplichtig.
6.2 Omgevingsverordening Het plangebied is niet gelegen in onderdelen van het Natuurnetwerk Nederland (NNN), noch in belangrijk weidevogelgebied. Wel is het plangebied gelegen naast een ecologische verbindingszone van het NNN: de watergang en oeverzone op 100 m ten westen van het plangebied. De geplande ontwikkeling leidt niet tot significant negatief effect op de wezenlijke waarden en kenmerken of de oppervlakte van deze groengebieden. De samenhang tussen de ecologische verbindingszone het het Oudeland van Strijen zal naar verwachting zelfs verbeteren: waar het kassencomplex nu nog een harde scheiding vormt zal een groene zone ontstaan bestaande uit de tuinen van de toekomstige woonhuizen. Er is geen daarom geen sprake van een conflict met de provinciale Omgevingsverordening.
Afbeelding 7: Beschermde natuurgebieden in de nabijheid van het plangebied. Verticale arcering: Natura2000, paars=verbindingszone NNN 10
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
7 Beschermde soorten 7.1 Planten De onbebouwde of niet bestrate delen van het terrein bestaan voornamelijk uit kort gemaaid gras. Er zijn enkel algemene (ruigte)kruiden aangetroffen die typerend zijn voor voedselrijke terreinen (zoals brandnetel en paardenbloem). Beschermde soorten vaatplanten in de omgeving van het plangebied zijn vooral gebonden aan specifieke voedselarme natuurlijke habitats, dit habitat is niet aanwezig in het plangebied. Beschermde planten zijn dan ook niet aangetroffen en worden hierom als afwezig beschouwd.
7.2 Vogels Het kassencomplex is niet geschikt als nestplaats voor huismussen of gierzwaluwen. Ook andere vogels met jaarrond beschermde rust- of verblijfplaatsen worden niet in het plangebied verwacht. Onder de coniferen in de zuidoostelijke hoek van het plangebied is uitgebreid gezocht naar sporen die kunnen duiden op aanwezigheid van ransuilen, een soort die kan broeden of rusten in dergelijke bomen. Dergelijke sporen (zoals braakballen, veren of uitwerpselen) zijn echter niet aangetroffen en vaste verblijfplaatsen van deze soort worden als afwezig beschouwd. Het plangebied kan wel geschikt zijn voor algemene broedvogels waarvan de nesten alleen beschermd zijn wanneer zij in gebruik zijn. Hierbij valt bijvoordeeld te denken aan een nest van een witte kwikstaart in een nisje in van een loods. Bij het plannen van sloop- en kapwerkzaamheden wordt hierom altijd aangeraden om rekening te houden met het vogel broedseizoen. Dit broedseizoen loopt grofweg van half maart t/m half juli. Let wel: dit is geen vaste periode, afhankelijk van weersomstandigheden kunnen vroege of late broedgevallen zich voordoen. Bij twijfel over de aan- of afwezigheid van nesten dient een deskundige ingeschakeld te worden.
7.3 Grondgebonden zoogdieren In de omgeving van het plangebied komen een aantal beschermde soorten zoogdieren voor welke met name gebonden zijn aan waterrijke natuurlijke habitats (zoals de bever en noordse woelmuis). In het plangebied is geen geschikt habitat aanwezig voor deze soorten (waterrijke gebieden met natuurlijke oeverzones en een lange natte gradiënt, wilgenbossen etc.). Wel is het plangebied geschikt voor algemene soorten zoogdieren waarvoor in de provincie ZuidHolland een vrijstelling geldt. Dit betreft soorten zoals de egel en algemene muizensoorten. Voor deze soorten is geen ontheffing of aanvullend onderzoek noodzakelijk. Wel geldt ten aanzien van deze dieren de zorgplicht, zie Hfst. 8.2.
7.4 Vleermuizen Het te slopen kassencomplex heeft gevels van glas of stalen golfplaten. Dergelijke bouwwerken bieden geen geschikt klimaat voor verblijfplaatsen van vleermuizen. Als foerageergebied voor vleermuizen heeft het plangebied evenmin een (essentiële) functie, er is slechts in zeer beperkte mate groen aanwezig, in de omgeving van het plangebied is voldoende alternatief foerageergebied beschikbaar. Er bestaat wel potentie voor aanwezigheid van vleermuisverblijfplaatsen in de twee woonhuizen in het plangebied. Aangezien deze woonhuizen behouden blijven is negatief effect
11
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
op eventueel aanwezige vleermuizen die hier verblijven uitgesloten, aanvullend onderzoek naar deze soortgroep is daarom niet nodig.
7.5 Overige soorten In het plangebied bestaat geen potentie voor andere beschermde diersoorten (amfibieën, reptielen, libellen, weekdieren). Habitat voor deze soorten is afwezig (waterpartijen, natuurvriendelijke oevers, schrale graslanden) en/of het plangebied is gelegen buiten het bekende verspreidingsgebied van deze soorten. Wel bestaat er kans op aanwezigheid van algemene vrijgestelde amfibieën zoals de gewone pad en bruine kikker. Ten aanzien van deze soorten geldt enkel de zorgplicht (zie Hfst. 8.2).
12
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
8 Conclusie & aanbevelingen 8.1 Conclusies Deze quickscan flora en fauna heeft tot de volgende conclusies geleid: •
De geplande ontwikkeling heeft geen negatief effect op beschermde natuurgebieden (zowel op nationaal als Europees niveau).
•
De geplande ontwikkeling heeft geen negatief effect op beschermde soorten flora of fauna.
•
Aanvullend onderzoek en/of het aanvragen van een ontheffing ten aanzien van de Wet natuurbescherming is niet nodig.
•
De werkzaamheden hebben groen licht vanuit de Wet natuurbescherming.
•
Het plangebied is geschikt voor onbeschermde dan wel vrijgestelde soorten (zoals algemene muizensoorten, gewone pad). Het aanvragen van een ontheffing is voor deze soorten niet nodig, wel geldt te allen tijde de zorgplicht (zie aanbevelingen).
•
Het plangebied is geschikt als nestplaats van algemene broedvogels. Sloop- en kapwerkzaamheden dienen bij voorkeur in de periode september – februari uitgevoerd te worden om te voorkomen dat er broedvogels aanwezig kunnen zijn op het moment van de werkzaamheden. In gebruik zijnde nesten zijn te allen tijde beschermd, bij twijfel over de aanwezigheid van dergelijke nesten dient een deskundige ingeschakeld te worden.
8.2 Aanbevelingen •
In het kader van de zorgplicht dient men zorg te dragen voor alle in het wild levende planten en dieren. Onnodige schade dient te allen tijde te worden voorkomen. In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat wanneer er zich een egel of een pad in het werkveld bevindt dat deze verplaatst wordt, dan wel de gelegenheid dient te krijgen om het werkgebied op eigen kracht te verlaten.
•
De realisatie van nieuwbouw woningen biedt ook kansen voor de natuur. Zo kunnen er in de bebouwing voorzieningen aangebracht worden voor vogels of vleermuizen. Een streekeigen tuinbeplanting die past in het landelijke karakter van de omgeving kan eveneens bijdragen aan de biodiversiteit. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan een dichte ligusterhaag als erfafscheiding, in plaats van een houten of betonnen schutting. Maatregelen in het kader van biodiversiteit dragen vaak ook positief bij aan de klimaatbestendigheid van het terrein (te denken aan: regenwater opvangcapaciteit, tegengaan hittestress en afvang fijnstof).
13
Quickscan flora & fauna – Westmaas, Kreupeleweg
Bronvermelding Ministerie van Economische zaken. 2016. Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen.
Kaartmateriaal: http://pdokviewer.pdok.nl
Beschermde gebieden: https://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/googlemapszoek2.aspx https://www.zuid-holland.nl/overons/feiten-cijfers/interactieve/
Overig: https://bagviewer.kadaster.nl https://www.bij12.nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/kennisdocumenten-soortenontheffingen-wet-natuurbescherming/ https://www.verspreidingsatlas.nl https://waarneming.nl/
14