Advies over voorgestelde besluitvorming nota Grondbeleid

Advies Aan Van Onderwerp Datum

raad griffier voorgestelde beslissing nota grondbeleid 23 mei 2025

Inleiding Een lid uit uw raad heeft aan de griffie ambtelijke bijstand gevraagd over de voorliggende besluitvorming in de raad van 28 mei aanstaande met betrekking tot de nota grondbeleid. Dit lid heeft gevraagd het gegeven advies en de daarin opgenomen bevindingen met de raad te delen. Bevindingen Het aankopen van gronden is een exclusieve bevoegdheid van het college op grond van artikel 160, eerste lid, onder d van de Gemeentewet, uiteraard binnen de door de raad gestelde overige kaders (budgettair, ruimtelijk). Ingevolge artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet mag het college in het geval een aankoop ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gemeente, van deze bevoegdheid pas gebruik maken nadat de raad in de gelegenheid is gesteld zijn eventuele wensen en bedenkingen hierover ter kennis van het college te brengen. Het college stelt de raad voor om zonder meer het college te mandateren om tot een budget van maximaal €2,5 miljoen strategische grondaankopen te mogen doen. Bij mandaat blijft het mandaterend orgaan de oorspronkelijke bevoegdheid behouden en wordt het gegeven mandaat dus uitgeoefend in naam van de raad in dit geval. De raad kan altijd besluiten de bevoegdheid aan zich te houden.

Het is dus goed zich te realiseren dat het gevraagde mandaat niet ziet op het doen van grondaankopen (is immers exclusieve bevoegdheid van het college), maar ziet op de bevoegdheid van de raad om hiervoor financiële middelen beschikbaar te stellen (budgetrecht van de raad). In het beslispunt wordt niet aangegeven dat dit bedrag per kalenderjaar of per begrotingsjaar mag worden uitgegeven. Een suggestie kan zijn dit hierin alsnog op te nemen. Tijdens de Oordeelsvormende vergadering heeft de wethouder aanvullend aangegeven dat het gaat om maximaal 2 grondtransacties per jaar en dat bij een derde of volgende transactie de raad in de gelegenheid wordt gesteld wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. Gelet op de aard van het mandaat kan deze toezegging niet goed worden geplaatst, nu het mandaat ziet op het jaarlijks beschikbaar stellen van €2,5 miljoen voor het doen van strategische grondaankopen en dat het doen van deze aankopen een exclusieve bevoegdheid is van het college. In het geval bijvoorbeeld 1 perceel grond van €2,5 miljoen wordt aangekocht, komt het college niet naar de raad, wordt er 3 keer grond aangekocht van bijvoorbeeld een €0,5 miljoen dan klopt het college bij de derde aankoop aan bij de raad op basis van deze toezegging.

Overigens het laten vervallen in bovengenoemde financiële verordening van de verplichting door het college om de raad in de gelegenheid te stellen zijn wensen en bedenkingen te uiten in het kader van actief grondbeleid bij strategische grondaankopen tot een budget van maximaal €2,5 miljoen, laat onverlet dat de Gemeentewet van hogere orde is dan deze verordening. Meer dan waard.

1/2

Het simpele feit dat een grondaankoop bijvoorbeeld €2,5 miljoen bedraagt, zegt namelijk nog niets over de mogelijk andere ingrijpende gevolgen van deze aankoop. Mogelijk wordt dan financieel gezien €2,5 miljoen niet als ingrijpend gezien, echter ook andere elementen kunnen hiervoor bepalend zijn, denk bijvoorbeeld aan de ligging van het perceel (de percelen) die worden aangekocht of van wie de gronden worden verworven. Als het bijvoorbeeld gaat om de ruimtelijke kaders, is het goed om te realiseren dat op dit moment de raad nog niet een integraal Hoeksche Waard-dekkend omgevingsplan heeft vastgesteld en ook de omgevingsvisie globaal van aard is en een uitvoeringsparagraaf mist. Met andere woorden los van de financiële randvoorwaarden, ontslaat dit het college niet om bij mogelijke ingrijpende gevolgen van andere aard dan financieel, de raad in de gelegenheid te stellen eventuele wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. Wat helder is dat het gevraagde financiële mandaat voortkomt uit de wens van het college slagvaardig te kunnen optreden en dus snel te kunnen handelen. In de nota Grondbeleid, welke wordt vastgesteld door de raad, worden overigens ook randvoorwaarden genoemd waarbinnen het college strategische grondaankopen doet.

De nota geeft aan dat voorafgaand aan een strategische verwering moet vaststaan dat: de verwerving (in potentie) bijdraagt aan de realisatie van de gemeentelijke opgaven en doelstellingen de financiële kengetallen gezond blijven én de risico’s gedekt kunnen worden binnen het beschikbare weerstandsvermogen. De eerste randvoorwaarde is een niet-financiële. De verantwoording van de strategische grondaankopen gebeurt door middel van de planning- en controlcyclus. Advies De raad kan overwegen om in het kader van het goed kunnen uitoefenen van zijn controlerende - en richtinggevende rol, het nu vrij algemeen geformuleerde mandaat anders te formuleren dan wel hieraan aanvullende voorwaarden te verbinden. Gedacht kan worden om in de gevallen waar de aankoop mogelijk ten doel heeft een ingrijpende buitenplanse omgevingsactiviteit mogelijk te maken, waarvoor het adviesrecht van de raad in beeld komt, dat een strategische grondaankoop pas wordt gedaan onder de ontbindende voorwaarde van instemming door de raad. Andere mogelijkheden zijn dat het college jaarlijks met de raad vooraf overlegt over de te verwachten strategische verwervingen en aan de hand daarvan jaarlijks op voorstel van het college een strategisch wervingskrediet vaststelt.

Ook kan het college worden gevraagd onmiddellijk na het doen van een verwerving van meer dan € [nader in te vullen] de raad hierover te informeren, zodat de raad kan toetsen of het college hiermee handelt binnen de gemaakte afspraken en zo nodig bij kan sturen.

Meer dan waard.

2/2