Achtergrondrapport - Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Definitief 20 feb 2025
Tekst van het document
•
en leefbaarheid. Dit betreft onder meer: In de toekomstscenario’s is nog geen rekening gehouden met grote
•
Zwartsluisje/Sluisjesdijk (verbinding Piershil – Zuid-Beijerland)
infrastructurele veranderingen in de Hoeksche Waard omdat deze bij het
•
Middelsluissedijk Oostzijde (onder andere verbinding Numansdorp – Strijen)
opstellen van het model nog niet 100% zeker waren. Op dit moment doet de
•
Stougjesdijk (onder andere verbinding Klaaswaal – Oud-Beijerland)
gemeente onderzoek of geeft het nadere uitwerking aan de volgende
•
Strijenseweg & Mookhoek (onder andere verbinding Strijen – Kiltunnel)
infrastructuurprojecten:
•
Oud-Cromstrijensedijk West- en Oostzijde
•
Randweg Klaaswaal
•
delen van Blaaksedijk en Blaakseweg/Romeinseweg
•
Parallelweg N217 tussen Maasdam en ’s-Gravendeel
•
Centrale as & Westelijke ontsluitingsroute Numansdorp
Een aantal van deze wegen zijn gezien de functie van deze wegen ook
•
Hoeksche Waard Zuidwest
opgenomen in het wensbeeld ‘Auto en vrachtauto’ als secundaire verbinding. Dit
2.6.4
Verkeersintensiteiten in scenario 2040 Hoog ‘niets doen’
wordt in hoofdstuk 4 nader toegelicht.
In het hoge groeiscenario neemt op veel wegen naar 2040 de verkeersintensiteit
2.6.5
Verkeersintensiteiten in scenario 2040 Gemiddeld ‘niets doen’
toe. Doordat veel ontwikkelingen in de noordrand zijn gelegen, neemt juist ook
Hierna is ook een beeld opgenomen van de verkeersintensiteiten in scenario 2040
in de noordrand het verkeer het meeste toe, in de zuidrand zijn veranderingen
Gemiddeld. Opnieuw vindt op veel wegen een toename plaats van autoverkeer
vooral lokaal rond de locaties waar nieuwe woningen worden gebouwd. In
naar de toekomt, maar deze groei is meestal minder groot dan in het hoge
absolute zin vinden de grootste toenames plaats op de A29 en de N217. Zo wordt
scenario. Opnieuw is dit een ‘niets doen’ scenario omdat geen grote nieuwe
de N217 – afhankelijk van het wegvak - tussen de 10% en 25% drukker in het
infrastructuur is opgenomen. Op hoofdlijnen geeft het gemiddelde scenario een
hoge scenario. De grootste toename vindt plaats op het deel tussen Oud-
zelfde beeld van de toekomstige situatie als in het hoge scenario, maar in
Beijerland en de A29 en het deel tussen Maasdam en de Kiltunnel.
absolute zin iets minder druk.
We noemen dit scenario ‘niets doen’ omdat er nog geen grote infrastructuur is opgenomen. Daarmee heeft dit scenario vooral een signaalfunctie. Voorspeld wordt dat er op diverse wegen waar nu al problemen en knelpunten worden
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
36
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
37
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
38
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
39
2.6.6
Verkeersafwikkeling in de toekomst
Het verkeersprognosemodel geeft ook een eerste indicatie van de verkeersafwikkeling. Op de N217 zijn er momenten in de huidige situatie dat er sprake is van wachtrijvorming en vertragingen. Door meer verkeer zal dit vaker
Verhouding intensiteit/capaciteit in 2040 Hoog in ochtendspits Bron: Verkeersmodel Hoeksche Waard, versie 1.4 Ochtendspits
optreden en zullen vertragingen verder oplopen. Het verkeersmodel geeft hiervoor een nadere indicatie in termen van de verhouding tussen intensiteit en capaciteit (I/C-verhouding). Wegen met een hoge IC-verhouding in de ochtendof avondspits – de maatgevende perioden – zijn op de kaarten afgebeeld. Hieruit blijkt dat er op de A29 en op de N217 tussen Oud-Beijerland en de A29 sprake is van een hoge IC-verhouding. Daarbij is hetzelfde patroon te zien als in de huidige situatie met in de ochtendspits drukte richting de A29 en richting Rotterdam, en in de avondspits juist drukte op de andere richting naar huis toe. Wel laat dit beeld ook zien dat het probleem niet enkel op de N217 zit, maar ook op de A29. De Heinenoordtunnel kent in 2040 Hoog in de avondspits een
Avondspits
hoge IC-verhouding, wat duidt op een verhoogde kans op filevorming. Het verbeteren van de doorstroming op de N217 kan het probleem op de A29 verergeren, doordat er sneller en meer verkeer de A29 op kan stromen in dezelfde tijd (hogere piekbelasting). De Heinenoordtunnel is niet eenvoudig uit te breiden, omdat in de tunnel al het maximale aantal rijstroken ligt wat in de tunnelbuizen past. Vanuit het netwerk gezien, kan een doserende werking van verkeer op de N217 gunstig zijn voor de doorstroming op de A29, om verkeer hier zo lang mogelijk te laten stromen. De A29 heeft een nationale functie, en daarom wordt door provincie en rijk gesteld dat de doorstroming op de A29 belangrijker is dan op de N217.
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
40
2.7
(Technologische) trends en ontwikkelingen in de mobiliteitssector
2.7.1
Elektrische fiets
Verder hebben nieuwe auto’s steeds vaker ingebouwde navigatiesystemen die bestuurders helpen hun weg te vinden. Deze navigatiesystemen hebben door een internetverbinding ook steeds vaker actuele kaartlagen, maar hebben vaak ook actuele informatie over de verkeerssituatie en mogelijke snellere (sluip)routes.
De opkomst van de elektrische fiets maakt het makkelijker langere afstanden te
2.7.3
overbruggen voor woon-werkverkeer en andere doeleinden. Met een normale
De trend van bezit naar delen, zoals autodelen, kan helpen om de parkeerdruk te
fiets zonder ondersteuning worden veelal verplaatsingen gemaakt tot 7,5
verlagen en het aantal voertuigen op de weg te verminderen. Het stimuleren van
kilometer. Met een elektrische fiets worden verplaatsingen tot zo’n 15 kilometer
deelmobiliteit
al meer geaccepteerd. Daardoor is de (e-)fiets vaker een reëel alternatief. De
toepassingsmogelijkheden hiervan bij gebiedsontwikkelingen kunnen hieraan
elektrische fiets biedt kansen om het fietsgebruik te stimuleren en de
bijdragen.
verkeersdruk op de wegen te verminderen. De gemeente kan investeren in veilige
Van bezit naar delen (MaaS)
door
bijvoorbeeld
te
investeren
in
deelhubs
of
fietspaden en oplaadpunten om het gebruik van elektrische fietsen verder te
2.7.4
Thuiswerken en thuiswinkelen
bevorderen.
De toename van thuiswerken en thuiswinkelen vermindert de druk op het dagelijks woon-werkverkeer, maar kan leiden tot meer lokaal verkeer en
2.7.2
Slimmer en schoner vervoer
Er is een groeiende behoefte aan schoner vervoer, zoals elektrische voertuigen. De gemeente kan deze ontwikkeling ondersteunen door laadpalen te faciliteren
leveringen. De gemeente kan inspelen op deze trend door het faciliteren van lokale distributiehubs en het verbeteren van lokale wegen en fietsverbindingen.
en initiatieven voor duurzamere brandstoffen te faciliteren. Schoner vervoer
2.7.5
Handhavingsmogelijkheden
draagt bij aan het verbeteren van de luchtkwaliteit.
Inwoners doen bij de gemeente veel verzoeken om handhaving van verkeerssituatie, bijvoorbeeld vanwege te hard rijden, foutief parkeren of het
Ook worden voertuigen steeds slimmer en veiliger door allerlei technologische
negeren van inrijverboden. De gemeente is voor handhaving echter in veel
rijtaakondersteunende systemen. Veel van deze systemen zijn erop gericht om ve
gevallen
veiligheid te verbeteren, veelal met als doel om botsingen te voorkomen en als
Opsporingsambtenaren van de gemeente (BOA’s) mogen bijvoorbeeld niet
dat niet lukt om de botssnelheid te verlagen. Voorbeelden van dergelijke
controleren op snelheid of inrijdverboden, maar wel op foutief parkeren. Het
systemen zijn lane-keeping-assistance, botswaarschuwing en noodremsysteem,
openbaar ministerie bepaalt in heel Nederland waar flitspalen worden ingezet
dodehoekwaarschuwing, en adaptive cruise control. Gemeentes hebben hier
voor handhaving van de snelheid. Handhaving wordt wel gezien als een sluitstuk,
veelal geen invloed op, maar doordat nieuwe auto’s steeds vaker dergelijke
dus een laatste middel om een situatie te verbeteren als andere middelen niet
systemen bevatten zou dit (zonder inspanning van de gemeente) kunnen leiden
werken.
afhankelijk
van
de
politie
en
het
openbaar
ministerie.
tot meer verkeersveiligheid. Sinds 2024 zijn er ook flex-flitspalen in omloop, dit zijn flitspalen die voor een beperkte periode op een locatie worden ingezet en daarna verplaatst worden
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
41
naar een nieuwe locatie. Gemeentes kunnen bij het openbaar ministerie een
2.7.6
Beïnvloeding van navigatiesystemen en route-adviezen
aanvraag indienen voor de inzet van flitspalen.
Sommige verkeershinder lijkt soms ook veroorzaakt doordat weggebruikers door hun navigatiesysteem over een bepaalde route worden geleid die daar niet altijd
Gemeente Rotterdam en andere partijen zijn in 2024 een lobby gestart met de
voor bedoeld is. Dit kan soms leiden tot lokale verkeersoverlast. Gemeentes
oproep om gemeentes meer bevoegdheden voor handhaving te geven. De
hebben echter niet of nauwelijks invloed op route-adviezen die partijen als
verkeersveiligheid laat een negatieve trend zien en gaat achteruit. Zij pleiten dan
Google, Waze, Tomtom en Here geven aan hun gebruikers. Deze partijen willen
ook voor een nieuwe aanpak, bijvoorbeeld de bevoegdheid voor gemeentes om
voor hun gebruikers vaak de snelste en kortste route adviseren, ook als deze door
zelf flitspalen te mogen plaatsen, of de bevoegdheden van BOA’s uit te breiden
een woongebied of over een kwetsbare dijk gaat. Het ministerie van
met snelheidshandhaving.
Infrastructuur & Waterstaat is in gesprek met de belangrijkste navigatiesoftwareleveranciers om te verkennen of overheden meer randvoorwaarden mee kunnen
Verder worden er ook steeds vaker camera’s ingezet die kentekens kunnen lezen
geven voor route-adviezen. Bijvoorbeeld om verkeer zoveel mogelijk buiten
voor het handhaven van inrijdverboden. Echter, inzet hiervan is juridisch niet
schoolomgevingen af te wikkelen, of zo veel als mogelijk over de hoofdwegen
overal mogelijk, en handhaving kan enkel als er sprake is van een duidelijk
die bedoeld zijn voor doorgaand verkeer. Mogelijk dat op (lange) termijn uit deze
afgebakend verbod.
gesprekken meer sturingsmogelijkheden voor gemeentes komen.
2.7.7
Snelheidsbegrenzing van motorvoertuigen (ISA)
De laatste technologische ontwikkeling die we willen noemen hier, is Intelligent Speed Assist (ISA). Dit systeem is vanaf 2024 verplicht in alle nieuwe auto’s, en waarschuwt de bestuurder als deze te hard rijdt. Dit systeem moet bijdragen aan het beter naleven van de maximumsnelheid, waar de verkeersveiligheid en leefbaarheid bij gebaat zijn. Bij het inschakelen van de auto moet ISA verplicht aan staan, de gebruiker kan ISA echter wel uitschakelen maar dit moet bij iedere rit opnieuw gedaan worden. Op den duur zullen er door deze wetgeving vanzelf steeds meer auto’s zijn met ISA, waardoor dit op lange termijn tot een betere naleving van de maximumsnelheid kan leiden.
Figuur: voorbeeld van een flex-flitspaal die het openbaar ministerie sinds 2024 voor enkele maanden op een locatie inzet en daarna weer verplaatst
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
42
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
43
3 HOEKSCHE WAARDERS DENKEN MEE Tijdens iedere fase van het proces tot het nieuwe mobiliteitsplan heeft participatie plaatsgevonden. Dit is belangrijk omdat inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden heel veel kennis hebben van de Hoeksche Waard, dagelijkse ervaringsdeskundigen zijn en belang hebben bij een goed mobiliteitssysteem.
3.1
Participatie in iedere fase
het vaststellen van de knelpunten en opgaven, de tweede op het formuleren van de gewenste toekomstsituatie (hoe ziet het wegennet er in de toekomst uit, welke routes zijn voor fietsers en hoe organiseren we het zware verkeer beter?). In fase 2 werd op 4 locaties (Oud-Beijerland, Nieuw-Beijerland, Mijnsheerenland en Strijen) een bijeenkomst georganiseerd, in fase 3 is dit vanwege beperkte animo teruggebracht naar 2 locaties: in Strijen (oost) en in Nieuw-Beijerland (west). Daarnaast is er in beide fases een bijeenkomst georganiseerd voor
Bij de totstandkoming van het mobiliteitsplan is er in elke fase sprake geweest van een vorm van participatie. De wijze van participatie is bij de start van het
belangengroepen (zoals vertegenwoordigers van ondernemers, agrarische sector, fietsersbond, partijen uit het sociaal domein en reizigersoverleg), nood-
traject besproken en vastgesteld door de gemeenteraad in de vorm van een
en hulpdiensten, vervoerspartij Connexxion en andere wegbeheerders zoals
startnotitie. De participatie is per fase als volgt georganiseerd:
provincie Zuid-Holland en waterschap Hollandse Delta. Het “Collectief Veilige Dijken" is voor alle bijeenkomsten uitgenodigd, bij iedere bijeenkomst zijn
Fase 0: Startnotitie
- Inspraak en besluitvorming gemeenteraad (startnotitie)
Fase 1: Inventarisatie
- Digitale enquête
Fase 2: Opgaven en
- Brede bijeenkomsten met bewoners en belangenorganisatie
hoofdkeuzes
- Collectief Veilige Dijken - Inspraak en besluitvorming gemeenteraad (keuzenotitie)
Fase 3: Wensbeelden
- Brede bijeenkomsten met bewoners en belangenorganisatie - Collectief Veilige Dijken
vertegenwoordigers van het collectief aanwezig geweest. Tot slot is er een aparte bijeenkomst georganiseerd voor jeugd en jongeren, specifiek om hun wensen en ideeën op te halen om fietsen en de verkeersveiligheid te verbeteren. 3.1.2
Terinzagelegging conceptplan en reactiemogelijkheid
Het concept-Mobiliteitsplan is voor een periode van 6 weken openbaar ter inzage gelegd. Iedereen die dat wil kan een reactie op het plan indienen, waarop het
Fase 4: Rapportage en
- Inloopbijeenkomst
besluitvorming
- Terinzagelegging en reactiemogelijkheid (concept plan)
plan zo nodig wordt aangepast. Alle reacties op het conceptplan en de reactie
- Inspraak en besluitvorming gemeenteraad (mobiliteitsplan)
van het college daarop worden als bijlage bij het definitieve mobiliteitsplan
3.1.1
Bijeenkomsten/ inloopmomenten
In fase 2 en 3 zijn brede bijeenkomsten georganiseerd op verschillende locaties
bijgevoegd voor besluitvorming door de gemeenteraad. Zo heeft de gemeenteraad ook inzicht in de verschillende belangen en opvattingen die spelen in de gemeente.
in de Hoeksche Waard. De eerste ronde van brede bijeenkomsten richtte zich op
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
44
3.2
Enquête mobiliteit
Vooral mensen tussen de 26 en 65 jaar hebben gereageerd. Jongeren en ouderen
3.2.1
Opzet enquête
zijn omdat bijvoorbeeld ouders deels ook voor hun kinderen en grootouders
zijn ondervertegenwoordigd. Dat is een bekend probleem, maar hoeft niet erg te
Inwoners en andere belanghebbenden hadden van medio december 2023 tot en met medio januari 2024 de mogelijkheid om een digitale enquête over mobiliteits- en bereikbaarheidsaspecten in te vullen. Hierover is breed gecommuniceerd via verschillende kanalen. In totaal waren er 1073 respondenten waarvan 771 de enquête volledig hebben ingevuld. In vergelijking met enquêtes over mobiliteit in andere gemeentes blijkt dit een goede response te zijn.
reageren voor wat betreft onveilige verkeerssituaties, gebrekkige fietspaden of ontoereikende vervoersmogelijkheden. Wat betreft de woonlocaties is de verdeling van de respondenten representatief: er is een evenwichtige spreiding van de respondenten over de verschillende dorpen. 3.2.2
Beoordeling kwaliteit en belang
Respondenten werd gevraagd om verschillende aspecten te beoordelen op huidige kwaliteit en aan te geven hoe belangrijk zij die aspecten vinden. Deze
Representativiteit van respondenten naar leeftijd
aspecten zijn onderverdeeld in thema’s die spelen in de directe woonomgeving,
50%
gemeente breed of op regionaal niveau. De beoordeling en het belang per aspect
40%
is in de grafiek op de volgende pagina weergegeven.
30% 20%
De aantrekkelijkheid en de leefbaarheid van de woonomgeving worden relatief
10%
goed beoordeeld. Laag beoordeeld zijn het openbaar vervoer (zowel in de directe
0% 0-15
16-25 26-45 45-65 Verdeling respondenten Verdeling inwoners
65+
woonomgeving, gemeente breed als regionaal) als ook de verkeersveiligheid, en voetgangersvoorzieningen.
Respondenten
vinden
verkeersveiligheid,
leefbaarheid en aantrekkelijkheid van hun woonomgeving het allerbelangrijkste, Representativiteit van respondenten naar woonlocatie 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%
daarna volgen goede voet- en fietspaden en een goed lokaal en regionaal wegennet. In absolute zin wordt Park+Ride (P+R) en openbaar vervoer minder belangrijk bevonden. Er kan ook gekeken worden naar de aspecten die het grootste verschil laten zien tussen beoordeling en belang. Op deze aspecten is sprake van de grootste opgaven. Verkeersveiligheid is dan het belangrijkste thema, gevolgd door openbaar vervoer waar ook een groot verschil te zien is tussen huidige beoordeling en belang. Lang niet iedereen maakt gebruik van het openbaar vervoer, maar er zijn wel mensen van afhankelijk en zij beoordelen de huidige
Verdeling respondenten
Verdeling inwoners
kwaliteit veelal ondermaats.
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
45
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
46
3.2.3
Verschil in woonomgeving
3.2.4
Concrete locaties op kaart
Er is ook onderscheid gemaakt in de beoordeling en het belang van de
Respondenten werd ook gevraagd locaties aan te geven op de kaart: wat wordt
verschillende aspecten op basis van de woonplek van de respondenten. Daarbij
als positief ervaren en waar liggen aandachtspunten? Wat betreft positieve
is onderscheid gemaakt naar inwoners woonachtig in een woonwijk, langs een
punten zijn respondenten op een aantal plekken vooral blij met maatregelen om
doorgaande weg of aan een dijk. De beoordeling en beleving is sterk afhankelijk
motorvoertuigen langzamer te laten rijden of plekken waar een apart fietspad
van de woonomgeving. Zo zien we dat respondenten die aan een dijk wonen veel
ligt. De aandachtspunten gaan veel over hard rijdend verkeer, slechte
meer aspecten onvoldoende beoordelen, terwijl bewoners van een woonwijk
doorstroming, onoverzichtelijke kruispunten, lastige oversteeklocaties voor
positiever zijn. Dijkbewoners zijn met name negatief over: de verkeersveiligheid,
voetgangers, zwaar verkeer op dijken en gevaarlijke verkeerssituaties op dijken
de positie van de voetganger en de fietser alsook de bereikbaarheid met
door onder andere menging van fietsers en gemotoriseerd verkeer op smalle
openbaar vervoer.
wegen. Onderstaand kaartbeeld is een heatmap, dat aangeeft waar de meeste
Dit geeft aan dat de verkeerssituatie op de dijken een
belangrijk aandachtspunt is voor het mobiliteitsplan.
reacties zijn gegeven. In hoofdstuk 6 wordt verder ingezoomd op de dorpen.
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
47
3.3
6.
Brede bijeenkomsten
Ruimtelijke ontwikkelingen en het hoofdwegennet: inzetten op huidige vorkstructuur of een complete ringstructuur realiseren?
In fase 2 ‘Opgaven en hoofdkeuzes’ en in fase 3 ‘Wensbeelden’ zijn brede bijeenkomsten
georganiseerd
voor
bewoners,
ondernemers
en
andere
belanghebbenden. Totaal zijn 8 brede bijeenkomsten georganiseerd op verschillende plekken in de gemeente. Deze bijeenkomsten werden tijdig aangekondigd en gecommuniceerd via verschillende kanalen, zoals het Kompas, de gemeente website en nieuwsbrieven. Belangengroepen zijn per mail of telefoon benaderd en uitgenodigd. Van iedere ‘ronde’ met brede bijeenkomsten is hierna de opbrengst in hoofdlijnen samengevat. 3.3.1
Bijeenkomsten fase 2 over de opgaven en hoofdkeuzes
Doel van deze bijeenkomsten was om belanghebbenden mee te nemen in de resultaten van de inventarisatiefase en het gesprek aan te gaan over de belangrijkste keuzes die in het mobiliteitsplan gemaakt moeten worden. Iedere bijeenkomst bestond uit een plenair gedeelte waar de bevindingen en inzichten uit de inventarisatiefase werden gedeeld. Daarna werd er tijdens een interactieve ronde het gesprek gevoerd en input opgehaald over de hoofdkeuzes op het gebied van mobiliteit waar de gemeente voor staat. Via posters met beeldmateriaal en een toelichting zijn 6 hoofdkeuzes voorgelegd: 1.
Extra prioriteit geven aan voetgangers en fietsers of niet?
2.
Versneld weginrichting verbeteren en 30km/u invoeren, of huidige aanpak voortzetten?
3.
Wegen in het buitengebied: scherper verkeersstromen scheiden of iedereen overal toe blijven staan?
4.
Meer aandacht voor de verkeersveiligheid en aantrekkelijkheid voor fietsers door meer verkeersluwe fietsroutes en vrijliggende fietspaden, of huidige
Voorbeeld van een poster met een hoofdkeuze In februari 2024 hebben 4 bewonersavonden plaatsgevonden: •
Oud-Beijerland (deelgebied Noordwest)
•
Nieuw-Beijerland (deelgebied Zuidwest)
•
Strijen (deelgebied Oost)
•
Mijnsheerenland (deelgebied midden)
Verder is ook een vergelijkbare bijeenkomst gehouden met belangengroepen, zoals
vertegenwoordigers
van
Ondernemersvereniging
HW,
Stichting
Detailhandelsraad HW, provincie Zuid-Holland, waterschap Hollandse Delta, Cumela, LTO, Evofenedex, Connexxion, Reizigersoverleg HWGO, Sportraad HW, Veiligheidsregio ZHZ, Veilig Verkeer Nederland (VVN), Adviesraad Sociaal Domein HW en Collectief Veilige Dijken.
fietsnetwerk behouden? 5.
Publiek vervoer: gescheiden pijlers houden of meer synergie?
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
48
Bij de verschillende hoofdkeuzes is in het algemeen opgemerkt dat het niet altijd een keuze is, maar dat beide keuze-opties op verschillende plekken ingezet moeten worden (het is niet of/of, maar en/en). En kijk goed in de uitwerking naar de locatie-specifieke randvoorwaarden, mogelijkheden en effecten, omdat deze bepalend zijn of oplossingsrichtingen kunnen werken en niet tot nieuwe problemen leiden. Verder zijn er enerzijds pleitbezorgers voor meer infrastructuur, anderzijds zijn er mensen met oog voor de natuur, het landschap en de rust. Veel aanwezigen konden zich goed voorstellen dat gemotoriseerd verkeer niet overal meer wordt toegestaan, anderen pleiten voor het doortrekken van de A4-Zuid.
Impressie van de brede bijeenkomsten (plenair deel) Opgaven en knelpunten waren herkenbaar en werd gedragen De resultaten van de inventarisatiefase waren voor veel mensen herkenbaar en werden gedragen. Op diverse punten hebben mensen extra aandacht gevraagd en daar input voor geleverd om de situatieschets compleet te maken. Zorgen zijn er vooral over gevaarlijk en hinderlijk rijgedrag, toenemende drukte door ruimtelijke ontwikkelingen, gebrekkige openbaar vervoerverbindingen, hinder van sluipverkeer over dijk- en polderwegen, en het beperkte aantal regionale verbindingen waarmee de Hoeksche Waard bereikbaar is. Uiteenlopende belangen en visie op vraagstukken Er is geen eenduidig antwoord te geven op de vraag wat de inwoners (en andere belanghebbenden zoals ondernemers, agrariërs en medeoverheden) vinden. Er zijn veel verschillende opvattingen over wat men belangrijk vindt en wat men goede en effectieve maatregelen vindt. Zelfs over de inrichting van specifieke maatregelen zoals snelheidsremmers (versmallingen) zijn de meningen soms sterk verdeeld.
Reacties op hoofdkeuzes Per hoofdkeuze zijn de reacties in hoofdlijnen samengevat. Keuze 1: Ruimte voor voetgangers De verkeersveiligheid in schoolomgevingen wordt door nagenoeg iedereen belangrijk gevonden. Niet iedereen is het eens over het verder autoluw maken van winkel- en centrumgebieden, anderen stellen dat dit wel kan en wenselijk is mits alternatieve parkeervoorzieningen en de bereikbaarheid op orde zijn. Diverse aanwezigen riepen op om meer recreatieve wandelpaden aan te leggen door of langs akkerbouwpercelen, wat tevens de recreatieve aantrekkingskracht van de gemeente vergroot. Keuze 2: ‘Grijze’ 50 km/u-wegen in dorpen (veiligheid, leefbaarheid) Bijna alle aanwezigen zien graag rustiger rijgedrag en meer verkeersveilige woongebieden. Er zijn veel inwoners die de oplossing zien in meer handhaving en een gedragsaanpak. Wel wordt ook ingezien dat de gemeente daar afhankelijk is van politie en OM, en dat het zeer lastig is (of zelfs onmogelijk) om een ieders rijgedrag aan te passen. Fysieke aanpassingen aan de weg worden vaak wenselijk geacht, maar de uitdaging zit hem in een geloofwaardige inrichting met
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
49
voldoende
snelheidsremmende
elementen.
Veel
inwoners
willen
geen
verkeersdrempel voor de eigen deur vanwege geluids- en trillinghinder.
Keuze 6: Ruimtelijke ontwikkelingen en verkeer Een veelbesproken keuze, waarbij veel inwoners zorgen hebben over de toenemende drukte door ruimtelijke ontwikkelingen. Er zijn uiteenlopende visies
Keuze 3: Wegen in het buitengebied
over hoe hier mee om te gaan, al lijkt een redelijk gedeelde opvatting dat een
Veel genoemd is dat er wel goede alternatieve wegen moeten zijn waar verkeer
mix van maatregelen nodig is om extra ontwikkeling mogelijk te maken. Wat
meer gebundeld kan worden. Dat is lang niet overal het geval, waardoor meer
betreft grote nieuwe infrastructuur zijn er zowel voor- als tegenstanders.
scheiding niet overal mogelijk is zonder nieuwe infrastructuur. Diverse mensen pleiten voor meer hoofdwegen als alternatief voor de dijken en sluiproutes door
Resultaat fase 2: richtinggevende uitspraken middels keuzenotitie
woongebieden. Er wordt een opgave gezien bij de inrichting van de specifieke
De hoofdkeuzes en overwegingen daarbij zijn uitgeschreven in een keuzenotitie.
maatregelen en de haalbaarheid ervan. Veel wegen moeten toegankelijk blijven
Deze notitie is voorgelegd aan de gemeenteraad ter vaststelling. De
voor landbouwverkeer omdat over heel de gemeente akkerbouwpercelen zijn
gemeenteraad heeft op 23 april 2024 ingestemd met de hoofdkeuzes zoals
gelegen. Ook zijn er van oudsher aan diverse dijken agrarische bedrijven
voorgesteld door het college, met daarop een aanvulling die middels een
gevestigd die hun werk moeten blijven kunnen doen (“we zijn een
amendement is aangenomen. De 6 hoofdkeuzes kunnen gezien worden als
plattelandsgemeente”).
richtinggevende uitspraken voor de verdere uitwerking van het mobiliteitsplan.
Keuze 4: Fietsnetwerk
De gemaakte keuzes – die de raad heeft vastgesteld - betreft:
Veilige en directe fietsverbindingen zijn wenselijk bevonden (ook gezien de
1.
beweegrichtlijn, gezondheidsvoordelen en kansen voor recreatie). Betere fietsroutes zijn in het bijzonder wenselijk op schoolroutes, waar scholieren nu
Meer prioriteit voor lopen en fietsen in dorpen en bij nieuwe gebiedsontwikkelingen (soms ten kosten van de auto)
2.
soms over 60 km/u-wegen moeten fietsen tussen het gemotoriseerde verkeer.
Wegen versneld herinrichten conform Duurzaam Veilig en de mogelijkheid om onveilige 50 km/u-wegen aan te passen naar 30 km/u (GOW30)
3. Keuze 5: Publiek vervoer
Verkeerssoorten meer scheiden in het buitengebied door scherpere keuzes te maken in het huidige netwerk
Veel aanwezigen hebben geen eigen ervaring met het publiek vervoer in de
4.
Extra investeren in meer fietsvoorzieningen en fietsveiligheid
Hoeksche Waard. Wat natuurlijk ook komt doordat deze doelgroep afhankelijk is
5.
Inzetten op het bundelen van publiek vervoer en een centraal loket
van aanvullende vervoersdiensten, en daardoor dergelijke bijeenkomsten lastiger
6.
Ontwikkelen zodanig dat het verkeer binnen de huidige vorkstructuur
kunnen bereiken. Bij de bijeenkomst met belangenorganisaties is ook gesproken
afgewikkeld kan worden (in plaats van inzetten op een complete
met Welzijn Hoeksche Waard, die aangaf vooral uitdagingen te hebben met
ringstructuur van hoofdwegen rond het eiland)
voldoende vrijwilligers te vinden. Verder is er een versnipperd aanbod van diensten. Sommige aanwezigen zien een deeloplossing in een beter aanbod aan
Met het amendement besloot de raad – ter aanvulling op keuze 6 - ook om de
openbaar vervoer. Een enkeling pleitte voor het doortrekken van de metro,
bestaande, veelgebruikte, doorgaande routes in de zuidrand van de Hoeksche
anderen stelden nooit met het openbaar vervoer te reizen.
Waard waar nodig aan te passen om de verkeersveiligheid te verbeteren.
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
50
3.3.2
Bijeenkomsten fase 3 over de wensbeelden en netwerken
Aan het einde van fase 2 heeft de gemeenteraad de hoofdkeuzes vastgesteld. Gegeven deze hoofdkeuzes heeft de projectgroep uitwerking gegeven aan de gewenste mobiliteitsnetwerken en de gewenste toekomstige situatie. Doel van de brede bijeenkomsten in deze fase was dan ook het presenteren van deze uitwerking en daarop reactie op te halen bij belanghebbenden. Daarvoor zijn opnieuw brede bijeenkomsten georganiseerd voor bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden. Iedere bijeenkomst begon met een plenair gedeelte waarin de concept uitwerking werd gepresenteerd, gevolgd door een interactief deel waarbij aan de hand van posters met de thema’s en concept uitwerkingen het gesprek met de aanwezigen werd gevoerd. Deze bijeenkomsten vonden in mei 2024 plaats, er zijn 2 bewonersbijeenkomsten (oost en west) en één bijeenkomst met belangengroepen georganiseerd. Uiteenlopende belangen, maar gesprek leidt tot wederzijds begrip Opnieuw geldt dat de visie en meningen van mensen en belanghebbenden uiteen lopen. De aanwezige bewoners pleitten vooral voor een veilige en leefbare situatie in hun woonomgeving. Agrariërs pleitten voor een goede bereikbaarheid van hun percelen, maar ook voor een veilige situatie op de wegen in het buitengebied waar ook fietsers rijden.
Ondernemers zien vooral een opgave in een goede autobereikbaarheid, en zien daarvoor graag een goede doorstroming op de N217 en nieuwe hoofdwegen ter ontlasting van dijken. Gaandeweg de bijeenkomsten ontstond er vaak meer begrip voor elkaars standpunten, en ook inzicht in de complexiteit van de opgaven waar de gemeente voor staat. De Hoeksche Waard beslaat een grote oppervlakte met een uitgebreid wegennet, maar de gemeente heeft niet oneindige middelen om alle opgaven tegelijk aan te pakken. Ook is de oplossing voor knelpunten niet eenvoudig op bijvoorbeeld de dijkwegen vanwege alle verschillende belangen en problemen die daar spelen (bewoners, agrariërs, ondernemers, hulpdiensten, fietsers,).
Reacties per thema: dorpen, netwerk, fiets, dijken Bij het interactieve deel is het gesprek gevoerd met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden aan de hand van 4 thema’s: aantrekkelijke dorpen, het fietsnetwerk, een verbonden buitengebied, en leefbare dijken en buurtschappen. Deze thema’s geven ook de verschillende schaalniveaus van de opgaven weer: dorpen, dijken en buurtschappen, buitengebied en regionaal. De opbrengst van de gesprekken zijn hierna per thema op hoofdlijnen samengevat. Thema 1: aantrekkelijke dorpen Aanwezigen werd gevraagd welke straten gewenst en kansrijk zijn om terug te brengen qua snelheidslimiet en inrichting van 50 km/u naar 30 km/u om de leefbaarheid, veiligheid en fietsaantrekkelijkheid te verbeteren. Veel bewoners zijn voorstander van lagere snelheidslimieten in woongebieden, een deel stelt echter ook dat dat alleen nodig is als 50 km/u niet veilig is en dat in sommige gevallen het ontvlechten van fiets- en autoverkeer door de aanleg van vrijliggende fietspaden beter is.
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
51
duidelijkheid over verkeersregels en de confrontatie van hardrijders met hun eigen gedrag. Thema 2: een verbonden buitengebieden (netwerkkeuzes) Veel aanwezigen vinden een goede doorstroming op de N217 belangrijk en stellen dat dit prioriteit moet hebben. Diverse aanwezigen stellen dan ook dat de N217 zo snel als mogelijk verbreed moet worden, zo nodig door gebruik te maken van de busbaan tussen Oud-Beijerland en de A29. Een goede doorstroming op de N217 is belangrijk voor andere opgaven, zodat verkeer niet gaat sluipen en door dorpen en over dijken gaat rijden. Ook de bereikbaarheid van bedrijven is gebaat bij een goede doorstroming. Veel aanwezigen stellen dat de druk op de N217 nu al te hoog is. De verkeerssituatie op de N217 varieert en is niet overal en niet elke dag hetzelfde. Er zijn trajecten en dagen dat het druk is met oplopende vertragingen, maar op veel delen van de N217 is vaak niets aan de hand en is de doorstroming goed. Ook is gesproken over de parkeersituatie in de dorpen, ook daar zijn de meningen uiteenlopend. Enerzijds is er de roep om betaald parkeren weer in te voeren om de parkeersituatie beter te kunnen reguleren, anderzijds zijn er mensen die de huidige situatie prima vinden en het belangrijk vinden dat iedereen met de auto dicht bij de winkels kan komen.
Ook ondernemers vinden de autobereikbaarheid van de centrum- en winkelgebieden over het algemeen heel belangrijk. Het strekken van buslijnen, waardoor sommige mensen soms verder moeten lopen of fietsen naar bushaltes, wordt als een aandachtspunt gezien met het oog op de bereikbaarheid voor ouderen. Ouderen zijn soms minder mobiel, waardoor dit voor hen nadelig kan zijn. Ook kan dit extra druk leggen op andere (vrijwilligers-)vervoersdiensten, die ook opgaven kennen. Andere zaken die ingebracht zijn: het vestigingsbeleid van bedrijven (niet meer in woonwijken toestaan), oplossingen voor lokale veiligheidsknelpunten, en meer
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
52
Wat betreft de verkeersluwe gebieden, lopen de meningen uit een, en verschilt
er diverse aanvullingen op de geïdentificeerde knelpunten van het fietsnetwerk
ook de kansrijkheid per gebied. Veel mensen snappen de zorgen en belangen
zoals de Oudendijk. En werden ideeën ingebracht voor ontbrekende schakels:
van de bewoners die in deze gebieden aan een dijk wonen, of de veiligheid van
zoals een nieuw weg vanuit Strijen naar de Eerste Kruisweg (met nieuwe brug of
fietsers die over dijken moeten rijden waar ook veel verkeer rijdt en/of met een
tunnel om de HSL-lijn te kruisen) als alternatief voor de Strijensedijk en de dijk
hoge snelheid rijdt. Gesprekken gingen vaak over de vraag of automobilisten
daarmee veiliger te maken voor fietsers.
bereid zijn of gedwongen kunnen worden om een andere en vaak langere route te nemen (waar verkeer minder overlast veroorzaakt). In sommige gevallen valt de omrijdtijd mee, maar niet altijd. Er zijn een aantal suggesties gedaan voor extra verkeersluwe gebieden (zoals ten noorden van de N217: Goidschalxoord & Molendijk Puttershoek ‘s-Gravendeel). Thema 3: fietsnetwerk Bij het fietsnetwerk is aanwezigen gevraagd of zij zich herkennen in de belangrijkste fietsroutes die op kaart zijn weergegeven. Het netwerk toon overigens enkel de fietsroutes die een belangrijke verbindende functie hebben én waar vaak nu al relatief veel fietsers rijden. Natuurlijk zijn er nog veel meer fietspaden en befietsbare wegen in de Hoeksche Waard, maar deze behoren tot het basisnetwerk die niet op de kaart is weergegeven. In grote lijnen herkennen mensen de fietsroutes, maar er ontbraken ook nog wat hoofdfietsroutes op de versie die gepresenteerd is. Zo is ook de Oud-Cromstrijensedijk Oostzijde onderdeel van de fietsroute vanuit Strijen naar de middelbare school in Klaaswaal. Ook zijn er nog tal van recreatieve fietsroutes die niet op de kaart zijn weergegeven, waaronder het nog aan te leggen Tiengemetenpad. Op fietsroutes met gemengd gebruik en veel en/of hardrijdend verkeer is er Veel gesprekken gingen ook over de veiligheid en aantrekkelijkheid van de
vooral de roep om het rijgedrag te verbeteren met lokale maatregelen,
fietsroutes door het buitengebied, waar fietsers op dezelfde rijbaan rijden als
gedragscampagnes (gericht op hardrijders en sluipverkeer), handhaving, lagere
gemotoriseerd verkeer en waar vaak geen straatverlichting is. Soms mogen
snelheid, en alternatieve routes voor landbouw en/of vrachtverkeer. Dit draagt bij
kinderen van ouders niet zelf op de fiets over dergelijke dijken vanwege de
aan de verkeersveiligheid en de aantrekkelijkheid van deze routes voor fietsers.
verkeersveiligheid, door veel, zwaar en/of hardrijdend verkeer. Aanwezigen
Hiermee wordt ook een bijdrage geleverd aan verbetering van het leefklimaat van
brachten punten / ideeën in met betrekking tot handhaving van snelheid of
bebouwde dijken.
verkeersregels, en het instellen van lengte en/of breedte beperkingen. Ook waren
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
53
Thema 4: leefbare dijken en buurtschappen
Op dijkwegen lopen ook geregeld mensen voor een recreatieve wandeling of een
Op de diverse bijeenkomsten zijn ook veel bewoners van dijken en
blokje om met de hond. Voetgangers zijn erg kwetsbaar en hebben op dijken
buurtschappen aanwezig geweest. Dat lijkt ook logisch omdat daar de grootste
geen eigen plek, en lopen dus langs de rijbaan, waar soms veel verkeer rijdt met
en meeste knelpunten door verkeer worden ervaren (zie ook de uitkomsten van
een hoge snelheid. Dat wordt geregeld als gevaarlijk en spannend ervaren. Het
de enquête). De beleving van de situatie is divers: sommige mensen zijn tevreden
idee werd ingebracht om tussen de dorpen vrijliggende wandelpaden aan te
met kleinschalige maatregelen die snel zijn uit te voeren, andere aanwezigen
leggen.
bepleiten nieuwe hoofdwegen en een volwaarde ringstructuur om dijken te ontlasten.
3.3.3
Gesprek met jeugd over fietsen en verkeersveiligheid
Verbeteren van de verkeersveiligheid en het fietsnetwerk is een veelgenoemd Er is vooral de wens voor lokale maatregelen om het gedrag van weggebruikers
thema. Wie anders dan jongeren, die vaak dagelijks op de fiets zitten naar school,
te verbeteren. Zo wordt gepleit om overal gedragsmaatregelen zoals
hobby’s en sportclubs kunnen daar goed over meedenken. Daarom is in mei 2024
snelheidsdisplays/smileys op te hangen, waarmee bestuurders van voertuigen op
een aparte bijeenkomst georganiseerd voor jeugd om kansen voor het
hun snelheid worden geattendeerd. Ook de communicatie en lokale inrichting
verbeteren van het fietsnetwerk en de verkeersveiligheid te bespreken. Daarvoor
kan beter, om beter aan te geven naar weggebruikers dat ze een bebouwd gebied
is een interactieve sessie georganiseerd met een aantal creatieve opdrachten.
(een woongebied) in rijden, en zo nodig borden met de limiet ook te herhalen.
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
54
De jongeren werd allereerst gevraagd hun route van huis naar school te tekenen (customer journey), hierbij was van belang: wat komen ze tegen, waar is het fijn fietsen, en waar niet? Hieruit kwam – zonder enige beïnvloeding of sturing – hoe kinderen de huidige situatie ervaren. Vervolgens werd de jeugd gevraagd een fietsroute die ze vaak fietsen in te tekenen op een kaart en opvallende situatie daarbij aan te geven. Hier kwamen diverse lokale knelpunten en praktische oplossingen uit naar voren, zoals: dijken die smal en slecht onderhouden zijn, soms slechte zichtbaarheid op dijken en kruispunten (spiegels?), fietsstroken die overgroeid zijn door struiken (snoeien?). Een laatste opdracht was het tekenen van de ideale straat. Daarbij hadden jongeren goed oog voor de verschillende aspecten die ruimte vragen: zoals het autoverkeer, parkeren, loop- en fietspaden en groen. Het beeld wat we uit deze opdracht halen is dat kinderen en jongeren vooral behoefte hebben aan: •
Aparte/gescheiden fietspaden (veiliger en fijner dan fietsstroken)
•
Meer kleur en meer groen in het straatbeeld
•
Goede straatverlichting
3.4
Bijeenkomst en inzageperiode over de conceptrapportages
Naast de brede bijeenkomsten gedurende het opstellen van het plan was er ook mogelijkheid om te reageren op het concept mobiliteitsplan. Hiervoor is een inloopbijeenkomst georganiseerd waar mensen voor vragen terecht konden en was er de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen. Inloopbijeenkomst In september 2024 vond er een inloopbijeenkomst plaats die bewoners en andere belanghebbenden de gelegenheid gaf om vragen te stellen over het concept mobiliteitsplan. Daarnaast werd hen gewezen op de mogelijkheid en manier om een zienswijze in te dienen. Inzageperiode De inzageperiode liep van woensdag 2 oktober 2024 tot en met woensdag 13 november 2024 en resulteerde in 11 ingediende zienswijzen. Deze zienswijzen zijn verwerkt in de Nota Beantwoording Zienswijzen, waarin het college op iedere zienswijze heeft gereageerd. Naar aanleiding van de zienswijzen zijn diverse aanpassingen
doorgevoerd
achtergrondrapportage.
De
in
zowel
meeste
de
hoofdrapportage
wijzigingen
betroffen
als
de
tekstuele
verduidelijkingen, aangevuld met enkele aanpassingen aan de kaarten. Een volledig overzicht van deze wijzigingen is opgenomen in de Nota Beantwoording Zienswijzen.
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
55
3.5
Collectief Veilige Dijken
2.
houdt zich vaak niet aan de diverse inrijdverboden die al op tal van plekken zijn ingesteld. Daarom is snel actieve handhaving nodig om dit gedrag aan
Dijkbewoners van diverse dijken in de Hoeksche Waard hebben zich georganiseerd om hun krachten te bundelen. Op een groot aantal dijken worden verkeersproblemen ervaren, met name op het vlak van verkeersveiligheid en
te pakken. 3.
en doorlooptijden van projecten te verkorten. De uitvoering van projecten
namelijk voor gevaarlijke situatie, ook gezien de dijkwegen soms een smal profiel verkeer voor leefbaarheidsproblemen door geluids- en trillinghinder. Soms staan
verloopt traag en gebrekkig. 4.
mogelijkheden duidelijk en actief naar bewoners. Zet voor lange termijn in
woning verkeer voorbij rijdt. Ook zijn dijkwoningen vaak niet onderheid,
op meer scheiding van verkeersstromen. 5.
voor het mobiliteitsplan. Het collectief is op alle brede bijeenkomsten
moeten hiervoor gerealiseerd worden. 6.
3.5.1
komen. 7. 8.
Stel omgevingsvisie op met concreet meerjarenplan en helderheid over verkeersoplossingen.
stichting Behoud Polderlandschap (BHWP). Het collectief heeft een eigen website voor meer informatie: www.collectiefveiligedijkenhw.nl/
Werk aan cultuuromslag, plan vooruit, werk samen. Burgers zijn de voelsprieten in de gemeente. Maar daar gebruik van, benut dat.
Aangesloten dijken bij collectief
Bij het collectief zijn circa 20 groepen/dijken aangesloten, inclusief ook de
Zet bestemmingsplanwijzigingen in voor integrale oplossingen. Kijk verder dan enkel de stoep van het project, om integraal tot oplossingen te
uitgenodigd en aanwezig geweest, daarnaast hebben aparte gesprekken plaatsgevonden over specifiek de dijkproblematiek.
Verbeter routering gevaarlijk en uitzonderlijk vervoer. Dit vervoer rijdt nu over smalle dijk en bebouwde polderwegen. Duidelijke en veilige routes
Gezien de vele ervaren problemen op dijken in de Hoeksche Waard, is het collectief op diverse manieren betrokken om mee te denken en input te leveren
Richt dijken in conform regeling voor max. 25 km/u. Verlaag de snelheid waar dat kan, pas de weginrichting aan en communiceer de planning en
dijkwoningen heel dicht op de rijbaan, waardoor er op korte afstand van de waardoor er sneller trillingen worden ervaren.
Pluk laaghangend fruit en neem concrete aanpassingen. Breidt het team verkeer bij de gemeente uit om de vele verkeersvragen op te kunnen pakken,
leefbaarheid door: te veel, te zwaar, en/of te hard rijdend verkeer. Dit zorgt kennen en niet zijn berekend op de huidige verkeersintensiteiten. Ook zorgt het
Handhaaf actief, stel extra BOA’s aan, extra flitspalen. Vrachtverkeer
9.
Versterk samenwerking gemeente, provincie en rijk.
10. Transparantie en informatieplicht. Wees transparant en biedt actief 3.5.2
Actiepunten lijst
informatie aan zodat burgers op de hoogte kunnen blijven.
Het collectief heeft een 10 punten plan opgesteld om de verkeersveiligheid op dijken te verbeteren. De 10 punten die het collectief aandraagt zijn: 1.
Vestigingsbeleid van logistiek intensieve bedrijven. Sta geen nieuwe bedrijven meer toe op slecht bereikbare locaties, en stimuleer verhuizingen van bestaande bedrijven naar terreinen.
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
56
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
57
4 NETWERKANALYSES In het Mobiliteitsplan zijn toekomstbeelden geschetst van de gewenste mobiliteitsnetwerken. Waar willen we dat in de toekomst het autoverkeer, vrachtverkeer, landbouwverkeer en fietsverkeer rijdt? Diverse netwerkanalyses liggen ten grondslag aan de voorgestelde mobiliteitsnetwerken, die in dit hoofdstuk zijn toegelicht. Bij het opstellen van de gewenste mobiliteitsnetwerken zijn de 6 hoofdkeuzes die eerder door de gemeenteraad zijn vastgelegd als uitgangspunt genomen.
4.1
Fiets
Het fietsgebruik in de Hoeksche Waard blijft achter ten opzichte van het landelijk
4.1.1
Functionele eisen
Provinciale doorfietsroutes Doorfietsroutes zijn gericht op grote fietsstromen op bovenregionale schaal. Deze fietsroutes verbinden de grote dorpen (>20.000 inwoners) met de grote steden (>100.000 inwoners) in de regio. De maximale afstand per verbinding is tussen de 20 en 30 kilometer, afhankelijk van de bestemmingen die tussen de grote kernen en steden liggen. Voor de analyse is ook gekeken naar de omrijdfactor. Dat is de verhouding tussen de hemelsbrede verbinding en de werkelijke route. Richtwaarde voor deze omrijdfactor voor het regionale netwerk is maximaal 1,2 (gebaseerd op CROW ontwerpwijzer fiets).
gemiddeld, terwijl fietsen vele voordelen kent voor gezondheid, milieu, klimaat en de leefomgeving. Een kwalitatief hoogwaardig fietsnetwerk met aantrekkelijke, directe, snelle en veilige fietsroutes kan bijdragen aan het verder stimuleren van het fietsgebruik in de Hoeksche Waard. De gemeente streeft ernaar dat zowel de voorzieningen binnen de Hoeksche Waard als in de omliggende kernen goed bereikbaar zijn via een kwalitatief hoogwaardig fietsnetwerk. Het is belangrijk dat fietsen op een veilige en aantrekkelijke manier mogelijk is, zowel voor functionele
Deze doorfietsroutes worden ontwikkeld volgens snelfietsroute-kwaliteit, wat betekent dat ze extra breed zijn, herkenbaar door duidelijke bewegwijzering en andere voorzieningen kennen die het comfort en de veiligheid van de fietsers vergroten.
Bovendien
maken
deze
routes
altijd
gebruik
van
vaste
oeververbindingen of veerponten met een hoge frequentie, wat zorgt voor een betrouwbare en goede fietsverbinding door de regio.
verplaatsingen zoals naar werk, school en winkels, als voor recreatieve doeleinden. Het wensbeeld fiets maakt onderscheid in verschillende typen fietsroutes, elk met specifieke functie- en kwaliteitseisen. Als gemeente onderscheiden we de volgende type fietsroutes: •
Provinciale doorfietsroutes
•
Utilitaire fietsroutes
•
Verbindende fietsroutes
•
Recreatieve fietsroutes
•
Overige fietspaden en befietsbare wegen
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
58
Utilitaire fietsroutes
lagere eisen gesteld aan de inrichting. Wat betreft directheid bedraagt ook voor
Het utilitair fietsnetwerk bestaat uit de belangrijke fietsroutes naar werk, school
verbindende fietsroutes de maximaal wenselijk omrijdfactor 1,4.
en winkels. Deze fietsroutes gaan meestal over vrijliggende fietspaden gescheiden van auto's. Verbindingen met andere gemeenten zijn via bruggen of
Recreatief fietsnetwerk
veerponten. De utilitaire routes zijn belangrijke fietsverbindingen waar nu al
De Hoeksche Waard is een aantrekkelijk gebied (open, uitgestrekt, dijken- en
redelijk veel gefietst wordt. Richtlijn is dat er tenminste zo’n 500 fietsers per dag
polders) voor recreanten om te fietsen. Recreanten dragen bij aan de lokale
fietsen. Dit zijn dan ook veelal de fietsroutes waar scholieren veel gebruik van
economie (horeca, overnachtingen), en daarom wil de gemeente recreatief fietsen
maken die vanuit de verschillende dorpen op de fiets naar de middelbare scholen
ook faciliteren en verder stimuleren. Er zijn verschillende soorten recreatieve
in Oud-Beijerland of Klaaswaal gaan, en deels fietsroutes met forenzen. De
fietsers met uiteenlopende wensen om rekening mee te houden, zo zoeken
maximale afstand per verbinding bedraagt 7,5 kilometer. De omrijdfactor is
wielrenners veelal naar routes waar ze lekker door kunnen fietsen met een strak
maximaal 1,4x de hemelsbrede afstand. Het netwerk verbindt ook scholen,
wegdek, voldoende breedte en routes waar ze niet te vaak hoeven stoppen.
bedrijventerreinen
Andere recreanten houden juist van smalle en semi-verharde fietsroutes met
en
openbaar
vervoer-knooppunten,
zoals
busstation
Heinenoord en de R-net bushalte aan de A29 bij Numansdorp.
kronkelende paadjes die langs een gevarieerd landschap gaan met leuke bezienswaardigheden langs de route. Voor het recreatieve fietsnetwerk gelden dan ook geen harde eisen op basis van de ruimtelijk-economische structuur, omrijdfactoren of maaswijdte van het netwerk. De eisen zijn afgeleid uit factoren die fietsen aantrekkelijk maken, de functionele eisen betreffen: •
Aantrekkelijke omgeving: een fietstocht dient een beleving te zijn;
•
Toegankelijkheid: een ruim aanbod aan wegen en fietspaden;
•
Voorzieningen: rustpunten, horeca en overnachtingen aanwezig;
•
Communicatie: bewegwijzering, informatie over routes.
Verbindende fietsroutes
Overige fietspaden en befietsbare wegen
Tussen dorpen (en andere bestemmingen) is er lang niet altijd een grote
Naast fietsroutes die tot een van de voorgaande categorieën behoort zijn er nog
vervoerwaarde wat tot voldoende fietsers leidt (>500 fietsers/dag). Echter om alle
tal van andere fietspaden en befietsbare wegen. Deze paden en wegen hebben
dorpen onderling met elkaar te verbinden hebben we aanvullend ook nog
geen belangrijke netwerkfunctie maar zijn vaak wel nodig voor de ontsluiting van
‘Verbindende fietsroutes’. Dit zijn alle resterende fietsroutes – naast de utilitaire
woningen, bedrijven en andere bestemmingen. Voor deze fietspaden en wegen
fietsroutes – om alle dorpen die op maximaal 7,5 kilometer van elkaar zijn gelegen
gelden geen generieke eisen, behalve dan dat de verkeersveiligheid niet in het
te verbinden, maar waar de vervoerwaarde lager is en waar doorgaans de 500
geding mag zijn. Voor het bepalen van de gewenste inrichting van deze paden
fietsers per dag niet gehaald wordt. Gegeven het lagere gebruik worden ook
en wegen sluit de gemeente zo veel mogelijk aan bij de ontwerprichtlijnen van het CROW.
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
59
4.1.2
Analyse verbindingen
Uit een eerste verkenning van de bestaande fietsroutes tussen Oud-Beijerland enerzijds en Rotterdam-Zuid, Dordrecht en Spijkenisse anderzijds blijkt dat er op
Provinciale doorfietsroutes
het beoogde tracé reeds een goed fietspad is gelegen wat geschikt is als
Gegeven de hiervoor beschreven uitgangspunten en functionele eisen zijn er 3
doorfietsroute. Wel kennen de routes aandachtspunten die aangepakt dienen te
verbindingen die in aanmerking komen als provinciale doorfietsroutes:
worden om de veiligheid, aantrekkelijkheid, vindbaarheid en het comfort van de
•
doorfietsroute van Oud-Beijerland naar Rotterdam
route te verbeteren. Concreet gaat het hier om de voorrangssituatie (fietsers bij
•
doorfietsroute van Oud-Beijerland naar Spijkenisse
voorkeur in voorrang), de wegdekverharding (asfalt ipv klinkers), staat van het
•
doorfietsroute van Oud-Beijerland naar Dordrecht
wegdek (slecht onderhouden: scheuren en gaten), ontbrekende verlichting en bewegwijzering. Ook voldoet de breedte niet altijd aan de gewenste breedte van
Deze routes zijn ook benoemd in de ‘Toekomstagenda Doorfietsroutes’ van de provincie Zuid-Holland. De
provincie biedt voor
veelal 4 meter of meer.
deze doorfietsroutes
medefinanciering aan om deze op het gewenste kwaliteitsniveau te krijgen en/of
Dorpen onderling verbinden
ontbrekende schakels aan te leggen. Het initiatief en de uitvoering daarvan ligt
Dorpen (met tenminste 1.000 inwoners) worden met utilitaire fietsroutes of
bij de afzonderlijke gemeentes.
verbindende fietsroutes met elkaar verbonden als de onderlinge afstand maximaal 7,5 kilometer is. In onderstaande kaart zijn alle verbindingen die hieraan voldoen globaal weergegeven.
Figuur: toekomstagenda snelfietsroutes naar status (bron: PZH)
Figuur: verbindingen die met fietsnetwerk bediend moeten worden
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
60
Voor elk van deze verbindingen is vervolgens gekeken wat de daadwerkelijke
route. Deze gegevens zijn in de volgende kaarten weergegeven. De provincie
logische fietsroute is over het bestaande wegen- en fietsnetwerk. Deze concrete
ondersteunt gemeentes om fietsroutes die onderdeel uitmaken van het
fietsroutes vormen in de basis het netwerk van utilitaire en verbindende
provinciale utilitaire fietsnetwerk veiliger en aantrekkelijker te maken.
fietsroutes zoals dat in het wensbeeld fiets is opgenomen. Dit fietsnetwerk is compleet gemaakt door middelbare scholen, bedrijventerreinen en openbaar vervoer-knooppunten in het netwerk op te nemen.
Figuur: provinciale utilitaire fietsnetwerk (routes met meer dan 500 fietsers per dag)
Figuur: het wensbeeld fiets (zie hoofdrapport voor grote versie)
Onderscheid in utilitair en verbindend De utilitaire fietsroutes zijn grofweg de routes waar nu al zo’n 500 fietsers per dag rijden, de verbindende routes kennen veelal een (fors) lager gebruik. Het onderscheid in utilitair en verbindend is gemaakt op basis van het provinciale utilitaire fietsnetwerk en de schattingen van het aantal fietsende scholieren per
Figuur: indicatie van het aantal scholieren op de fiets per route
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
61
Beoordeling omrijdfactor en opsporen ontbrekende schakels
Recreatief fietsnetwerk
Vervolgens zijn de utilitaire en verbindende routes beoordeeld op omrijdfactor,
De basis van het recreatieve fietsnetwerk dat in het wensbeeld is opgenomen
die maximaal 1,4x de hemelsbrede afstand mag bedragen. Daar komen enkele
betreft het fietsknooppuntennetwerk en het provinciale recreatieve fietsnetwerk.
verbindingen als aandachtspunt uit naar voren (rode lijnen op onderstaande
Deze netwerken samen voldoen aan de gestelde functionele eisen voor het
kaart), die niet aan dit criterium voldoen. Deze verbindingen kunnen een
recreatieve fietsnetwerk. Natuurlijk zijn er nog meer fietsroutes buiten dit netwerk
aanknopingspunt zijn voor ontbrekende schakels. De routes met een hogere
waar recreatief gefietst wordt, maar hiervoor worden geen aparte eisen gesteld
omrijdfactor dan wenselijk zijn echter vaak niet eenvoudig te verkorten. In bijna
of maatregelen getroffen.
alle gevallen liggen er barrières in het landschap (zoals binnenwateren, de hogesnelheidslijn, de snelweg A29 of de provinciale weg N217) die voor extra
De gemeente werkt op dit moment aan de aanleg van het Tiengemetenpad om
omrijdafstanden zorgen. Extra passages over dergelijke barrières zijn vaak erg
een aantrekkelijke recreatieve fietsroute tussen Voorne-Putten en Tiengemeten
kostbaar en lastig inpasbaar. In de voorkomende gevallen accepteert de
te realiseren in de zuidwesthoek van de Hoeksche Waard. Ook wordt gewerkt aan
gemeente dan ook de hogere omrijdfactor.
het Zomerlandenpad wat een recreatieve fietsroute langs de windmolens aan de noordelijke oevers mogelijk maakt. In de omgevingsvisie is verder de ambitie gesteld om het recreatieve fietsnetwerk te versterken mede ter verbetering van het uitzicht op de rivier en grasgorzen. Deels kun je al op de buitenste dijken fietsen rond het eiland fietsen, maar soms ontbreken hier fietspaden. We zien kansen voor enkele nieuwe recreatieve fietspaden, met name in de zuidrand.
Figuur: fietsverbindingen die niet aan de omrijdfactor van 1.4x voldoen
Figuur: het fietsknooppuntenwerk dat vele recreatieve routes mogelijk maakt
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
62
4.1.3
Kwaliteitseisen inrichting
Functie fietsroute
Snelheidslimiet
Intensiteit
autoverkeer
autoverkeer
Utilitair
de inrichting van fietspaden aan moet voldoen. Voor de inrichting sluit de
[km/u]
[mvt/etm]
(>500 fts/etm)
gemeente aan bij de landelijke ontwerprichtlijnen van het CROW, deze zijn in
Stapvoets
<1.000
N.v.t.
<4.000
Fietsstraat
4.000-6.000
Fietspad
<10.000
Fietsstroken
>10.000
Vrijliggend fietspad
50
N.v.t.
Vrijliggend fietspad
70
N.v.t.
Vrijliggend fiets-/bromfietspad
Om het fietsnetwerk goed te laten functioneren zijn er richtlijnen nodig waar het
diverse publicaties zoals de Ontwerpwijzer fietsverkeer opgenomen. De
Wegcategorie
Erftoegangsweg
30
verschillende type fietsroutes verschillen qua richtlijnen in het kwaliteitsniveau. 30
Provinciale
doorfietsroutes
kennen
de
hoogste
kwaliteitseisen.
Voor
doorfietsroutes is de ambities dat deze volledig uit vrijliggende fietspaden bestaan waar zo min mogelijk autoverkeer tegengekomen of gekruist wordt, en
Gebiedsontsluitingsweg
Verbindend, recreatief of Overige Woonerf Gemengd
Tabel: keuzeschema type fietsvoorziening binnen de bebouwde kom
die als doorgaande fietsroute herkenbaar zijn (kleur, verlichting, bewegwijzering). Een kwaliteitsniveau lager betreft de utilitaire fietsroutes en vervolgens de verbindende en recreatieve fietsroutes. Verschillen zitten in het type voorziening (vrijliggend fietspad, fietsstroken, gemengd of fietsstraat), de breedte, de
Wegcategorie
uitstraling en de eventuele aanwezigheid van aanvullende voorzieningen (bewegwijzering, verlichting , rustpunten, recreatiemogelijkheden). Erftoegangsweg
Wat betreft het type fietsvoorziening (vrijliggend fietspad, fietsstroken, gemengd
Functie fietsroute
Snelheidslimiet
Intensiteit
autoverkeer
autoverkeer
Utilitair
[km/u]
[mvt/etm]
(>500 fts/etm) Fietsstroken of
Verbindend, recreatief of Overige
60
<2.500
60
2.500-3.000
Fietsstroken of vrijliggend fietspad
60
>3.000
Vrijliggend fietspad
fietsstraat
Gemengd
of fietsstraat) wordt bijgevoegd keuzeschema gebruikt als hulpmiddel. Er is een
Gebiedsontsluitingsweg
80
N.v.t.
Vrijliggend fiets-/bromfietspad
keuzeschema voor fietsroutes binnen de bebouwde kom, en buiten de bebouwde
Stroomweg
100-130
N.v.t.
N.v.t.
kom. Deze laatste is indicatief omdat deze fietspaden en wegen vaak in beheer
Tabel: keuzeschema type fietsvoorziening buiten de bebouwde kom
zijn bij het waterschap. Illustraties van type fietsvoorzieningen Gemengd
Fietsstraat
Fietsstroken
Vrijliggende fietspaden (1- of 2 richting)
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
63
4.1.4
Eerste toets van inrichtingseisen fietsnetwerk
niet als functionele eis gesteld, maar voor de veiligheid en aantrekkelijkheid van
Het fietsnetwerk is in een eerste toets beoordeeld aan de kwaliteitseisen. Per
fietsroutes is het fijner en beter om hoofdfietsroutes te scheiden van regionale
route is bekeken of het type fietsvoorziening voldoet aan het keuzeschema mede
landbouwroutes. De kaart hieronder geeft diverse opgaven weer, en deze zijn een
in relatie tot de verkeersintensiteit en de wegcategorie. Aanvullend is ook
vertrekpunt voor maatregelen.
gekeken waar het fietsnetwerk samenvalt met regionale landbouwroutes. Dit is
Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - Achtergrondrapport - 20 februari 2025
64
4.2
Openbaar vervoer
4.2.2
Uitgangspunten
De Hoeksche Waard dient door middel van buslijnen verbonden te zijn met de Voor het opstellen van het wensbeeld openbaar vervoer is allereerst het huidige
grote plaatsen en belangrijke bestemmingen buiten de gemeente: Rotterdam,
openbaar vervoer-net beschouwd, en is geanalyseerd hoe dat gebruikt wordt.
Dordrecht en Barendrecht. Hier zijn bovenregionale voorzieningen gelegen zoals
Vervolgens is een analyse op hoofdlijnen uitgevoerd van de dekkingsgraad van
werkgelegenheid,
het wensbeeld openbaar vervoer waarin gekeken is hoeveel inwoners van de
ontspanning- en cultuuraanbod en daarmee zijn dit belangrijke bestemmingen
Hoeksche Waard op loop- en fietsafstand van een bushalte wonen. Verder is voor
voor inwoners van de Hoeksche Waard. De dorpen binnen de Hoeksche Waard
het wensbeeld ook nadrukkelijk aangesloten bij het programma van eisen van de
dienen via buslijnen op een passende en rendabele wijze met elkaar verbonden
nieuwe openbaar vervoer-concessie die na 2025 in gaat.
te zijn. In het openbaar vervoer netwerk wordt in verschillende kwaliteitsniveaus
treinstations,
hoger
onderwijs,
winkelgebieden
en
onderscheid gemaakt: 4.2.1
Achtergrond bij het openbaar vervoer
•
R-net
Het openbaar vervoer in de Hoeksche Waard wordt aanbesteed door provincie
Oud-Beijerland wordt via R-net verbonden met Rotterdam. In de nieuwe
Zuid-Holland. De gemeente heeft daardoor niet direct invloed op de lijnvoering
concessie is dat als eis met een specifieke lijnvoering voorgeschreven. Deze
en kwaliteit van het openbaar vervoer, wel kan het in gesprek met de provincie
service staat bekend om haar betrouwbaarheid, comfort en frequentie. De
wensen uiten. Tijdens het opstellen van dit mobiliteitsplan loopt de concessie