5. Second opinion Scheepmakershaven 14 maart 2024 spread

Second opinion Scheepmakershaven 1 14 maart 2024 Ziegler | Branderhorst

Inhoudsopgave

Opgave

Opgave Voorgesteld ontwerp (juli 2022) Stedenbouwkundige situatie Hoogte en volume Oriëntatie bouwblok Conclusie

3 4 6 8 12 14

Op uw verzoek hierbij de ‘second opinion’ voor de ontwikkeling aan de Scheepmakershaven 1 te Oud-Beijerland. Het betreft een ontwikkeling in het historische centrum van Oud-Beijerland waar nu een voormalige sigarenfabriek staat. De eigenaar van de locatie heeft de intentie dit pand te slopen en te vervangen voor nieuwbouw met appartementen. Onze onderbouwing zal zich richten op de vraag of het voorgestelde plan voldoet aan een goede stedenbouwkundige inpassing. Onze focus zal voornamelijk liggen op de hoogte en het volume in relatie tot de omliggende bebouwing. Het voorliggende plan waarop we onze studie baseren dateert van 5 juli 2022 (RoosRos architecten).

De ontwikkellocatie

De Oude Haven

Stedenbouwkundige situering Ziegler | Branderhorst

2

Voorgesteld ontwerp (juli 2022)

Ontwerp in haar stedenbouwkundige context

Zicht richting de Bakboord/Oostkade

Huidige situatie

De situering op het perceel

Huidige situatie

Gevelaanzichten

Ziegler | Branderhorst

4

Stedenbouwkundige situatie Het bouwblok waarin de projectlocatie zich bevindt, maakt deel uit van het stedenbouwkundig plan dat rond 2005 is gerealiseerd tussen de Spuizicht, Oostkade, Scheepmakershaven en De Werf. Enkele gebouwen aan de zuidwestzijde van de projectlocatie stammen uit het begin van de 20e eeuw en zijn twintig jaar geleden opgenomen in het huidige bouwblok. De indeling van de kavels in dit bouwblok, die per perceel of pand zijn georganiseerd, is mede geïnspireerd door de historische bebouwing aan de tegenoverliggende Bierkade en Havendam. De bebouwing aan de Oostkade en Bakboord weerspiegelt deze pandsgewijze opzet, met gebouwen van 2-4 verdiepingen hoog en een beperkte breedte. De gebouwen aan het Spuizicht zijn daarentegen imposanter en hoger, en vormen een front aan het Spui. Naast de projectlocatie bevindt zich het gebouw van Voorwinden, dat qua schaal afwijkt van de omringende bebouwing. Een opvallend kenmerk van de voormalige sigarenfabriek is de bredere opzet van het pand, waardoor het een duidelijk gezicht geeft aan de Scheepmakershaven.

1990

2010

Grootte van de korrel

Het naastgelegen Voorwindenpand; een multifunctioneel winkelpand Ziegler | Branderhorst

6

Historische bebouwing aan de Bierkade

Bebouwing aan de Oostkade uit 2005

Hoogte en volume Het voorgestelde plan bestaat uit één volume dat leesbaar is als twee delen. Aan de Scheepmakershaven (zuidzijde) is het volume 3,5 laag hoog met een dubbele kap, die refereert aan het huidige pand. De gootlijn is 11.60m+ t.o.v. het maaiveld en de nokhoogte 15.90m+, hoger dan het Voorwinden-pand (+15.40m+). Het huidige pand heeft een nokhoogte van 13.80m+ en een goothoogte van 10.10m+. De nokhoogte van het voorstel is dus 2.1m hoger dan het huidige pand. Het Voorwinden-pand is qua maat en volume niet representatief voor de omliggende bebouwing aan de Scheepmakershaven. Het volume aan de Bakboord bestaat uit 3,5 laag met een vierde verdieping als setback. De goothoogte van de eerste 3,5 verdieping is 10.40m+ en de hoogte van de vierde verdieping is 13.40m+. Het naastgelegen pand heeft drie lagen en een goothoogte van 9.10m+

De halve verdieping in de plint komt voort uit de half verdiepte parkeergarage onder het gebouw. De entree hiervoor bevindt zich tussen de twee volumes aan de Bakboord. De goothoogte van 10.40m+ in het voorgestelde plan is wel hoger dan de naastgelegen panden (9.10m+), maar past goed in het hoogteverloop van de omgeving. Het terugliggende volume op de derde verdieping (13.40m+) heeft daarentegen een te grote impact en is te hoog, wat te veel contrasteert met de omliggende panden, die hoofdzakelijk bestaan uit 2 à 3 verdiepingen met een kap. De gebouwen aan de overkant van de Stuurboord zijn weliswaar vier verdiepingen hoog, maar dat zou geen rechtvaardiging moeten zijn om hetzelfde te doen op de projectlocatie. Het ontwerp zou zich voornamelijk moeten aanpassen en invoegen binnen de bestaande bebouwing in het bouwblok. Hoogtes en volumes

Contouren van het voorgestelde plan Ziegler | Branderhorst

Voorstel van RoosRos Architecten (boven: bestaand onder:plan RoosRos Architecten) 8

Bouwhoogtes in gevelaanzicht (boven: bestaand onder:plan RoosRos Architecten)

Ontwerp Oostgevel(juli 2022) Ziegler | Branderhorst

Projectlocatie aan de Bakboord 10

Bebouwing aan de Stuurboord

Bebouwing aan de Bakboord

Oriëntatie bouwblok Het projectgebied Scheepmakershaven 1 is onderdeel van het grote bouwblok tussen de Oostkade, Spuizicht, Bakboord. Een bouwblok met een informele binnenwereld, dat wordt gevormd door het hofje aan de Kaapstander en het gebied dat wordt ontsloten door de Ankerplaats. In de huidige situatie vormt de bebouwing een helder geheel, met duidelijke voor- en achterkanten. Met uitzondering van het hofje, zijn de entrees gesitueerd aan de straatzijdes. Wat opvalt in het voorgestelde plan is dat het ontwerp neigt naar een alzijdig volume, aangezien de gevels aan alle zijden vrij gelijkwaardig zijn ontworpen. Hierdoor ontbreekt een duidelijke hiërarchie tussen de voor- en achterkant van het gebouw.

Conflict tussen de westgevel en het naastgelegen perceel

In het plan is het bebouwde oppervlak bijna volledig gemaximaliseerd en het hogere volume van de westgevel opent zich naar het naastgelegen perceel. De ruimte die overblijft voor de buitenruimte tussen het gebouwvolume en de perceelgrens bedraagt, op het minst brede deel nog geen 2.5 meter.

Oriëntatie voornamelijk gericht op de openbare ruimte buiten het bouwblok

Een ander aandachtspunt is de beperkte ruimte tussen het kopgebouw en het naastgelegen pand aan de Oostkade, die slechts 4 meter bedraagt. Bovendien heeft het voorgestelde plan veel ramen in deze gevel. Ontwerp (juli 2022)

Ziegler | Branderhorst

12

Conclusie

Colofon

De stedenbouwkundige inpassing van de ontwikkeling aan de Scheepmakershaven draagt onvoldoende bij aan de omgevingskwaliteit van Oud-Beijerland. Hoewel er is geprobeerd om het gebouw, in haar verschijningsvorm, zorgvuldig aan te laten sluiten op de omgeving, conflicteert het totale volume met de stedenbouwkundige context. Door dit forse volume, dat bijna volledig is uitgesmeerd over het perceel, zoekt het plan qua massa eerder de relatie met het tegenovergelegen Voorwinden-gebouw dan met de fijnere en kleinschaligere schaal van de naastgelegen bebouwing binnen hetzelfde bouwblok. Hierbij dient gezegd te worden dat het Voorwinden-pand qua maat en schaal sterk afwijkt van de stedenbouwkundige situatie in de Scheepmakershaven en omgeving. Een hoogte- en hiërarchieverschil tussen het kopgebouw aan de Scheepmakershaven en het een iets lager volume aan de Bakboord, met een meer informele, pandsgewijze uitstraling, lijkt een solide uitgangspunt te zijn. Echter, het kopgebouw is aanzienlijk hoger dan het bestaande pand, namelijk 2.1 meter (verschil tussen 15.9m en 13.8m), waardoor het ontwerp meer lijkt aan te sluiten bij het Voorwindenpand dan bij de bebouwing van Oostkade 7 en 8. Terwijl het ontwerp juist samen met deze bebouwing een silhouet moet vormen, omdat de samenhang en leesbaarheid van het bouwblok hierdoor zichtbaar blijft.

Ook het gebouwdeel aan de Bakboord is, ondanks de terugliggende 4e laag (derde verdieping), erg omvangrijk en staat in contrast met het straatbeeld, dat hoofdzakelijk bestaat uit 2 à 3 lagen met een kap. Dat zou hier ook het uitgangspunt moeten zijn om meer eenheid te creëren in het straatbeeld van de Bakboord

Ziegler | Branderhorst

14

en Stuurboord, en tevens genoeg contrast te houden met het kopgebouw. Naast de zorgen over de hoogte, roept ook de positionering van het voorgestelde ontwerp op het perceel vraagtekens op. Het volume is bijna tegen de perceelsgrens aan de westzijde geplaatst, waardoor er slechts beperkte ruimte overblijft voor een kwalitatieve buitenruimte. Hoewel we ons in deze ‘second opinion ‘hebben gefocust op de hoogte en volume, speelt ook de oriëntatie van het blok een belangrijke rol. Het voorgestelde plan is naar onze mening ‘alzijdig’ benaderd met gevels die aan alle kanten min of meer vergelijkbaar zijn, terwijl het bouwblok vraagt om gevels die zich beter verhouden tot haar omgeving binnen de hiërarchie van het bouwblok met duidelijke voor- en achterkanten. Dit is vooral problematisch bij de westgevel, waar de gevel van het hogere volume volledig opent naar het naastgelegen pand. De geringe afstand ten opzichte van de westelijke perceelsgrens is al eerder aangestipt. Samengevat, het volume aan de Scheepmakershaven is zowel in hoogte als omvang niet passend en zou beter moeten aansluiten bij de bebouwing aan de Oostkade en Bakboord, en dus in mindere mate bij het Voorwinden-pand. Bovendien moet het ontwerp zich meer manifesteren als een helder onderdeel van het bouwblok, met een duidelijk onderscheid tussen binnen- en buitenkant.

Een teruggang in maat en schaal, samen met een verbetering van de positionering van het volume, zou aanzienlijke verbeteringen opleveren voor zowel het straatbeeld als de woonkwaliteit.

Titel Second opinion Scheepmakershaven 1, Oud-Beijerland Datum 14 maart 2024 In opdracht van Gemeente Hoeksche Waard Productie en copyright Ziegler | Branderhorst Bureau voor Stedenbouw en Architectuur Contact Ziegler | Branderhorst, Bureau voor Stedenbouw en Architectuur Coolhaven 96a 3024 AG Rotterdam 010 - 465 2036 info@zieglerbranderhorst.nl www.zieglerbranderhorst.nl