3.4 ontwerp bp bijlage stikstofonderzoek

Project:

Transformatie monumentale boerderij te Heinenoord

Onderwerp:

Stikstofdepositieonderzoek gebruiksfase

Kenmerk:

R202034/2001a

Auteurs:

Y. Hidskes; T. Timmer

Datum:

1-10-2020

Bijlagen:

- I: Berekeningen NOx-emissies t.b.v. invoer Aerius - II: Uitdraai Aerius Calculator

Adromi B.V. Reeweg 146 3343 AP Hendrik-Ido-Ambacht T 078 – 684 55 55 F 078 – 684 55 59 algemeen@adromi.nl www.adromi.nl

Inleiding In het kader van een ruimtelijke ontwikkeling aan de Gorzenweg 1 te Heinenoord in de gemeente Hoeksche Waard is een stikstofdepositieonderzoek uitgevoerd voor de gebruiksfase van de ontwikkeling. De ontwikkeling bestaat uit de renovatie en de transformatie van de monumentale boerderij naar reguliere horeca (restaurant in combinatie met een zalencentrum). De renovatie en de verbouwing zijn echter reeds vergund in een afzonderlijk traject. Aangezien deze thans in uitvoering zijn, wordt deze niet nader beschouwd in onderhavige context. De monumentale boerderij bestaat uit een (voormalig) woonhuis (140 m² b.v.o.) en een schuur (515 m² b.v.o.). De verhouding in b.v.o. tussen het restaurant en het zalencentrum is thans nog niet vastgesteld. In verband met de Wet natuurbescherming dient de stikstofdepositie vanwege de activiteiten van de gebruiksfase van deze ontwikkeling op de nabijgelegen Natura 2000-gebieden inzichtelijk te worden gemaakt. De meest nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn ‘Oude Maas’ en ‘Oudeland van Strijen’, welke respectievelijk op circa 0,9 kilometer ten noorden en circa 3,5 kilometer ten zuiden van de planlocatie liggen. Het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige Natura 2000-gebied is ‘Biesbosch’ en ligt op circa 12 kilometer ten zuidoosten van de planlocatie.

Onderstaande figuur toont de globale ligging van de ontwikkeling ten opzichte van de Natura 2000-gebieden.

Adromi B.V.

Pagina 1 van 8

Figuur 1: Globale ligging van de planlocatie te Heinenoord (aangegeven met een 'i') ten opzichte van de twee meest nabijgelegen Natura 2000-gebieden (bron: Aerius Calculator).

De berekeningen zijn uitgevoerd met behulp van het rekenprogramma Aerius Calculator (beschikbare versie op in notitie vermelde datum).

Uitgangspunten en invoergegevens gebruiksfase Onderstaand is per emissiebron beschreven op welke gegevens deze depositieberekening is gebaseerd. Daarbij is uitgegaan van referentiegegevens en ervaringsgegevens bekend bij het adviesbureau en van gegevens aangeleverd door/namens de initiatiefnemer. Emissies vanuit verkeersbewegingen (vrachtwagens en bestel- en personenwagens) en stookinstallaties (inclusief terrasverwarming) zijn relevant. Er is uitgegaan van 150 dagen per jaar zalenverhuur en 215 dagen per jaar restaurant. Hierbij is aangenomen dat alle b.v.o op dat moment voor die activiteit in gebruik is. Alle emissies zijn berekend als totale hoeveelheden per jaar. Verkeer Emissies ten gevolge van zwaar en licht verkeer zijn in beschouwing genomen. Zowel het verkeer van en naar de planlocatie (verkeersaantrekkende werking) als het verkeer binnen de planlocatie zijn meegenomen in de berekening.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 2 van 8

Er is als worstcase scenario aangenomen dat er in de gebruiksfase 365 dagen per jaar verkeer van- en naar de planlocatie rijdt, vanwege werknemers, bezoekers en bevoorrading. Dit is een worstcase benadering, omdat er ook dagen zijn waarbij er minder tot geen verkeer van en naar de planlocatie zal gaan. Zwaar verkeer Er rijden maximaal vijf vrachtwagens per dag van en naar de planlocatie voor de levering van voedingsmiddelen en de afvoer van leeg fust, afvalstoffen en dergelijke. Dit komt neer op tien verkeersbewegingen per dag. Licht verkeer – restaurant Voor een restaurant zijn er geen kentallen voor verkeersgeneratie beschikbaar bij het kennisplatform CROW1. Er zijn echter wel parkeernormen voor restaurants aangegeven. De verkeersgeneratie van licht verkeer is bepaald aan de hand van de parkeernorm. De parkeernorm voor het restaurant, gelegen in weinig stedelijk gebied2 in de rest bebouwde kom komt neer op maximaal 16 parkeerplaatsen per 100 m² b.v.o. Als worstcase aanname is aangehouden dat het totale b.v.o. van het woonhuis en de schuur tezamen wordt gebruikt voor het restaurant. Daarnaast wordt er uitgegaan van een gemiddeld aantal parkeerwisselingen van twee per dag. Hiermee is er per parkeerplaats sprake van 4 verkeersbewegingen per dag (twee maal rijd een auto aan en af). Op basis van 655 m² b.v.o.

geeft dit circa 209,5 personen- en bestelwagens per dag met 419 verkeerbewegingen per dag van en naar de planlocatie ten behoeve van bezoekers en personeel. Licht verkeer – zalencentrum Het kennisplatform CROW1 heeft geen kentallen beschikbaar voor de functie “zalencentrum”. De verkeersgeneratie van het zalencentrum is daarom bepaald aan de hand van de verkeersgeneratiekentallen voor de functie “buurt- en dorpscentrum”. Deze functie sluit het beste aan bij de functie zalencentrum. De verkeersgeneratie van het zalencentrum, gelegen in weinig stedelijk gebied2 in de rest bebouwde kom bedraagt maximaal 78 verkeersbewegingen per dag per m² b.v.o. Op basis van de worstcase aanname van 655 m² b.v.o. komt dit neer op circa 255,5 personen- en bestelwagens per dag met 511 verkeersbewegingen per dag ten behoeve van bezoekers en personeel. Verkeersaantrekkende werking Er is vanuit gegaan dat het verkeer vanaf de in- en uitrit van het terrein ten noorden van winkelcentrum ‘de Witte Boerderij’, via de Boonsweg, de Blaaksedijk Oost en de Provincialeweg naar de N217 rijdt. Ter hoogte van de kruising bij de N217 is aangenomen dat het verkeer is opgenomen in het heersende verkeersbeeld. 1

CROW Kennisplatform, 2020. Toekomstbestendig parkeren – van parkeerkencijfers naar parkeernormen. Publicatienummer 381. ISBN: 9789066286665. 2 Gemeente Hoeksche Waard heeft stedelijkheid “Weinig stedelijk” op basis van gegevens van het CBS. CBS, 2020. Gebieden in Nederland 2020. https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/84721NED/table, geraadpleegd op 25-09-2020.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 3 van 8

De verkeersaantrekkende werking is in de Aerius Calculator ingevoerd als lijnbron in de sector wegverkeer binnen de bebouwde kom. Het lichte en zware verkeer zijn ingevoerd als verkeersbewegingen per jaar. Er is een filepercentage van 25% aangehouden voor al het verkeer. Verkeer binnen de planlocatie In Aerius Calculator is het zware en lichte verkeer ingevoerd als één lijnbron in de sector wegverkeer binnen de bebouwde kom. Er is een filepercentage van 100% aangehouden, om op die manier rekening te houden met het manoeuvreren en het parkeren van de voertuigen. Als worstcase scenario is uitgegaan van de langst mogelijke afstand die het verkeer af zal leggen. Deze rijroute loopt rondgaand vanaf de in- en uitrit ten noorden van winkelcentrum ‘de Witte Boerderij’ langs de monumentale boerderij en de schuur/staldeel naar de in- en uitrit ten zuiden van winkelcentrum ‘de Witte Boerderij’. Daar er sprake is van een rondgaande rijlijn, is de hoeveelheid verkeersbewegingen gelijk aan de hoeveelheid wagens. Voor een overzicht van de rijroutes wordt verwezen naar bijlage 2 van dit rapport. Zie voor een gedetailleerd overzicht van de verkeersaantallen- en bewegingen bijlage 1. Stookinstallaties De monumentale boerderij wordt verwarmd middels aardgasgestookte installaties. Daarnaast zal er gebruik gemaakt worden van terrasverwarming.

Er is uitgegaan van propaangas-gestookte terrasverwarmers. Verwarming van de monumentale boerderij Het aardgasverbruik van de monumentale boerderij is gebaseerd op het rapport ‘Ontwikkeling energiekentallen utiliteitsgebouwen: Een analyse van 24 gebouwtypen in de dienstensector en 12 industriële sectoren’3. Uit dit rapport volgt dat restaurants een gas-intensiteit hebben van 34 m³ per m² gebruiksoppervlakte. Om te berekenen hoeveel gasverbruik de monumentale boerderij heeft, is er als worstcase scenario vanuit gegaan dat de bruto-vloeroppervlakte gelijk is aan de gebruiksoppervlakte. Daarnaast is ervan uitgegaan dat de gas-intensiteit van het zalencentrum gelijk is aan de gas-intensiteit van het restaurant. De b.v.o. van 655 m² is vervolgens gecombineerd met 34 m³ aardgas per m² gebruiksoppervlakte om het gasverbruik te berekenen. Voor het gasverbruik als gevolg van verwarming van ruimten is de emissiefactor gebaseerd op de emissiegrenswaarden zoals is vastgesteld in tabel 3.10b van het Activiteitenbesluit. Deze NOx-emissiefactor bedraagt 70 mg/Nm3. Het aardgasverbruik en de voornoemde emissiefactor zijn gebruikt om de NOx-emissie (in kg/jaar) te berekenen.

3

Sipma en Rietkerk. Januari 2016. Ontwikkeling energiekentallen utiliteitsgebouwen: Een analyse van 24 gebouwtypen in de dienstensector en 12 industriële sectoren. Kenmerk: ECN-E—15-068

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 4 van 8

Terrasverwarming Het totale propaanverbruik ten behoeve van de terrasverwarming is gebaseerd op ervaringsgegevens. Er zal een terras van maximaal 250 m² worden verwarmd, waarbij één terrasverwarmer een gemiddeld verwarmingsbereik heeft van 45 m². In totaal worden er dan zes terrasverwarmers ingezet. De terrasverwarming wordt gedurende maximaal een half jaar (182,5 dagen) ingezet gedurende 8 uur per dag. Op basis van een propaanverbruik van 1 kg vloeibaar propaan per uur per terrasverwarmer is het totaalverbruik aan propaan berekend. Voor het propaanverbruik als gevolg van terrasverwarming is de emissiefactor gebaseerd op de emissiegrenswaarden zoals is vastgesteld in tabel 3.10b van het Activiteitenbesluit. Deze NOx-emissiefactor bedraagt 120 mg/Nm3. De gebruikte emissiefactoren van respectievelijk 70 en 120 mg/Nm3 zijn van toepassing op het rookgas dat vrijkomt bij de verbranding van aardgas en van propaan.

Het standaard debiet van het vrijgekomen rookgas op basis van het brandstofverbruik wordt berekend met de volgende formule: Fs = Fbr x Vst x (21/21-Os) Fs: standaard debiet (m3/u) van droog rookgas bij een standaard zuurstofconcentratie Fbr: brandstofverbruik (m3/u) Os: de zuurstofconcentratie betrokken op droog rookgas (3%) 21: zuurstofconcentratie in droge lucht Vst: stoichiometrisch droog rookgasvolume (m3/m3) Het stoichiometrisch rookgasvolume voor de verbranding van aardgas bedraagt bij benadering: Vst = 0,199 + 0,234 x stookwaarde van aardgas (MJ/m3). De stookwaarde van aardgas is 31,65 MJ/m3. Hieruit volgt een stoichiometrisch rookgasvolume van 0,199 + 0,234 x 31,65 = 7,6051 m3 rookgas/m3 aardgas. Het debiet van droog rookgas vanwege de verbranding van 1 m3 aardgas bedraagt (1 m3 x 7,6051 x (21/21-3%)) 8,8726 m3. Oftewel bij de verbranding van 1 m3 aardgas komt 8,8726 m3 droog rookgas vrij. Het stoichiometrisch rookgasvolume voor de verbranding van propaan bedraagt bij benadering: Vst = 0,929 + 0,221 x stookwaarde van propaan (MJ/kg). De stookwaarde van propaan is 50 MJ/kg. Hieruit volgt een stoichiometrisch rookgasvolume van 0,929 + 0,221 x 50 = 11,979 m³ rookgas/kg propaan. Het debiet van droog rookgas vanwege de verbranding van 1 kg propaan bedraagt (1 kg x 11,979 x (21/21-3%)) 13,976 m3. Oftewel bij de verbranding van 1 kg propaan komt 13,976 m3 droog rookgas vrij.

De emissie vanuit de verwarming van de boerderij (woonhuis en schuur) is in het rekenprogramma ingevoerd als puntbron op de locatie van de schoorsteen in de sector Anders met ‘Verwarming van ruimten’ als temporele variatie. Er is een uittreedhoogte van 10,0 meter aangehouden. De emissie is ingevoerd in kg per jaar. De emissie vanuit de terrasverwarming is in het rekenprogramma ingevoerd als vlakbron over het terrein tussen het woonhuis en de schuur (de locatie van het beoogde terras) in de sector Wonen en Werken onder Recreatie. Er zijn een uittreedhoogte van 2,5 meter en een spreiding van 0,5 meter Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 5 van 8

aangehouden. Er is gekozen voor een vlakbron, omdat de terrasverwarmers in principe over dit gehele terrein geplaatst kunnen worden. Zie bijlage 2 voor de volledige berekening van de NOx-emissies.

Resultaten en conclusie De stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden is onderzocht. Het meest nabijgelegen stikstofgevoelige natuurgebied is de Biesbosch. Als gevolg van de beoogde ontwikkeling treedt er in de gebruiksfase geen stikstofdepositie op van hoger dan 0,00 mol/ha/jaar. Hiermee is aangetoond dat er geen mogelijke significante effecten vanwege de stikstofemissies van de ontwikkeling op de natuurgebieden zijn. De stikstofdepositie op omliggende Natura 2000-gebieden staat de realisatie van de beoogde ontwikkeling niet in de weg.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 6 van 8

Bijlage I: Berekeningen NOx-emissies t.b.v. invoer Aerius Tabel: Details verkeersgegevens

Eenheid Emissiebron Zwaar verkeer Rijden en manoeuvreren vrachtwagens bevoorrading (restaurant) Licht verkeer Rijden en manoeuvreren bestel- en personenwagens (restaurant) Rijden en manoeuvreren bestel- en personenwagens (zalencentrum)

Aantal Aantal Aantal voertuigen verkeersbewegingen dagen

Aantal Aantal voertuigen verkeersbewegingen

per dag

per dag

per jaar

per jaar

per jaar

5

10

365

1825

3650

210

419

215

45064

90128

255

511

150

38318

76635

Tabel: Emissieberekeningen van de stookinstallaties in de boerderij (woonhuis en schuur) BrutoGasTotaal Rookgas per vloeroppervlakte intensiteit aardgasverbruik m³ aardgas Eenheid m³/m² GO m² m³/jaar m³ Emissiebron per jaar Restaurant

655 (140 + 515)

34

22.270

Totaal rookgas per jaar

8,87

Emissiefactor Emissie UittreedNOx NOx hoogte

Nm³

mg/m³

kg/jaar

m

197.593

70

13.8

10

Tabel: Emissieberekeningen van de terrasverwarming Oppervlakte Verwarmings terras bereik

Aantal Bedrijfsduur per Bedrijfsduur terrasverwarmers terrasverwarmer

Totaal propaanverbruik

Eenheid Emissiebron Terrasverwarmers

m²

m²/terrasverwarmer

250

45

uur/dag

dagen/jaar

kg/uur

8

182,5

6,0

6

Totaal Rookgas per kg Totaal rookgas propaanverbruik propaan per jaar

Emissiefactor Emissie UittreedNOx NOx hoogte

Eenheid Emissiebron Terrasverwarmers (vervolg)

Adromi B.V.

kg/jaar

m³

Nm³

mg/m³

kg/jaar

m

8.760

13,98

122.425

120

14,7

2,5

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 7 van 8

Bijlage II: Uitdraai Aerius Calculator −

Gebruiksfase V2 AERIUS_bijlage_20201001093552_S3ByWvV6vEk9

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 8 van 8