210414 Landschappelijk inpassingsplan tiny houses

Landschapsplan tiny houses Oud-Beijerland

een ontwerp voor de landschappelijke inpassing van zeven tiny houses aan de Langeweg

14 april 2021

B UR E AU VOOR B UITE N RUIMTE

Ars Virens

in opdracht van:

bestemd voor:

in samenwerking met:

opgesteld door: B U R E AU VOOR BU ITENRU IMTE

2

Avoned Kievitsweg 151 2987 VM Ridderkerk

Arjan Voorwinden

Gemeente Hoeksche Waard Postbus 2003 3260 EA Oud-Beijerland

Dhr. P. van Leenen

Studio 3D Claes de Jongestraat 24 2957 AE Nieuw-Lekkerland

Herwin Verwoerd

Ars Virens | bureau voor buitenruimte Laurens Jansz. Costerstraat 2 3261 LH Oud-Beijerland

Marco van Wetten

tiny houses Oud-Beijerland | een landschappelijk inpassingsplan

bureau voor buitenruimte

Inleiding pag 5 Aanleiding pag 5 Doelstelling pag 5 Leeswijzer pag 5 1 - Ruimtelijke karakteristieken pag 7 2 - Analyse pag 9 Het ontstaan van het plangebied pag 9 Het inpassen van tiny houses pag 11

3 - Landschappelijke inpassing pag 13 Ruimtelijk concept pag 13 Randvoorwaarden pag 13 Inpassingsplan pag 13 Parkeeropgave pag 13

inhoudsopgave

3

Ars Virens

achtertuinen

E WEG

weg

LANG

WEG

e engd gem hage c boss

l wa

ENE

d

d on gr

GRO

nde

ope oodl

elzenh

aag

groenzoom

ad

tsp fie

sportvelden Kikkershoek

K WA

ROTONDE 4

KSC

HE W

EG

tiny houses Oud-Beijerland | een landschappelijk inpassingsplan

bureau voor buitenruimte

Aanleiding Al langere tijd speelt de wens om tiny houses in Oud-Beijerland te realiseren. Nadat er aanvankelijk een locatie langs de Zinkweg is gekozen, is er later een nieuwe locatie bedacht. De locatie langs de Zinkweg bleek teveel maatschappelijke onrust te veroorzaken. De nieuwe locatie is gelegen tussen een groen en landschappelijk ogende ‘reststukje’ tussen de Langeweg en de Groeneweg. Doelstelling Het landschappelijk plan is bedoeld om de voorgenomen ontwikkeling zorgvuldig in te passen. De bestaande landschappelijke structuren spelen hierin een belangrijke rol. Proces Op 13 november is het eerste rapport opgesteld, dat op 19 december in een brede werkgroep is besproken. Naar aanleiding van dit overleg is het schetsontwerp verder uitgewerkt. Het uitgewerkte ontwerp is opgenomen in de voorliggende rapportage. Leeswijzer In het eerste hoofdstuk is het plangebied en met de ruimtelijke karakteristieken in beeld gebracht aan de hand van een aantal foto’s en de eerder uitgevoerde planstudies. In het tweede hoofdstuk wordt de plek ruimtelijk geanalyseerd. Het derde hoofdstuk bevat het eigenlijke inpassingsplan, bestaande uit het ruimtelijk concept en uit een schetsontwerp.

inleiding

5

Ars Virens

Het plangebied ligt in de oksel van de Groeneweg, tegenover Kikkershoek.

De locatie is gelegen aan en bereikbaar via de Langeweg. Op de achtergrond de Zuiderrotonde.

Een landschappelijke beplanting met onder andere berken en beuken geven het gebied karakter.

De locatie is bereikbaar via een karakteristieke, betonnen brug.

6

tiny houses Oud-Beijerland | een landschappelijk inpassingsplan

bureau voor buitenruimte

Het plangebied heeft een merkwaardige, ronde vorm, die het trace van de Groeneweg volgt. Een robuuste structuur van elzenbomen, in een kaarsrechte rij geplant, beëindigt deze halfronde vorm. Ruimtelijk is er sprake van een verbinding tussen het plangebied met de elzensingel en de kaarsrechte bomenrijen langs de Groeneweg, een oude polderontsluitingsweg. De structuur van de elzen deelt het plangebied ruimtelijk op. Ten noorden van de elzen ligt er, behalve een open ruimte, een landschappelijke, gemengde beplanting van bomen, heesters en kruiden. Tussen het bosje en de elzenhaag staat een markante, solitaire es met een imponerende stam. Een andere karakteristiek element is de betonnen brug met relingwerk, die het plangebied ontsluit op de Langeweg. Dergelijke bruggen komen veel voor in de Hoeksche Waard en vormen een streekeigen element. Ook streekeigen is de robuuste rij van elzen (grauwe els en zwarte els). Deze rij is zeer karakteristiek en heeft een hoge landschappelijke waarde, hoewel deze niet is vermeld in de cultuurhistorische waardenkaart.

Markante, solitaire es.

Via de laanbeplanting is er een ruimtelijke verbinding met de Groeneweg en de polder.

1 - Ruimtelijke karakteristieken

Landschappelijk van hoge waarde: de rij met elzen. 7

Ars Virens

Topografische kaart 1900

Topografische kaart 1940

Topografische kaart 1960

Topografische kaart 1980.

8

tiny houses Oud-Beijerland | een landschappelijk inpassingsplan

bureau voor buitenruimte

Het ontstaan van het plangebied De merkwaardige vorm van het plangebied, alsook de markante elzenrij en de betonnen brug zijn eenvoudig verklaarbaar vanuit het verleden. De topografische reeks geeft hier inzage in. Rond 1900 had de Polder Oud-Beijerland ook ter plaatse van het plangebied nog zijn kenmerkende, rechtlijnige opzet, met de Langeweg als polderontsluitingsweg, en de Kwakscheweg en Groeneweg als dwarsverbindingen. De strakke blokverkaveling onderstreept het rationele, rechtlijnige karakter van de polder. In het begin van de twintigste eeuw breiden de boomgaarden rond Oud-Beijerland enorm uit. In de zuidwesthoek van de Langeweg en Groeneweg ontstaat eveneens een boomgaard. Op de luchtfoto uit 1928 is deze net aangeplante boomgaard te zien. De rij met bomen staat aan de laning (oprijlaan) naar boerderij Hoogerwerff. Door de toenmende verkeersdruk wordt de Groeneweg middels een bocht aangesloten op de Langeweg (1960). De boomgaard blijft hierbij ontzien. Deze situatie is nog beter te zien op de kaart uit 1980, waar de brug ook ingetekend is. Door de aanleg van de Zuiderrotonde eind jaren ‘90, min of meer in het verlengde van de Kwakscheweg, is er een lus nodig om de Groeneweg aan te sluiten. Hiermee ontstaat het ‘overhoekje’. De watergang langs de achtertuin volgt het oude tracé, dat nog als een doodlopend asfaltweggetje in het plangebied ligt.

Inzoomend op de kaart uit 1980 is goed te zien dat er langs de boomgaard een windsingel staat, in het verlengde van de laanbomenstructuur langs de Groeneweg. De windsingel is aangeduid met een dichte stippelarcering. De elzenbomen in het plangebied is dus een restant van deze windsingel en een van de laatste verwijzingen naar de vele boomgaarden die ooit ten zuiden van Oud-Beijerland lagen, en waarom het dorp in het verleden geroemd werd. ”Men heeft in deze gemeente ook vele boomgaarden met allerhande vrichtboomen, waaronder uitmunten die van de zwarte krieken...”, aldus de geschiedschrijver J.W. Regt in 1849.

Topografische kaart 1998

2 - Analyse

Luchtfoto uit 1928. 9

Ars Virens

Aangepaste tiny houses 10

tiny houses Oud-Beijerland | een landschappelijk inpassingsplan

bureau voor buitenruimte

Het inpassen van tiny houses Er zijn reeds verschillende studies gemaakt ten aanzien van het inpassen van de zeven tiny houses. Op de linkerpagina is het aangepaste, meest recente ontwerp weergegeven. Rechts onderin is een verbeelding van Gemeente Hoeksche Waard. In het verleden heeft RoosRos Architecten heeft een plan gemaakt voor de positionering van zeven tiny houses.

Verbeelding van RoosRos Architecten.

7 Tinyhouses

Plaatsnaam:

Oud-Beijerland

Datum:

02-10-2019

Opdrachtgever:

Avoned

7 Tinyhouses

Plaatsnaam:

Oud-Beijerland

Datum:

02-10-2019

Opdrachtgever:

Avoned

Schetsontwerp van 13 november 2019

STUDIO 3D

STUDIO 3D 5.65

29,75m2

Project:

Project:

7.00

PLAN OOGHOOGTE

4.25

Wanneer de plannen met elkaar vergeleken worden dan valt op de de opzet van de gemeente de slinger van de Groeneweg leidend laat zijn in de opzet. De elzensingel moet in dit plan wijken voor de huisjes. RoosRos maakt twee groepen van woningen: vier op het grasveld en drie in de smalle strook tussen de elzensingel en het bosje. De huisjes hebben een schijnbaar toevallige plaatsing. Ook de opzet van Avoned heeft een schijnbaar toevallige groepering. Hier is gekozen voor een weg die uitwaaiert in drie delen. Ten behoeve van het geluid is in de opzet van de gemeente een kokosscherm 2 m hoog getekend. Avoned voorziet in een PLANvan OOGHOOGTE grondwal. In de impressie van RoosRos is geen voorziening tegen het geluid getroffen.

4.25

7.00 5m2

29,7

9CM

8.39

3.58

24.63

4.65 19.31

Impressie van Avoned. Deze woningen zijn aangepast

31.67

Zowel Avoned als RoosRos benutten de bestaande beplantingsstructuren. In geen van de plannen wordt de landschappelijke structuur versterkt of uitgebreid. Hierdoor hebben alle plannen een wat toevallig karakter. De woningen zijn niet voldoende ‘geland’ op de plek. Anders gezegd, de woningen worden in het landschap geplaatst, maar het landschap beantwoordt deze ingreep niet.

3.63

17.29

Carpinus Betulus rood

5

1.91

4.2

2

1.8

29,7

7.0 0

5m

9

A

A Nieuwe situatie SCHAAL 1 : 200

Verbeelding op ooghoogte van het Avoned. oude ontwerp van Avoned. De nieuwe woningen hebben een simpeler vorm.

Opzet van gemeente Hoeksche Waard met kokosscherm. Geluidscherm van kokos 2,00 m hoog Begroeid

Legenda Bestaande bomen Vervallen bomen

Schrikhek

2 - Analyse

A

0.36+

Nieuwe bomen

Fietspad 0.21+

0.05+

0.15-

0.30-

1.27

2.40

1.401.780.46

Doorsnede A-A SCHAAL 1 : 100

0.30 2.45

A

Talud arcering

11

Geluidscherm Waterlijn Kruin van talud Schrikhek Kantverharding As Bebouwing

Optie 1

Ars Virens

Inpassingsplan, schaal 1:500 12

tiny houses Oud-Beijerland | een landschappelijk inpassingsplan

bureau voor buitenruimte

0.36+

Fruitbomen in strakke rijen.

0.21+ 0.15A

1.40-

Profiel, schaal 1:100

3 - Landschappelijke inpassing

Fruitbomen

A

Geluidscherm van kokos

Inpassingsplan De geschiedenis van de plek is de leidraad voor de inrichting van het landschap. Op deze wijze krijgt het plangebied betekenis. De karakteristieke elzenhaag is een landschappelijke kwaliteit die volledig intact blijft, en op basis waarvan de plek verder ingevuld wordt. In het plan is voorzien in fruitbomen, waarmee het histori-

Parkeeropgave In de parkeerbalans is gerekend met 1,4 auto per woning, dus 10 parkeerplaatsen. Een deel hiervan kan tegen de bosschage worden opgelost. Drie parkeerplaatsen zijn in het noordwesten opgenomen. Hier is bovendien een aanvullende landschappelijke beplanting ontworpen. De parkeeropgave kan op een duurzame en landschappelijke wijze worden uitgevoerd door parkeren op TTE-roosters, waar gras tussendoor groeit. Voor deze roosters zijn geringe cunetten voldoende, zodat de bodem grotendeels intact blijft.

Ritme van fruitbomen onderstreept rechtlijnigheid van de polder.

Begroeiing klimop

Randvoorwaarden Geluidshinder is een niet te verwaarlozen aspect voor de planlocatie. In het plan van Avoned is daarom voorzien in een geluidswal. Het plan van de gemeente voorziet in een kokos geluidsscherm. Dit laatste kost minder ruimte, maar doet wel afbreuk aan de beeldwaliteit. Aan de hand van geluidsmetingen dient onderzocht te worden of er geluidwering nodig is, en zo ja, in welke vorm dit optimaal kan geschieden. Hierbij moet de landschappelijke kwaliteit niet uit het oog worden verloren. Het nadeel van iedere geluidsvoorziening is dat er snel een geïsoleerde plek ontstaat, die nauwelijks interactie met de omgeving heeft.

sche karakter van de plek wordt onderstreept. De fruitbomen staan in strakke rijen, waardoor er een geordend grit van bomen ontstaat. Bovendien wordt een tweede windsingel aangeplant, zodat er meer massa en groene kwaliteit ontstaat. De eerdere gemaakte visualisaties laten duidelijk zien dat, wanneer de woningen tegen een achtergrond (een decor) worden geplaatst, deze beter uitkomen en een behaaglijker gevoel geven, dan wanneer ze los in de ruimte staan. In het grit van fruitbomen worden uitsparingen gemaakt, waar de tiny houses in geplaatst worden. De huisjes verschillen van richting, om optimaal uitzicht op de omgeving te bieden en voldoende privacy te waarborgen. Een wandelpad, dat tussen de bomen door slingert, rijgt de woningen aaneen. Ook de bosschage blijft intact, zij het dat er wel dunning nodig is. Het middelste huisje staat in de rand van het bosje. Hier is de kap van enkele bomen en struiken onontkoombaar. De huisjes mogen namelijk niet te dicht bij de elzensingel worden gebouwd, vanwege de kwetsbare kwaliteit hiervan. Langs de Groeneweg is voorzien in een geluidsscherm, voorzien van klimplanten. Het profiel hiermaast laat zien hoe dit landschappelijk kan worden uitgevoerd.

Haag (veldesdoorn)

Ruimtelijk concept Tiny houses worden doorgaans geassocieerd met termen als ‘eenvoudig leven’, ‘groen wonen’, ‘lage ecologische voetafdruk’, ‘ecolodge’ en ‘puur’. Kortom, de duurzaamheidsgedachte speelt een belangrijke rol. Duurzaamheid is volgens het CBS ‘als een ontwikkeling tegemoet komt aan de levensbehoeften van de huidige generatie, zonder die van de toekomstige generaties tekort te doen’. En wikipedia: ‘Meer in het algemeen is duurzaamheid het uithoudingsvermogen van systemen en processen’. Het is merkwaardig en een gemiste kans om alleen de zeven huisjes te beschouwen als duurzaam. Ook het landschap verdient een respectvolle bejegening, met de ambitie om landschappelijke waarden te koesteren en een plek als zodanig beter leesbaar te maken. Het is niet de uitdaging van de opgave om zeven woningen te plaatsen in een landschap. Het is juist de uitdaging om een landschap te maken dat betekenis geeft aan de woonambities van zeven huishoudens. Een landschap dat de zeven woningen opvangt, omarmt, positioneert en voor woonkwaliteit zorgt. Inwendige kwaliteit, zodat het fijn wonen is. En kwaliteit naar buiten toe, zodat er een betekenisvolle plek ontstaat.

13

B U R E AU V O O R B U I T E N R U I MT E