2101b Notitie verantwoording groepsrisico Keizersdijk Strijen - Groepsrisico I

Project:

Externe veiligheid Keizersdijk 82 Strijen

Onderwerp:

Verantwoording groepsrisico

Kenmerk:

M202146/2101b

Auteurs:

T. Timmer

Datum:

5-11-2021

Adromi B.V. Reeweg 146 3343 AP Hendrik-Ido-Ambacht T 078 – 684 55 55 F 078 – 684 55 59 algemeen@adromi.nl www.adromi.nl

Inleiding Aan de Keizersdijk 82 te Strijen is het plan om 3 woningen te realiseren, zie figuur 1. In de nabijheid van de woningen is een ondergrondse leiding aanwezig van Shell Nederland Raffinaderij B.V. voor het vervoer van ethyleenoxide, zie figuur 2. Bij een breuk in de leiding kan ethyleenoxide vrijkomen. Ethyleenoxide is zowel een toxisch als een brandbaar gas. De damp van ethyleenoxide is irriterend voor de ogen, huid en luchtwegen. Een waterige oplossing van de stof kan blaren op de huid (chemische brandwonden) veroorzaken. Herhaald of langdurig contact kan de huid gevoelig maken; herhaalde of langdurige inademing kan astma veroorzaken. Ethyleenoxide is bij de mens kankerverwekkend bij een langdurige blootstelling en kan erfelijke genetische afwijkingen veroorzaken in de menselijke voortplantingscellen.

Figuur 1. Overzicht bouwplan aan de Keizersdijk 82 te Strijen

Adromi B.V.

Pagina 1 van 5

Figuur 2. Ligging buisleiding (rode, doorbroken lijn) ten opzichte van het plangebied (indicatief blauw omlijnd) (bron: risicokaart.nl, bewerkt).

De veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ) heeft op het vlak van externe veiligheid reeds advies uitgebracht op het voorontwerp van het bestemmingsplan ‘Keizersdijk 82, Strijen’, dat beoogt om de realisatie van de 3 woningen planologisch mogelijk te maken. Uit het advies van VRZHZ blijkt dat de eigenaar van de ethyleenoxide-leiding geen QRA beschikbaar wil stellen. Wel is een tekening beschikbaar gesteld waarop de ligging van de plaatsgebonden risicocontouren (10-6, 10-7 en 10-8) is weergegeven, zie figuur 3.

Adromi B.V.

Verantwoording groepsrisico

Pagina 2 van 5

Figuur 3. Ligging van de plaatsgebonden risico-contouren (10-6, 10-7 en 10-8) van de ethyleenoxide-buisleiding. De locatie van het plangebied is indicatief met een blauwe stip weergegeven.

Op basis van figuur 3, in combinatie met een in 2014 door OZHZ uitgevoerde Safeti-NL berekening is bepaald dat, indien de ethyleenoxide ontbrandt, de hittestralingscontouren niet tot het plangebied reiken. De 100% letaliteitscontour ten gevolge van het vrijkomen van een toxische wolk ligt echter wel over het gehele plangebied. De kans op een incident is klein, maar gezien een plaatsgebonden risicocontouren (PR) 10-6 van 23 meter, 10-7 van 160 meter en 10-8 van 285 meter, zeker niet verwaarloosbaar. Het plangebied ligt buiten de PR 10-6 contour, maar binnen de PR 10-7 en 10-8 contour. VRZHZ geeft aan dat de bouw van woningen in het plangebied alleen kan worden overwogen als er aanvullende bouwkundige, organisatorische en/of omgevingsmaatregelen worden genomen die de bewoners voldoende beschermen en/of in staat stellen zichzelf in veiligheid te brengen. Deze notitie gaat hier verder op in.

Adromi B.V.

Verantwoording groepsrisico

Pagina 3 van 5

Maatregelen Bouwkundige maatregelen Door VRZHZ is reeds benoemd dat de woningen moeten zijn voorzien van een uitschakelbaar mechanisch ventilatiesysteem. Aanvullend kan ervoor worden gezorgd dat de inlaat van lucht van de buisleiding af gebeurt, bijvoorbeeld aan de kant van de woning die het verst van de buisleiding af gelegen is. Aangezien ethyleenoxide zwaarder is dan lucht, is het verder van belang om de luchtinnamepunten van de gebouwventilatie zo hoog mogelijk aan te brengen. Hiermee wordt de kans vergroot dat het ventilatiesysteem uitgeschakeld kan worden, voordat lucht verontreinigd met ethyleenoxide via het ventilatiesysteem het huis binnen kan dringen. Verder is het van belang dat de woningen goed tocht- en luchtdicht worden uitgevoerd en dat in geval van een toxische wolk ramen en deuren zo snel mogelijk worden gesloten. In de regel is bij verdiepingen met een aansluiting op een schuin dak vaker sprake van kieren waardoor de buitenlucht naar binnen kan lekken. Bij de bouw van onderhavige woningen zal dan ook specifiek aandacht moeten worden besteed aan een maximaal lucht- en kierdichte aansluiting tussen dak en muren op de zolderverdiepingen. Daarnaast is het aan te raden om ervoor te zorgen dat er een raam op de hoogste verdieping aanwezig is dat open kan voor eventueel verse luchtinlaat, indien de ethyleenoxidewolk lager ligt dan die verdieping.

Tevens is het van belang dat er aan de kant van de woning die het verst van de buisleiding af is gelegen sprake is van een deur of van een raam dat ver genoeg open kan om als vluchtweg te dienen. Organisatorische maatregelen De gemeente dient de bewoners van de huizen die binnen de 100% letaliteitscontour van de ethyleenoxide-leiding staan proactief te informeren over de risico’s van een ethyleenoxide gifwolk. Hierbij moeten de bewoners worden geïnformeerd over hoe gehandeld dient te worden wanneer een breuk in de leiding zorgt voor een toxische wolk. Onder andere moet worden aangegeven dat een huis direct zo lucht- en tochtdicht mogelijk moet worden afgesloten, en dat geschuild dient te worden in de woning. In de woning moet naar de hoogste bouwlaag worden gegaan, aangezien ethyleenoxide zwaarder is dan lucht. Van belang is verder dat een woning ook inpandig over de mogelijkheid beschikt de bovenste verdieping zo luchtdicht mogelijk af te sluiten van de lager gelegen verdiepingen. Punt van aandacht bij een en ander blijft uiteraard dat een optimaal luchtdicht gemaakte woning maar beperkte tijd als schuilgelegenheid kan dienen vanwege het risico op zuurstofgebrek.

Ook moet door de gemeente aangegeven worden hoe communicatie plaatsvindt om te waarschuwen dat er een calamiteit is en tijdens de calamiteit, bijvoorbeeld indien toch blijkt dat vluchten een beter handelingsperspectief is in de specifieke situatie. Door de risicocommunicatie over het beste handelingsperspectief worden mensen zich meer bewust van wat ze moeten doen wanneer de daadwerkelijke calamiteit plaatsvindt. Indien de calamiteit plaatsvindt is het uiterst belangrijk dat de bewoners in het plangebied zo snel mogelijk worden geïnformeerd. Dit kan middels een SMS via een NL-alert, dat reeds van tevoren is opgesteld en goedgekeurd en alleen nog maar verzonden hoeft te worden wanneer de calamiteit plaatsvindt.

Adromi B.V.

Verantwoording groepsrisico

Pagina 4 van 5

Omgevingsmaatregelen Graafwerkzaamheden door derden vormen de grootste kans op een calamiteit. Om deze kans op een calamiteit te verkleinen zouden er ter hoogte van de leiding kansbeperkende maatregelen kunnen worden genomen, bijvoorbeeld door de buisleiding af te dekken met platen die de leiding beschermen tegen beschadiging tijdens de graafwerkzaamheden of het plaatsen van aarde of zand op de leiding. Het verhogen van de grond verkleint eveneens de kans op beschadiging bij graafwerkzaamheden. Uit aard der zaak kunnen er beperkingen zijn van financiële of landschappelijke aard voor het uitvoeren van dergelijke maatregelen. Indien er lekkage van ethyleenoxide plaatsvindt door bijvoorbeeld een breuk in de leiding is het mogelijk een optie om de ethyleenoxide preventief aan te steken. De hittestralingscontouren reiken niet tot het plangebied, waardoor dit minder gevaarlijk is dan en toxische wolk. Gezien de giftigheid van ethyleenoxide beschikt de brandweer wellicht niet over materieel dat nodig is om dit plan te realiseren (bijv. drones). Deze optie is waarschijnlijk niet werkbaar.

Adromi B.V.

Verantwoording groepsrisico

Pagina 5 van 5