20221103 Presentatie Startersbeleid HW - bijlage nota
Tekst van het document
Stimuleren startend ondernemerschap
Voorwoord Startende ondernemers leveren een belangrijke bijdrage aan de economie. Zij dragen bij aan werkgelegenheid met name in het midden- en kleinbedrijf. Ook zorgen zij voor vernieuwing en innovatie. Een deel van de starters groeit door tot middelgrote en grote ondernemingen. StartSmart HW, Ondernemersvereniging Hoeksche Waard (OHW) en gemeente Hoeksche Waard vinden het belangrijk oog te hebben voor de startende ondernemers en hen waar mogelijk te faciliteren om zo de succeskans te vergroten. Dit verbetert het vestigingsklimaat en innoverend vermogen binnen de Hoeksche Waard. Bij het succesvol starten van een eigen bedrijf komt veel kijken. Ondernemer zijn gaat veel verder dan het produceren van een goed product en dit verkopen tegen een goede prijs. Denk daarbij aan vraagstukken van bijvoorbeeld fiscale, juridische of financiële aard. Daarnaast wordt een startende ondernemer voor de uitdaging gesteld om te innoveren, in netwerken actief te zijn en daarin de juiste keuzes te maken. Primair is dit alles de eigen verantwoordelijkheid van de startende ondernemer. Maar aangetoond is dat succesvolle bedrijven, ook bij de start wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Dit kan op het gebied van expertise, financiën, wet- en regelgeving en coaching. En dat willen wij bieden in de Hoeksche Waard.
Proces
In dit startersbeleid is het kader uitgewerkt om het (nieuwe) ondernemerschap in de Hoeksche Waard te stimuleren. Dit kader is gebaseerd op studie naar de potentiële betekenis van starters voor de economie en arbeidsmarkt en de input van organisaties die zich bezighouden met het voorlichten, ondersteunen en begeleiden van startende ondernemers. Ook de lokale startende ondernemer is gevraagd input te geven via een enquête. Het startersbeleid is erop gericht de dienstverlening aan startende ondernemers te optimaliseren met als doel startende en doorstartende ondernemers aan te jagen en te behouden voor de Hoeksche Waard. Dit doen we door startende ondernemers de ruimte te geven en belemmeringen weg te nemen. Denk hierbij aan toegang tot kapitaal, regelingen voor startende ondernemers of toegang tot innovatie en kennis, de lokale regeldruk en toegang tot elkaar. Kortom actief werken aan een aantrekkelijk ondernemingsklimaat waarin ambitieuze startende ondernemers kunnen floreren.
Dit beleid is een co-productie van StartSmart HW, gemeente Hoeksche Waard en Ondernemersvereniging Hoeksche Waard.
Stand van zaken Binnen het programma Economie van de gemeente Hoeksche Waard wordt op diverse onderdelen gewerkt aan een gezond economisch en vitaal vestigingsklimaat waar het voor zowel aanwezige als voor de instroom van nieuwe bedrijven goed ondernemen is. Een onderdeel van het programma is het faciliteren en stimuleren van de startende ondernemers in de Hoeksche waard om zo de succeskans te vergroten. Hiervoor zijn de volgende operationele doelen gesteld: • In 2022 heeft de Hoeksche Waard meer succesvolle zelfstandige ondernemers in vormen van (innovatieve) bedrijvigheid die de vitaliteit van de Hoeksche Waard versterken en; • In 2021 is ten minste 1 pilot gestart met laagdrempelige betaalbare bedrijfsruimte voor startende ondernemers of groepen met afstand tot de arbeidsmarkt. Door gewijzigde prioriteiten als gevolg van de coronapandemie is het startersbeleid wat vertraagd en zijn de bovenstaande doelstellingen aangepast in tijd. De ambities in dit meerjarige beleidskader kunnen alleen worden bereikt door slimme samenwerking aan te gaan. Om alvast met frisse energie zaken op te pakken is het actieplan startende ondernemers 2021 opgezet op initiatief van StartSmart HW en gemeente Hoeksche Waard. In de procesvorming rondom dit plan is ook de essentiële informatie opgehaald om het beleidskader startende ondernemers verder in te kleuren.
Het actieplan richt zich op een viertal kansen om te verzilveren • Meting onder startende ondernemers binnen de Hoeksche Waard (afgerond en meegenomen in dit beleidskader) • Welkomstpakket en routekaart startende ondernemers • Beschikbare locaties voor startende ondernemers in kaart • Opzetten startersweek
Uitreiking welkomstpakket en routekaart aan startende ondernemer.
De cijfers Lokaal
Op 1 januari 2022 telde de gemeente Hoeksche Waard 10.261 vestigingen van bedrijven en instellingen. Dat waren 992 vestigingen meer dan een jaar eerder. Het betreft vestigingen van bedrijven en instellingen in alle sectoren, inclusief zelfstandigen.
Ontwikkeling aantal vestigingen
484 vestigingen zijn in het jaar 2021 opgeheven of vertrokken en er waren 9 faillissementen. Dit aantal is lager dan in 2020 want toen lag dit op 15.
Cijfermateriaal beperkt: waarom is dit van belang?
“Zo’n 500 starters in de Hoeksche Waard hebben moeite met het opstarten van hun bedrijf” (Verwater, 2019). Het is dus van belang om inzichtelijk te krijgen hoeveel starters stoppen binnen een aantal jaar en om welke doelgroepen dit voornamelijk gaat.
Regionaal
De Hoeksche Waard heeft jaarlijks relatief minder oprichtingen dan de naburige stedelijke gebieden, daarnaast blijft de gemeente nog achter bij het Nederlands gemiddelde.
Gestarte vestigingen per 10.000 inwoners per gebied - Hoeksche Waard, aantal
2017 568 2018 612 2019 783 2020 776
Starters gemeente Hoeksche Waard
Gestarte vestigingen in Q2 2022, aantal
De cijfers Gemeente Hoeksche Waard
Regio Groot-Rijnmond
2e kwartaal 2021
249
6.267
3e kwartaal 2021
232
6.263
4e kwartaal 2021
260
6.738
1e kwartaal 2022
257
7.187
2e kwartaal 2022
209
6.948
Gestarte vestigingen - Hoeksche Waard, aantal
Gestarte vestigingen per 10.000 inwoners per gebied, aantal Gestarte vestigingen per 10.000 inwoners - Hoeksche Waard, aantal
Analyse enquête starters Voor het nieuw op te stellen startersbeleid heeft de gemeente Hoeksche Waard input opgehaald bij startende ondernemers in de gemeente over wat zij belangrijk vinden en waar behoeften liggen. Ook is gebruik gemaakt van de onderzoeksresultaten uit de enquête van Startcoach.
Inzet dienstverlening, voorlichting en begeleiding
• Steun bij opzetten netwerk, klankbord en sparringpartner • Meer bekendheid ondernemersloket en toegankelijke informatievoorziening • Niet iedere ondernemer staat met voldoende voorbereiding aan de start (marktonderzoek en ondernemersplan) • Leren van succes van bestaande bedrijven is sleutel tot succes
Inzet op huisvesting
• Onvoldoende geschikte en betaalbare bedrijfslocaties en/of flexplekken in Hoeksche Waard • Wens is een bedijfsverzamelgebouw voor starters • Uitstroom naar de Randstad door aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat
Inzet op financiële mogelijkheden
• Financieringsmogelijkheden startende ondernemers verbeteren • Faciliteren van subsidies, startersbeurs of aanbieden goedkopere locatie voor huren • Financieringsvormen bijvoorbeeld voor de jonge startende ondernemers
Inzet op innovatie
• Starters zorgen voor een impuls in het innovatievermogen • Innovatie hoort bij ondernemers maar kan wel worden aangejaagd vanuit gemeente
Nut en noodzaak Startende bedrijven zijn in het begin veelal minder productief dan bestaande bedrijven. Dat hangt samen met de extra tijd en inspanning die onder andere gaat zitten in het verkennen van de markt, het opbouwen van netwerken en het doorontwikkelen van nieuwe producten en diensten. Het leren van bestaande bedrijven is een belangrijke sleutel tot succes. Door het economische potentieel van ondernemerschap te benutten is het mogelijk kansrijke (innovatieve) ondernemingen uiteindelijk door te laten groeien. Diverse onderzoeken (onder andere van de AWT6¹) en ervaringen van ondernemers zelf laten zien dat het groeivermogen van een ondernemer wordt bepaald door toegang tot: • Kapitaal: toegang tot (risico- en groei-) financiering • Innovatie: gebruik van regelingen landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal • Kennis • Nederland: aantrekken van internationale expertise en ondernemers • De fiscus: aantrekkelijke fiscale randvoorwaarden voor groei • Elkaar: het sociale kapitaal van de ondernemer, de eigen vaardigheden van de ondernemer en hoe hij/zij het menselijk kapitaal van de onderneming inzet • De wereld: toegang tot internationale markten en klanten • De randvoorwaarden waarbinnen de ondernemer opereert, zoals wet en regelgeving
1 Adviesraad Wetenschaps- en Technologiebeleid
Scope, doel en uitgangspunten Startende ondernemers kunnen alle hulp gebruiken. Niet alleen op landelijk en regionaal niveau, maar vooral ook lokaal. Hun ambitie, ondernemerschap en doorzettingsvermogen vormen de basis voor succes. Maar zonder netwerk, onvoldoende kennis van regelgeving of toegang tot kapitaal en kennis, is het lastiger om van de kant te komen. Door startende ondernemers juist in deze cruciale fase te ondersteunen, wordt het fundament gelegd voor een bestendige groei in de toekomst.
Scope
Dit beleid is gericht op: • Startende ondernemers • Doorstartende ondernemers • Starters vanuit een uitkering/bijstand (deze groep is nog onvoldoende aangehaakt bij StartSmart HW) • Arbeidsmarkt en jong talent en versterken ondernemerschap
Doel
Een sterkere starterseconomie in de Hoeksche Waard door succesvolle startende ondernemers te stimuleren, ze voor de Hoeksche Waard te behouden en zo bij te dragen aan een sterker ondernemersklimaat.
Uitgangspunten
• Een partnership tussen StartSmart HW, OHW en gemeente Hoeksche Waard. • Dit lokale beleid is aanvullend op werkzaamheden Kamer van Koophanel en Rijksdienst Voor Ondernemers. • Door te investeren in starters bouw je aan een krachtig midden en kleinbedrijf (MKB). Deze lokale kracht is de drijfveer van veel vernieuwing en innovatie, ook op economisch vlak. • Leren is de katalysator van de economische ontwikkeling. Onderwijs scholing, bijscholing en omscholing - is een van de ankers in het economisch toekomstperspectief. Het is belangrijk in te spelen op de trend dat steeds meer jongeren vroeg starten met het ondernemerschap.
Wat willen we bereiken met StartSmart HW? De startende ondernemers in de Hoeksche Waard te helpen succesvol te ondernemen en op weg te helpen met het bouwen van een stevige basis voor hun onderneming. Zo werken we aan meer economische groei. StartSmart HW is ontstaan uit startcoach en startersnetwerk Hoeksche Waard. Ook ligt er een stevige verbinding met het Ondernemersnetwerk Hoeksche Waard.
Missie StartSmart HW
Wij helpen startende ondernemers tijdens die lastige startfase ‘baas’ te zijn. StartSmart HW wordt als ‘het netwerk’ gezien en ervaren voor de starter, dat starters helpt groeien, inspireert en helpt hun netwerk te laten groeien.
Merkbelofte
• We helpen je een netwerk te bouwen • We inspireren je • We helpen je groeien
Lange termijn doelen (3 tot 5 jaar)
• Slagingspercentage ondernemers hoger dan landelijk gemiddelde • 200 actieve leden • Minimum lidmaatschap is gemiddeld 3 jaar • 80% van de leden voelt zich geïnspireerd • 80 % van de leden kennen elkaar • Instroom van 15% van de starters
Ambities StartSmart HW Start de groei
Wij helpen je groeien met • Ervaren coaches/mentoren • Groeiprogramma • Sparringpartners
Start de inspiratie
Wij inspireren je met verhalen, ervaringen en tips over • Marketing • Businessmodel • Administratie
Start de connectie
We helpen je een netwerk bouwen • Met onze netwerk-events, een laagdrempelige manier om nieuwe mensen te leren kennen • Ons netwerk kan je helpen een werkruimte te vinden
Start de innovatie
We helpen je innoveren • Met een startershub waar je met andere startende en innoverende bedrijven kan sparren en kan werken
Situatie 2019
Ondersteuning startende ondernemers Hoeksche Waard
Bestuur
Bestuur
Bestuur
OHW
Startersnetwerk
Stichting Startcoach
Belangenbehartiging
Netwerken
Over deze structuur: • Versnipperd • Onvoldoende tot geen afstemming • Onoverzichtelijk voor startende ondernemer • Desondanks meer ondersteuning dan menige regio
Academie
Coaching
Gemeente
KvK
Bedrijfscontactfunctionaris + loket
Ondernemersplein
Situatie 2022
Ondersteuning startende ondernemers Hoeksche Waard
Bestuur
Bestuur
OHW
Gemeente StartSmart Hoeksche Waard
Belangenbehartiging
Netwerken
Academie
Bedrijfscontactfunctionaris + loket
Coaching
Starterspakket
KvK Ondernemersplein
Toekomst
Ondersteuning startende ondernemers Hoeksche Waard
Bestuur
Bestuur
OHW
StartSmart uitvoering
Gemeente
Onderwijs
KvK
StartSmart Hoeksche Waard Afstemming en aansturing van alle ondersteuning t.b.v. starters Belangenbehartiging Netwerken
Coaching
Community Starterspakket
Loket Bedrijfscontactfunctionaris
LOB op VO Academie
Starthub Smarthub Middenstand nieuwe stijl
Financiering Innovatie
Deelnemers en rollen Partnership
Er zijn veel instellingen en organisaties, voorzieningen en initiatieven die de startende ondernemer helpen en ondersteunen. Het is niet de bedoeling om op de stoel van bijvoorbeeld KVK¹, RVO2 of banken te gaan zitten. Het is belangrijk om te kijken waar lokaal de kansen liggen om startende ondernemers in de Hoeksche Waard te ondersteunen en zo een stevig fundament te leggen voor succesvol ondernemerschap. Dit doen wij in partnerschap met StartSmart HW en Ondernemersvereniging Hoeksche Waard, zodat acties en initiatieven elkaar versterken.
Ondernemend onderwijs
De conclusie is dat het aantal startende jonge ondernemers structureel toeneemt en dat ondernemend onderwijs daarbij een belangrijke rol speelt. Het is belangrijk om daar ook lokaal op te investeren in de toekomstige jonge ondernemers van de Hoeksche Waard. Want jong geleerd is oud gedaan. Op lokaal niveau kan dat een krachtenbundeling van partijen zijn die actief zijn op het gebied van ondernemerschap en onderwijs. Het bundelen van inspirerende initiatieven zoals ondernemers voor de klas krijgen, leren ondernemen, prijzen etc.
De rol van gemeente Hoeksche Waard
De gemeente heeft vooral een randvoorwaardelijke rol in het startersbeleid en richt zich vooral het creëren, faciliteren en optimaliseren van de dienstverlening. Dit past ook goed in de besturingsfilosofie van de gemeente namelijk 100% dienstverlenend. Het bevorderen van het (startend) ondernemerschap kan door het schrappen of verkleinen van de effecten van belemmerende regelgeving, door lagere lasten, openstaan voor functiemenging en het stimuleren van nieuwe toetreders (bijvoorbeeld in het sociale domein) en goede woon-werk-leefmilieus.
1 Kamer van Koophandel 2 Rijksdienst voor Ondernemen
Wat willen we samen bereiken? Doelstelling
Instrument
Doelgroep
Wie
Meer succesvol startende ondernemers
Stimuleren ondernemerschap door starterscampus
Schoolgaande jongeren Ondernemende inwoners Startende ondernemers Doorgroeiende ondernemers
StartSmart HW
Betere aansluiting ondernemerschap en onderwijs
Jongeren Hoeksche Waard
StartSmart HW
Stimuleren ondernemerschap als bron voor werkgelegenheid of arbeidsintegratie
Uitkeringsgerechtigden
Gemeente HW in samenwerking met StartSmart HW
Stimuleren ondernemerschap bij inburgering Beter startende en doorgroeiende ondernemers
Betaalbare huisvesting startende ondernemers
Innovatie versterken
Gemeente HW in samenwerking met StartSmart HW
Coaching
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
StartSmart HW
Toegankelijk maken ondernemersnetwerken
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
StartSmart HW
Financieringsmogelijkheden
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
StartSmart HW in samenwerking met gemeente HW
Stimuleren administratieve kwaliteit
Startende ondernemers
StartSmart HW
Stroomlijnen informatievoorziening Ondernemersloket
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
Gemeente HW
Meer bedrijfsoverdrachten stimuleren
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
StartSmart HW
Startersteam gemeente HW
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
Gemeente HW
Campus voor starters
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
StartSmart HW
Beschikbaar bedrijfsvastgoed in beeld
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
StartSmart HW in samenwerking met gemeente HW
Startershubs en strippenkaart voor bestaande hubs
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
StartSmart HW in samenwerking met gemeente HW en lokale commerciële hubs
Challenges samenwerking start-ups
Startende ondernemers Doorstartende ondernemers
Gemeente HW
Wat gaan we ervoor doen? 1. Optimaliseren dienstverlening gemeente Hoeksche Waard 2. Voorlichting, begeleiding en coaching
• Voorlichting begeleiding en coaching • Faciliteren StartSmart HW • Verkenning aanjagen ondernemend uit de uitkering • Startversneller (vouchers voor scholing) • Stimuleren van starters onder jongeren • Financieringsvormen verkennen/onderzoeken
3. Vergroten financieringsmogelijkheden
• In kaart brengen financieringsmogelijkheden landelijk, provinciaal en lokaal • Mogelijkheden verkennen garantstelling vanuit gemeente voor starters voor specifieke sectoren
4. Bedrijfshuisvesting
• Bedrijfsverzamelgebouw voor startende ondernemers • Eventueel verbinden met smarthubs/innovatiehubs
5. Innovatie aanjagen startende ondernemers • Challenges voor samenwerking met startups
Partnerschap en samenwerking Strategische kern
De directe partners zijn de stuwende kracht achter het startersbeleid. Zij zetten de visie en strategie op. Zij delen de collectieve visie, erkennen wederzijdse toegevoegde waarde van doelgroepen en stakeholders, zijn bereid samen risico’s te nemen, maken afspraken en bepalen samen de spelregels en leggen dit vast. • StartSmart HW • Gemeente HW
Complementaire ring
Aanvullend op de directe partners zijn er aanvullend partijen met kennis van de startersmarkt en beschikken over kennis en vaardigheden. Zij zijn goed om mee samen te werken, vullen gaten in processen, doelgroepen of sleutelactiviteiten. • Ondernemersverenigingen/LTO • Onderwijs (Middelbare en voortgezet onderwijs) • Startersorganisaties - regionaal/landelijk KVK en RVO • Financierende partijen - banken • Startende en doorstartende ondernemers
Vrije ruimte
Naast de eerder genoemde partijen zijn er partijen die niet strategisch gebonden zijn en die op transactionele basis bij de groep worden betrokken. Zij delen in kennis en informatie die nodig zijn voor uitvoering. • Marktpartijen (advocaten, notarissen, accountants, marketingbureaus, makelaar) • Initiatiefvolle bewoners • Regio - regionale afstemming, (provincie, omliggende gemeenten, ministerie EZ)
Capaciteit Capaciteit uitvoering
Het uitgangspunt is om de uitvoering neer te leggen bij de StartSmart HW organisatie. Hiervoor wordt een projectmanager ingehuurd door het bestuur van StartSmart HW in nauwe samenwerking met de gemeente HW.
StartSmart HW
Projectmanager StartSmart HW Secretariaat Starterscoach
Gemeente HW
Adviseur economie Accountmanager Medewerker economie
Inkomsten
16 uren p.w. 4 uren p.w. 8 uren p.w.
2 uren p.w. 6 uren p.w. 2 uren p.w.
Deelname aan het StartSmart HW netwerk kost 250 euro per jaar. De verwachting is dat zij jaarlijks 12.500 euro hiervoor binnenhalen. Daarnaast dragen de ondernemers ook bij door zich aan te bieden voor coaching. Netwerkactiviteiten als bijeenkomsten vinden zoveel mogelijk plaats bij ondernemers in de HW.
Financieel StartSmart HW Baten
Lasten
Contributies (registraties x contributies)
€ 6.500,00
Netwerkborrels/events
€ 3.000,00
Nieuwe leden (verwachting)
€ 2.500,00
Academies
€ 6.000,00
Ambassadeursprogramma/sponsoring
€ 2.500,00
Evenementen overig
€ 7.500,00
Evenementen bijdrage OHW
€ 2.250,00
Communicatie
€ 1.500,00
Contributies/bijdrage
€ 1.000,00
Totaal baten
€ 11.500,00
Subsidie verzoeken Bijdrage Rabo
€ 5.000,00
Projectmanager
€ 7.000,00
Bijdrage subsidie gemeente
€ 20.000,00
Secretariaat
€ 6.000,00
Verzekering/bankkosten
€
350,00
Onvoorzien
€
400,00
Totaal lasten
€ 36.500,00
Totaal baten
€ 36.500,00
Budget Startersbeleid en planning Activiteit
Bedrag 2023
Budget 2024
Budget 2025
Budget 2026
StartSmart HW subsidie
€ 20.000,00
€ 20.000,00
€ 20.000,00
€ 20.000,00
Starterspakket
€ 10.000,00
€ 10.000,00
€ 10.000,00
€ 10.000,00
Voucher startversneller
€ 15.000,00
€ 15.000,00
€ 15.000,00
€ 15.000,00
Startershub/strippenkaart commerciële hubs
€ 15.000,00
€ 15.000,00
€ 15.000,00
€ 15.000,00
Innovatieve challenges kwartiermaker
€ 10.000,00
€ 10.000,00
€ 10.000,00
€ 10.000,00
Onvoorzien
€ 3.000,00
€ 3.000,00
€ 3.000,00
€ 3.000,00
Projectmanager
€ 20.000,00
€ 20.000,00
€ 20.000,00
€ 20.000,00
Totaal
€ 93.000,00
€ 93.000,00
€ 93.000,00
€ 93.000,00
Activiteit
2023
2024
2025
2026
Coaching starters
X
X
X
X
Groeiprogramma
X
X
X
X
Netwerkevents
5
5
5
5
Voucher startversneller
X
X
X
X
Startershub
X
X
X
X
Kwartiermaken innovatie starters/challenges
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Starterscampus onderwijs Strippenkaart bij commerciële HW hubs
X