20211007 Raadsvoorstel voorkeurstrace Korteweg

Voorstel Aan: Raad Van: Marjolein Luyten, Projectleiding ruimtelijke ontwikkeling Zaaknummer: Z/19/006015 Documentnummer: DOC-21421453 Portefeuillehouder: Harry van Waveren Datum: 7 oktober 2021 Onderwerp Vaststellen voorkeurstracé voor de Korteweg. Beslispunten: 1. Variant 5a aan te wijzen als voorkeursvariant. 2. Variant 4+ aan te wijzen als acceptabele variant. Inleiding Beleidskader Gemeente Hoeksche Waard heeft stevige ambities op het gebied van Mobiliteit voor de zuidwest kant van de Hoeksche Waard. In dit deel van de Hoeksche Waard ontbreekt het aan een duidelijk herkenbare hoofdstructuur. Daardoor is niet in één oogopslag duidelijk wat de beste en snelste manier is om van A naar B te komen. Het realiseren van de gewenste vorkstructuur is als operationeel doel opgenomen in het Programmaplan Mobiliteit. De Korteweg behoort tot deze vorkstructuur en voldoet niet aan de eisen, die vanuit de gemeente en waterschap worden gesteld aan deze belangrijke verkeersader binnen de Hoeksche Waard. Ook in de Mobilteitsagenda zijn afspraken gemaakt over de realisatie van de gewenste vorkstructuur en de verbetering van de situatie rond de Korteweg. Inwoners, dorpen en voorzieningen moeten op een veilige en duurzame manier met elkaar verbonden zijn. Hierbij is het wenselijk dat verschillende modaliteiten, zoals landbouwverkeer, fiets en auto, zoveel mogelijk gescheiden zijn.

Voor de leefbaarheid op de verschillende kwetsbare dijken is het van belang om de grote en zware verkeersstromen zoveel mogelijk via het hoofdwegennet af te wikkelen, via de zogenaamde vorkstructuur. Deze ambities voor de Hoeksche Waard zijn terug te lezen in het programmaplan Mobiliteit. En zijn bekrachtigd tussen provincie en gemeente in de Mobiliteitsagenda Hoeksche Waard 2018. Ook de geplande grote renovaties aan het hoofdwegennet (Heinenoordtunnel, Haringvlietbrug en na 2025 de A29) vergroten de druk op het onderliggende wegennet. Daarom is het belangrijk dat dit onderliggende wegennet op orde is en de toename van de verkeersstromen goed kan verwerken. Vanuit de Gebiedsaanpak Hoeksche Waard wordt hierover gesproken met provincie, waterschap, Rijkswaterstaat en de gemeente. Verder spelen er een aantal ontwikkelingen in het gebied, zoals de Leenheerenpolder. Het is belangrijk dat deze gebieden goed bereikbaar zijn. Andersom kan een goede bereikbaarheid ook een impuls geven aan deze recreatiegebieden. 1/11

Variantenstudie In 2019 heeft de gemeente navraag gedaan bij het waterschap over de voortgang van de aanleg van een vrijliggend fietspad langs de Korteweg. Op dat moment bleek dat de voorbereidingen voor de aanleg van het fietspad nog moesten worden opgestart. Gemeente heeft aangegeven een bredere, meer toekomstgerichte oplossing te willen voor de verkeerssituatie rond de Korteweg. Waterschap en gemeente spraken af samen op te trekken om dit te bereiken. Vervolgens zijn we in gesprek gegaan met grondeigenaren en direct omwonenden. De inzichten uit deze gesprekken hebben ertoe geleid dat we onderzoek hebben laten doen naar verschillende varianten voor de Korteweg. Ook hebben we verkeerstellingen en kentekenonderzoek laten uitvoeren. Daardoor is duidelijk hoeveel auto’s er rijden en naar welke gebieden ze rijden. De resultaten van de variantenstudie en het verkeersonderzoek vindt u in de bijlage ‘Varianten voor de Korteweg verkeerskundige analyse’. Hieronder beschrijven we de hoofdpunten uit het rapport. Het onderzoek beschrijft 4 varianten voor de Korteweg: 1. Gestrekte variant 2. Semi-gestrekte variant 3. Zuidelijke variant 4. Aanleg vrijliggend fietspad 1: Gestrekte variant

2/11

2: Semi-gestrekte variant

3: Zuidelijke variant Een deel van de grondeigenaren en direct omwonenden heeft met elkaar het tracé voor variant 3 bedacht.

3/11

4: Vrijliggend fietspad

De vier varianten worden in het rapport zeer uiteenlopend beoordeeld: • Variant 1 (Gestrekt) zorgt voor een duidelijke hoofdstructuur en heeft goede kansen om de veiligheid voor de fiets te verbeteren. Variant 1 heeft een negatieve beoordeling op het doorkruisen van percelen, waardoor de bedrijfsvoering ernstig wordt gehinderd, en de aanleg- en verwervingskosten. • Variant 2 (Semi-gestrekt) zorgt ook voor een herkenbare hoofdstructuur, waarbij ook de verkeersveiligheid voor de fiets per saldo verbetert. Effecten op de bedrijfsvoering zijn minder negatief dan bij variant 1. De aanleg- en verwervingskosten zijn zeer hoog. • Variant 3 (Zuidelijk) geeft een herkenbare hoofdstructuur, maar de oostelijke bochten zijn ontwerpen op 50 km/u. Veiligheidswinst door rotonde voor auto en fiets. Variant kent leefbaarheidswinst. Aanleg- en verwervingskosten zijn hoog. Bij een ontwerp van 60 km /u valt de beoordeling iets anders uit. • Variant 4 (uitsluitend fietspaden) vergt de meest beperkte ingrepen, maar ook de positieve effecten zijn hier ook lager; wel profiteren de fietsers van de nieuwe paden. (Participatie)proces Korteweg Begin 2021 zijn de 4 varianten voor een mogelijke oplossing ter visie gelegd. Bewoners van Zuid-Beijerland en andere geïnteresseerden hebben mee kunnen denken over de varianten en hun mening hierover kunnen geven.

Er is een rondgang door het gebied gemaakt met vertegenwoordigers van het Dijkenoverleg. Het rapport ‘Varianten voor de Korteweg verkeerskundige analyse’ is voorgelegd aan de Kwaliteitscommissie. Uit de gesprekken en de ontvangen reacties bleek, dat géén van deze varianten zonder meer op een breed draagvlak kon rekenen. Het kwaliteitsteam benadrukte in haar rapport de bijzondere cultuurhistorische en 4/11

landschappelijke waarde van het gebied rondom de Korteweg. De Numanspolder is een zogeheten ‘tussenwaspolder’, bedijkt in 1642. Deze polder heeft een typische verschijningsvorm, ontstaan door onenigheid tussen de ambachtsheren van Cromstrijen en Zuid Beijerland over de bedijking van GrootCromstrijen en Groot Zuid-Beijerland. Later heeft men zich verzoend en is de Numanspolder ontstaan in de 17e eeuw met naar het noorden toe de tussenwaspolder. Dit type polder is zeldzaam in de Hoeksche Waard. Het kwaliteitsteam heeft de verschillende varianten beoordeeld op impact op de cultuurhistorische en landschappelijke waarde van het gebied. Varianten 1 en 2 bestaan uit een forse ingreep in het landschap met aantasting van de openheid en kavelstructuur van de tussenwaspolder. In variant 3 en 4 is deze impact beperkt voor de openheid maar staat de kwaliteit van de dijken onder druk. Daarom spreekt het kwaliteitsteam een voorkeur uit voor variant 4 met aandacht voor de knotwilgen langs de Korteweg. Voor het volledige advies van het Kwaliteitsteam verwijzen we naar de bijlage ‘210323 Advies kwaliteitsteam variantenstudie Korteweg’.

Naar aanleiding van bovenstaande is, samen met het waterschap, een proces opgestart om een voorkeursvariant te ontwikkelen, die op voldoende bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak kan rekenen en past binnen de bestuurlijk vastgestelde kaders (zie beoogd effect). Op een prettige en constructieve wijze zijn gemeente en waterschap gekomen tot 2 mogelijke varianten. Dit lichten we hieronder toe. 2 m ogelijke varianten Waterschap en gemeente kwamen tot de conclusie dat de 2 varianten die sterk het landschap doorsnijden niet voor de hand liggen, gezien de ontvangen reacties van grondeigenaren, omwonenden en het kwaliteitsteam. Deze varianten sluiten ook minder goed aan bij de gestelde bestuurlijke kaders (zie Beoogd effect). De andere 2 varianten konden ook niet op een breed draagvlak rekenen en behoefden verdere uitwerking en optimalisatie. Hieruit zijn de nu voorliggende varianten 4+ en 5a voortgekomen. Variant 4+

5/11

Variant 5a

Variant 4+ betreft de realisatie van een vrijliggend fietspad langs de zuidzijde van de Korteweg en delen van de Middelsluissedijk WZ en Schoutsdijk. De ligging van deze 3 wegen blijft onveranderd. Wel wordt de Korteweg verbreed zodat deze conform de regels duurzaam, veilig kan worden ingericht. Ook worden de hoekpunten verbeterd. Bij variant 5a wordt een vrijliggend fietspad gerealiseerd langs de noordzijde van de Korteweg. Daarnaast worden de Middelsluissedijk WZ en Schoutsdijk verlegd zodat meer het beeld van een hoofdstructuur ontstaat. De huidige Middelsluissedijk WZ wordt een fietsstraat, wat een verbetering van de leefbaarheid van de bewoners aldaar oplevert. In onderstaande overzichtstabel is de beoordeling van de verschillende varianten opgenomen. Deze beoordeling is gebaseerd op het rapport ‘Varianten voor de Korteweg verkeerskundige analyse’ van Goudappel Coffeng. De beoordeling van de 2 mogelijke varianten 4+ en 5a is hieraan toegevoegd (in groen weergegeven). Om de totaalbeoordeling van alle varianten in evenwicht te brengen, is de beoordeling van Goudappel Coffeng op onderdelen aangevuld (in groen weergegeven). Criterium Ontstaan hoofdstructuur Verkeersveiligheid fiets Verkeersveiligheid auto Leefbaarheid langs tracé Instandhouding en bereikbaarheid percelen

1 + 0/+ 0/+ 0/+

2 + 0/+ 0/+ 0/+

3 0/+ + 0/+ +

4 + 0/0

4+ + 0 0

5 0/+ + 0/+ +

-

0/-

0/-

0

0

0/6/11

Dit is ook terug te lezen in de bijlage ‘2021-09 Overzichtstabel beoordeling varianten’. De heemraad van het waterschap heeft een voorkeur uitgesproken voor variant 4+. Het college wordt gevraagd in te stemmen met deze variant als acceptabele variant. Met variant 5a wordt meer invulling gegeven aan de doelstellingen van de Mobiliteitsagenda en het Programmaplan Mobiliteit (realiseren vorkstructuur, verbeteren ontsluiting Hoeksche Waard zuidwest en leefbaarheid). Het college wordt gevraagd om de gemeenteraad voor te stellen om variant 5a aan te wijzen als voorkeursvariant. In de ‘Argumenten’ en ‘Knelpunten’ lichten we de voor- en nadelen van de varianten 4+ en 5a verder toe. Aan het college van Dijkgraaf & Heemraden en de Verenigde Vergadering wordt het volgende voorgesteld: - variant 4+ aan te wijzen als voorkeursvariant van het waterschap - in te stemmen met de realisatie van variant 5a als de gemeenteraad deze als voorkeursvariant vaststelt. Hierbij wordt in ieder geval als voorwaarde gesteld dat de benodigde extra middelen in dat geval door de gemeente worden gedragen. De uitkomsten van de besprekingen over dit onderwerp in de colleges, de gemeenteraad en de Verenigde Vergadering, worden naast elkaar gelegd en op basis daarvan wordt in een overleg tussen betrokken portefeuillehouders een conclusie getrokken.

Daarom worden er aan de gemeenteraa d 2 beslispunten voorgelegd, zodat er altijd een gezamenlijke uitkomst mogelijk is. Beoogd effect De gemeenteraad heeft aangegeven dat de oplossing moet bijdragen aan: - Het verbeteren van een vlotte doorstroming en bereikbaarheid; - Het verbeteren van de verkeersveiligheid; - Het verbeteren van de leefbaarheid op de dijken. De Verenigde Vergadering heeft de volgende kaders voor een voorkeursvariant meegegeven: - De weg moet duurzaam veilig ingericht worden - De weg wordt ingericht conform de vigerende categorisering (gebiedsontsluitingsweg) en sluit aan op de inrichting van de omliggende wegen. - Er wordt een vrijliggend fietspad aangelegd; - Het landbouwverkeer rijdt op de hoofdrijbaan; - De bestaande verkaveling wordt zoveel mogelijk gevolgd; - Doorsnijdingen van bestaande landschappen wordt zoveel als mogelijk voorkomen. Beide varianten voldoen aan deze kaders. Argumenten In de inleiding beschreven we hoe waterschap en gemeente gekomen zijn tot de keuze voor 2 mo gelijke varianten, te weten variant 4+ en 5a. Onder de ‘Argumenten’ en ‘Knelpunten’ gaan we in op deze 2 varianten. 1.1 De mogelijke tracés zijn uitvoerig besproken met grondeigenaren en direct omwonenden 7/11

Een aanzienlijk deel van de grondeigenaren heeft aangegeven in principe bereid te zijn mee werken aan de benodigde grondverwerving. Maar voor alle grondeigenaren geldt dat zij een voorkeur hebben voor de variant met zo min mogelijk grondbeslag. Meerdere grondeigenaren geven te kennen alleen te willen meewerken als er een vergoeding tegenover staat waarmee elders grond aangekocht kan worden. Eén van de grondeigenaren is betrokken bij meerdere infrastructurele projecten van de gemeente. Indien al deze projecten doorgang vinden, heeft dit een grote impact op de continuïteit van het bedrijf. Derhalve kan deze grondeigenaar pas een uitspraak doen over zijn bereidheid om mee te werken, als de impact van de andere projecten bekend is. De verwachting is dat in de eerste helft van 2022 bekend is of de andere projecten doorgaan en zo ja, op welke manier. 1.2 De veiligheid van de fietser verbetert In beide varianten verbetert de veiligheid van de fietser aanzienlijk, aangezien er in beide varianten een vrijliggend fietspad wordt aangelegd. 1.3 In variant 5a ontstaat een duidelijkere herkenbare hoofdstructuur In variant 5a wordt de aansluiting van de Korteweg op de Noord-Achterweg korter en minder haaks. Daarnaast komt er een extra stuk weg naast de Middelsluissedijk WZ, waardoor de aansluiting van de Korteweg op de Provincialeweg (via de Middelsluissedijk WZ) vloeiender wordt.

In de bijlage ‘2021-09 Snelheidsregimes varianten’ is de ontwerpsnelheid van de huidige situatie weergegeven en is aangegeven wat de snelheidsregimes van de verschillende varianten worden. 1.4 In variant 5a verbetert de leefbaarheid voor de aanwonenden In variant 5a wordt de Middelsluissedijk WZ een fietsstraat. Hierdoor verbetert de leefbaarheid van de bewoners van de woningen aldaar aanzienlijk. Ook de leefbaarheid van de woning bij de hoek van de Schoutsdijk en Noord-Achterweg wordt enorm verbeterd. De doorslaggevende aspecten voor leefbaarheid zijn in dit geval geluid en trillingen. 2.1 In variant 4+ wordt de bestaande verkaveling gevolgd Hierdoor is minder grond nodig van de grondeigenaren, wat de onderhandelingen kan bespoedigen. Verder sluit deze variant het meest aan bij de door de Verenigde Vergadering gestelde kaders. Tot slot gaat ook de voorkeur van het Kwaliteitsteam uit naar deze variant. 2.2 Variant 4+ is het goedkoopst De totale kosten voor variant 4+ zijn € 3 miljoen lager dan variant 5a. Zie de paragraaf Financiën voor meer toelichting op dit argument. 3.1 Dit voorstel is integraal afgestemd Gemeente en Waterschap werken nauw samen aan de verbetering van de Korteweg. Beide colleges ontvangen een voorstel met gelijke strekking. Ook de gemeenteraad en de Verenigde Vergadering worden gelijkluidend geïnformeerd.

Verder is dit voorstel afgestemd met de betrokken portefeuillehouder en de teams Omgeving (Verkeer), Projecten Civiel, Financiën en Communicatie.

8/11

Ka nttekeningen 1.1 In variant 5a ontstaan overhoeken Door de ligging van de nieuwe stukken weg ontstaan zogenaamde overhoeken, stukken grond die niet meer bereikbaar zijn voor de grondeigenaar en die niet bewerkt kunnen worden. Deze overhoeken moeten ook aangekocht worden, waardoor de verwervingskosten hoger uitvallen dan wanneer er geen overhoeken zijn. Deze overhoeken bieden goede kansen voor het verbeteren van de biodiversiteit. Dit is een belangrijk speerpunt voor zowel gemeente als waterschap. 1.2 De directe omgeving is niet overtuigd van variant 5a In het debat met inwoners uit de directe omgeving, horen wij terug dat zij niet overtuigd zijn van het nut en de noodzaak van variant 5a. Weggebruikers vanuit het westelijk deel van de Hoeksche Waard, geven aan dat een verbetering van de zuidwestelijke ontsluiting, begint bij de Korteweg. Verbetering van de vlotte doorstroming bij de Korteweg, draagt bij aan de verbeteringen die we verderop in het traject willen realiseren. Zoals gezegd is verbetering van het onderliggende wegennet ook belangrijk in relatie tot de grote renovaties aan de A29. Daardoor neemt de druk op het wegennet toe. 2.1 In variant 4+ wordt de Middelsluissedijk WZ verbreed Om het fietspad te realiseren wordt de Middelsluissedijk WZ tussen de Korteweg en Provincialeweg verbreed.

Dit betekent dat de aanwezige beplanting en bomen worde verwijderd en nieuwe aanplant plaatsvindt. Financiën Dit voorstel is richtingbepalend. Om een goede keuze te maken is hieronder een indicatie van de kosten en dekking uiteengezet van beide varianten (4+ en 5a). De definitief gekozen variant wordt verder uitgewerkt. De kosten worden definitief gemaakt middels een nog uit te voeren SSK-raming (gedetailleerde raming). Deze raming kan afwijken van de indicatieve raming. Bovendien onderzoeken wij de mogelijkheid om de btw last te optimaliseren, derhalve zijn de genoemde bedragen in dit voorstel inclusief btw. De benodigde begrotingswijziging wordt in een later stadium ter besluitvorming aangeboden.

Indicatie financiële consequenties Totale kosten Dekking bij Waterschap Subtotaal Dekking gemeente HW provinciale subsidie Dekking gemeente HW bestaand investeringskrediet "Korteweg A29 ZB" Dekking gemeente HW bestaand investeringskrediet "ontsluiting Zuid-West" Totaal

Variant 4+ Variant 5a € 2.535 € 5.554 € -1.934 € -1.943 € 601 € 3.611 € -601 € -1.138 €

- €

-200

€ €

- € - €

-2.273 -

bedragen * € 1.000

9/11

Variant 4+ De totale kosten van variant 4+ zijn € 2.535.000, de beschikbare dekking bij het waterschap is € 1.943.000. De lasten voor de gemeente zijn € 601.000. Dit bedrag kan gedekt worden middels een provinciale subsidie van € 601.000, waardoor de uiteindelijke lasten voor de gemeente nihil zijn. Variant 5a De totale kosten van variant 5a zijn € 5.554.000, de beschikbare dekking bij het waterschap is € 1.943.000. De lasten voor de gemeente zijn € 3.611.000. Dit bedrag kan gedekt worden middels een provinciale subsidie van € 1.138.000 en het reeds bestaande investeringskrediet “Korteweg A29 Zuid-Beijerland” ( € 200.000) en het reeds bestaande investeringskrediet “Ontsluiting Zuid West” (€ 2.273.000). Het bestaande investeringskrediet “ontsluiting Zuid West” is in totaal € 7,7 miljoen en is beschikbaar gesteld voor de “Korteweg” en de “Lange Eendrachtsweg”. Voor de “Korteweg” wordt € 2.273.000 ingezet; het restant van circa € 5,4 miljoen is benodigd voor project “Lange Eendrachtsweg”. Dit project wordt verder uitgewerkt. Het overgebleven saldo is hiervoor toereikend. Indien de lasten lager uitvallen vloeien deze middelen terug naar de algemene reserve. Communicatie Er vindt regelmatig overleg plaats met de grondeigenaren en direct omwonenden. Uiteraard worden zij geïnformeerd over het collegebesluit en het vervolgtraject.

Andere belanghebbenden en geïnteresseerden worden ook rechtstreeks geïnformeerd. De pers wordt geïnformeerd met een persbericht. Verder communiceren we het besluit via de gebruikelijke social media kanalen. Na besluitvorming door de gemeenteraad en Verenigde Vergadering in december communiceren we op dezelfde wijze (rechtstreeks informeren van direct betrokkenen, persbericht en social media). Aanvullend daarop plaatsen gemeente en waterschap een gezamenlijk bericht in de daarvoor bestemde rubrieken in het Kompas. Uitvoering Na besluitvorming in december van de V erenigde Vergadering en de gemeenteraad kan de voorbereiding van het project van start. Hierbij zal eerst een Samenwerkingsovereenkomst tussen beide partijen worden gesloten waarbij 1 van beide partijen als penvoerder zal optreden. Vervolgens wordt de ruimtelijke procedure opgestart, wordt het schetsontwerp uitgewerkt naar definitief ontwerp en starten de gesprekken voor de minnelijke grondverwerving. Dit alles is voorzien in 2022. Voor de ruimtelijke procedure is ongeveer een jaar doorlooptijd benodigd. De aanbesteding en uitvoering is vervolgens voorzien in 2023 en 2024. Hierbij is goede afstemming nodig met het provinciale project “rotonde A29-N487” in 2022/2023 en de renovatie van de Heinenoordtunnel in 2023/2024.

De weg is eigendom van het waterschap en blijft na uitvoering in beheer en onderhoud bij het waterschap. Bijlagen 1. Rapport ‘Varianten voor de Korteweg verkeerskundige analyse’ 2. 210323 Advies Kwaliteitsteam variantenstudie Korteweg 3. 2021-09 Overzichtstabel beoordeling varianten 4. 2021-09 Tabel aanleg- en verwervingskosten 5. 2021-09 Snelheidsregimes varianten 10/11

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard B.W. Silvis-de Heer secretaris

A.P.J. van Hemmen burgemeester

11/11