1. MPG 2025 Deel 1 Toelichting - DEF V20250526 - 1. MPG 2025 Deel 1 Toelichting

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025 (Deel 1 toelichting)

Vastgesteld door de gemeenteraad Hoeksche Waard op …, zaaknummer Z/25/xxxxx, besluit….

Inhoudsopgave 1. Inleiding

3

2. Beleidscyclus

3

3. Grondbeleid

4

4. Uitvoering grondbeleid

5

5. Risicomanagement

9

6. Prognose eindresultaten

11

28-5-2025

2

1. Inleiding Het doel van de Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) is het zichtbaar maken van de voortgang van de grondexploitaties en de financiële effecten ervan, separaat en in samenhang. Voor ontwikkelingen waarbij de gemeente een eigendomspositie heeft, wordt een grondexploitatie geopend. In de grondexploitatie worden per jaar de projectbegrotingen, de financiële transacties, de boekwaarde en het financiële resultaat opgesteld en verantwoord. De MPG geeft een beeld van alle gemeentelijke gebiedsontwikkelingen waarvoor een grondexploitatie is vastgesteld. Deze rapportage geeft per grondexploitatie inzicht in: • De mutaties van de boekwaarden in het verslagjaar; • De actualisatie van de ramingen en geprognosticeerde eindwaarde; • Het actuele risicoprofiel.

De MPG wordt door de raad vastgesteld. Deel 1 bevat een toelichting. Deze is openbaar. Deel 2 bevat detailinformatie van de grondexploitaties. Deze is geheim op basis van artikel 7.5 van de Wet Open Overheid. Bij openbaarheid van deze bijlage kunnen de financiële belangen van de gemeente worden geschaad. 2. Beleidscyclus De MPG wordt één keer per jaar, voorafgaand aan de jaarrekening, door het college ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Met het vaststellen van de MPG neemt de gemeenteraad ook een budgettair besluit. Naast de MPG wordt in de jaarrekening en de begroting de verplichte paragraaf grondbeleid opgenomen. Ook wordt bij de slotrapportage, aan de hand van de dan bekende gegevens, een voorlopige tussentijdse winst geraamd. Hiermee wordt getracht om grote mutaties bij de zomerrapportage en jaarrekening te voorkomen. In onderstaand schema 2.1 is globaal de planning en control cyclus voor de raad weergegeven.

Schema 2.1: jaarlijkse planning en control cyclus

Via de jaarrekening en de MPG wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde grondbeleid.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

3

3. Grondbeleid 3.1 Visie grondbeleid Op 9 juli 2024 is de nieuwe Nota Grondbeleid vastgesteld waarmee één grondbeleid geldt voor de gehele gemeente. De koers van deze nota is gericht op een dynamisch grondbeleid waarbij afhankelijk van de situatie in samenhang met de gewenste ambitie wordt ingezet op een actief, actief faciliterend of passief faciliterend grondbeleid. Bij de woningbouw is deze vooral (passief) faciliterend, waarbij de gemeente stuurt op een goede ruimtelijke ordening van plannen van derden. De gemeente is wel actief in het segment dat qua rendement minder aantrekkelijk is. Zo zijn er in 2023 en 2024 drie grondexploitaties geopend voor het realiseren van tijdelijke huisvesting voor statushouders, jongeren en alleenstaanden en een grondexploitatie voor het realiseren van uitsluitend sociale woningbouw. De woningen worden door HW Wonen gerealiseerd en geëxploiteerd. Onderdeel van een dynamisch grondbeleid is ook de mandatering van het college om (incidenteel) tot maximaal € 2,5 miljoen euro per begrotingsjaar strategische verwervingen te doen die een of meer ambities voor volkshuisvesting, mobiliteit en duurzaamheid helpen realiseren.

3.2 Trends en ontwikkelingen grondbeleid De woningmarkt heeft in 2024 een verdere dynamiek laten zien. De sterke prijsstijgingen en hypotheekrenteontwikkelingen van de afgelopen jaren hebben zich deels gestabiliseerd, maar de krapte op de woningmarkt is verder toegenomen. Door een combinatie van een beperkt woningaanbod, gestegen lonen en een verwachte lichte daling van de hypotheekrente in 2025, blijven de woningprijzen stijgen. Het aanbod blijft achter bij de vraag: de landelijke doelstelling van 100.000 nieuwe woningen per jaar is ook in 2024 niet gehaald, met slechts 82.000 opgeleverde woningen. In de Hoeksche Waard lopen momenteel zes woningbouw-grondexploitaties door, waarvan er slechts nog eentje een gronduitgifte betreft. Voor bedrijventerreinen blijft sprake van schaarste. De afname van investeringsvolumes en politieke maatregelen tegen ‘verdozing’, in combinatie met hoge bouwkosten en beperkingen op het elektriciteitsnetwerk, zorgen ervoor dat de prijzen op toplocaties verder stijgen. In de Hoeksche Waard is eind 2023 het laatste bedrijfskavel verkocht. Voorlopig staan geen nieuwe uitgiftes gepland.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

4

4. Uitvoering grondbeleid Voor het (financieel) verantwoorden van de gebiedsontwikkelingen wordt aangesloten bij de uitgangspunten van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten, hierna BBV. Voor de gebiedsontwikkelingen die in uitvoering zijn, zijn eerder door de Raad grondexploitatiecomplexen vastgesteld. Deze lopende grondexploitaties worden jaarlijks per 1 januari geactualiseerd waarover in deze MPG wordt gerapporteerd. 4.1 Aanpak actualisatie grondexploitaties Voor de locaties waar wij een actief grondbeleid voeren, stellen we een grondexploitatie op. Voor het actualiseren van de grondexploitaties worden alle gehanteerde uitgangspunten opnieuw getoetst op houdbaarheid. Dit is een samenwerking tussen de projectleiders en betrokkenen van de teams Projecten RO, Projecten Civiel, Grondzaken en Financiën (Financieel Advies). Budgetten waarover nog geen overeenkomsten zijn gesloten (door het ontbreken van een aanbesteding of een koop-realisatieovereenkomst) worden geactualiseerd aan de hand van inflatiecijfers van 2024 en sluiten zo aan op het huidige prijspeil van 1-1-2025. De inflatie in de GWW-sector bedroeg 2,096% over 2024 (CBS Statline). Voor de komende jaren wordt echter weer een oplopende stijging verwacht.

Voor grondexploitaties die vanaf 1-1-2025 doorlopen (2025 en verder) hanteren wij voor het ramen van kosten en opbrengsten de volgende rekenparameters, waarover het College op 18 februari 2025 heeft besloten: • • •

Kostenstijging: 5,0% Opbrengststijging woningbouwkavels: 3,0% Opbrengststijging bedrijfskavels: 1,0%

Deze parameters zijn op basis van een bureaustudie tot stand gekomen. De Outlook Grondexploitaties 2025 van bureau Metafoor is daarbij de belangrijkste bron. Deze wordt door veel gemeenten geraadpleegd, omdat hierin de meest recente jaarstatistieken (metingen, terugkijkend) en prognoses (vooruitkijkend) van toonaangevende instanties zoals CBS Statline, Kadaster, NVM en BDB Bouwkostendata zijn gebundeld. Het te hanteren reken-rentepercentage bedraagt 0,503% en wordt, zoals voorgeschreven in het BBV, door team Financiën berekend op basis van de reguliere omslagrente over 2024. In algemene zin geldt dat voor het bepalen van de grondprijzen voor woningbouw deze marktconform en residueel worden vastgesteld. Uitzondering hierop vormen sociale huurwoningen, waarvoor de gemeente een verlaagde grondprijs hanteert, wat wettelijk is toegestaan.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

5

De in 2025 doorlopende grondexploitaties betreffen de volgende projecten: • • • • • •

Land van Essche III te Strijen: alle gronden verkocht. Goudswaard Noordoost: alle gronden verkocht. Tijdelijke huisvesting Numansdorp: alle gronden verkocht. Tijdelijke huisvesting Goudswaard: alle gronden verkocht. Fazant 5 te Maasdam: alle gronden verkocht. Tijdelijke huisvesting Lindenhoeve te Oud-Beijerland: gronden worden in een huurafhankelijk recht van opstal uitgegeven.

Voor nieuw te openen grondexploitaties (naar verwachting Goudswaard Oost Zuidelijk deel en De Vijf Schelpen in Mijnsheerenland) zal waar nodig een onafhankelijke taxateur de uitgifteprijs vaststellen. Hierbij wordt rekening gehouden met de verwachte stijging van de grondprijzen en de actuele marktomstandigheden. In de met ontwikkelende partijen gesloten overeenkomsten zijn de voorwaarden voor de te ontwikkelen gebieden vastgelegd, waaronder het bouwprogramma en de openbare inrichting. 4.2 Openen en sluiten van grondexploitaties Het BBV geeft aan dat gemeentelijke grondexploitaties door de Raad worden geopend of gesloten. Dit komt voort uit het budgetrecht van de Raad. Het betreft immers een financiële vertaling van de inzet van middelen voor een gebiedsontwikkeling.

Om een grondexploitatie te kunnen openen is het van belang dat de stedenbouwkundige randvoorwaarden duidelijk zijn en sprake is van een goede ruimtelijke ordening, waarbij omgevingsaspecten zijn afgewogen. In het afgelopen jaar zijn er 3 nieuwe grondexploitaties geopend, te weten: Tijdelijke huisvesting Goudswaard, Fazant 5 Maasdam en Tijdelijke huisvesting Lindenhoeve in Oud-Beijerland. Per 31 december 2024 zijn er geen grondexploitaties administratief afgesloten. Bij het openen van de grondexploitatie Tijdelijke huisvesting Numansdorp en Goudswaard was de verwachting dat deze konden worden afgesloten per 31-12-24. Door de uitloop van het woonrijp maken bij Goudswaard zal deze naar verwachting in 2025 worden afgesloten.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

6

4.3 Stand van zaken lopende grondexploitaties Per 1 januari 2025 zijn er zes grondexploitaties actief en daarvan wordt in deze paragraaf per grondexploitatie een beknopte (kwalitatieve) beschrijving gegeven over de stand van zaken. In deel 2 van dit MPG wordt per grondexploitatie een financieel detailoverzicht gegeven van het project. Dat is een separate bijlage omwille van de geheimhouding. Van de in 2025 doorlopende grondexploitaties is in onderstaande tabel 4.3 het verwachte jaar van afsluiten opgenomen. Hier is te zien dat in 2025 naar verwachting twee grondexploitaties kunnen worden afgesloten, namelijk Tijdelijke huisvesting Goudswaard en Fazant 5 Maasdam. Prognose afsl uiten grondexpl oitaties Pro ject

Ja a r

Land van Essche III Strijen

2026

Uitbreiding Goudswaard Noordoost

2027

T ijdel ijke huisvesting Numansdorp

2040

T ijdel ijke huisvesting Goudswaard

2025

Fazant Maasdam

2025

T ijdel ijke huisvesting Lindenhoeve

2037

Tabel 4.3: Prognose jaar van afsluiten grondexploitaties

Land van Essche III Strijen Deze ontwikkellocatie ligt aan de zuidkant van Strijen tussen de Schenkeldijk en de Randweg. Per 1 januari 2020 is de grondexploitatie vastgesteld en op 19 april 2022 is tussen de gemeente en BO Wonen (Schenkeldijk Ontwikkeling BV) een overeenkomst gesloten voor de grondverkoop en de voorwaarden voor de realisatie van 155 woningen. In 2024 zijn alle woningen verkocht, is het plangebied bouwrijp gemaakt en is begonnen met de bouw van de woningen. In oktober 2024 is bijna een derde van de koopsom voldaan, de betaling van het resterend deel van de koopsom is in maart 2025 gepland. De woningbouw is gestart in 2024 en de oplevering van de laatste woningen is gepland in 2026. Daarbij is er van uitgegaan dat ook in 2026 het woonrijp maken voltooid wordt en het openbaar gebied aan de gemeente wordt overgedragen. Deze planning loopt ongeveer twee jaar achter op de oorspronkelijke planning. Redenen zijn een langere voorbelasting, aanpassingen van het woningbouwprogramma mede ten behoeve van het achteraf inpassen van sociale huurwoningen, en aanvullend archeologisch onderzoek.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

7

Uitbreiding Goudswaard Noordoost Het bestemmingsplan is in december 2020 vastgesteld en onherroepelijk. Het bouwrijp maken heeft in 2021 plaatsgevonden. In 2021 is een tenderprocedure doorlopen, wat tot een kooprealisatie-overeenkomst heeft geleid met een ontwikkelaar die in 2022 de gronden heeft afgenomen. Het project omvat de bouw van 24 of 26 woningen in verschillende categorieën. De verkoop van de woningen verloopt al enkele jaren moeizaam, vooral in de duurste categorie (vrijstaande woningen). Daarom wordt overwogen om aan de noordrand de dure woningen te vervangen door een groter aantal minder dure woningen. Het precieze aantal en type woningen is nog in studie en hiervoor dient nog een ruimtelijke procedure gestart te worden. Dit leidt wederom tot vertraging, de einddatum is nu bepaald op eind 2027. Daar staat tegenover dat in 2024 is begonnen met de bouw van de eerste woningen. Ondanks het extra jaar konden de plankosten gelijk gehouden worden, de vertraging is enkel in tijd maar de (ambtelijke) inzet wordt verspreid maar niet verhoogd. Tijdelijke huisvesting Numansdorp De locatie ligt in het oosten van Numansdorp aan het noordelijk gedeelte van de Wethouder Van der Veldenweg. De tijdelijke huisvesting bestaande uit 40 wooneenheden is gelegen in de zuidelijke helft van de locatie, de noordelijke helft wordt ingericht als park met een speeltuin en een boomgaard.

De grond is verkocht aan HW Wonen waarbij de gemeente zorgdraagt voor het bouw- en woonrijp maken. Naast de grondopbrengst ontvangt de gemeente in 2024 ook een bijdrage voor de kosten van het woonrijp maken. De totale kosten vallen echter hoger uit zodat de grondexploitatie met een nadelig resultaat zal sluiten. Dit was ingecalculeerd en is door de gemeenteraad bij de vaststelling van de grondexploitatie geaccepteerd. In de grondexploitatie is ook een risicobedrag opgenomen in verband met een beroepsprocedure tegen de tijdelijke huisvesting. Inmiddels is de beroepsprocedure volledig doorlopen met goed gevolg. Met HW Wonen is ook overeengekomen de verkochte grond na 15 jaar exploitatie terug te kopen tegen dezelfde prijs als de verkoopprijs. In de grondexploitatie is een voorziening opgenomen in 2040 om deze terugkoop te bekostigen. Dit resulteert in een negatiever resultaat dan beoogd, hiervoor doen wij een storting in de verliesvoorzieningen grexen. In beginsel houden wij hierom de grondexploitatie open tot en met de terugkoop. In 2025 zal onderzocht worden of het administratief/juridisch mogelijk is de grondexploitatie eerder te sluiten. Het terrein is bouwrijp en alle wooneenheden zijn door HW Wonen geplaatst. De inrichting en afwerking van het terrein worden in de het begin van dit jaar afgerond waarna gestart zal worden met het achterliggende park.

De verwachting is de bouwactiviteiten worden afgerond in 2025.

Tijdelijke huisvesting Goudswaard De locatie ligt in het oosten van Goudswaard net tegen de woningbouwlocatie Goudswaard Noordoost aan. Door HW Wonen zijn hier 20 wooneenheden geplaatst en net als bij Numansdorp is daarvoor grond van de gemeente gekocht. De gemeente zorgt voor het bouw- en woonrijp maken en ontvangt naast de grondopbrengst aanvullend een bijdrage voor het woonrijp maken waarmee de grondexploitatie op een neutraal resultaat afsluit. De woningen zijn geplaatst en momenteel wordt het woonrijp maken afgerond. Begin 2025 worden de laatste speeltoestellen geplaats en zal de locatie beplant en ingezaaid worden. Naar verwachting kan deze grondexploitatie in 2025 afgesloten worden.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

8

Fazant 5 Maasdam Dit project voor elf sociale huurappartementen is gelegen op de locatie van de voormalige basisschool OBS De Pijler. Het bestemmingsplan is samen met de grondexploitatie in april 2024 definitief vastgesteld. In het najaar 2024 is gestart met de bouw van de appartementen zodat ongeveer eind 2025 de woningen opgeleverd kunnen worden. Na het woonrijp maken en de overdracht van het openbaar gebied aan beheer openbare ruimte kan de grondexploitatie per 31 december 2025 worden afgesloten, naar verwachting met een neutraal eindresultaat. Tijdelijke huisvesting Lindenhoeve Oud-Beijerland De locatie ligt in het centrum van Oud-Beijerland op de voormalige locatie van multifunctioneel centrum de Lindenhoeve. Op deze locatie zal HW Wonen 50 tijdelijke woningen realiseren. De gemeente maakt voor HW Wonen de grond bouw- en woonrijp waarna de grond zal worden uitgegeven in een huurafhankelijk recht van opstal.

De sloop van de huidige opstallen is in september 2024 gestart en in januari 2025 afgerond. Hierna is gestart met het woonrijp maken van de locatie. Vanwege leveringsproblemen zullen de tijdelijke woningen in kwartaal 3 of 4 van 2025 geplaatst worden en zal het woonrijp maken in kwartaal 1 van 2026 worden afgerond.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

9

5. Risicomanagement 5.1 Risico’s De risico’s die gepaard gaan met het bezit van gronden en de ontwikkeling daarvan worden door de gemeente onderkend. De belangrijkste risico’s, in algemene zin, die kunnen worden onderscheiden zijn: a. Renteschommelingen (lees: stijgingen) op de leenportefeuille; b. Afname marktbehoefte. Dit komt tot uitdrukking in kostenverhogingen verband houdend met plan- en programma aanpassingen, lagere opbrengsten en/of verlate opbrengsten; c. Toename kosten door inflatie; d. Toename kosten door tegenvallers bij de uitvoering van werken en werkzaamheden. Dit kan betrekking hebben op de omvang van een bodemsanering (grond, grondwater, asbest), schaarste van (verhardings)materialen, de gemeentelijke apparaatskosten, en/of achterstallig of extra onderhoud in verband met een langere doorlooptijd; e. Veranderende wet- en regelgeving met als gevolg bijvoorbeeld nieuwe of strengere milieuvoorschriften. Het ontwikkelpotentieel komt hiermee onder druk te staan, een gebied kan (tijdelijk) op slot komen te zitten omdat de limiet van de stikstofdeposities is bereikt. Op dit moment spelen binnen de lopende grexen vooral de volgende risico’s. • Het aspect beschreven onder b, afname marktbehoefte. Dit speelt tot op zekere hoogte een rol.

Sommige doorlopende grondexploitaties ondervinden in meer of mindere mate oponthoud, hetgeen is terug te lezen in paragraaf 4.3, deels ingegeven door de veranderende marktomstandigheden. • Het aspect genoemd onder c, de inflatie. Voor de GWW-sector heeft deze gepiekt in 2022 maar is in 2023 en 2024 afgenomen tot om en nabij de 5%. Voor Europese begrippen is dat nog te hoog, gezien de (langjarige) doelstelling van de ECB voor een inflatie van 2%. • Het aspect beschreven onder d, extra kosten voor werken en werkzaamheden van het gemeentelijk apparaat als gevolg van de lange(re) doorlooptijd en daaraan gekoppeld extra interne en externe uren van medewerkers (Land van Essche III, Goudswaard Noordoost). Géén risico momenteel voor de lopende grondexploitaties vormt het dynamisch grondbeleid dat sinds medio 2024 door de gemeenteraad is bekrachtigd. Bij grondexploitaties moet dan rekening worden gehouden met passende (extra) beheersmaatregelen, echter bij de lopende grondexploitaties speelt dat geen rol omdat de gronden inmiddels zijn verkocht en alle projecten zich in de uitvoeringsfase bevinden.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

10

5.2 Voorzienbare risico’s De voorzienbare risico’s zijn meegenomen bij het actualiseren van de grondexploitaties. Een voorbeeld is het indexeren van ramingen voor het bouw- en woonrijp maken met de gemeten inflatie (cijfers CBS) om te komen tot het huidige prijspeil per 1-1-2025. Het gaat in algemene zin om voorzienbare tegen- en meevallers met betrekking tot kosten en opbrengsten en de fasering hiervan in de tijd. De meest recente inzichten met betrekking tot contractvorming, planologie en planvorming (voorbereidingsprocedure en omgevingsaspecten) spelen hierbij ook een rol. De omvang van de voorzienbare risico’s worden in overleg met team projectleiding, team grondzaken en team civiel bepaald en verwerkt in de geactualiseerde grondexploitaties. Het saldo op eindwaarde van een specifiek project kan hierdoor positief of negatief wijzigen. Een verdienlocatie kan overgaan in een verlieslocatie (of andersom). Voor zover sprake is van een verlieslocatie (en een bijbehorend voorzienbaar tekort) wordt, conform de systematiek uit het ‘Besluit Begroting en Verantwoording’ (BBV), een verliesvoorziening getroffen. Deze verliesvoorziening wordt eenmaal per jaar, met de jaarrekening, aangepast aan de geactualiseerde verwachte eindwaarde. De verliesvoorziening dient ter dekking van het tekort op het moment dat het project wordt afgesloten.

De verliesvoorziening is dus een belangrijk onderdeel van het te voeren risicomanagement. Voor het verslagjaar 2024 is de specifieke situatie beschreven in paragraaf 6.3 van het volgende hoofdstuk. 5.3 Onvoorzienbare risico’s Naast de beschreven voorzienbare risico’s zijn er ook onvoorzienbare risico’s (onbenoemde en onbekende risico’s). Bij het bepalen van de verwachte eindwaarde van een grondexploitatie is hier nog geen rekening mee gehouden. De onvoorzienbare risico’s zijn berekend volgens de methodiek “impact x kans”. Deze risico’s worden meegenomen in het totale weerstandsvermogen van de gemeente. Momenteel zijn alle grondexploitaties in het stadium van uitvoering aangekomen, hetzij de bouwfase, hetzij de fase woonrijp maken, óf is het eindresultaat zodanig dat onvoorzienbare risico’s binnen de grondexploitaties opgevangen kunnen worden. De berekende risicobedragen konden grotendeels binnen de grondexploitaties zelf opgevangen worden. Enkel voor grondexploitatie “Land van Essche III” wordt een beroep gedaan op het weerstandsvermogen van de gemeente.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

11

6. Prognose eindresultaten 6.1 Samenvatting eindresultaten Voor de lopende grondexploitaties geeft de onderstaande tabel 6.1 inzicht in het totaal aan kosten en opbrengsten. Dat is de som van de gerealiseerde en de nog te realiseren kosten en opbrengsten, en daaruit volgend het verwachte exploitatieresultaat op eindwaarde. De eindwaarde geeft het resultaat weer aan het einde van het jaar (per 31 december) dat de grondexploitatie kan worden afgesloten. Een negatieve bedrag in de kolom ‘Resultaat’ geeft hier aan dat de opbrengsten de kosten overstijgen. Dit is dus een voordelig resultaat. Bezien vanuit het project leidt dit tot een negatieve boekwaarde. Bij elkaar leveren de lopende grondexploitaties voor de gemeente een verwacht nadelig saldo op van in totaal € 706.000. Prognose resul taten op eindwaarde Pro jecten in 2025

Ko s ten

Op b reng s ten

Res ul ta a t

Land van Essche III Strijen

€

6.502 €

-6.902 €

-400 voordel ig

Uitbreiding Goudswaard Noordoost

€

1.778 €

-1.868 €

-90 voordel ig

T ijdel ijke huisvesting Numansdorp

€

2.390 €

-1.190 €

T ijdel ijke huisvesting Goudswaard

€

847 €

-870 €

-23 voordel ig

Fazant Maasdam

€

344 €

-344 €

- 0 voordel ig

T ijdel ijke huisvesting Lindenhoeve

€

4.641 €

-4.620 €

21 nadel ig

T o ta a l ex p l o ita ties

€

16.501

€

- 15.794

€

1.199 nadel ig

706

na d el ig

Tabel 6.1: Resultaten grondexploitaties (bedragen x €1.000 euro) | Laatste 3 projecten vastgesteld in 2024.

6.2 Samenvatting ontwikkelingsprognose boekwaarden Elke grondexploitatie kent een boekwaarde die, afhankelijk van de gerealiseerde kosten en opbrengsten, per jaar fluctueert. De boekwaarde volgt grotendeels de begrote kosten en opbrengsten tenzij er onvoorziene omstandigheden optreden waardoor kosten en/of opbrengsten belangrijk wijzigen in omvang en/of in de tijd. Voorbeelden hiervan zijn de stikstof-uitspraak van enkele jaren gelden, de hoge inflatie als gevolg van onder andere de oorlog in Oekraïne en de gestegen lonen en salarissen, of een enkele bijzondere archeologische vondst. Vanwege de lage (reken)rente voor de gemeente is de invloed van de tijd, door de rentelast, op de ontwikkeling van de boekwaarde en eindwaarde relatief klein. In de volgende tabel 6.2 staat per grondexploitatie een overzicht van de boekwaarde-ontwikkeling vanaf het verslagjaar 2024 en van de resterende begrote kosten en opbrengsten voor 2025 en de jaren daarna, alsmede de resultaatverwachting (totale opbrengsten minus totale kosten).

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

12

V erl oop boekwaarde grondexpl oitaties Pro ject

Bo ekw a a rd e

Ko s ten

1- 1- 2024

2024

Op b reng s ten Bo ekw a a rd e 2024

W ins tneming

Bo ekw a a rd e na

2024

W ins tneming

31- 12- 2024

No g te rea l is eren ko s ten

V erw a chte

o p b reng s ten

eind w a a rd e

Land van Essche III Strijen

€

2.105 €

2.073 €

-6.066 €

-1.888 €

-335 €

-1.553 €

1.593 €

-440 €

-400 voordel ig

Uitbreiding Goudswaard Noordoost

€

-1.174 €

104 €

-3 €

-1.073 €

-30 €

-1.043 €

960 €

-7 €

-90 voordel ig

T ijdel ijke huisvesting Numansdorp

€

272 €

914 €

-1.125 €

61 €

-

€

61 €

1.204 €

-65 €

T ijdel ijke huisvesting Goudswaard

€

-

€

615 €

-664 €

-49 €

-32 €

-17 €

200 €

-205 €

-23 voordel ig

Fazant Maasdam

€

-

€

159 €

-277 €

-117 €

-

€

-117 €

184 €

-67 €

- 0 voordel ig

T ijdel ijke huisvesting Lindenhoeve

€

-

€

125 €

-71 €

54 €

-

€

54 €

4.516 €

-4.549 €

21 nadel ig

T o ta a l

€

1.203

€

- 397

€

8.657

- 5.334

3.989

€

- 8.206

€

- 3.014

€

- 2.617

€

€

€

1.199 nadel ig

706

Tabel 6.2: Verloop boekwaarden (bedragen x €1.000 euro) | Laatste 3 projecten vastgesteld in 2024.

6.3 Gerealiseerde winst- en verliesneming De berekening van (tussentijdse) winstnemingen, zoals opgenomen in bovenstaande tabel 6.2, is in de BBV nader omschreven. Deze methode wordt mede opgelegd om de resultaten van gemeenten onderling vergelijkbaar te maken. De methode staat bekend als de ‘percentage of completion’ (POC)-methode. De totale winstneming in 2024 bedraagt afgerond € 396.000 voor belasting. W instnemingen Pro ject

Bed ra g

Land van Essche III Strijen

€

-335

Uitbreiding Goudswaard Noordoost

€

-30

T ijdel ijke huisvesting Numansdorp

€

-

T ijdel ijke huisvesting Goudswaard

€

-32

Fazant Maasdam

€

-

T ijdel ijke huisvesting Lindenhoeve

€

-

T otaal

€

-396

Tabel 6.3.1: Winstnemingen (bedragen x €1.000 euro)

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

13

na d el ig

V erliesnemingen Project Land van Essche III Strijen Uitbreiding Goudswaard Noordoost Tijdelijke huisvesting Numansdorp Tijdelijke huisvesting Goudswaard Fazant Maasdam Tijdelijke huisvesting Lindenhoeve Totaal

Bedrag € € € € € € €

985 21 1.006

Tabel 6.3.2: Verliesnemingen (bedragen x €1.000 euro)

Voor zover grondexploitaties een verlies kennen, treft de gemeente een verliesvoorziening ter dekking van het voorzienbare tekort. De daadwerkelijke verliesneming wordt uitgesteld tot het moment dat een grondexploitatie wordt afgesloten. Zoals in paragraaf 4.3 en in de tabellen 6.1 en 6.2 is aangegeven sluiten de grondexploitaties Tijdelijke huisvesting Numansdorp en Tijdelijke huisvesting Lindenhoeve af met een nadelig resultaat. Bij Tijdelijke huisvesting Numansdorp valt het resultaat € 1.199.000 nadelig uit, dat is € 986.000 nadeliger dan vorig jaar was begroot. Reden is dat de in 2040 terug te kopen grond in de grondexploitatie is opgenomen. Eerder werd een melding in de financiële administratie als toereikend beschouwd. De grondexploitatie Tijdelijke huisvesting Lindenhoeve sluit naar verwachting af met een nadelig resultaat van ca. € 21.000. Vanwege deze nadelige resultaten is in de verliesvoorziening van de jaarrekening een mutatie van € 1.006.000 opgenomen, zie tabel 6.3.2. Voor de lopende grondexploitaties is er per saldo sprake van een totaal nadelig resultaat van afgerond € 794.000. Omwille van een vergelijkbare wijze van rapporteren is dit tot uitdrukking gebracht in onderstaande tabel 6.3.3. V erloop voorziening Omschrijv ing Stand per 1-1-2024 Onttrekking a.g.v. MPG 2025 Storting a.g.v. V astelling grex 2024 Storting a.g.v. MPG 2025 Stand per 31- 12- 2024

Bedrag

€

214

€ € € €

779 227 1.220

Tabel 6.3.3: Verloop voorziening (bedragen x €1.000 euro)

Overigens zijn lagere overheden per 1 januari 2016 verplicht vennootschapsbelasting (Vpb) te betalen over haar winst verkregen uit ondernemingsactiviteiten. Grondexploitaties vallen hier ook onder. Jaarlijks wordt daarom een deel van de winst, na verrekening met de verliezen, gereserveerd voor genoemde belasting. Bij de jaarrekening is vanwege de winst in 2024 een verplichting nodig voor de nog te betalen Vpb over 2024 ter hoogte van € 84.434,79.

28-5-2025

Meerjarenprognose Grondexploitaties 2025

14