Zeggenschap in uw dorp, wijk en buurt - uitnodiging collega's
Tekst van het document
Gewoon, Hilversum • Zeggenschap dichtbij Beste collega’s, Na de verkiezingen vormen Ankeveen, Breukeleveen, ’s-Graveland, Kortenhoef, Loosdrecht, Nederhorst den Berg en de Hilversumse wijken en buurten straks samen één gemeente. Ieder met een eigen identiteit, geschiedenis en behoeften. Onze fusie betekent wat Gewoon, Hilversum betreft niet dat alles hetzelfde moet worden of dat alle besluiten voortaan vanuit het raadhuis moeten worden genomen. Juist niet. Een grotere gemeente mag geen grotere afstand tot inwoners betekenen. Waar een keuze vooral een dorp, wijk of buurt raakt, willen we de invloed daarom zo dicht mogelijk bij die inwoners houden. Het vormen van onze nieuwe gemeente biedt de kans opnieuw na te denken over de vraag: “Waar gaat de gemeenteraad over en waar kunnen inwoners zelf meer zeggenschap krijgen over hun eigen dorp, wijk of buurt?”. Een eerste aanzet voor dit gesprek was het commissievoorstel Verkenning inrichten jaarvergadering voor buurten en dorpen, dat op 14 januari 2026 in de commissie Bestuur en Economie van Hilversum is besproken. Dit voorstel maakte reeds onderscheid tussen incidentele, projectgebonden participatie en structurele medezeggenschap. Als vervolg hierop neemt Gewoon, Hilversum het initiatief om medezeggenschap verder concreet te maken middels een Verordening Zeggenschap voor inwoners en ondernemers in dorpen, wijken en buurten.
Het uitgangspunt is eenvoudig: Gemeentebreed waar het moet. Lokaal waar het kan. We willen vooraf duidelijker maken waar de gemeenteraad, het college en de burgemeester over gaan én waar inwoners en ondernemers daadwerkelijk invloed kunnen krijgen op keuzes die vooral hun eigen omgeving raken. Ons eerste denkmodel bestaat uit vier instrumenten voor zeggenschap: informatierecht, adviesrecht en instemmingsrecht binnen wettelijke kaders, en initiatiefrecht. We zijn op dit idee gekomen door te kijken naar hoe (mede)zeggenschap op andere plekken in onze samenleving geborgd is, onder meer in de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Voor het concreet inrichten van zeggenschap in gemeente-context, denken we aan 1) een zeggenschapsmatrix waarin vooraf duidelijk wordt welk niveau bij welk soort onderwerp past, 2) aan de verbinding van zeggenschap en gebiedsagenda’s en 3) aan jaarlijkse openbare dorps- en wijkvergaderingen. Die lokale vergaderingen zijn primair een rechtstreeks gesprek tussen inwoners en ondernemers uit het gebied en het college. Daarnaast stellen we als vierde element een jaarlijkse Brede Kernenvergadering voor, waarin inwoners, ondernemers uit dorpen/buurten, raad en college samen spreken over gebiedsoverstijgende onderwerpen, ervaringen met lokale zeggenschap en de uitvoering van gemaakte afspraken.
Uitgerekend het onderwerp zeggenschap moet wat ons betreft geen plan van één partij worden. Als we de lokale democratie van onze nieuwe gemeente opnieuw inrichten, willen we dat vanaf het begin samen met andere fracties doen. Daarom nodigen we jullie uit om mee te denken en mee te bouwen. Niet alleen over de vraag óf we meer zeggenschap dichtbij willen organiseren, maar zeker ook over de vorm: Gewoon, Hilversum • Zeggenschap dichtbij - Wat moet absoluut in zo’n verordening staan en wat leent zich er niet voor? - Waar liggen voor jullie grenzen? - Welke onderwerpen moeten nadrukkelijk bij de gemeenteraad blijven? Welke keuzes kunnen juist dichter bij dorp, wijk of buurt worden gelegd? - Hoe zwaar moet de stem van een gebied kunnen wegen? - En hoe zorgen we ervoor dat niet alleen de mensen die altijd al naar participatieavonden komen worden bereikt, maar ook jongeren, ondernemers en inwoners die minder snel zelf naar voren stappen? We willen nadrukkelijk ook de gemeenteraad van Wijdemeren bij dit proces betrekken. De toekomstige regeling raakt immers rechtstreeks aan de positie van Ankeveen, Breukeleveen, ’s-Graveland, Kortenhoef, Loosdrecht en Nederhorst den Berg. Over de toekomstige positie van deze dorpen willen we niet praten zonder hun huidige volksvertegenwoordigers daarbij te betrekken.
We hebben inmiddels een eerste commissievoorstel en een voorlopige zeggenschapsmatrix opgesteld. Die stukken zijn geen eindproduct, maar een uitnodiging tot het gesprek. We hopen daarom dat jullie willen meedenken, aanvullen, tegenspreken en verbeteren. Want als we inwoners en ondernemers meer zeggenschap willen geven, begint dat wat ons betreft ook bij een gemeenteraad die samen durft na te denken over hoe die nieuwe lokale democratie eruit moet zien. Met vriendelijke groet, Gewoon, Hilversum Haitske van de Linde, Regie Redmeijer, Collin Majoor en Gert-Jan van Nispen