Verstedelijkingsconcept MRA versie 3 - Raadvoorstel

VOORSTEL zaaknummer:

1076945

afdelingsnaam:

Directie

steller:

Eric Bakker

telefoonnummer

035 629 2085

onderwerp:

Verstedelijkingsconcept MRA versie 3

Voorstel 1. 2.

3.

Het verstedelijkingsconcept van de MRA (bijlage 2) te onderschrijven. Na het vaststellen van het verstedelijkingsconcept (wat kan na onderschrijven door alle raden en staten van de MRA partijen) door het Rijk in afstemming met de MRA het verstedelijkingsconcept te hanteren als input voor op lokaal en regionaal niveau op te stellen beleid, waar passend in de eigen Omgevingsvisie, dan wel door middel van andere instrumenten. In te stemmen met het uitsturen van bijgevoegde brief namens alle gemeenten in de Gooi en Vechtstreek (bijlage 3) door de Regio G&V, waarin de MRA wordt opgeroepen in de gesprekken met het Rijk (verder) in te zetten op het verkrijgen van rijkstoezeggingen op meer betrokkenheid bij de opgaven mobiliteit, Hilversum Mediacampus en landschap.

Titel

Toelichting

BEELDVORMING

Verstedelijkingsconcept MRA: wensen, opvattingen en bedenkingen

Gemeenten en provincies in de Metropoolregio Amsterdam hebben tot 12 juli 2021 de tijd om een zienswijze in te dienen op het verstedelijkings-concept MRA

-

-

Verstedelijkingsconcept MRA: verzoek tot onderschrijven

Gemeenten en provincies in de Metropoolregio Amsterdam hebben tot 11 februari 2021 de tijd om het verstedelijkingsconcept MRA te onderschrijven

-

RIB 2020-07 van 19 februari 2020 inzake de verstedelijkingsstrategie Een informatiesessie van de regio Gooi en Vechtstreek op 29 september 2020. Een BVS op 27 oktober 2020 over bovenregionale trajecten, waaronder de verstedelijkingsstrategie Een informatiebrief van de MRA van 31 maart 2021 Een informatiesessie van de MRA van 19 april 2021 Commissie RO&W 30 juni 2021 Zienswijzenreactie gemeenten Gooi en Vechtstreek juli 2021 Informatiebrief en stukken van de MRA dd 8 november 2021

OORDEELSVORMING

BESLUITVORMING

Commissie RO&W 1 juli 2021

Raad 6 juli 2021 Amendement A21116 Motie M21-114

Raadscommissie januari 2021

Raad 2 februari 2021

Samenvatting

Op 8 november zijn de gemeenteraden in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) via de informatiebrief “Verstedelijkingsstrategie 2030/2050 Metropoolregio Amsterdam: verzoek tot instemmen met het Verstedelijkingsconcept MRA”, gevraagd om het verstedelijkingsconcept MRA versie 3 te onderschrijven en dit te doen voor 11 februari 2022. De gemeenteraad van Hilversum heeft op 8 juli 2021 een zienswijze opgesteld op het ‘verstedelijkingsconcept versie 2’ (bijlage 6) en die als onderdeel van de regionale zienswijze uit Gooi en Vechtstreek ingebracht. De Hilversumse en regionale zienswijzen zijn voor het overgrote deel overgenomen en verwerkt in het nu voorliggende verstedelijkingsconcept. Het verstedelijkingsconcept sluit goed aan bij het door de raad vastgestelde beleid en ambities en zekert Rijksbetrokkenheid bij enkele grote opgaven voor Hilversum en de regio. In een brief wordt extra aandacht gevraagd voor de onderwerpen mobiliteit, Hilversum Mediacampus en landschap. De gemeenteraad kan bij de Omgevingsvisie besluiten over een eventuele doorwerking van het verstedelijkingsconcept in lokaal beleid.

Inleiding

Het Rijk en de Metropoolregio Amsterdam willen gezamenlijk afspraken maken over de ontwikkeling van de MRA op middellange en lange termijn. Daartoe werken zij sinds 2019 samen aan een integrale verstedelijkingsstrategie voor de MRA, uiteindelijke bestaande uit een verstedelijkingsconcept, fasering en investeringsstrategie. De verstedelijkingsstrategie is de gebiedsgerichte uitwerking van de nationale Omgevingsvisie voor de MRA, zal worden opgenomen in de Omgevingsagenda Noordwest Nederland en vormt daarmee de basis voor de uitvoeringsagenda voor de samenwerking tussen Rijk en Regio. Het verstedelijkingsconcept vormt de inhoudelijke basis. De fasering en investeringsstrategie zijn bestuurlijke uitvoeringsafspraken. De democratische legitimering ligt bij het Rijk voor wat betreft de uitvoering en investeringen uit de Nationale Omgevingsvisie en de rijksbegroting en bij gemeenteraden en Provinciale Staten waar het gaat om hun ruimtelijke en financiële bevoegdheden. Het grote aantal betrokkenen (het Rijk, twee provincies, een vervoerregio en 32 gemeenten) en de inhoud maken dat de voorbereiding en besluitvorming veelomvattend en organisatorisch uitdagend is. Op 6 juli 2021 heeft u het verstedelijkingsconcept versie 2 uitgebreid besproken en wensen en opvattingen vastgesteld.

De wensen en opvattingen zijn verwerkt in een definitief concept: versie 3, inclusief een fasering op hoofdlijnen. Alle raden en staten in de MRA wordt gevraagd dit concept nu te onderschrijven. Wij stellen u voor dat te doen.

Argumenten

1.1 Het regionale portefeuillehouderoverleg Fysiek Domein adviseert positief Door de portefeuillehouders uit het portefeuillehouderoverleg Fysiek Domein van de regio Gooi en Vechtstreek is de besluitvorming over het verstedelijkingsconcept medio november 2021 afgestemd en beoordeeld vanuit regionaal perspectief. Alle colleges zullen de(zelfde) geformuleerde besluiten aan de raden voorleggen. Ter voorbereiding is een concept-raadsvoorstel door de regio Gooi en Vechtstreek opgesteld, dat in bijlage 1 integraal is opgenomen. 1.2 Het verstedelijkingsconcept sluit goed aan bij het door de raad vastgestelde beleid en ambities en zekert Rijksbetrokkenheid Het verstedelijkingconcept geeft een reëel beeld van de uitgangspositie, ambities, beleid en door de gemeenteraad vastgestelde gebiedsontwikkelingen in de gemeente Hilversum, als onderdeel van de regio Gooi en Vechtstreek. De evenwichtige ontwikkeling van de MRA als ‘meerkernige (poly-

centrische) metropool met een veilige leefomgeving, van grote klasse en met een menselijke maat’ geeft regio’s en steden de mogelijkheid om aan te sluiten op de manier die hen past. In het verstedelijkingsconcept zien wij veel aandacht voor de thema’s wonen, werken, mobiliteit, ecologie, duurzaamheid en landschap. Wij zijn positief over de verbeteringen en uitbreidingen (zie argument 1.4) en zien onze bestuurlijke inzet sinds 2019 terug. In de regio Gooi en Vechtstreek zijn geen fundamentele ‘keuzevraagstukken’ geagendeerd of nieuwe ambities geformuleerd. Wél zijn bestaande opgaven en ambities die vragen om samenwerking met/investeringen door Rijk en provincie opgenomen en vertaald in de integrale gebiedsuitwerking voor Gooi en Vechtstreek. Door dit te doen, zekert het verstedelijkingconcept rijksbetrokkenheid bij de volgende onderwerpen (voor ‘gebiedsgerichte afspraken Rijk-regio’): - Integrale aanpak watersysteem - Functioneren A1 en A27 als onderdeel multimodaal toekomstbeeld 2040 - Integrale ontwikkeling stadshart Hilversum, in lijn met RIB 2021-75 (stadshart) - Toekomstbestendig en ecologisch veerkrachtig groene hart (cultuurlandschappen) Mogelijk leidt dit op termijn tot nieuwe financiële mogelijkheden en nader uit te werken (en te besluiten) uitvoeringsafspraken en overeenkomsten. Zie ook argument 1.4.

Als onderwerpen voor regionale inzet zijn genoemd: - Versterken economisch profiel GenV op media en gezondheid en vrijetijdseconomie en verdienvermogen media industrie (AI en mediacampus) - Behoud praktijkgeschoolde werkgelegenheid - Woonwerkrelaties Utrecht, Amersfoort, Amsterdam en Flevoland (HOV en fiets) - Behoud leefbaarheid kleine kernen In een aanvullende brief aan de MRA wordt getracht het onderwerp AI en Mediacampus alsnog onderdeel te maken van de Rijks-regioafspraken. Dit is het belang van de verdere economische ontwikkeling van Hilversum. Zie verder argument 3.1 1.3 De wensen en bedenkingen van de raad van Hilversum zijn grotendeel verwerkt in het verstedelijkingsconcept Bijlage 6 bevat uw zienswijze op het verstedelijkingsconcept versie 2 d.d. 8 juli 2021. Uit het verstedelijkingsconcept (bijlage 2) en de nota van beantwoording (bijlage 5) blijkt dat alle punten zijn overgenomen, met uitzondering van de punten 3 (gedeeltelijk) en 4, die vragen om een zienswijzeprocedure voor de fasering en investeringsstrategie en tijd voor regionale afstemming. Het nu voorliggende verstedelijkingsconcept bevat een fasering op hoofdlijnen die nu ter besluitvorming wordt voorgelegd.

De MRA ziet regionale afstemming, bijvoorbeeld over investeringsafspraken, als zaak van de dagelijkse besturen, die er zelf verantwoordelijk voor zijn om raden en staten waar nodig in positie te brengen. Dit is naar oordeel van het college een begrijpelijke lijn. T.a.v. punt 4 is de situatie dat er in november 2021 geen BO MIRT plaats heeft gevonden. Wij hebben dit punt onder argument 1.5 verder toegelicht. 1.4 Het verstedelijkingsconcept is verbeterd Onder meer door onze zienswijze vanuit de regio Gooi en Vechtstreek staan de onderwerpen landschap, groene zones, landschaps- en natuur-inclusieve ontwikkeling, het uitbouwen van een MRA dekkende recreatieve structuur en de mobiliteit (A1, Gooicorridor) nadrukkelijker in het verstedelijkingsconcept, net als het verbeteren van de woonwerkbalans. Het heeft soms geleid tot een gewijzigde kaartbeelden ten opzichte van het vorige concept. Zo viel het het college op dat op pagina’s 54 en 91 van bijlage 2 bij de kaartbeelden ‘klimaatbestendig, recreatief en cultureel waardevol landschap ‘ ter hoogte van de Utrechtse Heuvelrug nu een aanduiding ‘transitie

beplanting’ is opgenomen. Navraag leert dat dit niet als ‘plan’ moet worden gezien, maar als onderdeel van het vraagstuk van een houdbaar ecologisch en watersysteem in Gooi en Vechtstreek. Watervoorziening en natuur staan zowel in het hoge als het lage gedeelte van de Gooi en Vechtstreek onder druk door verdroging in de Heuvelrug (p. 92 van bijlage 2 e.v.). Beplanting is een van de manieren om daarmee om te gaan. Het verdient aanbeveling de kaartbeelden altijd in combinatie met de toelichting te lezen. In de aanvullende teksten en analyses over maatschappelijke opgaven (sociaal maatschappelijk en het verder uitgeschreven economisch ontwikkelperspectief) zijn Gooi en Vechtstreek en Hilversum beter in beeld. Het is positief dat de uitgangspositie van Gooi en Vechtstreek op het thema ‘gezondheid’ goed is en geen nieuwe opgaven aan het licht brengt. De aanvullende aandacht voor hittestress en bodemdaling in onze regio is terecht. Hilversum Noordoost en Oost zijn in de analyses over kansengelijkheid als ‘overige aandachtsgebieden’ voor stedelijke vernieuwing in beeld (zie de kaart op p. 45 van bijlage 2), zeker op plekken waar bebouwing gezien de bouwkundige staat vraagt om vernieuwing/renovatie.

Kansengelijkheid gaat in de verstedelijkingsstrategie over het vernieuwen van woningen, duurzaamheid, gezondheid, klimaatadaptatie, nabijheid van voorzieningen, passende werkgelegenheid, lokaal ondernemerschap en het voorkomen van vervoers- en energiearmoede. Uit de analyse blijken – in lijn met ons eigen beeld - geen acute vraagstukken in Hilversum, maar is er in het kader van mogelijke toekomstige stedelijke vernieuwing wel een haakje voor toekomstige Rijksbetrokkenheid als Hilversum daartoe aanleiding ziet. Dat is positief. 1.5 Het onderschrijven van het verstedelijkingsconcept leidt niet automatisch tot uitvoeringsafspraken of het aangaan van (contractuele) verplichtingen door de gemeente. De gemeenteraad heeft bij de behandeling van verstedelijkingsconcept versie 2 motie M21-114 ‘scope investeringsvoorstellen MRA Verstedelijkingsstrategie’ aangenomen, die ziet op het betrekken van de raad bij investeringsvoorstellen waarvoor de raad nog geen kaders heeft gesteld. Het verstedelijkingsconcept bevat een fasering voor de uitvoering op hoofdlijnen, maar nog geen investeringsafspraken. Die worden in 2022 als ‘investeringsstrategie’ verder voorbereid door Rijk en MRA na het vaststellen van het verstedelijkingsconcept.

In de fasering staat nu voor Gooi en Vechtstreek: - Uitvoering stadshart Hilversum tot 2030 - Watersysteem Gooi en Vechtstreek - Buitenpoort Bussum Zuid - Waterkwaliteit Gooimeer Zou een van deze onderwerpen vragen om financiële inzet door de gemeente Hilversum buiten de kaders van de raad, dan vindt daar apart besluitvorming over plaats. Waar nodig, brengt het college de gemeenteraad dan in positie. Op deze manier vullen wij Motie M21-114 in. 2.1 De raad kan bij de Omgevingsvisie besluiten over een eventuele doorwerking van het verstedelijkingsconcept in lokaal beleid Met het onderschrijven van het verstedelijkingsconcept spreken alle partijen een intentie uit deze gezamenlijke koers voor de regio te willen vertalen in toekomstige eigen beleidsinstrumenten. In Hilversum besluiten we daarover bij of na het vaststellen van de Omgevingsvisie. Het onderschrijven van het verstedelijkingsconcept kadert het gesprek over de toekomst van Hilversum daarom niet in. In regionaal verband besluit de gemeenteraad over eventuele doorwerking in het regionaal beleid als eerste bij de (nieuwe) Regionale Samenwerkingsagenda.

3.1 Met het verstedelijkingsconcept worden ambities, beleid en projecten waarvoor rijkssteun nodig is op een goede wijze onder de aandacht van het Rijk gebracht, maar extra aandacht is nodig voor specifieke onderwerpen In de brief van de regio Gooi en Vechtstreek (bijlage 2) wordt de MRA gevraagd zich in te zetten voor het verkrijgen van meer rijksbetrokkenheid bij de opgaven mobiliteit, Hilversum Mediacampus en landschap. Dat is in het belang van Hilversum en de regio Gooi en Vechtstreek.

Kanttekeningen

1.1 De titel ‘verstedelijkingsconcept’ doet geen recht aan de inhoud Het verstedelijkingsconcept is de basis voor de Omgevingsagenda Noordwest Nederland. Wij zijn van mening dat de titel geen recht doet aan de inhoud, aangezien in de polycentrische benadering verschillende gebieden verschillend tot verdere ontwikkeling komen. Er is niet op alle plaatsen sprake van ‘verstedelijking’. Bijvoorbeeld in Hilversum en de regio Gooi en Vechtstreek. Wij stellen daarom voor in de regionaal uit te sturen brief aan de MRA (bijlage 3) te suggereren de titel te veranderen van ‘verstedelijkingsconcept/strategie’ naar ‘ruimtelijk-economisch concept/strategie’.

Financiën, middelen & capaciteit

Dit voorstel heeft geen financiële of organisatorische consequenties.

Uitvoering

Dit Verstedelijkingsconcept (inclusief de fasering op hoofdlijnen) vormt de inhoudelijke basis voor de Verstedelijkingsstrategie. Na het onderschrijven door raden en staten, zullen Rijk en MRA in 2022 gaan werken aan een ‘verstedelijkingsakkoord’ en een ‘uitvoeringsprogramma’. Het proces daartoe is nog niet concreet vastgesteld. In het voorjaar van 2022 volgt hierover nader bericht. Het Rijk neemt de verstedelijkingsstrategie uiteindelijk op in de Omgevingsagenda Noordwest Nederland als uitwerking van de Nationale Omgevingsvisie en daarmee in het rijksbeleid. Binnen de MRA zal het verstedelijkingsconcept doorwerken in de relevante uitvoeringslijnen en de MRA agenda. Interbestuurlijke afstemming over nadere democratische besluiten en uitvoering daarvan op de diverse bestuursniveaus blijft ook daarna essentieel. Het college houdt daarbij vinger aan de pols.

Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris, de burgemeester,

W. Groot, wnd.

Bijlage(n) 1) 2) 3) 4) 5) 6)

P.I. Broertjes

Toelichting regio Gooi en Vechtstreek Verstedelijkingsconcept 3 Concept brief regio GenV aan MRA Aanbiedingsbrief MRA verstedelijkingsconcept 3 aan raden en staten Nota van beantwoording op verstedelijkingsconcept versie 2 Verstedelijkingsstrategie zienswijze Hilversum juli 2021