Verslag raadsvergadering d.d. 14 mei 2025

Wat betreft de tunnelverbreding was het bouwblok in een eerder ontwerp dichter op de tunnelmond geprojecteerd. In het nu voorliggende voorstel wijkt dat verder van de tunnelmond af, waardoor het beter Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

19

mogelijk blijft om de tunnel te verbreden. Er is negen meter aan speelruimte, wat best veel is. Hij ontraadt amendement A 25-35. Motie M 25-29 omarmt hij, maar wel met de volgende kanttekeningen. Eerder is met NS en ProRail over de uitvoerbaarheid en mogelijkheden gesproken. Daarbij is het gegaan over een splitsing voor de korte en lange termijn. De lange termijn gaat over tien tot twintig jaar, waarbij middelen moeten worden verzameld, die momenteel niet voorhanden zijn. Ook gelden er dan andere prioriteiten. Station Hilversum staat niet bovenaan de prioriteitenlijst en krijgt daardoor geen financiële middelen. Wel is het op korte termijn mogelijk te bezien of OV-poortjes te verplaatsen zijn. Daarover wil hij graag het gesprek aangaan. Reizigersaantallen nemen in de toekomst toe, zodat uitbreiding van de stationshal aan beide zijden nodig is, waarop al wordt geanticipeerd in gebouw A. De heer VONK vraagt om te garanderen dat mensen niet hun woning uitgezet hoeven te worden om de tunnel te verbreden. De heer GÖBBELS (wethouder) antwoordt dat negen meter ruimte tussen de bouwblokken voldoende is om een verbreding te realiseren. De ruimte in de fietstunnel betreft een ander deel van het traject, bedraagt 1,5 meter, kostte destijds € 15 miljoen en die schatting behoeft actualisatie.

Er zitten geen woningen in de weg om een verbreding tegen te houden, waarvoor negen meter voldoende is. De heer NANNINGA vraagt of verbreding van de fietstunnel een nieuw punt is. De heer GÖBBELS (wethouder) gaat het om twee elementen. Ten eerste dat er komend uit de tunnel voldoende ruimte is om te anticiperen op meer volume. Dat is het nieuwe element in de discussie en het antwoord op die vraag luidt bevestigend. Anticiperen vindt plaats door de bouwblokken zodanig te situeren dat er voldoende ruimte overblijft. Een ander element betreft de eerdere discussie met NS en ProRail om een voetgangersstroom te verplaatsen naar het stationsgebouw. De heer LAHAISE wijst op de zienswijze van ProRail om de stationswand niet dicht te zetten met bebouwing. Door de hoogte van de gebouwen ontstaat een goot. Als de tunnel wordt verbreed zal men daardoor een veel langere tunnelbeleving ervaren. De heer GÖBBELS (wethouder) reageert dat de huidige tunnel wordt afgevlakt, waardoor een andere beleving ontstaat door een lager hellingspercentage. Men kan beter door de tunnel heen kijken. De heer LAHAISE heeft het niet over het hellingsvlak, maar over hoge wanden aan weerszijden die langer zullen worden. De heer GÖBBELS (wethouder) erkent dat de wand langer wordt aan de zijde van de Zuiderweg, maar die zal ook lager zijn.

De heer LAHAISE meent dat de stadskamer vanaf de tunnel gerekend oorspronkelijk korter was. De heer GÖBBELS (wethouder) is het daarmee eens Stemverklaringen De heer LAHAISE neemt geen verantwoordelijkheid voor het voorliggende plan en handhaaft zijn amendement A 25-35. Ook kondigt hij aan tegen de wijziging van het omgevingsplan en het beeldkwaliteitsplan te zijn, omdat daarin wordt uitgegaan van een westwand. Daarnaast stemt hij tegen motie M 25-29, omdat een gevaarlijkere situatie zal ontstaan door het weghalen van een stoep. Amendement A 25-35 van de Fractie Lahaise, ‘Geen woningen in blok B’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 1 stem voor tegen 33 stemmen tegen verworpen, met de stem van de Fractie Lahaise voor (Fractie Durlacher is bij de stemming afwezig). Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 31 tegen 3 stemmen aangenomen, met de stemmen van de Fractie Lahaise en de SP tegen (Fractie Durlacher is bij de stemming afwezig). Motie M 25-29 van de SP, D66 en de PvdA, ‘Meer ruimte voor de fiets in de stationstunnel’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 33 stemmen Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

20

voor tegen 1 stem aangenomen, met de stem van de Fractie Lahaise tegen (Fractie Durlacher is bij de stemming afwezig). 16.

STARTNOTITIE INCLUSIE EN DISCRIMINATIEBELEID

De VOORZITTER deelt mee dat het college naar aanleiding van een motie over het onderwerp een startnotitie heeft opgesteld. Het doel van die startnotitie is om richting te bepalen voor het te ontwikkelen beleid over inclusie en antidiscriminatie. De raadscommissie Zorg, Welzijn en Samenleving heeft het onderwerp op 7 mei besproken en de raad geadviseerd om het voorstel als een hamerstuk te behandelen. Er zijn meerdere moties aangekondigd. De heer Proos zal diens maidenspeech over het voorstel houden. De heer PROOS kwam eind jaren ‘80, begin jaren ’90 tot de levensveranderende conclusie dat hij homoseksueel was. Hij woonde in die tijd in Zeeland en was in die tijd de enige homo in zijn dorpje. Hij was toen lid van een korfbalvereniging, waar de termen ‘homo’ en ‘flikker’ heel veel als scheldwoord werden gebruikt. Op de HKU in Utrecht kwam hij erachter dat er meer homo’s waren en dat zelfs een op de twaalf mensen homo is. Op zijn 21e jaar kwam hij uit de kast, waarover zijn moeder heel erg geëmotioneerd was. Ze had al een tijdje zijn geaardheid gezien en hij was niet bang voor haar reactie. Wel was hij bang voor de reacties van vrienden en alle mensen die hij kende in Zeeland, zij die jarenlang hadden gescholden met de woorden ‘homo’ en ‘flikker’. Die angst zorgde ervoor dat hij niet eerder uit de kast durfde te komen.

Discriminatie is soms beangstigend, het sluit vaak mensen buiten, maar is altijd kwetsend. Daarom is hij blij met de voorliggende startnotitie en dat het antidiscriminatiedeel daarin een vrij prominent onderdeel inneemt. Op 14 november 2018 werd met een grote meerderheid van stemmen een motie van de heer Zaabat aangenomen over het initiatief van een diversiteitsraad. In de bijlage bij de startnotitie was te lezen dat deze raad zich ging buigen over inclusie- discriminatieproblematiek, wat niet goed is gegaan. De diversiteitsraad werd niet omarmd. De leden voelden zich niet gehoord, de vertegenwoordiging was niet breed genoeg en er was te weinig richting. In zijn motie heeft hij het advies opgenomen om die reflectie uit de bijlage ook echt mee te nemen in het te maken beleid. In de startnotitie staat dat er een klankbordgroep gaat komen, een groep van mensen met een diverse achtergrond, die zich gaat buigen over de problematiek van inclusie en antidiscriminatie. Als die klankbordgroep qua intentie lijkt op de diversiteitsraad kunnen lering en het uitblijven van resultaten worden meegenomen in de plannen. Men kan de klankbordgroep omarmen, zorgen dat iedereen zich vertegenwoordigd en gehoord voelt en richting meegeven. Hij adviseert heldere doelen te laten formuleren en de raad op de hoogte te houden van de voortgang.

Motie M 25-38 ‘Meer reflectie in het klankbord’ “De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 14 mei 2025, behandelend de startnotitie inclusie en antidiscriminatie; constaterende dat: • de diversiteitsraad die op basis van de aangenomen motie M 18-84 is opgestart onsuccesvol was onder andere door gebrek aan doel en richting; • de nieuw op te zetten klankbordgroep veel raakvlakken heeft met de diversiteitsraad die onsuccesvol was; • de huidige doelen en richtingen voor de klankbordgroep nog geen concrete invulling hebben; overwegende dat: • de ambitie zonder meer aanwezig is om het nieuwe plan met aangepaste doelstellingen wel tot een succes te maken; • om de klankbordgroep wel succesvol te laten zijn het verstandig is om hiervoor kaders en richtingen mee te geven, te denken aan bijvoorbeeld vragen als: ‘hoe komen we tot goede

Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

21

aanpak van stagediscriminatie?’ en ‘hoe zorgen we ervoor dat bedrijven en organisaties bewust worden van gendermainstreaming?’. Verzoekt het college: 1. de oorzaken van het niet slagen van de diversiteitsraad pro actief mee te nemen in de verdere uitwerking van deze startnotitie om herhaling te voorkomen; 2. heldere doelen te formuleren voorafgaand aan het opzetten van de klankbordgroep; 3. de raad hierover te informeren voor de start van fase A: verkenning huidige situaties en behoeftes middels een plan van aanpak; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 25-38 van D66 en de Fractie Lahaise) Mevrouw VERWEIJ herinnert eraan dat de SP in maart 2019 en initiatiefvoorstel indiende om te komen tot een lokale inclusieagenda, gebaseerd op het VN-verdrag voor de gehandicapte mens. In 2025 is de eindconclusie dat de lokale inclusieagenda niet tot nauwelijks is uitgevoerd. Het betrof echter een raadsopdracht waarvoor geld is uitgegeven. Zij is daarom blij een nieuw stuk te laten schrijven. Van de diversiteitsraad is ook niets terecht gekomen. Zij vraagt zich af waarom er in meer dan zes jaar niets heeft kunnen gebeuren. Haar collega Dunker is slechtziend en had behoefte aan een ringleiding in de Dudok- en Omroepkamer, waarop werd geantwoord dat die erg veel geld kostte en de heer Dunker eerst maar moest laten zien als commissielid door te gaan.

Die ringleiding is er echter nog niet. De SP heeft vragen gesteld over groene bakken op de Kerkbrink, waar de blindegeleidelijn doorheen loopt. Recent zijn de Kleine Spoorbomen opgeknapt, rolstoelers konden daar niet overheen, wat de gemeente onmiddellijk heeft aangepast. Door deze voorbeelden schaamt zij zich erg. Daarom wil zij niet anders dan dat de gemeenteraad opnieuw beleid gaat maken met daarbij voldoende beschikbaar geld en tijd. Motie M 25-37 van de VVD en Fractie Lahaise over inclusief werkgeverschap ondersteunt de SP. Beperkingen gaan niet over opleidingsniveau en zij zou wensen dat het college daarnaar echt kijkt. Zij wil toezien dat er echt iets gaat gebeuren, zodat er ook echt iets verandert.

Motie M 25-33 ‘Meer ruimte voor maatwerk bij de Participatiewet in Balans!’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 14 mei 2025, behandelend het raadsvoorstel startnotitie inclusie en antidiscriminatie; constaterende dat: • de Participatiewet 21 veranderingen heeft gekregen en nu de ‘Participatiewet in Balans’ heet1; • de veranderingen nog geen deel uitmaken van de startnotitie zoals die nu voor ligt; • in deze vernieuwde wet vrijwilligerswerk ook wordt gezien als zinvolle dagbesteding; • er in de nieuwe wet meer ruimte is voor maatwerk als het gaat om werk en/of dagbesteding; overwegende dat: • de zaken die bij de constateringen worden genoemd meer ruimte geven om mensen naar eigen vermogen mee te laten doen in de maatschappij en een sociaal netwerk op te bouwen; • in het kader van de herziene participatiewet er niet wordt gesproken over de bescherming van beschutte werkplekken, zoals bij de Tomin groep; • de arbeidsmatige dagbesteding eveneens past binnen de kaders van de Participatiewet in Balans.

Ook dit onderwerp is niet terug te vinden in de startnotitie; draagt het college op om: • de 21 veranderingen die zijn gemaakt in de Participatiewet integraal op te nemen bij het maken van toekomstig beleid waarbij men niet meer uit gaat van het bestrijden van fraude, maar handelt vanuit vertrouwen; • meer aandacht te geven in toekomstig beleid aan mensen die een beschutte werkplek nodig hebben en er zorg voor dragen dat er genoeg van deze plekken blijven bestaan; Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

22

•

te onderzoeken op welke manier arbeidsmatige dagbesteding als instrument weer kan terugkeren en worden ingezet voor mensen die dit echt nodig hebben en de raad hierover terug te koppelen in Q3 2025; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 25-33 van de SP en Fractie Lahaise) Mevrouw ZEEUW VAN DER LAAN feliciteert de heer Proos met zijn prachtige maidenspeech, die allen heeft laten zien hoe fijn het is om jezelf te kunnen zijn, ook in de gemeenteraad. Spreekster wil het in het kader van inclusie hebben over het inclusief werkgeverschap. Een inspirerend voorbeeld van inclusief werkgeverschap in Hilversum is de Gooische bierbrouwerij. Dat ambachtelijke bedrijf werd in 2024 uitgeroepen tot meest inclusieve werkgever van de regio Gooi en Vechtstreek. Wat het bedrijf bijzonder maakt is, dat de helft van de medewerkers een afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Door diversiteit en samenwerking centraal te stellen laat de brouwerij zien hoe ambacht en inclusie hand in hand kunnen gaan. Inclusief werkgeverschap betekent dat werkgevers actief werk maken van een werkomgeving, waarin iedereen zich welkom voelt, zichzelf kan zijn en gelijke kansen krijgt, ongeacht leeftijd, afkomst, beperking of opleidingsniveau.

Dit houdt in dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, mensen die stageplaatsen zoeken, jongeren, mensen met een arbeidsbeperking, maar ook statushouders de kans krijgen om mee te doen aan de samenleving. Voor de gemeente is het van groot belang om werkgevers te stimuleren om deze mensen aan te nemen. Niet alleen om sociale uitsluiting tegen te gaan, maar ook omdat het bijdraagt aan een sterke en veerkrachtig arbeidsklimaat. Door meer mensen aan het werk te helpen wordt de afhankelijkheid minder en nemen kansen op persoonlijke ontwikkeling, gezondheid en maatschappelijke participatie toe. Dus de gemeente heeft hier een voorbeeldrol te vervullen. Het zou ook een concrete actie kunnen zijn in het inclusiebeleid. Omdat men dan kan zien echt te werken aan inclusie, want een inclusieve samenleving begint met een inclusieve arbeidsmarkt.

Motie M 25-37 ‘Inclusief werkgeverschap in Hilversum’ “De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 14 mei 2025, behandelende de startnotitie Inclusie en antidiscriminatie; constaterende dat: • het inclusiebeleid discriminatie en systematische uitsluiting bestrijdt en voor iedereen gelijke toegang tot onderwijs, werk en zorg biedt; • mensen die zich geaccepteerd voelen, een betere mentale en fysieke gezondheid hebben en inclusie leidt tot minder stress, discriminatie en sociaal isolement; • diverse en inclusieve organisaties beter presteren; • gemeenten en maatschappelijke organisaties kunnen door verbinding en ontmoeting polarisatie tegengaan; • het thema inclusief werkgeverschap niet in de startnotitie is opgenomen; • mogelijke partners op dat gebied, zoals ondernemersverenigingen, werkgevers en organisaties, niet worden genoemd als zodanig; overwegende dat: • inclusief werkgeverschap een essentiële pijler is voor structurele inclusie en gelijke kansen op de arbeidsmarkt; • de gemeente een voorbeeldrol vervult als werkgever en opdrachtgever; • inclusiebeleid pas waardevol is als het leidt tot tastbare verbeteringen in het leven van Hilversummers, ook van die Hilversummers die onnodig aan de kant staan; • teveel mensen met een beperking nu aan de kant staan. Kleine aanpassingen en begeleiding op maat voor hen het verschil kunnen maken.

Door samenwerking tussen gemeenten en bedrijfsleven kunnen werkgevers gestimuleerd worden tot het ontwikkelen van inclusiebeleid en het creëren van arbeidsplaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

23

•

inclusie ook hoort binnen de arbeidsmarkt en het daarom goed zou zijn als het thema inclusief werkgeverschap wordt meegenomen bij het uit te werken beleid; • het daarom wenselijk is dat er partijen op dat gebied als mogelijke partners worden beschouwd; draagt het college op 1. bij het uitwerken van vervolgbeleid het thema Inclusief Werkgeverschap mee te nemen; 2. als mogelijke partners in de stad mee te nemen: ondernemersverenigingen, werkgevers en organisaties. “ (Motie M 25-37 van de VVD en Fractie Lahaise) Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK feliciteert de heer Proos eveneens met zijn maidenspeech. Zij weet zeker dat als mensen haar op het eerste oog zien of horen, dat ze denken dat zij een arrogante kakker is. Dat bevestigt zij en zij is ook best trots op haar originele Gooise accent, dat haar niet is aangeleerd. Haar ware identiteit is opgebouwd uit heel veel veelkleurige stukjes Jip, haar bijnaam. Dat is een combinatie van een anti autoritaire moeder, een anti revolutionaire achtergrond, een kleurrijke grote familie en vooral een jeugd en studententijd, waarin uitsluiting, racisme of homohaat eigenlijk nauwelijks voorkwamen. Zij ontmoette haar man in een krakershol. Hij was de enige met een polo aan. Ze deelde met hem dezelfde muzieksmaak, alternative rock. Hij stemde GroenLinks, maar dat was geen belemmering en leverde juist een gezonde spanning op.

Zij gunt iedereen de zorgeloze tijden die zij heeft meegemaakt en de diverse en bijzondere groepen waar zij deel van heeft mogen uitmaken en nog uitmaakt, zeker in deze tijd, omdat mensen steeds verder uit elkaar lijken te drijven. Polarisatie binnen de samenleving is geen modewoord en ziet men dagelijks voorbij komen. Daarom is het heel goed aandacht te besteden aan inclusie, racisme en diversiteit. Zij weet ook dat te veel nadruk leggen op verschillen tussen mensen en groepen ook onbedoelde negatieve effecten kan hebben. Wat je zoekt in een ander is ook iets herkenbaars, iets gezamenlijks, iets gemeenschappelijks. Zij denkt dat veel mensen, ook in Hilversum, zich wel eens afvragen: waar hoor ik nog bij, wat hebben wij nog gemeen met elkaar? Iedereen bestaat uit veelkleurige deeltjes, maar vindt men elkaar wanneer we niet meer weten wat we gemeen hebben met elkaar? De startnotitie noemt dit belang van ontmoeting en verbinding als middel om polarisatie en uitsluiting tegen te gaan. Zij vraagt de wethouder om een toezegging om in de verdere uitwerking van het inclusiebeleid dan ook echt expliciet aandacht te besteden aan het versterken van onderlinge verbondenheid, dus verbinding en gemeenschapszin. Dit naast het tegengaan van uitsluiting en het erkennen van verschillen. De heer HEXSPOOR feliciteert de heer Proos eveneens met diens maidenspeech.

Het plakkaat over artikel 1 van de Grondwet, dat is te zien bij binnenkomst van het Hilversumse raadhuis, is aan de gemeente geschonken door een van zijn voorgangers, mevrouw Polat. Hij vindt het ontzettend fijn om nu een begin te maken om dat artikel ook in het gemeentelijke beleid op te nemen. De komst van een inclusieen een anti-discriminatieagenda was een lang gekoesterde wens van GroenLinks. Daarin is te zien dat werken aan inclusie en antidiscriminatie een samenlevingsbrede opgave is. Het gaat om iedereen erbij betrekken, iedereen vragen om mee te doen en vragen om zich in te zetten. Participatie is daarbij heel erg belangrijk. Hij zag dat de inzichten uit de laatste inspiratiesessie over participatie goed zijn meegenomen in de startnotitie. Een expert zei niet alles vast te leggen en alles zoveel mogelijk open te houden, zodat mensen ook voor het echie kunnen participeren en hun inbreng kunnen geven. In dat licht bezien heeft hij ook een beetje naar de moties gekeken. Motie M 25-38 van D66 en de Fractie Lahaise over meer reflectie in de klankbordgroep en de oproep van de diversiteitsraad begrijpt hij heel goed. Uiteindelijk is de diversiteitsraad anders ingevuld dan dat die eigenlijk bedoeld was in een motie. Het is goed dat de indieners daarvoor aandacht vragen.

Wat betreft het tweede dictum over heldere doelen formuleren vroeg hij zich af in hoeverre al kaders worden meegegeven en vastgelegd. Die motie vindt GroenLinks sympathiek. Meer mensen betrekken bij participatie, waarover motie M 25-37 van de VVD en Fractie Lahaise gaat, vindt hij ook goed. Ook die motie over inclusief werkgeverschap steunt GroenLinks.

Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

24

Wat betreft motie M 25-33, ‘Meer ruimte voor maatwerk bij de Participatiewet in balans!, van de SP en Fractie Lahaise, denkt hij dat het heel goed is dat de daarin genoemde veranderingen worden doorgevoerd, maar die geeft al wat kaders mee vanuit de Participatiewet, die vooral in de Participatiewet terecht moeten komen. Die Participatiewet wil hij vooral tegen het nieuwe beleid houden. Die zaken al in het nieuwe beleid meenemen wordt volgens hem een beetje warrig. Mevrouw VERWEIJ ziet het belangrijke kader van de nieuwe Participatiewet graag meegenomen in het inclusiebeleid, evenals vele andere wetten, zoals de Omgevingswet, waarin ook inclusie een plek moet vinden. Die wetten moeten in de voorliggende agenda als kader meegegeven worden, zodat zij hoopt dat GroenLinks motie M 25-33 toch wil steunen. De heer HEXSPOOR wil die afweging maken, maar is zoekende hoe dat in de praktijk gaat landen en hoe zaken zich zullen verweven. Wellicht heeft de wethouder daarop een antwoord. De heer NANNINGA is blij met de startnotitie, vanwege de lang gekoesterde wens om te komen tot een breed inclusie-en antidiscriminatiebeleid. Bij het voorbereiden van de raadsvergadering moest hij denken aan de filmavond vorig jaar, waarin de film ‘Wit is ook een kleur’ van Sunny Bergman werd vertoond. Die film heeft zijn ogen een beetje geopend voor een nieuw perspectief.

Ook als men denkt en misschien er wel heel heilig ervan overtuigd is zelf niet te discrimineren, kan men alsnog onbewust bijdragen aan het in stand houden van discriminatie en ongelijkheid. Hij is ervan overtuigd dat antidiscriminatie en inclusie hand in hand gaan. Discriminatie tegengaan kan niet zonder je in te zetten voor inclusie, meer dingen samen doen en kansengelijkheid. En dat krijg je alleen door discriminatie heel serieus te nemen. Dat idee wordt versterkt door het recente nieuws dat het aantal meldingen van discriminatie fors aan het toenemen is. De ChristenUnie maakt zich ook zorgen over toenemende discriminatie op basis van religie. Wat hem betreft mag de gemeente een stevige regierol pakken als het gaat om antidiscriminatie. Mensen zouden een lage drempel moeten ervaren om meldingen te doen en de gemeente moet zorgen dat er ook echt wat met die meldingen wordt gedaan. Ook ten aanzien van de diversiteits- en inclusieaanpak verwacht hij een actieve regierol van de gemeente, aangezien dit onderdeel echt nog opgebouwd moet worden en nog verder structuur moet krijgen. Eerst zorgen dat er een goed beleid en aanpak zijn, zodat van theorie ook praktijk te maken is.

Het goed inrichten van een klankbordgroep of van een diversiteitsraad is heel erg belangrijk en daarom stemt hij ook in met motie M 25-38 van D66 en de Fractie Lahaise, al vraagt hij zich af waarom het gestelde daarin voor fase A moet gebeuren. Ook met motie M 25-37 van de VVD en Fractie Lahaise over inclusief werkgeverschap stemt hij in / Mevrouw VAN DE BEEK feliciteert de heer Proos met zijn maidenspeech en steunt motie M 2538 van D66 en de Fractie Lahaise, evenals motie M 25-37 van de VVD en Fractie Lahaise. Achter de eerste bullet van motie M 25-33 staat ‘waarbij men niet meer uitgaat van het bestrijden van fraude’, waarin specifiek de woorden ‘niet meer’ staan. Zij vraagt of de indienster nu dan wel van fraude uitgaat. Mevrouw VERWEIJ antwoordt dat de intentie van die zin is om op basis van vertrouwen met elkaar te werken in plaats van op basis van wantrouwen. Mevrouw VAN DE BEEK vraagt of motie M 25-33 wellicht beter past bij het ontwikkelen van een visie op een sociaal ontwikkelbedrijf, dat een licht kan doen schijnen op de uitvoering van de Participatiewet. Mevrouw VERWEIJ gaat het erom dat het kader van de nieuwe Participatiewet in alle beleidsterreinen landt en ook meegaat in het uitwerken van de startnotitie, ook over de Tomingroep. De SP wil ontschotten in plaats van schotten.

Mevrouw VAN DE BEEK wacht daarop het advies van de wethouder af, die zij ook dankt voor het voorleggen van de mooie startnotitie. De heer BAKKER is een boomer, omdat hij is geboren tussen 1946 en 1964. Een boomer is ook een witte man met ouderwetse denkbeelden en conservatieve opvattingen, wat hem te denken gaf. Zijn Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

25

kleinkinderen helpen hem gelukkig om hem niet te veel als boomer te laten voortgaan. Door zijn vegetarische kleinzoon is hij veel minder vlees gaan eten en neemt hij nu aanstoot aan zwarte piet. De samenleving is ingericht op boomers zoals hij en hij ervaart dus daarvan niet veel ongemak. Daarin zit voor hem de kern van het probleem. De wereld is heel divers en mensen hebben veel ongemak, problemen en worden uitgesloten om wie ze zijn of hoe ze eruit zien, of ze worden gediscrimineerd. Daarvoor moet men als boomer echt gevoel gaan ontwikkelen. Daarom is voor hem het opstellen van inclusie- en antidiscriminatiebeleid zo belangrijk. Met de startnotitie is hij dus heel blij, die vraagt om wezenlijke veranderingen, die beginnen bij hemzelf. De startnotitie is een prachtig uitgebalanceerd document, waar alles in gereedheid is gezet om tot beleidsstukken te komen: verzamelen van gegevens, deskundigheid uit het veld en andere gemeentes en deelnemers uit de samenleving enz. Het is ook een notitie zonder dat er al een voorinvulling is gegeven en dat maakt het stuk heel inclusief. Alle moties zal hij van harte steunen. De heer LAHAISE hoorde de vorige sprekers mooie woorden zeggen. Het belangrijkste artikel van de Grondwet is volgens hem het eerste artikel 1, dat discriminatie verbiedt. Als dat alleen maar een loze letter in de wet is heeft men daar echter niets aan.

Met het huidige kabinet en de huidige meerderheid in de Tweede Kamer heeft hij veel reden tot zorg. Die gaan erover dat minderheidsgroeperingen niet tot hun recht komen en moeten opletten om toe te geven wie zij zijn en waar zij voor staan. En dat geldt voor vrouwen en mannen van alle kleuren, genders en seksevoorkeuren. Hij staat niet voor ieders identiteit of groepsdenken, maar voor artikel 1 van de Grondwet, waarvan men serieus werk moet maken. Daarom heeft hij de moties met veel plezier ondertekend. Mevrouw KALK (wethouder) feliciteert de heer Proos eveneens met zijn maidenspeech, ook omdat zijn woorden haar raken, zoals ook de andere woorden die vanuit persoonlijke overtuigingen zijn uitgesproken in de wens dat de ander ze begrijpt. Dat is volgens haar een van de kernelementen van inclusiebeleid en antidiscriminatiebeleid: weten wie de ander is, zich interesseren in de ander en de ander met zijn of haar verschillen respecteren. Jip is trots op haar Gooise accent, maar zij heeft haar hele jeugd gestreden om haar Groningse accent te verliezen. Waar een Goois accent een positieve connotatie heeft is het Gronings lelijk, boers en knauwerig. Dat zijn de verschillen waarom het gaat en die je vormen.

Aan inclusief werkgeverschap werkt het college al en dat is ook zeker onderdeel van beleid, zodat het college motie M 25-37 van de VVD en de Fractie Lahaise in de volle breedte kan ondersteunen en kan uitvoeren. Motie M 25-38 van D66 en de Fractie Lahaise legt de vinger op de zere plek. Veel dingen zijn geprobeerd, maar de gemeente heeft niet haar eigen verantwoordelijkheid genomen. Dat poogt de startnotitie wel te doen, dat de overheid verantwoordelijkheid neemt, wat betekent met een klankbordgroep mensen de gelegenheid geven om zelf ergens iets van te vinden en het traject aan te gaan. De strekking van de motie omarmt het college. Wel kan zij meer tijd nodig hebben om tot een plan van aanpak te komen, afhankelijk van wat er zich aandient. Mevrouw Verweij maakte een aantal observaties over beperkingen aan gemeentelijke kant om inclusief te kunnen zijn, waarin zij haar gelijk geeft. Zij denkt en hoopt dat men elkaar de ruimte geeft om te doen wat in de startnotitie staat, namelijk nieuwsgierig naar de ander zijn, met de samenleving daarover in gesprek te gaan en paal en perk stellen aan discriminatie. Dat is de basis voor artikel 1 van de Grondwet. Mevrouw Van Exel-van Dijk vroeg om in de uitwerking aandacht te geven aan gemeenschapszin en verbinding. Verbinding is de basis van inclusiviteitsbeleid, zodat zij toezegt daaraan uiting te geven.

Dat zal in de uitwerking meegenomen worden. De heer VAN VOORDEN (wethouder) reageert op motie M 25-33 van de SP en de Fractie Lahaise, ‘Participatiewet in balans’. Die wet heeft de Tweede Kamer juist besproken en die bespreking heeft het college op de voet gevolgd, vanwege het bouwdepotdossier. Daar is een motie ingediend om gemeenten meer ruimte te geven om met het bouwdepot aan de slag te gaan. De staatssecretaris heeft laten weten dat binnen de wet te doen. Op de Participatiewet in balans en maatregelen wat dat betreft komt hij nog bij de raad terug. Implementatie moet plaatsvinden op 1 januari 2026 en dat gaat het college ook doen. Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

26

Om participatie en maatregelen nu in het inclusiebeleid vast te stellen lijkt hem niet de juiste plek, zodat hij de indieners vraagt om de motie aan te houden. Het college werkt de Participatiewet in balans nog uit en laat zien wat dat voor Hilversum betekent. De plek waar maatregelen horen is het participatiebeleid en niet zozeer het inclusiebeleid. Mevrouw VERWEIJ vraagt om de toezegging om het gedachtegoed in het kader van de Participatiewet en onderdelen daarvan mee te nemen bij de ontwikkeling, zodat zij de motie kan intrekken. Op vragen in de motie zal zij via artikel 42-vragen later terugkomen. Zij vraagt dus om de richting van de Participatiewet en mogelijkheden daarvan als richting mee te nemen. De heer VAN VOORDEN (wethouder) wil inclusie en participatiebeleid in alle domeinen laten terugkomen. Men moet integraal leren denken. Als er raakvlakken zijn met het participatiebeleid komt inclusie daarin terug en dat zegt hij toe. Tegelijkertijd zijn er raakvlakken met veel meer dossiers. Mevrouw VERWEIJ trekt motie M 25-33 in en komt op onderdelen daarvan separaat terug. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. Zonder stemming wordt conform motie M 25-37 van de VVD en de Fractie Lahaise, ‘Inclusief werkgeverschap’ aangenomen.

Zonder stemming wordt motie M 25-38 van D66 en de Fractie Lahaise, ‘Meer reflectie in het klankbord’, aangenomen. 18.

AANPAK HERSTEL CONSTRUCTIEVE VLOEREN EN VERDUURZAMING RAADHUIS

De VOORZITTER laat weten dat eind 2022 een schade aan de betonvloeren van het rijksmonumentale raadhuis is geconstateerd. Voor een toekomstbestendige oplossing is het voorstel om de risicovloeren te vervangen en tegelijkertijd duurzaamheidsmaatregelen te nemen. Het voorstel is door de raadscommissie op 7 mei besproken en de fractie van Hart voor Hilversum heeft amendement A 25 32 aangekondigd. Mevrouw REDMEIJER licht dat amendement toe. Zij constateerde duurzaamheidsmaatregelen in de vraagstelling van het voorstel, zodat zij het amendement heeft gemaakt om de tekst ervan te herstellen. Niet veilige vloeren behoeven vervanging. Dat gebeurt in één keer, waardoor het raadhuis een bepaalde periode niet is te gebruiken en raadsvergaderingen elders moeten plaatsvinden, wat ontzettend veel geld gaat kosten. Dat kan volgens haar makkelijker, omdat vloeren niet overal een probleem zijn. De heer VAN WAARDEN wijst erop dat al ervaring is opgedaan met het vervangen van twee vloeren, wat veel lawaai opleverde, wat voor medewerkers niet prettig was. Hij vraagt in hoeverre dat aspect in het amendement is meegenomen. Hij is het ermee eens om op de financiën te letten, maar het door de aannemer niet alle vloeren ineens te laten vervangen is veel duurder dan alle vloeren ineens vervangen. Daarop vraagt hij mevrouw Redmeijer te reflecteren.

Mevrouw REDMEIJER was overdag tijdens de eerdere vervanging van de beide vloeren niet aanwezig en stelt dat de kosten van herhuisvesten gedurende een bepaalde periode ook meegeteld moeten worden, waardoor men tot een andere rekensom komt. De heer VAN WAARDEN oppert de gedachte tijdelijk naar Wijdemeren te verhuizen en wijst erop dat medewerkers ziek kunnen worden door meer dan een jaar met geluidsoverlast te maken te krijgen. Amendement A 25-32 ‘Herstel constructieve vloeren raadhuis’ “De gemeenteraad van Hilversum, bijeen op de raadsvergadering van 14 Mei 2025 behandelend agendapunt 18, Herstel constructieve vloeren en verduurzaming raadhuis; overwegende dat:

Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

27

1.

het nu vervangen van alle vloeren grote consequenties heeft, zowel financieel als qua werkbaarheid; 2. de gemeente gezonde financiële keuzes belangrijk vindt, 3. met een aanstaande fusie en het voorspelde ‘ravijnjaar’ goed opgelet moet worden dat de gemeente geen onnodige financiële verplichtingen aangaat en keuzes maakt; 4. duurzaamheid van belang is, maar wel toepasbaar, pragmatisch en realistisch dient te zijn; constaterende dat: • niet overal een houtwolmagnesiet dekvloer is gelegd, zoals bijvoorbeeld onder de marmeren tegels; • er uit onderzoek blijkt dat er verder geen onveilige vloeren zijn aangetroffen die op korte termijn (3 jaar) risico opleveren; • een vloer-voor-vloer aanpak zorgt voor lagere kosten en het open kunnen houden van het raadhuis tijdens de aanpak; besluit: beslispunten 1 en 2 uit het concept-besluit te wijzigen zodat deze als volgt komen te luiden: 1. in te stemmen met het herstellen en vervangen van de (risico)vloeren van het raadhuis en vloerverwarming te integreren in de nieuwe vloeren en dit vloer voor vloer te doen, zodat het raadhuis open kan blijven; 2.

de benodigde financiële middelen en de daaruit voortvloeiende kapitaallasten van aan te melden bij de voorjaarsnota.” (Amendement A 25-32 van Hart voor Hilversum) De heer LINDEBOOM ondersteunt de noodzaak van vloerrenovatie en de kans voor verduurzaming en vraagt de wethouder de zorg over de substantiële kosten van herhuisvesting weg te nemen. Verrassingen en een financiële afweging wil hij voorkomen. De heer VAN WAARDEN puzzelde zes, zeven jaar geleden met Jan Kastje over verduurzaming van het raadhuis en om dat voor 2040 of 2050 van het gas af te halen. Mevrouw REDMEIJER wijst erop dat het voorstel nu over vervanging van de vloeren gaat. De heer VAN WAARDEN neemt gelijk zijn reactie op agendapunt 19 mee en heeft gekeken naar de mogelijkheid om van het raadhuis een duurzaam icoon te maken, wat nationaal en internationaal zeer tot de verbeelding zou spreken. Die weg was toen financieel niet te bewandelen. Door constructieve problemen in de vloer is er echter nu de kans om vloerverwarming in het raadhuis aan te brengen, wat de kans biedt om het raadhuis van het gast af te halen, waarop hij heel trots is. Mevrouw REDMEIJER maakt bezwaar tegen het al laten ingaan op agendapunt 19. Een aantal jaren terug zei zij al geen fan van prestigeprojecten te zijn en raadslid te zijn voor de Hilversumse inwoner en het daarvoor goed te doen.

Het is goed om monumenten te behouden en daarop zuinig te zijn. Dat moet echter niet ten koste gaan van een gedegen financiële huishouding. De heer VAN WAARDEN wijst erop dat het raadhuis van alle Hilversummers is en voor hen fantastisch is. Verduurzaming scheelt ook voor de exploitatiekosten. De heer LAHAISE vraagt of alle radiatoren ook uit het raadhuis zullen verdwijnen. De heer VAN WAARDEN antwoordt dat monumentale elementen gehandhaafd blijven, maar wellicht niet meer worden aangesloten. Mevrouw JANSSON ziet het monumentale raadhuis graag behouden voor de toekomst. Zij ziet dan een veilige werkomgeving voor zich met een prettig binnenklimaat in een monument met vloeren die voor minimaal 50 jaar weer gebruiksklaar zijn. Het voorstel toont dat de gemeente op twee gebieden een voorbeeldrol aanneemt door als monumenteigenaar de verantwoording te nemen voor goed beheer en onderhoud, maar ook door in te zetten op het gebied van verduurzaming. De bundeling van werkzaamheden op het vlak van restauratie en verduurzamen is een tweeledige investering in de toekomst. Zij is geen voorstandster van uitstel of van spreiding van deze werkzaamheden en wil hogere kosten en Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

28

verdere aantasting van de vloeren graag voorkomen. Het amendement van Hart voor Hilversum kan zij daarom niet steunen. Zij verwacht wel van het college een actieve rol in de zoektocht naar subsidiemogelijkheden om een deel van de kosten te dekken en een constructief voorstel over de huisvestingskosten gedurende de renovatieperiode. De heer VOORINK (wethouder) zit ook niet te wachten op een tijdelijke verhuizing, maar die biedt de kans dingen te doen die enkele jaren geleden nog buiten het bereik lagen. Die verhuizingsopties worden nog bekeken en er wordt nog gewerkt aan een strategisch huisvestingsplan. Hij zegt graag toe in gesprek te gaan over alternatieven en het daarbij horende kostenplaatje. Hij ontraadt het amendement, omdat niet uitgerekend kon worden om de vloeren kamer voor kamer te vervangen. Men ziet pas of vloeren aangetast zijn als men daarmee aan de slag gaat. Er wordt ook gelijk verduurzaamd, geschilderd en gerepareerd. Kamer voor kamer is dat niet te doen, dat gaat veel langer duren en ook veel meer kosten. Er ligt een goede businesscase onder de verduurzaming, wat op termijn geld gaat schelen, wat in het belang van de inwoners is.

Amendement A 25-32 van Hart voor Hilversum, ‘Herstel constructieve vloeren stadhuis’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 6 tegen 28 stemmen verworpen, met de stemmen van Hart voor Hilversum voor (de Fractie Durlacher is bij de stemming afwezig). Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 28 tegen 6 stemmen aangenomen, met de stemmen van Hart voor Hilversum tegen (de Fractie Durlacher is bij de stemming afwezig). 19.

ROUTEKAART VERDUURZAMING GEMEENTELIJK VASTGOED

De VOORZITTER deelt mee dat het duurzaamheidsplan is opgesteld om de gemeentelijke vastgoedportefeuille te verduurzamen in lijn met de gemeentelijke en nationale klimaatdoelen. Uitvoering zal gefaseerd plaatsvinden en de middelen zijn niet in de begroting opgenomen. Het voorstel is het plan vast te stellen en het investeringskrediet te betrekken bij de Voorjaarsnota 2025. De raadscommissie Duurzaamheid en Bereikbaarheid heeft het voorstel op 7 mei besproken, waarbij Hart voor Hilversum een motie heeft aangekondigd. Mevrouw REDMEIJER licht de motie toe, die erom gaat dat de gemeente vastgoed in de gemeente heeft, dat wordt herbestemd. Het college wordt gevraagd om daaraan in de tussenliggende periode aandacht te besteden.

Motie M 25-31 ‘Geen pauzestand voor verduurzaming in de Meent’ “De gemeenteraad van Hilversum bijeen op 14 mei 2025, behandelend agendapunt 19: ‘Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed’; overwegende dat: • de gemeente het goede voorbeeld wil geven in de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed; • ook panden die op termijn worden gesloopt, voorlopig nog intensief worden gebruikt door inwoners en maatschappelijke organisaties; • het belangrijk is dat deze panden in de tussenliggende jaren op een verantwoorde en betaalbare manier in gebruik blijven, passend binnen de gemeentelijke duurzaamheidsdoelen; constaterende dat: • in het raadsvoorstel is opgenomen dat wijkcentrum De Kruisdam, jongerencentrum Het Web en de sporthal in de Hilversumse Meent buiten de verduurzamingsplannen vallen vanwege voorgenomen sloop op termijn; Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

29

•

besluitvorming over eventuele herontwikkeling en of sloop pas over enkele jaren wordt voorzien; • stichtingsbestuur De Kruisdam in 2023 een subsidieaanvraag heeft gedaan voor verduurzaming, die niet is gehonoreerd; • genoemde panden tot aan sloopdatum naar verwachting in gebruik blijven voor maatschappelijke functies. verzoekt het college; 1. in gesprek te gaan met het stichtingsbestuur van De Kruisdam, met Versa Welzijn (beheerder van Het Web) en met Stichting Sportfonds (beheerder van de sporthal) en gezamenlijk te verkennen welke tijdelijke en betaalbare maatregelen mogelijk zijn om verantwoord en duurzaam gebruik van de panden tot het moment van herontwikkeling en of sloop; 2. de raad voor het einde van dit jaar te informeren over de uitkomsten van deze gesprekken.” Motie M 25-31 van Hart voor Hilversum en de Fractie Lahaise) De heer LINDEBOOM vraagt of Hart voor Hilversum ook naar de overige gebouwen op de lijst heeft gekeken. Mevrouw REDMEIJER zag een aparte passage voor de drie panden opgenomen, waardoor zij daarover een motie heeft gemaakt. De heer LINDEBOOM herinnert aan aangenomen motie M 23-88 van D66 en de ChristenUnie, die heeft geleid tot het voorliggende plan, dat een significante verbetering van het gemeentelijke vastgoed genoemd kan worden, zeker qua duurzaamheid. Het plan met scenario’s is goed onderbouwd, waarmee hij het college complimenteert.

Liever was D66 echter uitgegaan van maximale maatregelen per gebouw. Nu gaat men aan de kans voorbij om een voorbeeldfunctie in te nemen voor verduurzaming van gebouwen. Het plan gaat uit van doen wat moet en niet van doen wat kan. Ook met deze aanpak komt men uit op een goede en wezenlijke stap voorwaarts. Motie M 25-31 steunt D66 niet, omdat die te willekeurig is en geen oog heeft voor vergelijkbare zaken. De heer VONK noemt het voorstel in motie M 25-31 goed en betreurt het dat dat niet voor alle andere panden geldt. Niemand kan zijn tegen het bekijken of er op korte termijn duurzame maatregelen mogelijk zijn. Mevrouw REDMEIJER heeft er geen moeite mee om de motie algemener te maken. De heer VAN VOORDEN (wethouder) erkent dat een prachtig plan voorligt, waarover goed is nagedacht. Door selectiecriteria worden voorliggende panden goed aangepakt. Dat betekent niet niets te doen met panden die niet op de planning staan. Aan De Kruisdam heeft bijvoorbeeld in 2024 onderhoud aan het dak plaatsgevonden, waarbij ook dakisolatie is toegepast. Voor de sporthal staat volgend jaar een nieuwe cv op de planning, waardoor die ook duurzamer wordt. Het Versa-pand heeft energielabel B, wat op dit moment voldoende is in relatie tot de ambitie. Het college neemt de motie dus niet over, maar het overlegt als pandeigenaar wel met partijen.

De heer VONK vindt de toezegging van de wethouder voldoende. Mevrouw REDMEIJER vraagt of de wethouder in de tussenliggende periode gesprekken blijft voeren om duurzaam bezig te zijn. De heer VAN VOORDEN (wethouder) doet dat in het kader van meerjarige onderhoudsplannen, maar gaat niet verduurzamen als een pand door herbestemming verdwijnt.

Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

30

Mevrouw REDEMEIJER begrijpt dat, maar gebruikers van panden kunnen dan bezwaar maken. Zij vraagt enkel het college om met pandgebruikers in gesprek te blijven over wat handig en haalbaar voor hen is. De heer VAN VOORDEN (wethouder) gaat dat niet doen over duurzaamheidsmaatregelen. Het college is wel een goed bouwheer en gaat ook huren niet verhogen. Als een pand toe is aan onderhoud wordt verduurzaming wel bekeken. Het college koerst nu op 55% CO2-reductie, welke ambitie mooi is en wil daar nu geen plan naast zetten. Mevrouw REDMEIJER houdt de motie aan, omdat de wethouder veel heeft toegezegd. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 28 tegen 6 stemmen aangenomen, met de stemmen van Hart voor Hilversum tegen (de Fractie Durlacher is bij de stemming afwezig). 21.

VRAGEN AAN HET COLLEGE Er zijn geen vragen.

De VOORZITTER merkt op dat vanavond de laatste raadsvergadering was van interim-griffier mevrouw Kager. De nieuwe griffier zal 2 juni aantreden en heeft de vergadering vanavond al vanaf de publieke tribune gevolgd. Er is veel waardering voor wat mevrouw Kager de afgelopen periode heeft gedaan. Haar houding kenmerkte zich door rust, energie, deskundigheid en balans in haar optreden tussen werk en privéleven. Hij spreekt ongelofelijk veel respect uit voor wat zij heeft gedaan, bedankt haar namens de raad van harte voor haar fantastische werk in de afgelopen maanden en sluit de vergadering om 23.26 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad van 11 juni 2025, de griffier, de voorzitter,

dr. M. Pen

Verslag raadsvergadering 14 mei 2025

dr.ir. G.M. van den Top

31