Verslag commissie Duurzaamheid en Bereikbaarheid d.d. 22 maart 2023

VERSLAG

Vergadering Raadscommissie Duurzaamheid en Bereikbaarheid Dudokkamer 22 maart 2023

1

Index verslag vergadering raadscommissie Duurzaamheid en Bereikbaarheid woensdag 22 maart 2023 Algemeen 1.

Opening en vaststellen agenda

3

2.

Mededelingen van de voorzitter

3

3.

3

4.

Mededelingen en toezeggingen van wethouder Heller (inclusief vragen naar aanleiding van de prioriteitenagenda de mededelingen inzake regionale aangelegenheden) Beeldvorming Uitvoeringsplan GAD 2023-2026

5.

Oordeelsvorming Uitvoeringsplan GAD 2023-2026

7

4

2

RAADSCOMMISSIE DUURZAAMHEID EN BEREIKBAARHEID WOENSDAG 22 MAART 2023 Locatie: Dudokkamer Voorzitter: R.H. van Grieken Griffier: M. Stoops Aanwezigen bij aanvang: fracties: Hart voor Hilversum: mw. C. Jansson; D66: P. van den Brink; VVD: H.H. Fennema en T. Hekkelman; GroenLinks: J.A. van Waarden; CDA: mw. L. Brussaard; Democraten Hilversum: mw. A. van de Beek ; PvdA: F. Lawerman; SP: P.C.M. Vonk; ChristenUnie: B. Nanninga; BVNL: P. Jorritsma. College: B. Heller, wethouder. 1. Vaststellen agenda De voorzitter opent de commissievergadering en heet iedereen welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Mededelingen van de voorzitter Er zijn geen mededelingen. 3.

Mededelingen en toezeggingen wethouder Heller (inclusief vragen naar aanleiding van de prioriteitenagenda en mededelingen inzake regionale aangelegenheden)

De ChristenUnie: wijst erop dat toezegging T 22-27 vermeldt dat het fietsplan in het tweede kwartaal komt, terwijl de prioriteitenagenda daarover het derde kwartaal aangeeft; motie M 22-53 vermeldt de consequenties mee te nemen in het uitvoeringsprogramma mobiliteitsvisie; wethouder Heller reageert dat het uitvoeringsprogramma een enorm scala aan maatregelen bevat; gestarte zaken in het kader van het uitvoeringsprogramma mobiliteitsvisie, zoals de doorfietsroutes, gaan onder die paraplu door, maar worden ook onderdeel van het fietsplan; ook onderdelen van het coalitieakkoord komen in het fietsplan terecht; het fietsnetwerk komt terug in het fietsplan. Inspreker De heer Weening: refereert aan een brief van 13 februari jl.

van bewoners van de Professor Poelsstraat over de energietransitie en de dilemma’s in die specifieke wijk, met de vraag aan de raad een beleidsmatige oplossing te creëren of het college daartoe de opdracht te geven; op 26 april 2022 stuurden bewoners daarover al een brief aan de wethouder en zij verkeerden toen nog in de veronderstelling dat het om beschermd dorpsgezicht ging en dat een gemeentelijk monument onder dezelfde noemer viel; vernam van de wethouder dat er geen versoepeling van de regels in zicht was; kwam na overleg met een ambtenaar tot de slotsom dat op basis van het huidige beleid en de huidige regelgeving een vergunning voor bewoners er niet in zou zitten en dat de gemeente het landelijke beleid volgt; meent dat er in het landelijke beleid ook sprake is van een compensatie voor panden waarvoor om monumentale redenen geen acceptabele oplossing voorhanden is; dat deel van het beleid lijkt in Hilversum niet doorgetrokken; weet dat Hilversum grote stappen met de energietransitie wil maken en vraagt de raad te helpen het beleid al dan niet tijdelijk te verruimen, vanuit de overweging dat een daklandschap ruimte maakt voor de eerste levensbehoefte van energievoorziening; wil van de raad vernemen of die voor bewoners iets kan betekenen.

3

GroenLinks: herinnert aan het aanpassen van de Welstandsnota op 26 oktober jl., waarbij het mogelijk wordt in een beschermd stadsgezicht zonnepanelen op woningdaken leggen en informeert wat het verschil is tussen beschermd stadsgezicht en een gemeentelijk monument; de heer Weening antwoordt dat een ambtenaar aangaf dat een gemeentelijk monument van de betreffende regeling wordt uitgesloten. D66: -

ziet op de website van RCE staan dat de mogelijkheden op basis van gemeentelijk beleid anders kunnen zijn dan het advies van de rijksdienst en vraagt of de ambtenaar dat ook heeft genoemd; de heer Weening antwoordt dat de uitwisseling met de ambtenaar wat beperkter was en dat aspect niet aan de orde kwam; er is alleen gezegd dat de gemeente in dezen het landelijke beleid volgt.

De SP: vraagt wat de heer Weening met compensatie bedoelt; de heer Weening bedoelt een financiële compensatie van overheidswege, waarschijnlijk in de zin van energiecompensatie voor woningen waarvoor geen zonnepanelen op daken mogelijk zijn vanwege een monument. De VVD: wil weten of andere mogelijkheden wel zijn toegestaan, zoals monumentenglas of isolatie, die de monumentale status van het pand geen geweld aandoen; de heer Weening bevestigt dat, maar vindt het handig in eigen energie te kunnen voorzien om daarmee het energienet te ontlasten, door energie zelf op te slaan. De ChristenUnie: vraagt of de heer Weening zich zorgen maakt over hoe diens gemeentelijke monument er straks uit komt te zien; de heer Weening wil in kleur de zonnepanelen functioneel laten afwijken van de dakpannen en bij elkaar staande woningen dezelfde kleur zonnepanelen laten hebben; op basis daarvan zou een vergunning verleend kunnen worden; zonnepanelen kunnen te zijner tijd ook bij de beschikbaarheid van andere energievormen ook weer worden verwijderd.

Wethouder Heller: is portefeuillehouder energietransitie en geen portefeuillehouder voor vergunningverlening en monumenten; heeft plaatsingsmogelijkheden voor zonnepanelen verruimd voor verschillende stadsgezichten, maar niet voor monumenten; wat dit betekent voor vergunningverlening kan hij niet zeggen; is geen compensatieregeling bekend voor energielasten, maar wel voor duurzaamheidsinvesteringen in monumenten, waarvan hij overigens niet exact op de hoogte is; de heer Weening heeft daarom ook een vraag aan de raad gesteld. 4. Beeldvorming Uitvoeringsplan GAD 2023-2026 Woordvoerders: fracties: Hart voor Hilversum: mw. C. Jansson; D66: P. van den Brink; VVD: T. Hekkelman; GroenLinks: J.A. van Waarden; CDA: mw. L. Brussaard; Democraten Hilversum: mw. A. van de Beek; PvdA: C. Bakker ; SP: P.C.M. Vonk; ChristenUnie: B. Nanninga; BVNL: P. Jorritsma. College: B. Heller, wethouder. Ambtelijke ondersteuning: mw. M. van Dongen GAD: mw. I. van Gelderen, beleidsadviseur afval en grondstoffen GAD De voorzitter: deelt mee dat het algemeen bestuur van de regio gaat over de besluitvorming van de GAD.

4

Wethouder Heller: wijst erop dat het gaat om een stuk van de regio en niet van het college; hijzelf kan portefeuillehouder en algemeen bestuurslid van de regio Van Hunnik zaken meegeven. De VVD: informeert wat wordt verstaan onder het op peil houden van de dienstverlening door de GAD; volgens wethouder Heller is dat ter oordeel aan de raad en dat wordt op jaarbasis vastgesteld naar aanleiding van de begroting; mevrouw Van Gelderen vult aan dat naar aanleiding van de bezuinigingsvoorstellen anderhalf jaar terug in de begroting ophaalfrequenties opnieuw zijn vastgesteld, waarop de raad invloed heeft gehad; zolang die frequentie door gemeenten niet wordt aangestipt wordt daaraan vastgehouden, behalve als die wijziging effect heeft; wethouder Heller voegt toe dat reststromen in grotere containers worden aangeboden, zodat meer afval per huishouden afgevoerd kan worden. Democraten Hilversum: las dat per 2023 betaling gevraagd wordt voor het afvoeren van sloop- en bouwafval en vraagt of dat met inwoners is gecommuniceerd; wethouder Heller antwoordt dat communicatie nog niet heeft plaatsgevonden, omdat eerst besluitvorming moet plaatsvinden; de heffing lijkt nodig te zijn om de exploitatie sluitend te houden; vrijwel overal in Nederland wordt er voor dit soort afval betaald.

De ChristenUnie: vraagt of duurzaamheid, dienstverlening en kosten als gelijkwaardig worden beschouwd; wethouder Heller antwoordt dat het de bedoeling is dat die aspecten gelijkwaardig zijn, maar het zijn appels en peren om te vergelijken; er zal een zekere balans tussen zijn, maar hoe die balans is, is een politieke keuze. De PvdA: vraagt of niet meer wordt gestuurd op bekende kpi’s, zoals vermeld in de jaarstukken en welke kpi’s bij sturing op kosten en duurzaamheid komen kijken; wethouder Heller keek eerst naar het aantal kilo’s afval, maar daarop staart men zich niet meer blind; de vraag is nu ook wat men met die reststromen kan doen; mevrouw Van Gelderen voegt toe dat de GAD is aangesloten bij de landelijke benchmark van Rijkswaterstaat die nadenkt over de inzet van kpi’s om de circulariteit van afval te toetsen; een kpi gaat ook over de hoeveelheid afval; de benchmark laat zien dat aan PMD 34 kilo per persoon per jaar wordt opgehaald, waarvan het vervuilingspercentage 20% bedraagt; die zaken wil de GAD voor alle grondstofstromen inzichtelijk krijgen; weet dat Hilversum bij de kpi over restafval zwaar achterbleef bij het doel: 169 kilo per inwoner per jaar, terwijl het doel 100 kilo per inwoner per jaar was; de fractie vraagt of dat klopt; wethouder Heller ontkent dat.

Het CDA: informeert waaraan zij moet denken bij een maatgerichte wijkaanpak; wethouder Heller antwoordt dat de GAD enorm te maken heeft met bijplaatsingen bij containers en bereid is daarover gesprekken met gemeenten te voeren; er is daarbij lokaal maatwerk mogelijk, bestaande uit informeren, inzet van afvalcoaches en handhaving; vindt communicatie hierbij essentieel, waaraan het in wijken ontbreekt, en vraagt hoe dat beter kan. D66: -

ziet in het stuk een focus op kosten en dienstverlening, evenals het aanhaken op duurzaamheidsontwikkelingen; gevraagd hoe wordt geborgd subdoelen qua circulariteit te behalen als men alleen maar aanhaakt bij initiatieven van anderen; wethouder Heller denkt dat de GAD die subdoelen haalt door de fundamentele koerswijzigingen in het beleid, waarbij meer wordt gekeken naar wat er kan met afvalstromen in plaats van naar de hoeveelheid

5

-

opgehaald afval; er is ook niet zomaar ruimte om zelf initiatiefnemer te zijn van duurzaamheidsprojecten; het belangrijkst is anders om te gaan met afval; voor wensen en suggesties om meer te doen houdt de GAD zich aanbevolen; vraagt of de GAD heeft verzocht om meer middelen om initiatieven te kunnen nemen; wethouder Heller zegt van niet; de GAD stelt individuele colleges vragen over subdoelen; los daarvan is er contact over lokale initiatieven, maar er zijn geen grootschalige projecten waarvoor financiering nodig is.

De SP: informeert naar capaciteit voor bestuurlijk handhaven; wethouder Heller heeft die capaciteit beschikbaar voor bijplaatsingen en bestuurlijke handhaving is een optie als onderdeel van een totaalpakket; als daartoe wordt overgegaan wordt per casus afgewogen wat het oplevert en of er budget voor is; als dat niet het geval is komt het college naar de raad terug. De VVD: vraagt of de raad bij handhaving wordt betrokken; wethouder Heller zegt toe de raad over handhaving te zullen informeren; mevrouw Van Gelderen voegt toe dat handhaving bij de GAD is weggelegd en die organisatie eigen boa’s in dienst heeft; wethouder Heller komt bij extra handhaving bij de raad terug. Hart voor Hilversum: informeert naar de impact op de belasting van de infrastructuur van Hilversum van het mogelijk verplaatsen van de remise naar Crailo; wethouder Heller heeft die verplaatsing nu niet in beeld; er is sprake van meerdere huisvestingsvraagstukken bij de GAD; als er ruimte vrij komt en verkeersbewegingen zouden verdwijnen op Crailo kunnen daar wellicht ook weer andere verkeersbewegingen plaatsvinden; de insteek is niet vrachtwagenbewegingen op Crailo toe te voegen; de PvdA is benieuwd hoe men die uitbreiding gaat financieren; wethouder Heller antwoordt dat die uiteindelijk door de afvalstoffenheffing moeten worden gedekt.

Democraten Hilversum: vraagt of het Nationaal programma circulaire economie in het uitvoeringsplan van de GAD terugkomt; wethouder Heller denkt van niet en meent dat dat programma congruent is. De PvdA: vraagt of de raad betrokken raakt bij de nieuwe afweging over voor- of nascheiding van afval; wethouder Heller heeft afgesproken daarvoor ruim de tijd te nemen en de gemeenteraden uitgebreid daarbij betrokken zullen worden. De SP: vraagt de wethouder iets te vertellen over dreigende leegstand; wethouder Heller gaat het om leegstand in het regiokantoor, welke gevuld zou kunnen worden met GAD-medewerkers. Hart voor Hilversum: is benieuwd wat zij zich moet voorstellen bij budgetneutrale werkzaamheden van verenigingen; mevrouw Van Gelderen antwoordt dat bij alternatieve werkzaamheden geen extra werk gecreëerd moet worden met extra benodigd geld; het gaat om het eventueel overpakken van werkzaamheden; daarmee zouden verenigingen iets kunnen verdienen. D66: -

stelt voor gezien de beschikbare tijd over te gaan tot de oordeelsvorming.

Aldus wordt besloten.

6

5. Oordeelsvorming Uitvoeringsplan GAD 2023-2026 Woordvoerders: fracties: Hart voor Hilversum: mw. C. Jansson; D66: P. van den Brink; VVD: T. Hekkelman; GroenLinks: J.A. van Waarden; CDA: mw. L. Brussaard; Democraten Hilversum: mw. A. van de Beek; PvdA: C. Bakker ; SP: P.C.M. Vonk; ChristenUnie: B. Nanninga; BVNL: P. Jorritsma. College: B. Heller, wethouder. De ChristenUnie: ziet een duidelijke notitie met mooie voornemens over duurzaamheid en de circulaire economie; vindt het mooi dat de GAD ook zelf een duurzame organisatie wil zijn; stelt dat de GAD consumenten, producenten en gemeenten nodig heeft om afval te reduceren; gevraagd wordt wat de gemeente daaraan zelf kan doen; zou het mooi vinden als er een voorportaal komt voor het scheiden van afval, waarbij wordt gekeken welke producten en zaken niet weggegooid hoeven te worden; vindt het goed om ruimte te creëren om materialen op te slaan die doorgegeven kunnen worden aan andere organisaties, omdat ze gerepareerd kunnen worden; daarbij kan ook ruimte zijn voor startende ondernemers. Democraten Hilversum: moedigt duurzaamheid aan, wat een gedragsverandering bij inwoners vergt; stelt dat afvalverwerking ook betaalbaar moet zijn; kan zich vinden in het datagestuurd gaan werken.

De VVD: is blij met het meten op milieurendement en het kijken naar de vervangingssector; betreurt het dat de dienstverlening abrupt is verlaagd en wil die zoveel mogelijk op peil houden; als dat niet kan moet daarover beter worden gecommuniceerd; is in het algemeen tevreden over het plan. Hart voor Hilversum: is ook tevreden over het plan; vindt het een goed idee grof huishoudelijk tegen het tarief op te halen mits wordt ingezet op handhaving en controle op illegale dumpingen; spreekt de circulaire wijkaanpak aan en is daarvan een voorstander; verwacht daarbij dat de GAD aanhaakt bij bestaande initiatieven; is geen voorstander van bronscheiding met vier kliko’s in de achtertuin; wil daarom aandacht voor de verantwoordelijkheid van de producent; die aan de basis van minder afval ligt; vindt de grote hoeveelheid gft in het restafval zorgwekkend en raadt aan daarover een goede campagne te voeren; is benieuwd naar de evaluatie van de ophaalfrequentie en de uitwerking van het idee om textiel op te halen; is nieuwsgierig naar slimme combinaties i.v.m. verplaatsingen naar Crailo en van het hoofdkantoor naar het regiokantoor.

De SP: - is geen voorstander van de gebruiker te laten betalen voor het ophalen van grofvuil en voor puin en sloopafval, ook om illegale dumpingen te voorkomen; - is bang dat er geen capaciteit is voor bestuurlijke handhaving; - vindt goede communicatie naar bewoners toe belangrijk, evenals helder Nederlandse zinnen in het uitvoeringsplan,. D66: -

sluit zich grotendeels aan bij het betoog van de ChristenUnie;

7

-

geeft mee dat de GAD ambities op duurzaamheidsmaatregelen aan de gemeente kan aangeven, zodat de gemeente kan besluiten die te financieren; vindt het een verantwoordelijkheid van de gemeente om (jongere) inwoners over afvalinzameling in te lichten; wijst op de kostenstijging van naverbranding en adviseert de trends in het kostenplaatje na te gaan en die mee te nemen.

GroenLinks: vindt een prima stuk voorliggen en stelt dat de gemeente circulair moet leren denken; wijst op koppelkansen bij afvalinzameling en -verwerking, waarbij moet worden geleerd; ziet proberen en communiceren terug in de plannen. Het CDA: - erkent dat het goed is om te blijven experimenteren en te kijken naar mogelijkheden; - stelt dat de waardering van de burger voldoende zal zijn als de straten schoon zijn; - meent dat de GAD al heel veel aan communicatie doet, maar het lijkt erop dat die niet op de juiste manier bij de burger terecht komt, vanwege veel onwetendheid; blijkbaar hebben burgers heldere taal en frequente info nodig.

De PvdA: hoort allemaal lovende verhalen over het uitvoeringsplan, maar heeft daarover een ander gevoel; maakt zich zorgen en vindt het plan niet erg ambitieus; wijst op risico’s bij de opbrengsten van afval; wil laten sturen op kpi’s en daarmee aan de gang laten gaan; de fractie ziet daar naar uit; ziet ook uit naar de afweging tussen na- en bronscheiding; ziet een belangrijke rol voor de GAD in de lobby naar Den Haag, zeker wat betreft het vergoedingssysteem met betrekking tot de producentverantwoordelijkheid; stelt dat producenten hun verantwoordelijkheid moeten nemen; de GAD mag daarover fors stelling nemen; is benieuwd wat er gebeurt met materialen die worden gerecycled en heeft behoefte aan succesverhalen; als men die zou uitdragen krijgt men meer mensen mee. Debat Democraten Hilversum: wijst erop dat de wegen in Hilversum vaststaan op maandag- en dinsdagochtend, mede omdat de GAD dan afval ophaalt. D66: -

is benieuwd welke tarieven de SP en Democraten Hilversum willen verhogen om voor bouwen sloopafval niet te hoeven betalen; de SP vindt dat een kwestie van politieke keuzen maken; Democraten Hilversum is niet daar per definitie tegen, maar is bang voor illegale bijzettingen of stortingen, waardoor er meer handhaving nodig is; de SP oppert een strippenkaart voor bouw- en sloopafval.

De VVD: maakt een punt van orde en wijst erop dat nu allemaal dingen naar voren worden gebracht waarover al besluitvorming heeft plaatsgevonden. Democraten Hilversum: kan zich vinden in de suggestie van D66 om de trends van afvalverwerking in de gaten te houden. Wethouder Heller:

8

-

zal in het portefeuillehoudersoverleg milieu en duurzaamheid van de regio aangeven dat de meerderheid van de fracties positief staat tegen tarifering van grof huishoudelijk afval en de inzet voor uitbreiding van centrumverantwoordelijkheid en een voorportaal; evenals dat alle fracties zich zorgen maken over de dienstverlening.

De voorzitter sluit de vergadering om 21.14 uur. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 5 april 2023. De griffier, ·······

De voorzitter,

mw. A.J. van Meerveld.

G.M. van den Top.

9