Verslag commissie Bestuur en Economie 18 september 2024

VERSLAG

Vergadering Raadscommissie Bestuur en Economie Raadzaal 18 september 2024

1

Index verslag vergadering raadscommissie Bestuur en Economie woensdag 18 september 2024 Algemeen 1.

Opening en vaststellen agenda

3

2.

Mededelingen, toezeggingenlijst en prioriteitenagenda - Mededelingen voorzitter - Mededelingen college - Vragen naar aanleiding van de toezeggingenlijst en de prioriteitenagenda Vragen aan het college portefeuilles m.b.t. Bestuur en Economie

3

3

5.

Samenwerkingsverbanden en verbonden partijen - Metropool Regio Amsterdam (samenwerkingsverband) - Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (GR) - Regio Gooi en Vechtstreek (GR) - Archief Gooi en Vechtstreek (GR) - BNG Bank n.v. (vennootschap) - Regionale Ontwikkelings Maatschappij regio Utrecht b.v. Beeldvorming commissievoorstel Raadsbetrokkenheid

6.

Oordeelsvorming commissievoorstel Raadsbetrokkenheid

7

3. 4.

3

3

2

RAADSCOMMISSIE BESTUUR EN ECONOMIE WOENSDAG 18 SEPTEMBER 2024 Locatie: Raadzaal Voorzitter: C.M. Groeneveld Griffier: C.L. Hageman Aanwezigen Woordvoerders: fracties: Hart voor Hilversum: -- ; D66: J.J.A.N. Deen; VVD: H.H. Fennema; GroenLinks: N. Taibi; CDA: D.E.O. Streutker; Democraten Hilversum: R.J.H. Docter en mw. C. Jansson; PvdA: J.P. Lahaise; SP: P.C.M. Vonk; ChristenUnie: G. Plaggenmarsch; BVNL: --. College: N.G.T. van Voorden, G. van den Top 1. Opening en vaststellen agenda De voorzitter: opent de commissievergadering om 20.00 uur en heet iedereen welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2.

Mededelingen, toezeggingenlijst en prioriteitenagenda Mededelingen voorzitter Mededelingen college Vragen naar aanleiding van de toezeggingenlijst en de prioriteitenagenda De voorzitter: deelt mee dat de fractie van Hart voor Hilversum niet actief aan de commissievergadering zal deelnemen, maar wel op de achtergrond aanwezig is; zal aan het einde van de oordeelsvorming het standpunt v an Hart voor Hilversum te kennen geven. 3. Vragen aan het college m.b.t. portefeuilles Bestuur en Economie Er zijn geen vragen. 4.

Samenwerkingsverbanden en verbonden partijen Metropool Regio Amsterdam (samenwerkingsverband) Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (GR) Regio Gooi en Vechtstreek (GR) Archief Gooi en Vechtstreek (GR) BNG Bank n.v. (vennootschap) Regionale Ontwikkelings Maatschappij regio Utrecht b.v.

Wethouder Van Voorden: deelt mee dat de zienswijze van de gemeente Hilversum in de regiobegroting 2025 is verwerkt; heeft de bestuursrapportage van de regio is ontvangen en zal in de commissie en raad van november/december worden behandeld. Democraten Hilversum: corrigeert dat de raad van Hilversum in de MRA raadtafel wordt vertegenwoordigd door de heer Van Drogen en mevrouw Wesselink in plaats van de heren Docter en Van Drogen; de voorzitter zal die correctie meenemen. 5.

Beeldvorming commissievoorstel raadsbetrokkenheid bij regio

3

Woordvoerders: fracties: Hart voor Hilversum: -- ; D66: J.J.A.N. Deen; VVD: H.H. Fennema; GroenLinks: N. Taibi; CDA: D.E.O. Streutker; Democraten Hilversum: R.J.H. Docter en mw. C. Jansson; PvdA: J.P. Lahaise; SP: P.C.M. Vonk; ChristenUnie: G. Plaggenmarsch; BVNL: --. College: --. De voorzitter: licht toe dat de werkgroep raadsbetrokkenheid het afgelopen halfjaar twee keer bij elkaar is geweest en een conceptadvies heeft opgesteld voor het algemeen bestuur van de regio om de betrokkenheid en eigenaarschap met én bij de regionale samenwerking verder te verbeteren zonder in te boeten op de formele adviesrol van de gemeenteraden; merkt op dat de commissie wordt gevraagd input te geven op het conceptadvies om daarna in de oordeelsvormende fase een advies aan de werkgroep te kunnen geven over de behandeling van het voorstel. De heer Deen: deelt mee dat mevrouw Kalk en hijzelf vanuit de gemeenteraad zijn afgevaardigd voor het onderwerp; herinnert aan de commissie- en raadsbespreking van het onderwerp in maart jl., waarna een motie is aangehouden; heeft geprobeerd om het Hilversumse standpunt zo goed mogelijk te verwoorden en in de stukken te laten terugkomen; denkt dat hetgeen in de stukken staat over een soort pilot om zaken anders te doen een heel goede manier is om te ervaren hoe dat werkt; is blij met de huidige betrokkenheid van mevrouw Jansson als afgevaardigde vanuit de raad.

De VVD: vraagt of de inbreng van de commissie nog in het advies verwerkt kan worden; de heer Deen antwoordt dat de werkgroep aan het algemeen bestuur van de regio een advies geeft; hij vond het belangrijk de resultaten al bij de commissie neer te leggen; als Hilversum iets anders wil dan in het advies staat kan dat worden aangegeven; wel staan hij en mevrouw Jansson namens de raad achter het werkgroepadvies. De SP: informeert hoe de zinsnede bij B ‘geeft meer gelegenheid om inhoud op te halen’ wordt gezien door de raadsafgevaardigden; de heer Deen antwoordt dat het advies aangeeft om met een startnotitie verschillende perspectieven uit de regio op te halen voor het proces; een startnotitie gaat enerzijds in principe alleen over het proces; anderzijds kan men in het begin van het proces alle inhoud al beschrijven; de VVD vraagt zich af hoe bij het ophalen van inhoud nog enige democratische legitimiteit zal zijn geborgd, zonder een daaraan ten grondslag liggend raadsbesluit; de heer Deen antwoordt dat de raad de inhoud bij de startnotitie kan aangeven; de werkgroep kan alleen adviseren of het proces op een goede manier wordt gevolgd; de PvdA wil grip krijgen op regionale samenwerkingsverbanden, waarbij voorop staat wat men ermee wil bereiken; het instrument is dan volgend; wellicht is het logisch om per onderwerp te kijken wat regionale samenwerking betekent voor het

geagendeerde onderwerp; de heer Deen is het daarmee eens; de raad kan de regionale component bij een gemeentelijke inhoudelijke behandeling meenemen; regionale portefeuillehouders zijn daarbij beter te betrekken; het betreft ook een oproep aan de raad om meer met de regio te doen; de PvdA meent dat dat consequenties heeft voor de invulling van gemeentelijke vergaderingen; de heer Deen meent dat de oproep aan de raad is om onderwerpen te bespreken op de manier die daarbij het beste past; dat gebeurt volgens hem deels ook al;

4

-

-

-

-

-

-

Democraten Hilversum informeert of is overwogen om de griffie een rol te geven bij het coördineren van deelname aan regiopodia en te zorgen voor een redelijke delegatie; de heer Deen antwoordt dat dat niet is overwogen, omdat het de eigen verantwoordelijkheid van raadsleden is om daaraan deel te nemen; de regio kan een taak hebben in het bijhouden wie aan regiopodia deelneemt; de VVD informeert of het tijdstip van organisatie van regiopodia aan de orde is gesteld, welk tijdstip voor praktisch iedereen niet te doen is; de heer Deen antwoordt dat dat punt aan bod is gekomen, waarbij is aangegeven dat het huidige tijdstip onmogelijk is om daarbij vaak aanwezig te zijn; daar wordt naar gekeken, maar hij verwacht dat het ingewikkeld zal zijn om een tijdstip te kiezen waarop iedereen kan; de VVD wil weten of is nagedacht over het vormen van een regionale griffie, om samenwerking van raden op het gebied van moties en amendementen te coördineren; de heer Deen heeft daarover gesproken, maar het is nog te vroeg om daarover een besluit te nemen; daarbij is het voorbeeld van Crailo genoemd; GroenLinks is benieuwd naar punten waarover meningen tussen delegaties verschilden; de heer Deen antwoordt dat het ging over meer grip op de regio en iets willen met een gemeenschappelijke adviescommissie; die is niet formeel gemaakt, maar geprobeerd wordt om daarmee te werken; die adviescommissie is

een middel om te komen tot een beter gesprek in de regio; GroenLinks informeert naar de argumenten vanuit andere gemeenten tegen een gemeenschappelijke adviescommissie; de heer Deen kan die niet precies meer reproduceren, maar men was er niet zeker van dat die zou werken; er is nu voor een tussenvorm gekozen; GroenLinks wil weten waaruit die tussenstap bestaat; de heer Deen antwoordt dat de tussenstap een klankbordgroep betreft.

De ChristenUnie: wil weten hoe de verschillende onderdelen uit het advies zich tot elkaar verhouden, zoals regiopodia in verhouding tot de klankbordgroep; mevrouw Jansson legt uit dat een regiopodium bedoeld is voor raads- en collegeleden om inhoudelijke info uit te wisselen; klankbordgroepen bestaan uit afgevaardigden vanuit de raad, waarbij men niet let op de inhoud; las juist dat de klankbordgroep niet over het proces gaat, omdat de griffiers over het proces gaan; mevrouw Jansson licht toe dat de klankbordgroep niet afstemt zoals de griffie dat doet; die kijkt terug op doorgelopen regionale processen; begrijpt dat de klankbordgroep altijd achteraf naar onderwerpen kijkt; mevrouw Jansson laat weten dat formele advisering aan raden blijft voorbehouden en dat kan de klankbordgroep nooit doen; de heer Deen meent dat griffies over de processen gaan van de afzonderlijke raden; de klankbordgroep kijkt meer terug en kan wel advies geven aan griffiers over een proces; men moet elkaar kennen ten behoeve van inhoudelijke contacten; Democraten Hilversum informeert of de constructie van een afgevaardigde per raad in de klankbordgroep in de werkgroep is besproken en waarom daarvoor niet is gekozen; de heer Deen antwoordt dat die constructie niet is besproken; men is eerst doorgegaan op het met elkaar doorgemaakte proces.

Het CDA: stelt een vraag over de regionale rol van het algemeen bestuur; aangegeven is dat het goed zou zijn als de leden van het algemeen bestuur zichtbaarder zouden zijn in de raden; zij vraagt of in bepaalde raden wel een algemeen bestuurder wordt uitgenodigd en in andere raden niet; de heer Deen antwoordt dat het aan een gemeenteraad zelf is om te bedenken of die een regionale vertegenwoordiger bij een overleg wil hebben; de VVD vraagt waarom zo expliciet die verantwoordelijkheid bij de raden wordt neergelegd en niet ook deels bij het algemeen bestuur; bij grote onderwerpen kan een portefeuillehouder worden meegestuurd voor toelichting aan gemeenteraden; de heer

5

Deen meent dat men dat niet zo moet lezen; de raad gaat over de eigen agenda, ook wie wordt uitgenodigd. De ChristenUnie: vraagt of er iets verandert met betrekking tot de wijze waarop raden invloed kunnen hebben op wat er in de regio gebeurt, bijvoorbeeld via een zienswijze op een startnotitie; de heer Deen antwoordt dat instrumenten die raden hebben niet veranderen; er zij geen extra instrumenten bedacht; hooguit is bedacht hoe het proces van zienswijzen beter kan worden en kan worden gestroomlijnd met andere gemeenten; vraagt op basis waarvan besluitvorming plaatsvindt als er twee tegengestelde zienswijzen zijn; de heer Deen deelt mee dat de werkgroep slechts de beargumentering van de zienswijzen heeft besproken, welke beargumentering beter moet, en waarom er al dan niet een keuze is gemaakt; GroenLinks vraagt of de regio zelf kan beslissen tot meer instrumenten of daarover de nationale wetgeving gaat; de heer Deen denkt dat men gebonden is aan de Wet gemeenschappelijke regelingen, zoals met de gemeenschappelijke adviescommissie. 6. Oordeelsvorming commissievoorstel raadsbetrokkenheid bij de regio Woordvoerders: fracties: Hart voor Hilversum: -- ; D66: J.J.A.N. Deen; VVD: H.H. Fennema; GroenLinks: N. Taibi; CDA: D.E.O. Streutker; Democraten Hilversum: R.J.H. Docter en mw. C. Jansson; PvdA: J.P. Lahaise; SP: P.C.M. Vonk; ChristenUnie: G. Plaggenmarsch; BVNL: --. College: --.

De VVD: is in principe voorstander van een adviescommissie zoals verankerd in de Wet gemeenschappelijke regelingen; voelt een tweemaal per jaar samenkomende klankbordgroep die niet formeel aan het algemeen bestuur adviseert een beetje als een tussenoplossing; snapt dat nog opschaling mogelijk is, maar denkt dat bij niet werken van een klankbordgroep niet verder naar een adviescommissie zal worden toegewerkt; heeft bij zowel een klankbordgroep als adviescommissie zorgen over de democratische legitimiteit, vanwege de huidige verhoudingen in de regio en de verhoudingen per 1 januari 2027; is voorstander van een regionale griffie, die de samenwerking van de raden in de regio zeer ten goede komt; vindt dat de regioportefeuillehouders uitgenodigd moeten worden bij raden ingeval van ingewikkelde stukken. De SP: herinnert aan de niet aangenomen motie in de laatste raadsvergadering om naar onder- en overschrijdingen in de regio te kijken, terwijl het nu wel weer gaat over vergaderen in de regio; kan zich vinden in het ruim van te voren aangeven van vergaderdata, het rouleren van regiopodia, de informatiesymmetrie en het ontmoeten van raadsleden; wil regie bij de ontmoeting van raadsleden; wil een steviger systeem dan een klankbordgroep, maar geeft die wel het voordeel van de twijfel; stemt in met het voorstel.

Democraten Hilversum: dankt de vertegenwoordigers in de werkgroep voor het goede advies; vindt de suggestie welkom om regiopodia in afwisselende gemeenten te organiseren een goed idee; wil een goede solide ondersteuning van de klankbordgroep door een secretariaat, om terugkoppeling naar raden goed te faciliteren en ten behoeve van een soepele samenwerking.

6

GroenLinks: heeft het gevoel dat het voorstel meer een soort therapie voor gemeenteraadsleden is om autonomie los te laten; ziet vooral meer transparantie en vergaderen; ziet te weinig in hoeverre gemeenten meer in control komen op wat in de regio gebeurt; adviseert negatief; wil weten wat de afbakeningen zijn voor het veranderen van de wijze van werken van regio ten opzichte van hoe het landelijk gaat. De PvdA: suggereert onderwerpen meer doelgericht te behandelen, zoals bij het lokaal behandelen afvalverwerking ook de GAD daarbij betrekken; wil het ontstaan van een nieuwe bestuurslaag vermijden en neigt meer naar een secretariaat in plaats van een griffie; deelt de twijfels van GroenLinks en neemt het voorstel ter bespreking mee terug naar de fractie; wil samenwerking zo efficiënt mogelijk laten plaatsvinden en er geen vergadercircus van laten maken; wenst ook vergaderingen in wisselende gemeenten laten plaatsvinden. De ChristenUnie: zegt dank voor het verrichte werk en het bondige document; kan zich goed vinden in de aandachtspunten in het advies; wil het verschil tussen verschillende bijeenkomsten goed laten duiden, zoals door middel van het uitwerken van een voorbeeld; denkt dat een klankbordgroep het maximaal haalbare is en wil daarvoor gaan.

Het CDA: zegt dank voor de pogingen om verbeteringen te realiseren, maar denkt niet dat met het voorstel problemen zullen worden opgelost; vindt de adviezen wel prima; noemt de vergadertijdstippen van regiopodia belangrijk; wil bij startnotities ook al input ophalen en de bestuurlijke trekker van onderwerpen in de regio actief bij raadsbesprekingen betrekken; is niet zo’n groot voorstander van een adviescommissie zonder mandaat en adviseert dus met een klankbordgroep aan de slag te gaan; wel kan men nadenken over de vormgeving van een adviescommissie in de toekomst; dat staat of valt met het scheppen van goede randvoorwaarden. De voorzitter: deelt mee dat Hart voor Hilversum instemt met het voorliggende conceptadvies; complimenteert de leden van de werkgroep met de gestoken energie in het onderwerp. Debat Het CDA: meent dat het niet mogelijk is om het advies mee terug te nemen naar de fractie; de PvdA wil zaken ter afronding in de fractie bespreken en is het eens met de opvatting van het CDA over de adviesraad. De VVD: licht toe dat een regiogriffie als zodanig wordt genoemd zodat duidelijk is wat men daar doet; het gaat de fractie meer om een afdeling ter afstemming van moties en amendementen. -

7

De SP: is nieuwsgierig naar wat GroenLinks wel wil; GroenLinks is negatief over het advies omdat zij een duidelijker beeld wil over hoe gemeenten meer in de lead en control kunnen komen; zij vreest dat er meer wordt gepraat met mensen in de regio, terwijl er weinig gaat veranderen; kijkt positief naar het advies en wil dat wel een kans geven; de PvdA heeft ook twijfels, maar men moet wel ergens naartoe; er is een uitdaging bij GroenLinks en de PvdA om na te denken over het strakker vormgeven van regionale samenwerking; GroenLinks ziet dat er meer werk bij komt, zoals bij een regiogriffie, waarvan zij denkt dat die niets verandert; het gaat dus om extra inspanningen voor niets; het CDA is blij met twee vertegenwoordigers in de raad die verbeteringen willen realiseren; aan hen kunnen nog aanvullende suggesties worden meegegeven; Democraten Hilversum denkt dat implementatie van het advies de betrokkenheid van de raden zal vergroten; dat faciliteren vanuit de regio maakt dat het nog beter gaat; GroenLinks ziet onvoldoende in een regionale griffie en dat die iets zal veranderen; de VVD heeft het gevoel onvoldoende georganiseerd te zijn om goed aan de regio sturing te geven; een eensluidend besluit nemen op grotere stukken zou heel veel verbeteren; daartoe ligt nu een eerste aanzet voor; de ChristenUnie wil evenals GroenLinks kritisch blijven op effectiviteit als nieuwe vormen

worden voorgesteld; GroenLinks is bang dat bij een toekomstig voorstel tot aanpassing zelfgenoegzaam wordt tegengeworpen dat een andere aanpassing al recent is gedaan; de SP proeft nu geen zelfgenoegzaamheid. Mevrouw Jansson: gaat het om transparantie en betrokkenheid van de raad bij de regio; er is een verbeterslag met als uitvloeisel de klankbordgroep; ook de klankbordgroep zal zeer kritisch naar zichzelf kijken; wijst op het doel om regio en raden nader tot elkaar te brengen. de heer Deen: zegt dank voor alle input, die helpt in het vervolgproces; stelt dat democratie per definitie niet perfect is; het gaat erom die stap voor stap beter te maken; het voorliggende voorstel is daartoe een manier; meent dat de raad positief-kritisch zal blijven over hoe het in de regio gaat. De voorzitter sluit de vergadering om 21.02 uur. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 25 september 2024. De griffier, ·······

De voorzitter,

A.J. van Meerveld.

G.M. van den Top.

8