Vastgesteld en getekend verslag raadsvergadering d.d. 21 juni 2023

VERSLAG

Vergadering GEMEENTERAAD VAN HILVERSUM 21 JUNII 2023

INDEX RAAD 21 JUNI 2023 NR AGENDA

NR GEMBLAD

OMSCHRIJVING

BLZ

1

Vaststellen agenda

3

2

Vaststellen verslagen gezamenlijke commissievergaderingen d.d. 7 en 8 juni 2023

3

3

52

Meerjaren Prognose Gebiedsontwikkelingen 2023

4

4

53

Jaarstukken 2022 – Resultaatbepaling en resultaatbestemming

4

5

54

Voorjaarsnota 2023

15

6

M23/90 – Noodlanding voor vierde route

41

7

M23/92 – Openbaar algoritmeregister Hilversum

44

HI20230621

2

GEMEENTE HILVERSUM RAADSVERGADERING VAN 21 JUNI 2023 (verslag) Voorzitter: de heer G.M. van den Top, burgemeester.

Aanwezig zijn de leden: de dames A. van de Beek (Democraten Hilversum) en M. Boukhriss (Hart voor Hilversum), de heren P. van den Brink (D66), J.J.A.N. Deen (D66), R.J.H. Docter, (Democraten Hilversum) en J. van Drogen (GroenLinks), mevrouw F. Durlacher (Belang van Nederland), de heer G.J. Ekelmans (VVD), mevrouw J.F. van Exel-van Dijk (CDA), de heren H.H. Fennema (VVD), J.E.M.G. Göbbels (Democraten Hilversum), R.H. van Grieken (D66) en C.M. Groeneveld (Hart voor Hilversum), mevrouw B. van Hattum (D66), de heer S.J. Hexspoor (GroenLinks), mevrouw C. Jansson (Hart voor Hilversum), de heer T. de Jong (CDA), de dames M.J. de Jong-Schrijvers (Hart voor Hilversum) en J. Kalk (PvdA), de heren H. Koç (Democraten Hilversum), J.P. Lahaise (PvdA) en R.J.G. Lancé (Hart voor Hilversum), mevrouw H.M.G.J. van de Linde (VVD), de heren H.J. Lindeboom (D66), B. Nanninga (ChristenUnie) en G.J. Postma (CDA), de dames R.W.C. Redmeijer (Hart voor Hilversum) en M.H.A. Remmers (GroenLinks), de heer D.E.O. Streutker (CDA), mevrouw B. Verweij (SP), de heren P.C.M. Vonk (SP) en J.A. van Waarden (GroenLinks), mevrouw V. Wesselink (D66), de heren T.R. Westerneng VVD) en A Zaabat (D66) en mevrouw E.M. Zeeuw van der Laan (VVD). Griffier: mevrouw A.J. van Meerveld. Wethouders: de heer B. Heller, mevrouw K. van Hunnik, de heren A.R.C. Scheepers en N.G.T. van Voorden en mevrouw K.J. Walters.

Afwezigen: de heer M.F. Eerenberg (Hart voor Hilversum). De VOORZITTER opent de raadsvergadering om 16.00 uur en heet allen hartelijk welkom. 1.

VASTSTELLEN AGENDA

De VOORZITTER deelt mee dat in deze vergadering per fractie 24 minuten spreektijd en voor het college 108 minuten spreektijd beschikbaar is. Rondom 18.00 uur zal de vergadering worden geschorst voor een maaltijd. Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Eerenberg, terwijl de dames Van Hattum en Verweij de vergadering vanaf een later tijdstip zullen bijwonen. De raadsvergadering start dus met 34 raadsleden. Vanaf 16.30 uur zal het aantal aanwezige raadsleden 36 bedragen. Hij deelt vervolgens mee dat twee moties vreemd aan de orde van de dag zijn aangekondigd: - motie M 23-90 van het CDA, de SP, de VVD, GroenLinks, Hart voor Hilversum, de PvdA en Democraten Hilversum, ‘Noodlanding vierde route’; de motie zal worden geagendeerd als agendapunt 6; - motie M 23-92 van D66, Democraten Hilversum en de PvdA, ‘Openbaar algoritmeregister’; deze motie zal worden geagendeerd als agendapunt 7; Vervolgens wordt met inachtneming van de geagendeerde toegevoegde moties vreemd aan de orde van de dag de agenda vastgesteld. 2.

VASTSTELLEN VERSLAGEN GEZAMENLIJKE COMMISSIEVERGADERINGEN 7 EN 8 JUNI 2023 De verslagen worden ongewijzigd vastgesteld.

HI20230621

3

3.

MEERJAREN PROGNOSE GEBIEDSONTWIKKELINGEN (MPG)

De VOORZITTER geeft aan dat de MPG inzicht geeft in de financieringsbehoefte van de gebiedsontwikkeling waarin de gemeente een belangrijke rol speelt en de invloed van deze financieringsbehoefte op de financiële positie van de gemeente. Dit alles om toekomstige keuzes over projectbesluiten te kunnen faciliteren. In de commissievergadering achtten alle fracties het voorstel rijp voor de raad en zij waren alle positief en van mening dat het voorstel zonder debat kan worden behandeld. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 4a. 4b.

JAARSTUKKEN 2022 RESULTAATBEPALING JAARSTUKKEN 2022 RESULTAATBESTEMMING

De VOORZITTER stelt voor de agendapunten 4a en 4b gezamenlijk te behandelen, maar daarover wel apart te stemmen. Aldus wordt besloten. De VOORZITTER licht toe dat met het raadsvoorstel over de resultaatbepaling het college de Jaarstukken 2022 aanbiedt. Hierin legt het verantwoording af over het gevoerde beleid en het financiële resultaat over het jaar 2022. Het raadsvoorstel resultaatbestemming heeft betrekking op de bestemming van het resultaat over 2022. In dat raadsvoorstel worden voorstellen voorgelegd om ten laste van het resultaat middelen in te zetten voor concrete doelen of ten gunste te brengen van de algemene reserve. Daarnaast wordt het opheffen van reserves en het herbestemmen van kredieten voorgesteld. Alle fracties waren van mening dat zowel de resultaatbepaling als -bestemming rijp is voor de raadsvergadering en de meeste fracties gaven aan dat beide onderwerpen met debat moeten worden geagendeerd. De heer POSTMA merkt op dat het CDA erg tevreden is over de Jaarstukken 2022 en de bereikte financiële resultaten. Hij spreekt zijn dank uit aan degenen die betrokken waren bij de totstandkoming daarvan en gaat in op enkele aandachtspunten. Een discussie in de commissievergadering ging over ‘in control zijn’, wat men op meerdere manieren kan uitleggen.

In die vergadering verwees hij naar de goedkeurende verklaring van de accountant, die concludeerde naar aanleiding van de controle geen materiële fouten te hebben ontdekt en ten aanzien van de belangrijkste processen een goede interne beheersing bij de gemeente te hebben aangetroffen. De gemeente is dus in financiële zin goed in control. Dat is ook het geval als een resultaat door incidentele oorzaken afwijkt van de begroting, bijvoorbeeld doordat een decembercirculaire gunstiger uitpakt dan verwacht of de zorglasten van de Wmo na jaren van overschrijdingen nu beter beheersbaar blijken te zijn. En zo zijn er nog wel een aantal voorbeelden aan te geven waarop de gemeente goed moet sturen, maar waarvan zij ook van externe omstandigheden afhankelijk is. Het begrip ‘in control zijn’ wil hij graag wat verbreden. Het gaat immers bij een gemeente niet primair om een financieel resultaat, maar om het bereiken van doelstellingen. Terugkijkend op 2022 ziet hij in totaliteit 283 kernactiviteiten, waarvan er 240 (85%) zijn uitgevoerd, 42 gedeeltelijk zijn afgerond en er slechts één activiteit niet is uitgevoerd. Dat betreft de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Te concluderen is dat het college geslaagd is voor het in control zijn op de toegezegde activiteiten. Meer dan in andere jaren is een aantal activiteiten ook overgeheveld naar 2023.

De bijbehorende boodschap is niet meer werk op de schouders te nemen dan in de praktijk echt waar te maken is.

HI20230621

4

Een derde element van in control zijn gaat om het in control zijn op het gebied van investeringen. Hilversum is een grote investeerder op allerlei maatschappelijke terreinen, zoals onderwijshuisvesting, gebiedsontwikkeling en wegen. De investeringsportefeuille bedraagt volgens de jaarstukken € 164 miljoen, waarvan € 61 miljoen in 2023 is toegevoegd. En in de jaren 2024 tot en met 2026 wordt nog eens € 133 miljoen daaraan toegevoegd. Investeringen komen ook in alle programmaonderdelen terug, maar de grootste in omvang zijn die waar een grondexploitatie bij betrokken is en de gemeente dus zelf aan de lat staat qua risico's. Het college heeft de raad het MPG-instrument aangereikt om gezamenlijk daarop in controle te komen omtrent de keuzes die nodig zijn om verantwoord te kunnen investeren. Echter, de projectbeheersing daarvan ligt bij de uitvoering, het college. Het is volgens hem belangrijk dat het college de raad meeneemt hoe het aan die beheersing invulling wil gaan geven, zodat de raad daaraan zekerheid kan ontlenen. Tot slot benoemt hij het in control zijn van de bedrijfsvoering. Dan heeft hij het vooral over de mensen die het werk doen. Het is heel druk en dat merkt de raad ook. Ook is in de jaarstukken veel te lezen over wisseling van personeel en behaalde voordelen op de loon- en afdelingskosten.

Met dat laatste is hij niet zo blij en hij neemt aan dat het college dat ook niet is. De formatie neemt nog wel toe, maar eind 2022 was er ook sprake van 55 fte aan vacatureruimte. Die worden weliswaar tijdelijk bezet, maar dat wil men eigenlijk niet. Dit kan niet anders betekenen dan dat er keuzen nodig zijn. Hij ziet het als een gemeenschappelijke opdracht van college en raad dat naar elkaar uit te spreken en spaarzaam, maar vooral doelmatig om te gaan met de beschikbare tijd van de medewerkers. Daarbij staan de in het coalitieakkoord geformuleerde doelen wat het CDA betreft centraal. De VOORZITTER geeft vervolgens het woord aan de heer Van Drogen voor het houden van diens maidenspeech. De heer VAN DROGEN nam eind maart 2022 afscheid van de gemeenteraad in een bijzondere raadsvergadering in de Burgerzaal. Het was toen voor hem de allereerste fysieke raadsvergadering die hij als raadslid meemaakte. In 2022 was de coronacrisis nog steeds gaande. Begin januari was er nog sprake van een lockdown en een paar maanden later pas werden de laatste coronamaatregelen beëindigd. De ambtenaren van het Sociaal Plein waren in 2022 nog steeds druk met de afhandeling van alle coronaregelingen. Met het vaststellen van de jaarstukken wordt ook teruggekeken op het jaar 2022 en te constateren is dat corona niet het enige bijzondere was aan dat jaar.

Europa werd geconfronteerd met een oorlog in Oekraïne. En net als in de rest van Nederland is de gemeente aan de slag gegaan met de opvang van vluchtelingen. Het oude VARA-pand aan de Heuvellaan 50 werd in no time gereed gemaakt om de eerste Oekraïners op te vangen en de ambtelijke organisatie heeft dag en nacht doorgewerkt om dat in goede banen te leiden. Na de Heuvellaan zijn daar de Thebe-locatie en de locatie Philipshof nog bijgekomen. En ook bij veel particulieren konden vluchtelingen onderdak vinden. 2022 was ook nog eens het jaar van de energiearmoede. Voor veel huishoudens werd de energierekening door de gestegen gasprijs onbetaalbaar. Met de energietoeslag hebben veel huishoudens een steuntje in de rug gekregen en ook hierbij heeft opnieuw de ambtelijke organisatie keihard gewerkt om dat in goede banen te leiden. GroenLinks wil daarom grote waardering uitspreken voor de manier waarop gemeenteambtenaren deze uitdagingen hebben opgepakt. Hij spreekt daarover ook zorgen uit. De werkdruk in de organisatie is groot en het ziekteverzuim is in 2022 omhoog gaan. De raad heeft mede de verantwoordelijkheid om te zorgen dat medewerkers op een gezonde manier hun werk kunnen doen en dit mag men nu en ook in de komende jaren niet vergeten. Het bijzondere jaar 2022 moet wat werkdruk betreft niet de norm worden. Terugkijkend op vorig jaar is er wat GroenLinks betreft al veel bereikt.

Het programma Groen is vastgesteld en op diverse plekken in de stad is gestart met het vergroenen van pleinen en speelplaatsen. De inkomensgrens voor de minimaregelingen is voor de hele coalitieperiode vastgesteld op 130%. Er is een flinke investering te zien in isolatie van woningen en er zijn minder beperkingen voor het leggen van zonnepanelen. In 2022 waren er ook lange wachttijden voor de Wmo te zien. De wethouder heeft in de commissievergadering al aangegeven dat deze wachttijden dit jaar alweer een stuk lager zijn. Dat is goed HI20230621

5

nieuws, maar ze baren hem nog steeds zorgen. Het is voor hem daarom belangrijk om inzicht te hebben en houden in de ontwikkelingen van het sociaal domein. Daarom stelt hij opnieuw namens GroenLinks de vraag aan het college waarom de raad het raadsdashboard sociaal domein voor het vierde kwartaal van 2022 en het eerste kwartaal van 2023 nog niet heeft ontvangen. De commissie heeft wel uitleg gekregen over de reden van de vertraging, maar na twee weken is het dashboard nog steeds niet ontvangen, terwijl het tweede kwartaal van 2023 alweer bijna voorbij is. GroenLinks zou het erg op prijs stellen als volgend jaar in de jaarstukken niet alleen de realisatie van de indicatoren in het betreffende jaar te zien is, maar ook van de drie jaar daarvoor. Op die manier is deze indicatoren een echte functie te geven en kan men beter bijsturen waar dat nodig is. Daarom stelt hij opnieuw de vraag aan de wethouder of zij deze indicatoren in de jaarcijfers over 2023 en de jaren daarna in de stukken op kan nemen. Hij spreekt zijn waardering uit voor de manier waarop de hele organisatie de uitdagingen van het jaar 2022 heeft opgepakt, zowel het college, ambtenaren als de gemeenteraad. De heer WESTERNENG staat ook stil bij het bijzondere jaar 2022. Hij complimenteert het college en de ambtenaren met de ontzettende hoeveelheid extra werk die is verzet.

Financieel gesproken is 2022 een mooi jaar geweest met een overschot van € 12 miljoen, waardoor de gemeente kan sparen voor investeringen in de toekomst. De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven zonder grote bijzonderheden, waarvoor hij eveneens complimenten geeft. Ook de komende jaren zien er goed uit, maar daarover zal zijn collega Fennema verder spreken bij het agendapunt van de voorjaarsnota. In algemene zin heeft hij wel zorgen over de uitvoerbaarheid. Gezien het aantal overhevelingen, de met 45 fte gestegen formatie, de opgelopen inhuur tot 25% en het ziekteverzuim is sprake van een beeld van een hoge belasting van de organisatie. De vraag is of de organisatie dat allemaal nog aan kan, ook omdat de VVD voorstander is van realistische planningen en doelstellingen. Het college heeft de commissie verzekerd dat de organisatie voldoende belastbaar is om alle plannen aan te kunnen, maar hij zal dat wel nauwgezet volgen. Vervolgens wil hij vier punten met de raad doornemen. Het eerste punt betreft wonen. De gemeenteraad heeft in 2021 de woonvisie unaniem aangenomen. Daarin staat onder andere het voor de VVD belangrijke punt van doorstroming. Ruim 14.000 huishoudens zijn op zoek naar een andere woonplaats binnen Hilversum. En daarom is doorstroming een speerpunt. In de Jaarstukken 2022 is te zien dat van 32,2% van de nieuwbouw in de categorie sociale huur valt.

In de krant las hij op basis van regionale cijfers dat 85% van alle sociale woningen die in de regio zijn gebouwd door Hilversum zijn opgeleverd en dat dat 73% van de Hilversumse voorraad is, namelijk 151 van de 177 woningen. Die cijfers kan hij moeilijk met elkaar rijmen en daarom vraagt hij de wethouder de raad mee te nemen in deze getallen. Hoe komt het dat de jaarstukken 32% noteren, terwijl in regionale cijfers is te zien dat in de mediastad 73% sociaal is gebouwd. De VVD staat voor de woonvisie en denkt voor een evenwichtige hoeveelheid woningen te moeten gaan in alle segmenten. Maar als dat dan daadwerkelijk 73% geweest zou zijn, dan zou hij zeggen dat de gemeente misschien in de andere jaren van deze collegeperiode wat minder sociale huurwoningen zou moeten bouwen om per saldo toch op 33% uit te komen. Ook vindt hij dat de andere gemeenten in de regio een bijdrage zouden moeten leveren en daarom dient de VVD een motie van de SP daarover van harte mede in. Zijn tweede punt gaat over jeugdzorg. Twintig jaar geleden maakte een op de 27 kinderen gebruik van jeugdhulp. Nu is dan landelijk een op de acht jongeren. Hij vindt uiteraard dat elk kind dat jeugdhulp nodig heeft dat ook moet krijgen. Maar wel heeft hij ook signalen ontvangen dat misschien de uitstroom uit de jeugdhulp niet voldoende op gang komt, terwijl de instroom soms wellicht te makkelijk is.

Met de druk op de begroting is het heel belangrijk daarvoor blijvend aandacht te hebben om jeugdzorg ook in de toekomst betaalbaar te laten blijven. Zijn derde aandachtpunt gaat over werkgelegenheid. Er is geen recent dashboard sociaal domein, maar in de jaarstukken is wel te zien dat het aantal uitkeringen toeneemt, terwijl er sprake is van een heel krappe arbeidsmarkt. In de nabije toekomst zou hij daarom graag met het college in gesprek gaan over het

HI20230621

6

meer mensen aan een baan helpen. De economie heeft het nodig en een baan is de beste vorm van sociale zekerheid. Tot slot dankt hij het college. De commissie sprak over de evaluatie van het Sportakkoord en ook al over de NPO-gelden. De VVD denkt dat het heel belangrijk is dat daarvan snel wordt geleerd hoe doelmatig die zijn ingezet, wat kan bijdragen aan een goede kansengelijkheid in Hilversum. Tot slot brengt hij een laatste punt naar voren over de resultaatbestemming. In 2017 heeft de gemeenteraad motie M 17-50 aangenomen. Die gaat over de bestemming van de overwinst op parkeren. De begroting bevatte een saldo van € 5,7 miljoen positief op parkeren. De gerealiseerde baten waren € 6,2 miljoen.. Het kwam erop neer dat de gemeente € 454.000,- extra aan parkeerinkomsten heeft gerealiseerd bovenop de begroting. Volgens motie M 17 50 zouden die gelden ingezet moeten worden voor parkeren in de breedste zin des woords, bijvoorbeeld aan deelfietsen, laadpalen en het verlagen van de parkeertarieven. Daarom denkt hij dat bij de resultaatbestemming dit bedrag had toe moeten vloeien naar parkeren of mobiliteit en niet naar de algemene middelen. Hij zou van de wethouder Financiën graag horen hoe zij denkt over het uitvoeren van motie M 17-50. De heer VONK begint met het bedanken van de mensen die hebben geholpen bij de opvang van de Oekraïners en andere vluchtelingen.

Naast ambtenaren gaat het om ilversummers. Al deze mensen dankt hij voor het opvangen van de kwetsbaren. De SP werd ook blij van de afschaffing van de eigen bijdrage op de Wmo van € 19,- per maand, wat voor heel veel mensen verschil maakt. De gemeente hield in 2022 geld over, wat voor een gemeente soms geen goed nieuws is, omdat het betekent dat dingen niet zijn uitgevoerd en zijn blijven liggen, wat heel vaak te maken heeft met gebrek aan personeel. Hij vraagt zich af op het college wel weet waar de prioriteiten liggen. Bij de aanvraag van Wmo-voorzieningen werd maar 69% van de gevallen binnen de wettelijke termijn afgehandeld. Dat moet beter, wat al gebeurde in het vierde kwartaal van 2022 en in dit jaar. Het is echter nog onvoldoende en de SP maakt zich daarover zorgen. Niet iedereen heeft de beschikking over hulp van familie of vrienden waar die op terug kan vallen. Dat zorgt voor heel schrijnende toestanden. De SP wil graag heel veel sociale huurwoningen laten realiseren. Uit de jaarstukken blijkt dat een voorraad van 27% aan sociale huurwoningen net niet wordt gehaald. De fractie wil ook gemengde wijken, wat in de ontwerp-omgevingsvisie expliciet is genoemd. Hij is geschrokken van het aantal gestegen uitkeringen, zeker in deze tijd waarin veel mensen worden gezocht.

Mensen zitten niet voor de lol thuis, omdat een bijstandsuitkering voor een alleenstaande slechts € 1.330,- per maand bedraagt. Het aantal mensen dat van de voedselbank gebruik maakt stijgt ook. Het college kijkt daarnaar ook met zorgen en heeft daar plannen voor, waarnaar hij heel benieuwd is. Het belangrijkste dat de SP ziet is dat niet alle ambities worden waargemaakt. De zaken die blijven liggen treffen meestal de meest kwetsbaren. Als kwetsbare mensen thuis zitten en geen huishoudelijke hulp krijgen, dan is de loonknop ineens niet zo belangrijk, wat de SP kwalijk vindt. Er is schaarste aan personeel en alleen roepen dat dat zo is, is niet genoeg. Men moet daarom keuzen maken en prioriteren. Tot slot ondersteunt hij de oproep van harte om een overzicht over meerdere jaren te krijgen. De heer DEEN ondersteunt de complimenten aan de ambtelijke organisatie en de Hilversummers van harte. De jaarrekening laat eigenlijk een beeld zien van uitgestelde ambities. De gemeente maakt niet waar wat zij belooft en schuift zaken door in de hoop dat het goed komt. Incidenteel geld stoppen in de algemene reserve is niet echt een mooi resultaat, maar eerder een teken aan de wand. Hij vraagt zich af hoe de achterstand ingehaald zal worden.

Hij is blij te horen dat andere partijen ook hebben gezien dat de jaarrekening een beeld schetst van uitgestelde ambities en dat het moeilijk wordt om alles waar te maken. Het lijkt hem daarom dat men niet in control is. Het lijkt D66 dat het college dat een beetje lijkt te bagatelliseren. Hij benadrukt het pleidooi van de VVD over de meerinkomsten op parkeren te ondersteunen. Ook hij wil evenals GroenLinks meer inzicht in trends in de jaarrekening. Verder verwijst hij naar de bijdrage van D66 geleverd in de commissievergadering HI20230621

7

De heer LANCÉ voert het woord namens zijn collega Redmeijer die op advies van haar huisarts niet teveel mag praten in verband met te geven rust aan haar kaak. De wethouder en haar team voeren een gedegen financieel beleid in pittige tijden in een gemeente met veel ambities. Het is prettig dat het negatieve meerjarige exploitatieresultaat is doorbroken en 2022 een positief resultaat laat zien. De vraag is of dat gezien de stijgende kosten vol te houden is. Er staat veel te gebeuren in Hilversum: het uitvoeren van nieuw gemaakt beleid; het uitvoeren van ambities uit het coalitieakkoord, met daarnaast allerlei taken die gewoon op het pad van raad en college komen en ook geld en menskracht kosten. Er is bij de uitvoering sprake van oplopende kosten door hogere bouwkosten, meer kosten voor inhuur bij bijvoorbeeld projecten, hogere grondstofkosten enzovoort. Er is budget aangekondigd door het Rijk ter compensatie van hoge kosten, maar in de commissievergadering vernam hij dat het om veel minder gaat dan is toegezegd en dat het geld enkel voor maatschappelijke instellingen is. Hij vraagt of de wethouder kan aangeven dat de verdeling van het meerdere geld voor de begrotingsbehandeling met de raad gedeeld kan worden en of het college zijn ideeën daarover met de raad kan delen.

Vervolgens vraagt hij of er genoeg medewerkers zijn om plannen te realiseren, evenals voldoende capaciteit om ondernemers en inwoners goed te helpen bij het plannen van hun ideeën. Daarnaast gaat het om voldoende capaciteit om goede participatie te realiseren en voldoende capaciteit om de inwoners en organisaties te bedienen op het sociaal domein. Ook Hart voor Hilversum heeft zorgen over de capaciteit om te doen wat wordt afgesproken . Hij wil van het college graag weten of het die zorgen deelt en hoe het college deze zorgen denkt aan te pakken en op te lossen. De financiële boekhouding ziet er goed uit en daarom zal hij instemmen met de voorliggende stukken. De heer NANNINGA sluit zich ook aan bij de positieve bewoordingen van zijn voorgangers en bij de complimenten aan de organisatie. De jaarrekening geeft vooral een positief beeld over 2022 te zien en daarin wil hij best een eind meegaan. De gemeente heeft dit jaar veel geld overgehouden ten opzichte van wat is begroot. Voor een groot deel is dit extra geld dat de gemeente uit Den Haag heeft gekregen voor de opvang van vluchtelingen, het voorkomen van energiearmoede en extra geld voor loon- en prijsstijgingen. Dat de gemeente daarvan veel geld overhoudt maakt hem ook bezorgd, vanwege de betekenis voor het beleid en de uitvoering.

Hij concludeert dat er voldoende geld is, maar te weinig tijd en capaciteit, met als risico achterstanden te gaan oplopen. Op het gebied van beheer en onderhoud is er achterstand in onderhoud van assets. Wat betreft wegbeheer, bomenonderhoud en riolering is er een achterstand die de gemeente volgens de plannen zal wegwerken. Er zijn voldoende middelen voor gereserveerd, maar de vraag is of er ook voldoende personeel is en of er ook rekening gehouden is met voldoende loon en prijsstijgingen. De overdracht van peuterspeelzalen en kinderdagverblijven naar de basisschool blijft voor hem een aandachtspunt. Zelf heeft hij met een dochter met een beperking ervaren hoe naar het is als ouders telkens hetzelfde verhaal moeten vertellen en elke keer weer dezelfde formulieren moeten invullen als zij met hun kind naar een volgende zorginstelling of een volgende school gaan. Ook een goede visie op de kindvoorzieningen is daarbij belangrijk. In de commissievergadering gaf de wethouder aan dat de visie op kindvoorzieningen nu kindvisie heet en dat er gewerkt wordt aan een Hilversumse educatieve agenda. Dat klinkt goed, maar hij wil duidelijk horen wat de precieze plannen zijn en wanneer de raad daarover meer informatie mag verwachten.

Op het gebied van de energietransitie valt het hem op dat in de strijd tegen energiearmoede stappen worden gezet om met energiecoaches huizen langs te gaan en te kijken waar energiebesparende maatregelen mogelijk zijn. Maar het valt hem ook op dat het vooral nog gaat om kleine maatregelen, die met de vouchers van € 70,- grotendeels kunnen worden opgelost. De vraag is dan hoe het zit met de grote energiebesparende maatregelen. Hij heeft begrepen dat er volgend jaar ook ingezet gaat worden op grotere structurele aanpassingen in woningen. Het is vooral de vraag of daarvoor dan voldoende personeel en energiecoaches beschikbaar zijn. HI20230621

8

De ChristenUnie gaat voorlopig mee in het positieve beeld van wat er de afgelopen jaren is gebeurd en bereikt, maar maakt zich wel zorgen over datgene wat wordt doorgeschoven naar dit jaar en de volgende jaren, met name als het gaat om de capaciteit van de organisatie en de grote projecten die nog op de gemeente afkomen, zoals het Arenapark, het Stationsgebied en het Circusterrein. Hij vraagt het college om vooral vroegtijdig aan de bel te trekken als tekort aan capaciteit of prijsstijgingen de doelen van de gemeente in gevaar gaan brengen en dat niet pas te melden bij de volgende jaarrekening over 2023. Mevrouw DURLACHER kondigt aan haar 24 minuten spreektijd niet te zullen benutten. Op het gebied van de jaarrekening volgt zij de accountant. Bij de resultaatbestemming heeft zij haar bedenkingen, omdat coronabeperkingen nog steeds te voelen zijn. Daarom is zij het niet eens met het terugvloeien van het geld daarvoor naar de algemene middelen. Ook lijkt het haar heel verstandig vluchtelingen te gaan helpen om meer te integreren, zodat ze aan het werk kunnen in plaats van dat ze in een opvanglocatie geld krijgen toegestopt. Mevrouw KALK constateert dat de jaarrekening technisch is en iedereen tevreden stelt, maar merkt op dat de PvdA daarover niet meejubelt. De reden daarvoor heeft zij in de commissievergadering al gegeven.

Allen maken zich zorgen over de uitgestelde ambities en of de gemeente in control is. Sommigen zijn bang te veel sociale huurwoningen te bouwen en anderen vrezen dat het meerjarige overzicht er nooit gaat komen. Samen zijn er gedeelde zorgen over de ambities, de rek in de ambtelijke organisatie, de afhankelijkheid van de inhuur en over het geld dat over is. Waarover de raad zich zorgen zou moeten maken is wat dat allemaal voor inwoners gaat betekenen. Daarop komt de PvdA bij de behandeling van de kadernota uitgebreid terug. De heer GÖBBELS las in de Gooi en Eembode dat de coalitie vindt dat Hilversum er geweldig voor staat. Hart voor Hilversum vindt de financiële kengetallen goed. De VVD liet weten dat Hilversum er financieel gezien prima voor staat. GroenLinks gaf te kennen dat de financiële positie van Hilversum gunstig is. Het CDA liet optekenen dat sprake is van een gezonde financiële uitgangspositie. Hij vraagt zich af of dat alles klopt en kijkt daarbij naar de objectieve toetsingscriteria en definities. Alleen als je een categorie A zit, doe je het goed. Allereerst kijkt hij naar de schuldquote. 67% van de Nederlandse gemeenten zit in categorie A, 22% in categorie B en 11% in categorie C.

In de MPG staat “dat de financiële positie van de gemeente minimaal in categorie B blijft, maar tegelijkertijd moet geconcludeerd worden dat de gemeente aan haar maximale mogelijkheden begint te raken.” De positie van de gemeente Hilversum in categorie B is niet goed, niet gunstig en niet gezond. Hij stelt dat de coalitiepartijen in een wenswereld leven. Het percentage schulden ten opzichte van het balanstotaal blijft met 54% hoog. In de voorjaarsnota is het effect te zien dat bij de autonome ontwikkeling € 5 miljoen aan rente in 2027 opduikt. Door de oplopende rente moet de gemeente € 2,8 miljoen meer betalen. Dat is geld dat niet gebruikt kan worden om iets zinnigs mee te doen. Bij ongewijzigd beleid zal tussen 2016 en 2026 de gemeentelijke schuld met 37% toenemen tot € 259 miljoen. Uit de jaarstukken blijkt dat de financiële conditie-index voor de gemeente Hilversum is gedaald van 6,5 naar 6,0. Het CDA prijst het in control zijn en zegt dat je ook wat breder moet kijken. Het CDA kijkt ook naar de kpi’s, waarvan er slechts één in het rood staat. Hij herinnert het CDA daarom aan het volgende citaat: “Er is geen één-op-één-relatie tussen de activiteiten en de prestaties.” In de jaarstukken staat eveneens dat de interne basis op orde is, maar ook hier is het de vraag of dat klopt.

Als de interne beheersing in de basis op orde is vraagt hij zich af waarom is vermeld dat de huidige formatie qua capaciteit onvoldoende is en te kwetsbaar om de risico's goed te beheersen. Ook vraagt hij zich af waarom dan het opzetten van een bedrijfsbureau voor het ondersteuning nodig is. Hij concludeert dat de basis niet op orde is. Het betreft plannen zonder prioriteiten en vol planoptimisme. En als de basis op orde zou zijn vraagt hij zich af waarom het college in maart het volgende liet weten: “Om vertraging in de voortgang van de projecten te voorkomen heeft het college vooruitlopend op de beslissing van de raad besloten om de budgetten al vrij te geven voor besteding in 2023.” Dat vindt hij volstrekt illegaal. HI20230621

9

De heer POSTMA vraagt waarom de heer Göbbels concludeert dat zich bevinden in categorie B qua schuldpositie financieel vlak zou zijn. Men kan de redenering ook omdraaien dat een gemeente die graag voor haar inwoners investeert misschien wel juist in categorie B moet zitten. De heer GÖBBELS wijst erop dat de categorieën gewoon onafhankelijk zijn bedacht en als toetsingscriteria zijn meegegeven aan alle Nederlandse gemeenten. De basis is dus volgens hem niet op orde, waarbij het college ook zelf illustreert hoe het tekort schiet in de rol van voorbeeldige overheid. Democraten Hilversum waarschuwde het college in 2021 ten aanzien van de fietsstraat Schuttersweg voor een gevestigde servitude op de groenstrook. Planvorming dient het college te respecteren, maar het college negeerde die en het wilde in het groen parkeervakken aanleggen. Dat ging niet door vanwege veel weerstand onder de bewoners vanwege een eeuwigdurend servituut van het GNR. Dus het plan ging niet door vanwege bewoners die wel bestaande rechten respecteren en niet omdat het college vanuit behoorlijk bestuur zelf tot inkeer was gekomen. De extra kosten bedragen overigens € 150.000,-. Tot de basis rekent hij ook dat alle woningbouwinitiatieven transparant voor de raad zichtbaar zijn. Temeer, omdat de raad over de ontwikkelstrategie gaat, de 50 plus-lijst.

Die basis was op orde, alle plannen waren inzichtelijk, maar nu niet meer. Bovendien hoort het college gevraagde informatie gewoon te verstrekken. Het college onderhandelt over prestatieafspraken zonder kennis van de investeringscapaciteit van de woningbouwcorporaties. En ondanks dat het minimale sociale huurwoningenaantal niet is bereikt staat het college toe dat er nog steeds woningen door woningcorporaties worden verkocht. In strijd met de Financiële verordening en het Treasurystatuut wordt de raad niet altijd in staat gesteld wensen en bedenkingen te uiten bij garantiestellingen. In het interbestuurlijk toezicht-jaarverslag 2022 van de provincie Noord-Holland staat bij het omgevingsrecht de status oranje: veel verbetering noodzakelijk. Om toch positief af te sluiten citeert hij het motto van voormalig burgemeester Broertjes: “Moedig voorwaarts.” Mevrouw WALTERS (wethouder) zegt dank voor alle mooie bijdragen met heel veel mooie gedachten. Het CDA hield een mooi inhoudelijk betoog over in control zijn en allerlei verschillende aspecten daarvan. Zij vond het goed om die aan te stippen. Het gaat niet alleen om het financiële aspect, maar ook of de gemeentelijke organisatie zijn werk aan kan. Het college geeft aan dat de organisatie het werk aan kan bij deze begroting. De wethouder P&O zal hierop nog verder ingaan.

Het CDA vroeg ook hoe met projectbeheersing verder zal worden gegaan. Het college heeft extra geld vrijgemaakt om dat beter op te zetten. Daarover wil het college een keer met de Audit- en rekeningcommissie voor het einde van het jaar van gedachten wisselen. Het gaat dan om een uitleg over wat projectbeheersing betekent en wat de plannen zijn. Zodoende wordt de raad daarbij betrokken. Het CDA beval ook aan om een beetje spaarzaam en doelbewust te zijn met extra dingen die men doet, wat zij zeker kan waarderen. GroenLinks hield een mooi betoog over de bijzondere omstandigheden in 2022 en sprak grote waardering voor alle inzet van ambtenaren, het college, inwoners en ondernemers uit. Zij vond het mooi dat te benoemen, omdat het een bizar jaar was. GroenLinks wees op de inzet op groen, een kernthema. Daarmee is het college bezig in het programma Groen. Haar is gevraagd om bij de indicatoren in de jaarrekening vanaf volgend jaar ook de indicatoren van de drie jaren eerder op te nemen, wat zij toezegt. Dat geeft iets meer inzicht. Ook de VVD dankt zij voor het compliment voor de organisatie. De VVD wees op de uitvoerbaarheid en daar komen raad en college bij de voorjaarsnota vast nog over te spreken. De VVD informeerde bij de sociale huurwoningen naar het verschil tussen 32,2% en 73%. Haar beeld is dat het verschil zit in een ander moment van oplevering.

De woningcorporaties tellen sociale huurwoningen vanaf het moment van sleuteluitreiking, wat in de BAG-melding eerder of later is. Bij het dashboard woningbouw gaat het college uit van het laatste. Vanwege een eis van de accountant van de

HI20230621

10

woningcorporatie is dat verschil niet gelijk te trekken. Zij kijkt nog een keer naar het verschil en mocht er een andere oorzaak zijn, dan stuurt zij de raad daarover een brief. De SP wees nogmaals op het belang van sociale woningbouw en te zorgen dat er meters worden gemaakt. Er wordt verder gegaan met het bouwen van voldoende sociale woningen volgens de woonvisie. D66 noemde de jaarrekening er een van uitgestelde ambitie, maar zij stelt dat veel ambities juist wel zijn gehaald. Volgens het CDA is 85% van de vinkjes behaald. In de stad is er ook heel veel gebeurd. Zij kondigt voor de zomer één compensatieregeling aan voor compensatie van energiekosten van maatschappelijke instellingen en sportorganisaties. Er zal met een subsidieplafond gewerkt worden, maar indien nodig kan dat plafond nog stijgen. Daarover zal zij de raad een raadsinformatiebrief sturen. Met het ondersteunen van inwoners en ondernemers die het zwaar hebben gaat het college nog steeds door. De ChristenUnie wijst op achterstand bij onderhoud van wegen en riolering. Vorig jaar is een nieuw watermanagementplan vastgesteld, zodat de achterstand van wegonderhoud behoorlijk zal worden ingelopen. Democraten Hilversum vond allemaal minpuntjes. Gezamenlijk is in de nota over risicobeheersing en weerstandsvermogen vastgesteld dat de gemeente qua schuldpositie voor categorie B gaat.

Minimaal in categorie B blijven is nog steeds het uitgangspunt. Wat betreft de gemeentelijke schuldquote zit de gemeente nog in categorie A. Omdat de capaciteit niet op orde is wordt die deels bijgeplust voor het sociaal domein, het bedrijfsbureau en de projecten. Er worden dus maatregelen genomen. Wat betreft de overhevelingen zet het college al sinds jaar en dag meteen budgetten in. Om de lopende activiteiten te kunnen doorzetten is het ook nodig geld in januari meteen weer te kunnen besteden. Het betreft allemaal plannen waaraan de raad zijn goedkeuring al heeft gegeven, alleen lopen ze ietsje trager. Alle woningbouwplannen zijn inzichtelijk en zodra zij kan komt zij daarover met informatie naar de raad toe. Zij betrekt de raad ook vroeg met een projectuitwerkingskader, zodat die ook randvoorwaarden kan meegeven. Over borgstellingen heeft het geen zin dat de raad een zienswijze geeft, omdat er daarvoor op VNG-niveau een deal is gesloten met het WSW. Garantiestellingen worden op grond daarvan evenredig over alle gemeenten verdeeld al naar gelang het aantal sociale huurwoningen in die gemeenten. Dat is een faire verdeling waarover weinig zienswijzen zijn te geven. De heer HELLER (wethouder) merkt op dat het college al eind 2019 heeft aangegeven motie M 17-50 als afgedaan te beschouwen bij de bestemming van de overwinsten uit 2017 en 2018.

Het college deelt de insteek van de VVD dat gelden voor mobiliteit bestemd zouden moeten blijven, ook als onverhoopt in een jaar meer geld binnenkomt of er minder kosten zijn. Wat betreft de uitbreiding van het parkeerregime staat de gemeente voor forse investeringen, zodat de verwachting is dat niet meer van overwinsten sprake zal zijn. Hij gaat er van uit dat de overwinst een incident was en blijft. De heer WESTERNENG wijst erop dat de motie unaniem is aangenomen waarmee beleid is gemaakt, inhoudende dat overwinsten naar de vastgestelde bestemmingen gaan. Hij vraagt hoe het college de motie die geen eindigheid had toch als afgedaan kan beschouwen. De heer HELLER (wethouder) begrijpt dat, maar stelt dat die discussie gevoerd had moeten worden naar aanleiding van raadsinformatiebrief 2019-17, toen het college heeft aangegeven de motie als afgedaan te beschouwen. Het college deelt de inzet en de genoemde lijn. Hij verwacht geen overschotten meer, maar als ze er onverhoopt toch mochten zijn, dan is er de komende periode met de voorliggende investeringen om die overschotten wel over te hevelen naar het volgende jaar om ze voor hetzelfde doel uit te geven. Met die toevoeging is de verwachting dat het een incident was. De heer WESTERNENG memoreert dat de VVD in 2019 bezwaar heeft gemaakt tegen het afdoen van die motie en heeft toen opgeroepen om die in beleid te vervatten.

Hij vraagt of de wethouder daarvoor voelt, mocht er in enig jaar weer een plus zijn.

HI20230621

11

De heer HELLER (wethouder) lijkt dat zinvol, maar maakt een voorbehoud over de bestedingsdoeleinden. Hij kan in dat voorstel meegaan als de doelen worden opgerekt tot het brede mobiliteitsverhaal. Het college deelt de zorgen over uitkeringen en re-integratie en heeft de raad op 14 oktober 2022 over de re-integratie-inspanningen geïnformeerd. Tijdens de coronaperiode was er een instroom van een nieuwe doelgroep van mensen met een heel korte afstand tot de arbeidsmarkt, die ook weer heel snel weer uit de uitkering stroomden. Tegelijkertijd was er sprake van re-integratie-instrumenten uit een aanbesteding van 2017 die qua vormgeving en dienstverlening niet meer pasten bij wat werd gevraagd. Vanaf 2021 is daar twee jaar lang zeer beperkt gebruik van gemaakt. Met de nieuwe aanbesteding in 2023 zijn er meer aanbieders die dienstverlening bieden voor de doelgroep, die bij de gemeente in toenemende mate in het bestand zit, namelijk mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. De eigen gemeentelijke consulenten gaan weer de regie voeren over het proces van re-integratie van arbeidstoeleiding. Hij verwacht daarvan met ingang van dit jaar een ander beeld. Als dat effect niet te zien zal zijn kan de raad daarop zekere nadere actie verwachten. De ChristenUnie constateerde dat in het kader van de energiearmoede in de jaarrekening.

eigenlijk alleen de kleine bedragen, de vouchers, zichtbaar waren. Dat klopt. De aanpak energiearmoede is namelijk in een aantal fasen ontwikkeld. Vorig voorjaar is met name de aansluiting bij partners in het veld gezocht. In het najaar zijn in twee tranches de zogenoemde middelgrote maatregelen subsidiabel gemaakt. In december kwam er een subsidieregeling specifiek voor grote maatregelen. Een maand geleden heeft het college ingestemd met een zeer ruime regeling voor alle groepen. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) zoomt in op de vragen over ambtelijke capaciteit. Zij stelt vast dat er heel veel waardering en complimenten voor de organisatie zijn geuit. Dat vindt zij een heel belangrijk vertrekpunt om het verder over de capaciteit te hebben. Ook stelt zij vanuit de jaarrekening vast dat er ook heel veel gerealiseerd is en dat de ambities uit het coalitieakkoord op koers liggen. Natuurlijk zijn er afspraken gemaakt die aansluiten bij de capaciteit. Niet altijd is de capaciteit beschikbaar en dan moet de gemeente inhuren vanuit de doelstelling dat men taken wil realiseren. Dat is de opdracht van het college en wat inwoners mogen verwachten. Dat gaat in de organisatie niet altijd even makkelijk. Soms kost het meer moeite om de vrijgevallen plek te vullen met de juiste persoon. In die gevallen moet er verder gekeken worden dan in eigen huis en wordt er met taken geschoven.

Dan gebeurt alleen het meest urgente werk. Daar staat wel het management voor aan de lat. Het thema is continu onderwerp van gesprek tussen teammanagers en afdelingsmanagers en daarna komt de directie in beeld. Het college is verantwoordelijk voor het nakomen van die afspraken die het met de raad maakt. Tot slot geeft zij mee dat de primaire verantwoordelijkheid voor inzet van capaciteit bij het ambtelijk management ligt. En dat komt bij het college als de doelen die raad en college willen realiseren in het geding zouden komen. De SP vroeg tijdig aan de bel te trekken als het college het met de capaciteit niet zou redden om doelen te bereiken. In dat geval doet het college dat. Mevrouw REDMEIJER wijst erop dat de raad druk legt via gevraagde zaken en vraagt of de wethouder daar zorg over heeft. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) vindt dat geen punt van zorg, omdat het college opdrachten en taken kan uitvoeren. Er is wel continue aandacht voor, zowel van haar als de organisatie. De heer VONK informeert wie bepaalt wat urgent is en stelt dat de raad daarover meer de vinger aan de pols kan houden. Hij ziet namelijk belangrijke dingen niet lukken. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) reageert dat de organisatie naar het college komt als die er niet uitkomt. Dan buigt het college zich daarover en dat gaat zo nodig naar de raad.

Zij hoopt dat het college dezelfde urgentie aan de dag legt als de raad, omdat daarover afspraken zijn gemaakt. De heer VONK weet dat de gemeente haar kerntaken niet uitvoert, zodat het heel urgent is om die wel te gaan doen. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) meent dat de gemeente wel aan haar wettelijke taken voldoet.

HI20230621

12

De heer DEEN herinnert aan de discussie vorig jaar over of men het met elkaar zou redden, waarop de wethouder zei zaken te zullen waarmaken met extra mensen erbij. De voorliggende jaarrekening laat nu zien dat de gemeente niet alles waar kan maken. De oplossing is weer extra medewerkers bijplussen. Hij vraagt hoe vaak de ambtelijke organisatie bij het college al langs is geweest om te zeggen dat het niet kan. Grip op wat er wel en niet kan heeft hij nog niet. Hij vindt het lastig dat de kwestie te veel bij de ambtelijke organisatie neergelegd wordt. Men zou eigenlijk uitvoerbare opdrachten kunnen geven. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) verzekert dat het college het hoort als de ambtelijke organisatie aangeeft dat bepaalde taken of projecten zouden stagneren. Dat is tot op heden niet het geval. Als meer capaciteit nodig is komt zij naar de raad toe. Mevrouw KALK hoort de wethouder zeggen dat er niet echt problemen zijn, terwijl er veel besluiten zijn genomen om dingen door te schuiven. Dat betekent dat zaken niet worden uitgevoerd. Er is veel moeite om Wmo-aanvragen binnen de wettelijke termijn af te handelen en ook coronamaatregelen zijn niet uitgevoerd. Voor begeleiding in de wijk is weer geld beschikbaar gesteld. Zij vraagt hoe de wethouder dan kan zeggen dat het allemaal zo goed gaat. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) heeft dat niet gezegd.

Mevrouw KALK hoorde net van de wethouder dat er geen zaken zijn stilgelegd of uitgesteld. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) bedoelde te zeggen dat er keuzes worden gemaakt in prioriteiten, wat wel eens kan betekenen dat er iets opschuift. Dat kan komen door gebrek aan capaciteit of door andere oorzaken. De heer DEEN vraagt of hij dan kan concluderen dat onderwijshuisvesting niet urgent is. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) antwoordt dat men dat niet kan concluderen, omdat zij het IHP uitvoert zoals met de raad is afgesproken. Er is daar geen stagnatie opgetreden door gebrek aan capaciteit, hooguit dat het team in het afgelopen jaar in een nieuwe samenstelling moest wennen. De heer DEEN wijst erop dat er miljoenen euro’s worden doorgeschoven. Het internationaal onderwijs is vijf jaar vooruit geschoven, terwijl er in de voorjaarsnota extra personeel wordt gevraagd om onderwijshuisvesting voor elkaar te krijgen. Hij vraagt zich daarom af hoe de wethouder dit kan zeggen. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) legt uit dat miljoenen zijn doorgeschoven, omdat de ontwikkeling van het Arenapark veel langer gaat duren. Dat is dus niet gebeurd vanwege capaciteitsgebrek. De heer LANCÉ vraagt of de wethouder de vele overhevelingen zorgelijk vindt. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) vindt het een punt van continue aandacht om te zorgen dat de capaciteit aansluit bij de wensen, taken en projecten.

Dus het is continu een punt van aandacht van de organisatie. De heer LANCÉ is vervolgens benieuwd wanneer aandacht een zorg wordt. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) antwoordt dat dat gebeurt als er signalen komen dat bepaalde taken en belangrijke zaken die zijn afgesproken niet meer uitgevoerd kunnen worden. De SP stelde een vraag over de aansluiting van peuterspeelzalen op vervolgonderwijs en vroeg hoe het is gesteld met de educatieve agenda. Aansluiting tussen peuterspeelzalen en vervolgonderwijs is een van de topics die in de educatieve agenda terugkomt. Binnenkort krijgt de raad de evaluatie van de huidige educatieve agenda toegezonden en daarna wordt die geactualiseerd. Die actualisatie zal concreet zijn in het eerste kwartaal van 2024. De heer VAN VOORDEN (wethouder) laat weten dat er vervuiling in het dashboard sociaal domein zit naar aanleiding van de energietoeslag. Dat dashboard behandelt het college op 4 juli en dat komt daarna naar de raad toe. Het aantal binnen de wettelijke termijn afgehandelde zaken bedraagt in het eerste kwartaal van 2023 79%. Vorig jaar was dat in een maand 40%. De raad heeft toen middelen vrijgemaakt om het team te versterken. De cijfers van 2022 zijn beter dan in juni vorig jaar en de stijgende lijn zet zich door naar het eerste kwartaal van 2023 en naar nu. Men is er echter nog niet en er worden nog andere maatregelen toegepast.

Mensen werven kost ook tijd. De zorg van de VVD over de in- en uitstroom in de jeugdzorg deelt hij. Binnenkort komt hij met de raad te spreken over de startnotitie jeugd, waarbij het veel meer gaat om een ontwikkeling naar de HI20230621

13

pedagogische basis om de instroom te beperken. Ook regionaal wil hij met de uitstroom aan de slag, een ambitie uit het coalitieakkoord. Tweede termijn De heer WESTERNENG is blij met de komst van nadere informatie over de opbouw van de nieuw opgeleverde woningen. Het is namelijk belangrijk te snappen hoe het zit en of de goede dingen gebeuren. Ook is hij blij met de toezegging van wethouder Heller over de omgang met overwinst op parkeren, omdat die dat in de toekomst in beleid wil vervatten en wil alloceren om problemen in de stad met mobiliteit aan te pakken. De VVD vindt dat het moet gaan om parkeren in de breedste zin van het woord. Als het gaat om categorie B, dan is dat een gemiddeld risicoprofiel voor de jaarstukken van de gemeenteraad. Twee jaar geleden is bij motie M 21-87 bepaald dat het college de raad informeert als de gemeente op categorie C afstevent. Om dan te zeggen dat categorie B niet goed is vindt hij dat richting de inwoners geen goede voorstelling van zaken. De heer Vonk hoorde hij zeggen dat de gemeente haar kerntaken niet uitvoert. Hij kan zich voorstellen dat die daarmee bedoelt dat niet alle afhandelingstermijnen binnen een bepaalde termijn vallen en dat is naar zijn mening iets anders dan kerntaken niet uitoefenen.

De heer POSTMA herinnert aan het besluit van de coalitie om de komende vier jaar circa € 27 miljoen te sparen om zodoende financiering van projecten mogelijk te maken, zodat de gemeente niet in een risicozone terecht komt. Er wordt dus vooruit gedacht, zodat de gemeente geen armageddon gaat meemaken. Categorie B heeft een bandbreedte van 90% tot 130% en de Audit- en rekeningcommissie heeft gediscussieerd over de breedte van die categorie. Dat gesprek gaat in het najaar nog door. Het beleid is nu om in die categorie te blijven. Hij zegt de wethouder dank voor de toezegging om met de Audit- en rekeningcommissie over projectbeheersing te praten, waarmee raadslid Eerenberg ook blij zal zijn. De heer VONK erkent dat de gemeente verreweg haar meeste kerntaken uitvoert, maar er waren het afgelopen jaar ook situaties waarin dat niet kon. Dat gebeurde niet bewust, maar die zaken leverden heel schrijnende gevallen op. Het gaat bijvoorbeeld om mensen die nog een paar maanden te leven hebben en graag hebben dat hun huis schoon blijft. Dat is wat hem betreft een kerntaak. Hij is blij dat wethouder Walters gaat aangeven hoe het zit met het aantal sociale huurwoningen. De heer GÖBBELS heeft met verbazing geluisterd naar de reactie van het college bij monde van mevrouw Walters, omdat hij het in het geheel niet over overhevelingen heeft gehad.

Wel hield hij het college een spiegel voor over de schuldenontwikkeling, waarover een afspraak is gemaakt. Zijn waarschuwing is zich daaraan te houden en beter is het nog niet in categorie B terecht te komen. Hij raadt aan naar andere gemeenten te kijken, waarvan bijna twee derde het veel beter doet. Het meest positieve uit de collegebijdrage vond hij de toezegging dat de raad een meerjarig overzicht kan krijgen in de toekomst. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders over de resultaatbepaling besloten. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders over de resultaatbepaling besloten, onder aantekening dat BVNL geacht wordt te hebben tegengestemd.

HI20230621

14

5

VOORJAARSNOTA 2023

De VOORZITTER licht toe dat in de voorjaarsnota staat hoe het gaat met de voortgang van de plannen en ambities, zoals die in de Begroting 2023 zijn vastgesteld. Daarnaast wordt in de voorjaarsnota ook gekeken welke effecten de huidige ontwikkelingen inhoudelijk en financieel hebben voor het begrotingsjaar 2024 en verder. Met de voorjaarsnota stelt de raad de financiële en inhoudelijke kaders vast voor de programmabegroting van 2024 en verder. Na vaststelling van de voorjaarsnota werkt het college alle zaken uit tot een begroting, die de raad in het najaar behandelt. Hij stelt voor dat fracties hun bijdragen leveren in orde van hun grootte, waarbij coalitie- en oppositiefracties om de beurt het woord voeren. Mevrouw BOUKHRISS kan zich vinden in de uitgangspunten voor de programmabegroting. Wel heeft zij zorgen over de budgetten voor het sociaal domein, gezien de Jeugdwet, de BUIG-budgetten en de Wmo-gelden waarbij de gemeente ook afhankelijk is van rijksbijdragen. Zij vraagt of de gemeenteraad het college misschien kan helpen en ondersteunen om die gelden te krijgen. Zij beveelt het college ten slotte aan om slecht nieuws te melden aan de raad. De heer DEEN vraagt zich af hoe realistisch het is dat het college aan ambities wil vasthouden. In de voorjaarsnota staat dat de huidige formatie qua capaciteit onvoldoende en te kwetsbaar is om de risico's te beheersen.

Dat is nogal wat. Zojuist is een aantal stukken behandeld die de raad een spiegel heeft voorgehouden. De organisatie en de financiën zitten aan de maximale capaciteit. De motor hapert. Bij het IHP worden miljoenen doorgeschoven en er lijkt soms meer zand in de motor gestopt te worden dan eruit gehaald. Internationaal onderwijs op het Arenapark wordt doorgeschoven vanwege vertraging van het project Arenapark. Het bestemmingsplan ligt echter op koers. Het resultaat is een boeggolf te creëren van uitgestelde projecten en daarmee ook teleurstellingen. Projecten zijn niet alleen de fysieke projecten, maar ook wensen die de raad wil. Dat maakt dat deze voorjaarsnota voor D66 nog geen gedegen beeld geeft. Het stokt wat hem betreft op grip op de uitvoering en keuzes maken. Het gaat uiteindelijk om de bouwvraag. Die vraag is of het te maken is, waarop hij vanuit het college wisselende antwoorden krijgt. Het is niet zo dat er niet hard genoeg gewerkt wordt. Integendeel, de organisatie is keihard aan de slag om Hilversum mooier, duurzamer en nog beter te maken. De taak van de raad is om hiervoor de juiste kaders te geven. Geld is er genoeg, maar het zit hem in de haalbaarheid en het stellen van prioriteiten.

In plaats van inzetten op de uitvoering lijkt de gemeente ook aan visievorming te gaan doen op gebieden als internationaal voortgezet onderwijs en sport, terwijl hem nog niet duidelijk is waarom dat nodig is. Daarom vraagt hij de wethouder om toelichting daarop en om de garantie dat dit geen impact gaat hebben op wat er wel urgent is, namelijk moderne en duurzame schoolgebouwen. Hij dient een amendement in om richting de begroting met scenario’s te komen als het inderdaad een blinde ambitie blijkt. Motie M 23-86 ‘Meer realiteit richting de begroting’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 21 juni 2023, behandelend agendapunt 3: Voorjaarsnota 2023; constaterende dat: • het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen stelt dat de gemeente aanloopt tegen de organisatorische en financiële capaciteit; • uit de jaarrekening blijkt dat er, ondanks extra budget en inspanningen van de organisatie, nog steeds sprake is van een vacatureruimte van 55 fte, die slechts deels ingevuld kan worden door inhuurkrachten; • het college in de voorjaarnota stelt dat alles duurder wordt en met enige regelmaat langer duurt waarbij het geduld op de proef wordt gesteld;

HI20230621

15

•

de huidige formatie volgens de voorjaarsnota qua capaciteit en bezetting onvoldoende is en te kwetsbaar om de risico’s goed te beheersen; • extra capaciteit vaak als oplossing wordt gepresenteerd om ambities te halen;1 overwegende dat: • een bedrijfsbureau zonder personeel op korte termijn nog niet gaat leiden tot een beter beheersbare planning; • een bedrijfsbureau met dezelfde krapte op de arbeidsmarkt zal worden geconfronteerd; • het desondanks vasthouden aan de ambities onvoldoende is onderbouwd en gelet op die krapte op de arbeidsmarkt niet realistisch is; • het nakomen van verwachtingen belangrijk is voor het vertrouwen in de politiek; • het beter is vooraf heldere keuzes te maken dan achter de feiten aan te lopen; • een uitvoerbare begroting voor deze raad van groot belang is; • om tot resultaten te komen keuzes daarom noodzakelijk zijn; verzoekt het college om: • bij de uitwerking van de begroting te komen met scenario’s (-10% en -20% van de bemensing en capaciteit van de geplande organisatie) en wat dit betekent voor de planning van projecten en initiatieven; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 23-86 van D66 en de PvdA) 1

Zoals bijvoorbeeld bij onderwijshuisvesting en het bedrijfsbureau

D66 is meer van het versnellen en dingen anders en beter doen, want het moet wel uitvoerbaar zijn. Hij stelt voor om meer kansen en een betere beloning te geven aan stagiairs in de verwachting dat de organisatie hier veel voordeel van gaat krijgen. Er zijn al goede voorbeelden. Amendement A 23-84 ‘Waardering van studenten en stagiairs’ “De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 21 juni 2023, behandelende de Voorjaarsnota 2023; constaterende dat: studenten in het praktisch en wetenschappelijk onderwijs moeilijkheden hebben stageplaatsen te vinden; de gemeente Hilversum kampt met problemen wat betreft capaciteit; de gemeente Hilversum een stagevergoeding biedt van één derde van het minimumloon dat toepasbaar is op de leeftijd van de stagiair, dat betekent bijvoorbeeld voor een 18-jarige student € 332,50 bruto per maand, pas vanaf 20 jaar wordt dit meer dan € 500,- bruto per maand; de gemeente Den Haag een vergoeding biedt van € 625,- per maand, de gemeente Utrecht € 500,- en het Rijk € 742,- (allen op basis van een fulltime dienstverband); de gemeente Hilversum een mbo-college heeft met ongeveer 6000 studenten die allemaal op zoek moeten naar een stageplek; overwegende dat: een eerlijke/concurrerende vergoeding van stagiairs de gemeente een aantrekkelijkere plek maakt om stage te lopen; spreekt uit dat: studenten/stagiairs een waardevolle bijdrage kunnen leveren

aan het werken binnen de gemeente, besluit: beslispunt 1 van het concept-raadsbesluit te wijzigen zodat deze als volgt komt te luiden:

HI20230621

16

1.

De voorjaarsnota 2023 vast te stellen met daarin de lasten, baten en het saldo voor de jaren 2023 t/m 2027, met dien verstande dat op pagina 23, onder het kopje ‘Overige’ de volgende tekst wordt toegevoegd: ‘De gemeente Hilversum zal voor stageplaatsen voor zowel mbo, hbo als wo proactief gaan samenwerken werken met MBO-college Hilversum en de Hogeschool van Amsterdam om te kijken waar stages nodig zijn binnen de het gemeentelijk apparaat. We gaan vanaf 2024 de stagevergoedingen ophogen naar een marktconform bedrag van ten minste € 500,- bruto per maand op basis van een fulltime stageverband, ook voor stagiairs onder de 20 jaar.’” (Amendement A 23-84 van D66 en de PvdA) En tenslotte vindt D66 het belangrijk om op het gebied van verduurzaming voor de eigen panden duidelijkheid te scheppen wanneer de gemeente hiermee aan de slag kan gaan.

Motie M 23-88 ‘Geef een goed en duurzaam voorbeeld’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 21 juni 2023, behandelende de Voorjaarsnota 2023; constaterende dat: • in het coalitieakkoord is opgenomen dat we het goede voorbeeld geven door ons eigen (gemeentelijk maatschappelijk) vastgoed op een rendabele manier te verduurzamen; • in de leidraad verduurzaming Gemeentelijk vastgoed van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland is geconstateerd dat ‘Een groot deel van de gemeenten richt zich op dit moment vooral op de energiebesparende maatregelen die zich terugverdienen, het zogeheten ‘laaghangend fruit’. Indien eerst alleen de meest rendabele maatregelen worden gerealiseerd, dan kunnen de baten van die maatregelen niet meer gebruikt worden om de maatregelen met een langere terugverdientijd te ‘financieren’.

Het wordt dan heel moeilijk om voor de minder rendabele maatregelen (die ook gerealiseerd moeten worden om de beoogde duurzaamheidsdoelstelling te halen) een financieel haalbare/sluitende businesscase te krijgen.’; • het kabinet vraagt om een vermindering van de netto-uitstoot van broeikasgassen in 2030 van ten minste 60%; • het college in de raadscommissie van 19 april 2023 heeft aangekondigd dat in de tweede helft van 2023 het vastgoed- en grondbeleid wordt geactualiseerd; • het college in de gezamenlijke commissie van 7 juni 2023 heeft aangegeven dat de voorbeeldfunctie buitengewoon serieus genomen wordt en bezig is met het verduurzamen van een aantal gemeentelijke panden, ook monumentale panden, indachtig de budgetten die de raad daarvoor beschikbaar heeft gesteld; overwegende dat: • de gemeente (veel) monumentaal vastgoed bezit wat het relatief ingewikkeld maakt en waardoor het duurder is om te verduurzamen; • sommige objecten hierdoor een lange terugverdientijd hebben en er zeker geen sprake is van laaghangend fruit; • er zonder een volledig overzicht geen keuze te maken valt; • het college een duidelijke afweging dient te maken wanneer wel en wanneer niet wordt besloten tot verduurzaming; verzoekt het college om: • in de actualisatie van het vastgoed- en grondbeleid (voorzien in de tweede helft van 2023) een duidelijk afwegingskader mee te nemen voor de verduurzaming

van gemeentelijk vastgoed, met bijbehorende overwegingen;

HI20230621

17

•

hierbij een aantal scenario’s aan te leveren voor het tempo waarin het gemeentelijk vastgoed verduurzaamd kan worden, en wat de financiële consequenties van de verschillende scenario’s zijn; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 23-88 van D66) Er is nog een onderzoek waarvan hij eigenlijk het nut nog niet zo inziet. Misschien kan de wethouder hem overtuigen waarom dat in het kader van de Hilversumse identiteit toch zo’n goed idee is. De heer FENNEMA vraagt zich af waarom het vanavond nou eigenlijk gaat. In de kadernota staat een enorme lijst van dingen waarmee de VVD blij is. De gemeente gaat aan de slag met het Stationsgebied, het Arenapark, het oplossen van achterstallig onderhoud van wegen, de mobiliteitsvisie, een feest vanwege het 600-jarig bestaan van Hilversum, de sociale basis, buurtsportcoaches, het Circusterrein en geen hogere woonlasten anders dan een inflatiecorrectie. Dat noemt hij hartstikke goed en is wat de raad levert. Daarop is wel veel aan te merken, maar hij wil niet doen alsof het in Hilversum verschrikkelijk is. Er is wel ruimte voor verbetering. De kadernota kijkt wel uit naar een solide begroting. De gemeente staat er goed voor, maar gaat wel wat minder sparen dan gewild. Maar dat komt omdat zaken goed zijn op te vangen met de door de coalitie geïntroduceerde behoedzaamheidsreserve die ook meteen diensten heeft bewezen.