Startnotitie harmonisatie financiën - Raadsvoorstel
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL zaaknummer:
1888613
afdelingsnaam:
Directie
steller:
Jaap Tinholt
telefoonnummer
0612808701
onderwerp:
Startnotitie harmonisatie financiën
Voorstel 1.
De startnotitie harmonisatie financiën vast te stellen.
Planning Titel PvA herindelingsa dvies Vaststellen Startnotitie
Toelichting Startsein harmonisaties, waaronder financiën
BEELDVORMING 19 maart 2025
OORDEELSVORMING 19 maart 2025
BESLUITVORMING 27 maart 2025
Vaststellen als startpunt van wettelijk verplichte harmonisatie financiën
3 december 2025
3 december 2025
10 december 2025
Samenvatting
De gemeenten Hilversum en Wijdemeren werken toe naar een bestuurlijke herindeling per 1 januari 2027. Als onderdeel van deze herindeling is het noodzakelijk om beleid- en regelgeving voor financiën en gemeentelijke belastingen te harmoniseren en de begroting en belastingverordeningen voor 2027 voor te bereiden. Dit proces wordt beschreven in de startnotitie harmonisatie financiën. Dit proces draagt bij aan een solide, transparante, rechtmatige en toekomstbestendige financiële basis, waarop door de nieuwe gemeente vanaf 1 januari 2027 verder kan worden gebouwd.
Inleiding
Deze startnotitie is gebaseerd op opdracht 2.4 uit het Plan van Aanpak ‘Uitwerking herindelingsadvies’, de beantwoording van moties over gemeentelijke belastingen van 27 maart 2025 en de programmering harmonisatie voorschriften en beleid van juni 2025.
Probleemstelling/doel
Dit proces draagt bij aan een solide, transparante, rechtmatige en toekomstbestendige financiële basis, waarop nieuwe gemeente vanaf 1 januari 2027 verder kan worden gebouwd.
Argumenten
1.1 Meegeven van duidelijke kaders voor harmonisatie financieel beleid Met het vaststellen van de startnotitie harmonisatie financiën geeft u als raad duidelijke kaders mee aan de harmonisatie van het financieel beleid. 1
1.2 De startnotitie geeft richting aan de P&C cyclus en bijbehorende producten voor 2026. Voor 2026 betekent dit dat de gemeenteraden van Wijdemeren en Hilversum de gezamenlijke kadernota voor de begroting van 2027 behandelen. Voor deze werkwijze is gekozen om de belangen van de inwoners van beide gemeenten zo volledig mogelijk mee te kunnen nemen in de uitgangspunten voor de begroting 2027 van de nieuwe gemeente. De voorgestelde P&C cyclus in de startnotitie is voor zowel Wijdemeren als Hilversum in lijn met de geldende financiële verordening. In 2026 zal de harmonisatie van de financiële verordening worden voorbereid en kaders bevatten voor de P&C cyclus van 2027. Het vaststellen van deze geharmoniseerde financiële verordening is aan de nieuwe gemeenteraad, als onderdeel van de besluitvorming op 4 januari 2027.
Kanttekeningen
1.1 Een gezamenlijke kadernota is een keuze Het is geen wettelijke verplichting om in het jaar voorafgaand aan een wettelijke herindeling een gezamenlijke kadernota op te stellen en in beide gemeenteraden te behandelen. Een andere optie is om de gemeente Hilversum hierin zelfstandig het initiatief te laten. Er is voor gekozen om gezamenlijk een eensluidende kadernota op te stellen en deze in beide gemeenteraden te behandelen omdat deze aanpak past in het gezamenlijke en gelijkwaardige herindelingstraject tussen Hilversum en Wijdemeren. 1.2 Belastingverordeningen vaststellen in 2026 (m.u.v. OZB = 4 januari 2027) In het Plan van Aanpak herindelingsadvies dat door de raden werd vastgesteld op 27 maart 2025, werd in het ‘spoorboekje’ uitgegaan van het vaststellen van de belastingverordeningen op 4 januari 2027, tezamen met de begroting 2027; onder het mandaat van de nieuwe gemeenteraad. De nadere uitwerking van het plan van aanpak tot deze startnotitie leert echter dat, met uitzondering van de OZB, de overige belastingverordeningen om een raadsbesluit in 2026 vragen om in het belastingjaar 2027 van kracht te kunnen zijn. In artikel 216 en 217 van de Gemeentewet is geregeld dat de raad via belastingverordeningen vaststellen welke belastingen gelden en welke onderdelen daarin moeten worden opgenomen.
Omdat gemeentelijke belastingen niet met terugwerkende kracht mogen worden geheven, dienen de belastingverordeningen altijd vóór de start van het nieuwe belastingjaar te zijn vastgesteld en bekendgemaakt (dus in 2026 voor het jaar 2027). De verordeningen OZB zijn hierop de uitzondering. Deze houden op te gelden met ingang van de datum van herindeling. De verordeningen behouden echter hun rechtskracht voor de perioden waarvoor zij hebben gegolden (artikel 32, eerste lid, Wet Arhi). De raad van de nieuwe gemeente moet binnen drie maanden na de datum van herindeling een nieuwe verordening OZB vaststellen, waarvan de datum van ingang van de heffing de datum van herindeling is, in ons geval dus 1 januari 2027 (artikel 32, tweede lid, Wet Arhi). Terugwerkende kracht is hier dus wettelijk toegestaan. Bovenstaande lijn is getoetst bij en bevestigd door de belastingdeskundigen van de VNG. In onderstaande planningstabel en in de startnotitie is als gevolg van deze lijn uitgegaan van een gelijkluidend raadsbesluit door beide raden in het vierde kwartaal van 2026 over de volgende belastingverordeningen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Afvalstoffenheffing Rioolheffing Precariobelasting Hondenbelasting Forensenbelasting Toeristenbelasting Watertoeristenbelasting Legesverordening 2
9. Parkeerbelasting 10. Marktgelden 11. Lijkbezorgingsrechten 12. Verordening verhuur boten
In de startnotitie wordt voorafgaand aan dit vaststellingsmoment in het vierde kwartaal, voorgesteld dat beide raden tijdens de vaststelling van de gezamenlijke kadernota (raadsvergadering 1 juli 2026) reeds politieke keuzes maken over de hoogte van de verschillende belastingen – die daarna dus in hetzelfde jaar in de belastingverordeningen worden verwerkt (m.u.v. de OZB).
Financiën, middelen & capaciteit
De uitvoering van de startnotitie wordt uitgevoerd binnen de bestaande capaciteit en binnen de beschikbaar gestelde Arhi-middelen.
Uitvoering
Onderstaande tabellen geven weer welke producten worden opgesteld en welke rollen organisaties, colleges en raden daarbij hebben. P&C producten Opstellen (organisatie)
Voorstellen (college)
Beeldvorming (raad)
Oordeelsvorming (raad)
Zienswijze (college/raad)
Besluit (raad)
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum
Hilversum Wijdemeren
Eindejaarsrapportage 2025 HVS Najaarsnota 2025 WM 2026 Jaarrekening 2025 HVS Jaarrekening 2025 WDM
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Hilversum
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum
Hilversum Wijdemeren
Voorjaarsnota 2026 HVS (lopend jaar plus beleidsarme doorkijk 2027-2031) Voorjaarsnota 2026 WDM (lopend jaar plus beleidsarme doorkijk 2027-2031)
Hilversum
Hilversum
Hilversum
Hilversum
-
Hilversum
Hilversum
Wijdemeren
Wijdemeren
Wijdemeren
Hilversum
Wijdemeren
Gezamenlijke Kadernota 2027
Hilversum
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
-
Hilversum Wijdemeren
Belastingverordeningen (m.u.v. OZB/RZB)
Hilversum Hilversum
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
-
Hilversum Wijdemeren
Eindejaarsrapportage 2026 HVS Najaarsnota 2026 WM 2027 Begroting + OZB/RZB-verordeningen 2027
Hilversum Hilversum
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum
Hilversum Wijdemeren
Hilversum
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren
Hilversum Wijdemeren (dec 2026)
-
Hilversum (41-2027)
Jaarrekening 2026 HVS Jaarrekening 2026 WDM
Hilversum Hilversum
Hilversum Hilversum
Hilversum Hilversum
Hilversum Hilversum
2025 Begroting + B-verordeningen 2026 HVS Begroting + B-verordeningen 2026 WDM
Hilversum Hilversum
Financiële verordeningen en financiële beleidsnota’s
2025 Startnotitie financieel beleid
Opstellen (organisatie)
Voorstellen (college)
Beeldvorming (raad)
Oordeelsvorming (raad)
Zienswijze (college/raad)
Besluit (raad)
Programmaorganisatie
Wijdemeren Hilversum
Wijdemeren Hilversum
Wijdemeren Hilversum
-
Wijdemeren Hilversum
3
Verordening 212 GW WDM (aanpassen aan wetgeving) * 2027 – 2029 Financiële verordeningen 212, 213, 213a Verdere harmonisatie financieel beleid
Wijdemeren
Wijdemeren
Wijdemeren
Wijdemeren
Hilversum Hilversum
Hilversum Hilversum
Hilversum Hilversum
Hilversum Hilversum
Wijdemeren
-
Hilversum Hilversum
* Wijdemeren past de verordening 212 aan in het kader van rechtmatigheid. Die verordening is daarna eenvoudig te harmoniseren met die van Hilversum.
Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,
28 oktober 2025 de burgemeester,
mr. C.P. Torres Barrera
dr. ir. G.M. van den Top
Bijlage(n) 1.
Startnotitie harmonisatie financiën
4