Raadsvoorstel bijlage 4 Collegebesluit voorstel hogere waarden besluit bijlage akoestisch onderzoek

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum

projectnummer 0476460.100 definitief revisie 05 18 oktober 2022

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum

projectnummer 0476460.100 definitief revisie 05 18 oktober 2022

Auteur B. Kuijpers

Opdrachtgever Gemeente Hilversum Dudokpark 1 1217 JE HILVERSUM

datum vrijgave 18-10-2022

beschrijving revisie 05 definitief

gecontroleerd R.J.M. Pellegrom

vrijgave R.J.M. Pellegrom

Inhoudsopgave

Blz.

1

Inleiding

1

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Aanleiding Situatie Voornemen Doel Leeswijzer

1 1 2 3 3

2

Juridisch kader

4

2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.2 2.3

Algemeen Aftrek ex artikel 110g Wet geluidhinder 30 km/uur zone Cumulatie Wijziging van een weg Nieuwe geluidgevoelige bestemmingen binnen een geluidzone

4 5 5 5 5 6

3

Situatie

8

3.1 3.2 3.3

De beoogde wegaanpassingen De beoogde nieuwe geluidgevoelige bestemmingen Toetsingskader plansituatie

8 8 9

4

Onderzoeksopzet en uitgangspunten

11

4.1 4.2

Rekenmethode Uitgangspunten

11 11

5

Resultaten en toetsing

14

5.1 5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4 5.1.5 5.1.6 5.2 5.2.1 5.2.1.1 5.2.1.2 5.2.2 5.3

Fysieke wijziging van bestaande wegen Koninginneweg (deel ten noorden van de Schoolstraat) Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp Naarderstraat Noorderweg-Simon Stevinweg Stationsstraat Neveneffecten Nieuwe geluidgevoelige gebouwen Wegverkeerslawaai Gezoneerde wegen Niet-gezoneerde wegen Railverkeerlawaai Cumulatieve geluidbelasting

14 14 14 15 15 15 15 15 15 15 16 17 17

6

Maatregelen

19

6.1

Afweging van bronmaatregelen

19

6.1.1 6.1.2 6.2 6.3

Verkeerswegen Spoorverkeer Afweging van overdracht maatregelen Gevelgeluidwering

19 23 23 24

7

Samenvatting en conclusie

25

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

Algemeen Te nemen geluidmaatregelen Vast te stellen hogere waarden Cumulatie Geluidwering van de gevel

25 25 26 27 27

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Modelgegevens Analyse en geluidtoets Koninginneweg (ten noorden van Schoolstraat) Analyse en geluidtoets Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-KoninginnewegSchapenkamp Analyse en geluidtoets Naarderstraat Analyse en geluidtoets Noorderweg-Simon Stevinstraat Analyse en geluidtoets Stationsstraat Rekenresultaten nieuwbouw van geluidgevoelige objecten

8. 9.

Analyse van de cumulatieve geluidbelastingen Lcum en vast te stellen hogere waarden Lijst met saneringswoningen

Figuren 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Wegen huidige situatie 3D impressie huidige situatie Wegen toekomstige situatie 3D impressie toekomstige situatie Bronmaatregelen Railverkeer

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

1

Inleiding

1.1

Aanleiding De Gemeente Hilversum is voornemens om het stationsgebied opnieuw in te richten. De voorgenomen ontwikkeling bestaat uit twee afzonderlijke procedures: enerzijds het aanpassen van de (routering) van de centrumring en anderzijds de ruimtelijke inpassing van het stationsgebied. Onderliggende rapportage behorend bij bestemmingsplan ‘Stationsgebied 2020’ betreft een revisie, is opgesteld na de vernietiging van het bestemmingsplan door de Raad van State op 2 februari 2022. Hierin is gerekend met de laatste verkeersprognoses en het actuele stedelijke ontwerp. Ook is de huidige wet- en regelgeving in acht genomen, en is een onderbouwing toegevoegd met betrekking tot cumulatie van geluid en leefbaarheid in het stationsgebied.

1.2

Situatie In afbeelding 1.1 is de huidige situatie van het stationsgebied te Hilversum weergegeven.

Afbeelding 1.1: Plangebied stationsgebied (bron: Globespotter)

Blad 1 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

De centrumring loopt in de huidige situatie via de Schapenkamp en de Stationsstraat.

1.3

Voornemen

Afbeelding 1.2: Een impressie van het wegontwerp met een afbakening van de fysieke wijziging.

De Stationsstraat zal tussen de Schapenkamp/Koninginneweg en de Naarderstraat/Melkpad verkeersluw worden gemaakt, met enkel nog bestemmingsverkeer in de toekomst. De Koninginneweg zal in de toekomst de weggevallen verkeersfunctie overnemen. Om het hogere verkeersaanbod aan te kunnen wordt de Koninginneweg daartoe fysiek gewijzigd, en zal in de toekomst vanuit beide richtingen in te rijden zijn. Om het verkeer anders af te wikkelen zal ook de Schapenkamp fysiek worden gewijzigd tussen de Koninginneweg en de Prins Bernhardstraat/Professor Kochstraat. In het nieuwe wegontwerp komt de vrijliggende busbaan op de Schapenkamp te vervallen. De bussen en overige voertuigen gaan gebruik maken van dezelfde rijstroken. Ook het Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat krijgt meer verkeer te verwerken, en zal fysiek worden gewijzigd tussen de Bussumerstraat en de Hoge Larenseweg. De Schoolstraat tussen de Koninginneweg en de Hoge Larenseweg wordt verwijderd, waardoor de spoorwegovergang voor autoverkeer verdwijnt. De Stationsstraat tussen Schapenkamp en Naarderstraat wordt afgesloten voor verkeer, waardoor de aansluiting van de Naarderstraat op de Langgewenst eveneens wijzigt. Ten slotte zal ook de aansluiting Noorderweg fysiek worden gewijzigd tussen de Simon Stevinweg en de Korte Noorderweg.

Blad 2 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Ten oosten van de Koninginneweg, tussen de Schoolstraat en de Schapenkamp, wordt het merendeel van de bestaande bebouwing (voornamelijk woningen) gesloopt, en komt er nieuwbouw voor in de plaats.

1.4

Doel In verband met de voorgenomen ontwikkeling en de hieraan gekoppelde ruimtelijke procedure is een akoestisch onderzoek nodig. In het akoestisch onderzoek zullen de volgende aspecten worden onderzocht: 1. De toename van de geluidbelasting van bestaande geluidgevoelige gebouwen als gevolg van fysieke wijzigingen van bestaande wegen; 2. De geluidbelasting als gevolg van bestaande (spoor)wegen bij de nieuwe geluidgevoelige gebouwen; 3. Cumulatie met betrekking tot een goede ruimtelijke onderbouwing.

1.5

Leeswijzer De rapportage is als volgt opgebouwd:  Hoofdstuk 2 beschrijft het juridisch kader;  In hoofdstuk 3 wordt de situatie omschreven;  De onderzoeksopzet en uitgangspunten komt aan de orde in hoofdstuk 4;  In hoofdstuk 5 worden de rekenresultaten getoetst;  Hoofdstuk 6 beschrijft welke maatregelen genomen kunnen worden;  In hoofdstuk 7 tenslotte wordt een samenvatting en een conclusie gegeven.

Blad 3 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

2

Juridisch kader

2.1

Algemeen In de Wet geluidhinder zijn geluidgrenswaarden opgenomen die onder andere gelden voor de aanpassing (reconstructie) van bestaande wegen. De Wet geluidhinder is alleen van toepassing binnen de wettelijk vastgestelde zone van de weg. De breedte van de geluidzone langs wegen is geregeld in artikel 74 Wet geluidhinder en is gerelateerd aan het aantal rijstroken van de weg en het type weg (stedelijk of buitenstedelijk). De afstanden worden aan weerszijden van de weg gemeten vanaf de buitenste begrenzing van de buitenste rijstrook. De ruimte boven en onder de weg behoort eveneens tot de zone van de weg. De betreffende zonebreedtes zijn in tabel 2.1 weergegeven. Tabel 2.1: Zonebreedte wegverkeer Aantal rijstroken 5 of meer 3 of meer 3 of 4 1 of 2

Zonebreedte [m] Stedelijk gebied 350 200

Buitenstedelijk gebied 600 400 250

Het stedelijk gebied is in de Wet geluidhinder gedefinieerd als ‘het gebied binnen de bebouwde kom doch voor de toepassing van de hoofdstukken VI en VII met uitzondering van het gebied binnen de bebouwde kom, voor zover liggend binnen de zone van een autoweg of autosnelweg’. Dit laatste gebied valt onder het buitenstedelijk gebied. In artikel 75 Wet geluidhinder is geregeld dat het breedste zonedeel van een weg, bij een overgang tussen weggedeelten met verschillende zonebreedtes, over een afstand van een derde van de breedte nog langs de wegas doorloopt. Aan de uiteinden van een weg (einde weg) loopt de zone door over een afstand gelijk aan de breedte van de zone ter hoogte van het einde van de weg. Binnen de zone van een weg dient een akoestisch onderzoek plaats te vinden naar de geluidbelasting op de binnen de zone gelegen woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen. Bij het berekenen van de geluidbelasting wordt de Lden-waarde in dB bepaald. De berekende geluidbelasting dient getoetst te worden aan de grenswaarden van de Wet geluidhinder. Indien de (voorkeurs)grenswaarde wordt overschreden, dient beoordeeld te worden of maatregelen ter beperking van het geluid mogelijk zijn. Als maatregelen niet mogelijk en/of doelmatig zijn, dient een hogere waarde te worden vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders.

Voor alle woningen waarvoor het college van burgemeester en wethouders een hogere waarde vaststelt, dient met behulp van een gevelgeluidweringsonderzoek te worden onderzocht of deze woningen aan de wettelijke geluidgrenswaarde voor het binnen niveau kunnen voldoen. De wettelijke grondslag hiervoor is terug te vinden in de Wet geluidhinder.

Blad 4 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

2.1.1

Aftrek ex artikel 110g Wet geluidhinder Ingevolge artikel 110g van de Wet geluidhinder dient het resultaat van berekening en meting van de geluidbelasting vanwege wegverkeer te worden gecorrigeerd met een aftrek in dB alvorens de verschilberekening t.b.v. de reconstructietoets uit te voeren en de waarden te toetsen aan de (voorkeurs)grenswaarden. De hoogte van de aftrek is geregeld in artikel 3.4 van het ‘Reken- en meetvoorschrift geluid 2012’. Voor alle 50 km/uur wegen in het plangebied bedraagt de aftrek 5 dB.

2.1.2

30 km/uur zone Een weg waar de maximale snelheid 30 km/uur bedraagt, is in de zin van de Wet geluidhinder niet-zoneplichtig. Een akoestisch onderzoek is voor dergelijke wegen derhalve niet noodzakelijk. Gelet op de jurisprudentie aangaande dit punt blijkt echter dat, bij een ruimtelijke procedure, de geluidbelasting wel inzichtelijk gemaakt dient te worden. Er dient sprake te zijn van een 'deugdelijke motivering' bij het vaststellen van een bestemmingsplan. Vanuit het oogpunt van een 'goede ruimtelijke ordening' is derhalve akoestisch onderzoek gewenst. In de zin van de Wet geluidhinder zijn geen streef- en/of grenswaarden gesteld aan dergelijke wegen. Wegen waarop een maximum rijsnelheid geldt van 30 km/uur worden echter in het kader van een goede ruimtelijke ordening beoordeeld naar analogie met de grenswaarden die gelden voor zoneplichtige wegen uit de Wet geluidhinder (inclusief aftrek artikel 110g, naar analogie met de Wet geluidhinder).

2.1.3

Cumulatie Indien een geluidgevoelige bestemming waarvoor een hogere waarde wordt vastgesteld in de zone van meerdere geluidbronnen (wegverkeer, railverkeer en/of industrie) ligt, dient inzichtelijk gemaakt te worden hoe hoog de gecumuleerde geluidbelasting is. De gecumuleerde geluidbelasting wordt berekend met de rekenmethode die in het ‘Reken- en meetvoorschrift geluid 2012’ is vastgelegd, rekening houdend met de dosis-effect relaties van de verschillende bronsoorten. Hierbij geldt geen aftrek ex artikel 110g, Wet geluidhinder. Het bevoegd gezag moet dan een oordeel vellen over de hoogte van deze geluidbelasting. Een wettelijke toets aan een grenswaarde voor deze gecumuleerde geluidbelasting is niet aan de orde.

2.2

Wijziging van een weg Bij reconstructie (aanpassing bestaande weg) is de normering afhankelijk van de situatie voor het wijzigen. De ten hoogste toelaatbare geluidbelastingen (ook wel ‘(voorkeurs)grenswaarde’) en maximaal vast te stellen hogere waarden bij wijzigingen op of aan een weg zijn vermeld in de artikelen 100, 100a en 100b van de Wet geluidhinder. De voorkeurswaarde is de laagste van ofwel de heersende waarde ofwel de eerder vastgestelde hogere waarde, met een drempelwaarde van 48 dB. De maximaal vast te stellen hogere waarde is de geldende voorkeurswaarde + 5 dB, met een variërende plafondwaarde. De plafondwaardes die in dit onderzoek van toepassing zijn, zijn:

Blad 5 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

-

63 dB indien eerder hogere waarde vastgesteld voor 1-9-1991, of geen eerdere hogere waarde en heersend ≤ 53 dB (’100a lid 1 sub b sub 2° Wet geluidhinder); 68 dB in overige gevallen (100a lid 2 Wet geluidhinder); 68 dB als extra bepaling voor saneringswoningen (90 lid 3 Wet geluidhinder).

De geldende voorkeurswaarde, maximaal vast te stellen hogere waarde, en het wetsartikel dat hieraan ten grondslag ligt is per adres weergegeven in Bijlage 2 tot en met 6. Er is overigens pas sprake van een reconstructie1 in de zin van de Wet geluidhinder (reconstructie effect) bij een wijziging op of aan een aanwezige weg waarbij de toename van de geluidbelasting (afgerond) voor de toekomstige situatie zonder aanvullende maatregelen 2 dB of meer bedraagt. Hierbij wordt voor beide peiljaren rekening gehouden met de aftrek ex artikel 110g Wet geluidhinder, als beschreven in paragraaf 2.1.1. Ingevolge artikel 99 lid 2 dienen bij wijzigingen op of aan een weg ook andere wegen te worden onderzocht waar naar verwachting een toename van 2 dB of meer zal optreden als gevolg van de wijzigingen op of aan de eerdergenoemde weg. Het betreft hier de zogenaamde 'uitstraling van de reconstructie' (verder uitstralingseffect genoemd). Toetsing aan de normering van de Wet geluidhinder behoeft voor deze wegen niet plaats te vinden als er bij deze wegen geen fysieke wijzigingen plaatsvinden.

2.3

Nieuwe geluidgevoelige bestemmingen binnen een geluidzone Wegverkeer In artikel 82 en volgende zijn de grenswaarden vermeld met betrekking tot nieuwe situaties bij zones. In Tabel 2.2 is aangegeven welke geluidgrenswaarden op de plansituatie van toepassing zijn. In artikel 3.1 en 3.2 van het Besluit geluidhinder zijn de grenswaarden van geluidgevoelige gebouwen als bedoeld in artikel 1 van de Wet geluidhinder2 vermeld. Alle nieuw te bouwen woningen zullen zich binnen de bebouwde kom bevinden, en komen ter vervanging van bestaande bebouwing. Tabel 2.2: Grenswaarden voor geluidgevoelige bestemmingen langs een bestaande weg. Status van de woning

Nieuw te bouwen woningen

Ten hoogste toelaatbare geluidbelasting [dB]

Maximaal vast te stellen hogere waarde [dB]

48

63

Binnenstedelijk

In artikel 110a Wet geluidhinder is aangegeven onder welke voorwaarden hogere waarden kunnen worden verleend. Er kan uitsluitend een hogere waarde worden vastgesteld indien toepassing van maatregelen, gericht op het terugbrengen van de geluidbelasting vanwege een

1

De reconstructie van een weg omvat iedere fysieke verandering op of aan een aanwezige weg: bijvoorbeeld het verbreden van de weg, het intrekken van een snelheidsverbod en/of het plaatsen van verkeerslichten. Indien de wijziging op of aan een weg slechts bestaat uit een snelheidsverlaging of de vervanging van een wegdeklaag door een wegdeklaag met dezelfde of een grotere geluidreducerende werking, is er geen onderzoeksplicht naar reconstructies in de zin van de Wet geluidhinder. 2 Onderwijsgebouw, ziekenhuis, verpleeghuis, verzorgingstehuis, een psychiatrische inrichting, kinderdagverblijf.

Blad 6 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

weg, onvoldoende doeltreffend zal zijn dan wel overwegende bezwaren ontmoet van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of financiële aard. Om de geluidbelasting vanwege een weg te beperken, kunnen de volgende maatregelen worden getroffen:  Maatregelen aan de bron, bijvoorbeeld door middel van het toepassen van een geluidarm wegdektype, het verlagen van de maximum rijsnelheid, of het weren van vrachtverkeer;  Maatregelen in het overdrachtsgebied door middel van het toepassen van een geluidscherm/grondwal;  Maatregelen aan de ontvanger door middel van het toepassen van schermen aan of nabij de gevel, het toepassen van 'dove' gevels, en dergelijke. Railverkeer In artikel 105 van de Wet geluidhinder is het Besluit geluidhinder van toepassing verklaard. Het besluit is alleen van toepassing binnen de wettelijke vastgestelde zone van een spoorweg. De breedte van de geluidzone langs het spoor wordt geregeld in artikel 1.4 Besluit geluidhinder en is vastgelegd in een door ministeriële regeling vast te stellen kaart. Binnen de zone van een spoorweg dient een akoestisch onderzoek plaats te vinden naar de geluidbelasting op de binnen de zone gelegen woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen. Bij het berekenen van de geluidbelasting wordt de Lden-waarde in dB bepaald.

De berekende geluidbelasting dient getoetst te worden aan de grenswaarden van het Besluit geluidhinder. Indien de (voorkeurs)grenswaarde wordt overschreden, dient beoordeeld te worden of maatregelen ter beperking van het geluid mogelijk zijn en/of er een hogere waarde moet worden vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. In artikel 4.9 en volgende van het Besluit geluidhinder worden de grenswaarden vermeld met betrekking tot nieuwe situaties bij zones. In Tabel 2.3 zijn de (voorkeurs)grenswaarde en de maximaal toelaatbare hogere waarde opgenomen. Tabel 2.3: Grenswaarden voor woningen langs een bestaande spoorweg

Geluidgevoelige bestemming

Voorkeursgrenswaarde [dB]

Maximale ontheffingswaarde [dB]

55

68

Woningen/Scholen

Geluidbeleid gemeente Hilversum De gemeente Hilversum hanteert geen regionaal geluidbeleid met betrekking tot de vaststelling van hogere waarden. Indien er sprake is van een overschrijding van de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting, en maatregelen niet mogelijk zijn over onvoldoende soelaas bieden, dient het college van burgemeester en wethouders een oordeel te vellen over de hoogte van de geluidbelasting en de aanvaardbaarheid hiervan.

Blad 7 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

3

Situatie

3.1

De beoogde wegaanpassingen De Gemeente Hilversum is voornemens om de centrumring aan te passen, en daarbij de verkeersstromen in het stationsgebied te verleggen. De Stationsstraat wordt in de toekomst verkeersluw, en de Koninginneweg wordt tegelijkertijd opengesteld voor tweerichtingsverkeer (thans eenrichtingsverkeer). De Schoolstraat wordt tussen de Koninginneweg en de Hoge Larenseweg afgesloten voor autoverkeer. Ook het wegvak Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat (inclusief de aansluiting bij de Naarderstraat), de Noorderweg en de Schapenkamp worden fysiek gewijzigd om beter aan te sluiten op de gewijzigde verkeersstromen. In de onderstaande afbeelding is aangeduid wat het wettelijke onderzoeksgebied is voor geluid, uitgaande van de begin-eindewerk grenzen van het ontwerp.

Afbeelding 3.1 Wettelijk onderzoeksgebied per gezoneerde weg.

3.2

De beoogde nieuwe geluidgevoelige bestemmingen Het voornemen is om in het stationsgebied een aantal nieuwe geluidgevoelige gebouwen te bestemmen, variërend in hoogte. Het betreft woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen. De benoemde gebouwen zijn weergegeven in afbeelding 3.2.

Blad 8 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Afbeelding 3.2 Nieuw te bestemmen gebouwen in het stationsgebied.

Naast de benoemde nieuwe geluidgevoelige bestemmingen wordt er een appartementencomplex gerealiseerd op de locatie van het huidige kantoorpand aan de Schapenkamp 2. De woningen aan de Schapenkamp 2 passen al binnen het vigerende bestemmingsplan. Deze worden daarom in de reconstructietoets beschouwd. De beoordelingspunten zijn in overeenstemming gebracht met het ‘Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Stationsstraat/Schapenkamp te Hilversum’ d.d. 13 januari 2021 door BK bouw- en milieuadvies.

3.3

Toetsingskader plansituatie Fysieke wijzigingen aan de wegen Voor alle wegvakken waar een fysieke wijziging op of aan de weg plaatsvindt, zoals aangeduid in paragraaf 3.1, dient een geluidtoets plaats te vinden op grond van artikel 100 e.v. Wet geluidhinder. De Stationsstraat wordt verkeersluw gemaakt, en zal een maximum toegestane snelheid van 30 km/uur krijgen. De geluidzone komt daarmee te vervallen. Binnen de wettelijke geluidzones, zoals aangeduid in paragraaf 3.1, bevinden zich meerdere gevoelige gebouwen. Voor deze gebouwen dient te worden aangetoond dat aan de wettelijke grenswaarden zal worden voldaan.

Blad 9 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Nieuwe gevoelige bestemmingen De nieuw te bestemmen gevoelige gebouwen zijn gelegen in de wettelijke geluidzones van de volgende geluidbronnen:  Spoorweg, en  Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp, en  Koninginneweg (deel ten noorden van de Schoolstraat), en  Noorderweg-Simon Stevinweg, en  Schoolstraat (spoorwegovergang). De overige wegen nabij het plangebied kennen geen wettelijke geluidzone (vanwege de maximaal toegestane snelheid op de wegen van 30 km/uur). Voor al deze geluidbronnen is onderzocht of aan de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting en de maximaal vast te stellen hogere waarde zal worden voldaan.

Blad 10 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

4

Onderzoeksopzet en uitgangspunten

4.1

Rekenmethode In het kader van het onderhavige onderzoek zijn voor de effectbeschrijving van de diverse (spoor)wegen akoestische berekeningen uitgevoerd. Deze berekeningen dienen ter bepaling van de geluidbelasting per geluidsgevoelige bestemming. In het onderhavige onderzoek zijn de relevante wegen en de directe omgeving ingevoerd in een grafisch computermodel dat rekent volgens de Standaardrekenmethode II uit het 'Reken- en meetvoorschrift geluid 2012'. Daarbij is gebruik gemaakt van het programma Geomilieu v2022.11.

4.2

Uitgangspunten Voor de berekening van de geluidbelasting op de gevels van relevante woningen is een berekeningsmodel opgezet waarin de betrokken wegen, de omliggende bebouwing en bodemgebieden zijn opgenomen. Gedetailleerde invoergegevens zijn opgenomen in Bijlage 1. Inzage van het geluidrekenmodel is op aanvraag mogelijk. Gegevens wegverkeer De verkeersgegevens zijn door de Gemeente Hilversum verstrekt. Hieraan ligt het ‘Extra verkeersonderzoek Bestemmingsplan Stationsgebied Hilversum’ ten grondslag3, en zijn de verstrekte etmaalintensiteiten als werkdaggemiddelde omgerekend naar weekdaggemiddelden (uitgegaan van een omrekenfactor van 0,9). Voor het onderzoek is gerekend met de (prognose)cijfers voor het jaar 2019 en 2040. In dit geval is gekozen voor het jaar 2019, gezien de verkeerscijfers voor 2021 door de coronapandemie niet representatief worden geacht voor de realistische toename in verkeersintensiteit ten behoeve van de verschilberekening. De voor de berekeningen gehanteerde verkeerscijfers zijn weergegeven in tabel 4.1. In tabel zijn de maatgevende intensiteiten per weg weergegeven. Een volledig overzicht van de ingevoerde verkeersgegevens is in bijlage 1 opgenomen. Tabel 4.1: Gehanteerde verkeersgegevens (naar boven afgerond, op 5-tallen). Weg

Intensiteit 2019 [mvt/etmaal]

Intensiteit 2040 [mvt/etmaal]

Schapenkamp

9.036-12.660

8.120-11.350

Koninginneweg (tussen Schapenkamp en Schoolstraat)

1.165

8.135

Koninginneweg (ten noorden van Schoolstraat)

2.695

2.655

Schoolstraat

4.305

9.075

Langgewenst

3900 - 6.880

6.145-9.320

7.170

5.265

Melkpad

3

Rapport ‘Extra verkeersonderzoek Bestemmingsplan Stationsgebied Hilversum’, referentie BH8270-110MI-RP-220712-1433, d.d. 12-07-2022, HaskoningDHV Nederland B.V.

Blad 11 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Tabel 4.1: Gehanteerde verkeersgegevens (naar boven afgerond, op 5-tallen). Intensiteit 2019 [mvt/etmaal]

Intensiteit 2040 [mvt/etmaal]

Naarderstraat

3.285-6.155

3.175-6.170

Stationsstraat

9.495

70-200

Noorderweg

Weg

935-5.395

295-2.655

Simon Stevinweg

2.055

1.730

Schoolstraat (spoorwegovergang)

2.710

0

In tabel 4.2 en de afbeelding 4.3 zijn de voertuigverdelingen weergegeven voor de centrumring, radialen, en de overige wegen. Tabel 4.2: Voertuigverdeling Weg Centrumring

Radialen

Overige wegen

Periode

Voertuigverdeling

Uurintensiteit

Licht

Middel

Zwaar

Dag

93,56%

4,29%

2,16%

6,49%

Avond

97,48%

1,64%

0,88%

4,16%

Nacht

95,81%

3,44%

0,75%

0,68%

Dag

95,32%

4,01%

0,67%

6,77%

Avond

98,04%

1,57%

0,39%

3,42%

Nacht

95,21%

4,19%

0,60%

0,64%

Dag

96,40%

2,03%

1,57%

6,66%

Avond

98,90%

0,55%

0,55%

3,53%

Nacht

97,67%

2,17%

0,16%

0,75%

Afbeelding 4.3: Voertuigverdeling Centrumring (blauw), radialen (rood) en overige wegen (oranje) voor 2019 (links) en 2040 (rechts).

Blad 12 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

In afbeelding 4.4 zijn de gehanteerde snelheden en wegdektypen gepresenteerd.

Afbeelding 4.4: Rijsnelheden en wegdektypen 50 km/uur SMA-NL8 30 km/uur klinkers in keperverband 30 km/uur DAB/referentiewegdek 50 km/uur klinkers in keperverband

Gegevens spoor De gegevens met betrekking tot het spoortraject zijn ontleend aan het geluidregister spoor, gedownload op 23 mei 2022. Hierin zijn spoorbanen, hoogtelijnen, en omliggende schermen opgenomen. Gegevens bebouwing, bodemgebieden en obstakels Gegevens van gebouwen en bodemgebieden die zijn gebruikt ter realisatie van het omgevingsmodel zijn verkregen uit openbare datasets: Bodemgebieden zijn afkomstig uit de BGT-viewer en het Digitaal Topografisch bestand (DBT). Gebouwen met hoogtes zijn afkomstig uit de BAG en BAG-3D. Waar nodig zijn gegevens aangepast op basis van luchtfoto’s en straatfoto’s via Streetsmart. Bij drempels en kruispunten is waar nodig gerekend met een

Blad 13 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

toeslag. Als standaard bodemfactor is uitgegaan van een reflectieve (harde) bodem (reflectiefactor 0,0). Absorberende (zachte) bodemgebieden (reflectiefactor 1,0) zijn separaat ingevoerd. Saneringswoningen en eerder vastgestelde hogere waarden Binnen het onderzoeksgebied zijn een aantal saneringswoningen gelegen. Hiervoor gelden andere grenswaarden m.b.t. de reconstructietoets en de geldende maximale binnenwaarde. De lijst met relevante woningen opgenomen in de saneringslijst is weergegeven in Bijlage 9. Er is geen sprake van eerder vastgestelde hogere waarden binnen de zones van de betrokken wegen.

Blad 14 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

5

Resultaten en toetsing

5.1

Fysieke wijziging van bestaande wegen Uit de berekeningen blijkt dat er toenames van 2 dB of meer zullen optreden als gevolg van de aanpassing van verschillende wegen. De resultaten per toetspunt per weg zijn weergegeven in bijlagen 2 tot en met 6.

5.1.1

Koninginneweg (deel ten noorden van de Schoolstraat) Als gevolg van de fysieke wijzigingen van het wegvak van de Koninginneweg, ten noorden van de Schoolstraat, treedt geen reconstructie in de zin van de Wet geluidhinder op. Op dit wegvak is slechts sprake van een lichte verschuiving van de wegligging, en is geen toename in verkeersintensiteit verwacht.

5.1.2

Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp Bij 215 woningen treedt een reconstructie in de zin van de Wet geluidhinder op als gevolg van de voorgenomen fysieke aanpassingen aan het wegvak. Bij 54 woningen treedt een toename op van 6, 7, 8, 9 of 10 dB. Toenames van 6 dB of meer zijn niet toegestaan, tenzij er elders voor een gelijk aantal woningen ten minste een gelijke afname optreedt.

Afbeelding 5.1 Locaties waar een reconstructie in de zin van de Wet geluidhinder optreedt als gevolg van het wegvak Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp. De locaties gelabeld ‘niet toegestaan’ zijn alleen toegestaan wanneer elders een voor een gelijk aantal woningen ten minste een gelijke afname optreedt.

Blad 15 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

De toename in geluidbelasting ontstaat met name door het verleggen van de centrumring als deel van het plan Stationsgebied. Als gevolg hiervan doorloopt het verkeer een andere route door het centrum, waardoor de verkeersintensiteit op een aantal wegvakken van de Koninginneweg aanzienlijk toeneemt. Het wegontwerp-variabelen en autonome ontwikkelingen spelen in dit geval een kleinere rol in de toename in geluidbelasting.

5.1.3

Naarderstraat Als gevolg van de fysieke wijzigingen van het wegvak van de Naarderstraat, aansluitend op de Langgewenst, treedt geen reconstructie in de zin van de Wet geluidhinder op. Op dit wegdeel is sprake van een lichte verschuiving in de wegas. De toename in verkeersintensiteit op dit wegdeel is slechts miniem.

5.1.4

Noorderweg-Simon Stevinweg Als gevolg van de fysieke wijzigingen van het wegvak Noorderweg-Simon Stevinweg, treedt geen reconstructie in de zin van de Wet geluidhinder op. Op deze weg verandert niet veel in de wegligging. Er is sprake van afname van verkeersactiviteit op de weg als gevolg van het plan, waardoor de geluidbelasting als gevolg van het verkeer op de weg afneemt.

5.1.5

Stationsstraat De stationsstraat wordt verkeersluw gemaakt, en krijgt een snelheidsregime van 30 km/uur. Daardoor komt de wettelijke geluidzone krachtens artikelen 74 en 75 van de Wet geluidhinder te vervallen. Een formele geluidtoets komt daarmee ook te vervallen, waardoor er geen sprake is van een reconstructie in de zin van de Wet geluidhinder. In het kader van een goede ruimtelijke ordening worden wegen die strikt gezien niet gezoneerd zijn, beoordeeld naar analogie van de Wet geluidhinder. In dit geval is er in de plansituatie sprake van een geluidbelasting van maximaal 44 dB (inclusief aftrek naar analogie van artikel 110g, Wet geluidhinder) aan de gevels van de nabijgelegen geluidgevoelige gebouwen. Daarmee is sprake van een goede ruimtelijke ordening met betrekking tot deze weg.

5.1.6

Neveneffecten Op basis van artikel 99, lid 2, Wet geluidhinder dienen bij wijzigingen op of aan een weg ook andere wegen te worden onderzocht waar naar verwachting een toename van 2 dB of meer zal optreden als gevolg van de wijzigingen op of aan de eerdergenoemde weg. Het betreft hier de zogenaamde neveneffecten. Om na te gaan of er als gevolg van de fysieke wijziging neveneffecten optreden, wordt er gekeken naar de toekomstige situatie inclusief de fysieke wijziging en de toekomstige situatie in

Blad 16 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

de autonome situatie (zonder fysieke wijziging). De verkeersprognosegegevens voor beide situaties zijn opgenomen in tabel 5.1. Tabel 5.1: verkeersprognoses autonome situatie en plansituatie, en berekende toename als gevolg van het plan. Etmaalintensiteit autonome situatie [mvt/etmaal]

Etmaalintensiteit plansituatie [mvt/etmaal]

Toename als gevolg van plan

Melkpad*

5.997

5.263

-12%

Bussumerstraat

1.076

1.075

0%

Naarderstraat*

3.591

3.174

-12%

Koninginneweg*

2.499

2.653

6%

Schapenkamp*

11.946

11.346

-5%

Prins Bernhardstraat

2.431

2.270

-7%

Proffessor Kochstraat

11.871

11.810

-1%

Noorderweg*

291

295

1%

Simon Stevinsweg*

1.612

1.730

7%

2.651

4%

Larenseweg 2.545 * Het betreft het wegdeel in het verlengde van het te wijzigen wegdeel.

Bij gelijkblijvende verkeerssamenstelling en -verdeling treedt een geluidtoename van (naar boven afgerond) 2 dB op bij een verkeersgroei van 42%. In de voorgaande tabel is te zien dat de procentuele toename in verkeersintensiteiten maximaal 7% bedraagt, en in een aantal gevallen zelfs een afname plaatsvindt. Zogenaamde neveneffecten, toenames van 2 dB of meer op aansluitende wegvakken die niet fysiek gewijzigd worden, zijn daarom redelijkerwijs niet te verwachten. Dat betekent dat de geluidimpact van de fysieke wijzigingen beperkt blijft tot het gebied rondom de te wijzigen wegvakken.

5.2

Nieuwe geluidgevoelige gebouwen De geluidbelasting aan de gevel van de nieuwe geluidgevoelige gebouwen worden beoordeeld als beschreven in paragraaf 2.3. Hierbij wordt zowel wegverkeerlawaai als aan railverkeerlawaai beschouwd.

5.2.1

Wegverkeerslawaai

5.2.1.1

Gezoneerde wegen Ter plaatse van de nieuwe geluidgevoelige gebouwen treedt als gevolg van de weg MelkpadLanggewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp een overschrijding op van de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. De maximaal vast te stellen hogere waarde van 63 dB (incl. aftrek ex artikel 110g Wet geluidhinder) ten gevolge van wegverkeer wordt overschreden bij gebouw 4. Onderstaande tabel 5.1 geeft per gebouw weer wat de hoogste geluidbelasting is ten gevolge van het wegverkeer. De geluidbelasting is weergegeven inclusief aftrek van 5 dB ex art. 110g Wet geluidhinder. Afbeelding 5.2 geeft de benaming (1 - 7) van de gebouwen weer. De resultaten per toetspunt zijn toegevoegd in bijlage 7.

Blad 17 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Tabel 5.1 Geluidbelasting ten gevolge van verkeer op de weg Melkpad-Langgewenst-SchoolstraatKoninginneweg-Schapenkamp. Gebouw

Hoogste geluidbelasting [dB]

1

62

2

62

3

62

4

65

5

61

6

61

7

61

Afbeelding 5.2 Nieuwe geluidgevoelige objecten met benaming.

5.2.1.2

Niet-gezoneerde wegen Naast de geluidbelasting als gevolg van de gezoneerde wegen, is ook de geluidbelasting als gevolg verkeer op de nabijgelegen niet-gezoneerde wegen berekend. De geluidbelasting als gevolg van deze wegen is beoordeeld naar analogie van de Wet geluidhinder, waarbij een geluidbelasting van 48 dB (incl. aftrek ex art. 110g) altijd als een goede ruimtelijke ordening wordt beschouwd.

Blad 18 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

De geluidbelasting als gevolg van het verkeer op de niet-gezoneerde wegen is berekend op maximaal 44 dB aan de gevel van de geprojecteerde woningen (inclusief aftrek naar analogie met artikel 110g, Wet geluidhinder). Daarmee is er sprake van een goede ruimtelijke ordening met betrekking tot deze wegen.

5.2.2

Railverkeerlawaai Onderstaande tabel 5.2 geeft de geluidbelasting als gevolg van het nabijgelegen spoor weer op de nieuwe geluidgevoelige objecten. Tabel 5.2 Geluidbelasting ten gevolge van railverkeer. Gebouw

Hoogste geluidbelasting [dB]

1

50

2

43

3

58

4

66

5

66

6

67

7

69

Zoals uit bovenstaande tabel 5.2 blijkt, wordt de voorkeursgrenswaarde van 55 dB overschreden. Er is sprake van een overschrijding van de maximaal vast te stellen hogere waarde van 68 dB bij gebouw 7.

5.3

Cumulatieve geluidbelasting De Gemeente Hilversum mag enkel hogere waarden vaststellen indien naar eigen oordeel dit niet leidt tot onaanvaardbare cumulatieve effecten (artikel 110a, lid 6, Wet geluidhinder). De berekende cumulatieve geluidbelasting van het weg- en railverkeer bedraagt ten hoogste 69 dB (exclusief 5 dB correctie ex artikel 110g Wet geluidhinder). Met uitzondering van nieuwbouw 1 wordt voldaan aan de maximaal vast te stellen hogere waarde (op grond van de Wet geluidhinder, zijnde ofwel 63 dB ofwel 68 dB voor wegverkeer4 (inclusief 5 dB correctie ex artikel 110g) en 68 dB voor railverkeer (geen aftrek toegestaan)). Aan de oostgevel van nieuwbouw 1 wordt op de eerste vier bouwlagen (tot en met 10,5 m hoogte) de maximaal vast te stellen hogere waarde als gevolg van railverkeer overschreden. Hier is daarmee ook sprake van een cumulatieve geluidbelasting van maximaal 69 dB. Bij vrijwel alle bestaande woningen is de weg waarvoor een hogere waarde dient te worden vastgesteld maatgevend in de berekening van de cumulatieve geluidbelasting LCUM. Bij een aantal adressen aan de Schoolstraat (nabij de spoorwegovergang) veroorzaakt de spoorweg een geluidbelasting die in dezelfde orde van grootte ligt als die van de maatgevende weg. Op die

4

De waarde voor de maximaal vast te stellen hogere waarde is situatie specifiek, verder uitgewerkt in paragraaf 2.2.

Blad 19 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

locaties leiden cumulatieve effecten tot een geluidbelasting die 1 tot 3 dB hoger zal zijn. De cumulatieve geluidbelasting is weergegeven in bijlage 85. Bij nieuwbouw bouwblokken 1 t/m 7 treedt amper cumulatie van geluid op. Wat de geluidbelasting van deze bouwblokken typeert is dat aan de westzijde de geluidbelasting hoog is als gevolg van de (fysiek gewijzigde) Koninginneweg, en aan de oostzijde de geluidbelasting hoog is als gevolg van de naastgelegen spoorweg. Een punt van aandacht daarbij is dat er hierdoor geen geluidluwe zijde zal zijn, hetgeen doorgaans als oncomfortabel wordt ervaren.

5 Voor de beoordeling van de ‘goede ruimtelijke ordening’ is in bijlage 8 ook de gesommeerde

geluidbelasting (Lsom) toegevoegd. Hierin worden alle geluidbronnen geschouwd (ook die waarbij wordt voldaan aan de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting), en wordt geen rekening gehouden met dosiseffectrelaties als beschreven in het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012.

Blad 20 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

6

Maatregelen In artikel 110a Wet geluidhinder en volgende wordt aangegeven onder welke voorwaarden hogere waarden kunnen worden verleend. Er kan uitsluitend een hogere waarde worden vastgesteld indien toepassing van maatregelen, gericht op het terugbrengen van de geluidbelasting vanwege een weg, onvoldoende doeltreffend zal zijn dan wel overwegende bezwaren ontmoet van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of financiële aard. Indien blijkt dat geluid beperkende maatregelen onvoldoende soelaas bieden, kan het college van burgemeester en wethouders – onder voorwaarden – hogere waarden vaststellen voor de betreffende geluidgevoelige bestemmingen. Om de geluidbelasting vanwege een weg te beperken, kunnen de volgende maatregelen worden getroffen:  Maatregelen aan de bron door middel van het toepassen van een geluidreducerend wegdektype, het verlagen van de maximum rijsnelheid, of het weren van (vracht)verkeer;  Maatregelen in het overdrachtsgebied door middel van het toepassen van een geluidscherm/grondwal;  Maatregelen aan de ontvanger door middel van het toepassen van schermen aan of nabij de gevel, het toepassen van 'dove' gevels, en dergelijke.

6.1

Afweging van bronmaatregelen

6.1.1

Verkeerswegen Verlaging van de maximum rijsnelheid Een mogelijke bronmaatregel om geluid te reduceren is het verlagen van de maximum rijsnelheid op de Koninginneweg en Langgewenst. Bij een verlaging van de rijsnelheid van 50 km/uur naar 30 km/uur neemt de geluidbelasting met 3,0 tot 3,5 dB af, bij gelijke verkeersintensiteiten en wegdek. Daarnaast is een weg waarop een maximum rijsnelheid geldt van 30 km/uur niet zoneplichtig. Er is daarmee dus geen toets in de zin van de Wet geluidhinder benodigd met betrekking tot de weg. 30 km/uur wegen zijn niet zoneplichtig. Echter, als beschreven in paragraaf 2.1.2., worden wegen waarop een maximum rijsnelheid geldt van 30 km/uur in het kader van een goede ruimtelijke ordening beoordeeld naar analogie met de grenswaarden uit de Wet geluidhinder die gelden voor zoneplichtige wegen. Wegen waarvoor de maximum rijsnelheid verlaagd wordt naar 30 km/uur zijn daarmee niet uitgesloten van een beoordeling met betrekking tot geluid. De Koninginneweg en Langgewenst krijgen in de plansituatie een belangrijkere verkeer afwikkelende functie. Het wordt immers onderdeel van de nieuwe doorgaande route door de stad. De rijsnelheid is hierbij van belang om de doorstroom van in de stad te bevorderen en de omliggende (30 km/uur) wegen te ontlasten (voorkomen van sluipverkeer).

Een verlaging van de maximum rijsnelheid op de Schapenkamp, Koninginneweg, en het Langgewenst lijkt daardoor niet wenselijk vanuit het oogpunt van verkeersafwikkeling. En ook al zou de snelheid verlaagd worden, dan is nog steeds de geluidbelasting van de woningen aan het Langgewenst hoog. Het ligt dan nog steeds voor de hand om een geluidreducerende wegdekverharding toe te passen en

Blad 21 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

mogelijk het toepassen van gevelmaatregelen, waarmee per saldo het pakket aan geluidmaatregelen naar verwachting gelijk zal zijn aan het pakket bij 50 km/uur. Geluidreducerende wegdekverharding De mogelijkheden voor de toepassing van een geluidreducerende wegdekverharding zijn in de praktijk beperkt. Dergelijke wegdekverhardingen zijn namelijk kwetsbaarder voor het wringen van (vracht)verkeer. Hierdoor is er meer sprake van rafeling (loskomen van steentjes in de toplaag), en slijt het wegdek sneller. Als slijtage plaatsvindt gaat de geluidreducerende werking achteruit. Hierdoor is ook vaker onderhoud nodig, wat nadelige gevolgen heeft voor de doorstroming en veiligheid. Desalniettemin heeft de Provincie Gelderland positieve ervaringen opgedaan met het type wegdekverharding SMA-NL8 G+. Deze is volgens hen voldoende duurzaam om op rotondes toe te passen, zoals dat in de kern van Malden op de N844 het geval is. Wij adviseren dit type wegdekverharding ook in Hilversum toe te passen, waarmee de hoge (toenames van de) geluidbelasting deels tenietgedaan worden. Wanneer het wegvak Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp en de direct aansluitende wegvakken wordt voorzien van een wegdekverharding van het type SMA-NL8 G+ (zie afbeelding), neemt de geprognosticeerde geluidbelasting over de hele lengte van het wegvak met ongeveer 2 dB af.

Met deze maatregel wordt bij 15 van de 215 woningen waarbij een reconstructie optreedt voldaan aan de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting. Hierna zal er nog voor 200 woningen een hogere waarde moeten worden vastgesteld. Bij 6 van die 200 woningen zal nog sprake zijn van een toename van 6 dB of meer. Ook de geluidbelasting als gevolg van het verkeer op de weg aan de gevel van de nieuwe geluidgevoelige gebouwen zal afnemen. De toepassing van het geluidreducerend wegdektype SMA-NL8 G+ bewerkstelligt daarmee een significante verbetering. De geluidbelasting bij de nieuwe geluidgevoelige gebouwen is weergegeven in Tabel 6.1.

Blad 22 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Afbeelding 6.1 Wegvakken waarvan wordt geadviseerd te voorzien van een geluidreducerende wegdekverharding van het type SMA-NL8 G+. Tabel 6.1 Geluidbelasting ten gevolge van verkeer op de weg Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-KoninginnewegSchapenkamp. Gebouw

Hoogste geluidbelasting zonder maatregelen [dB]

Hoogste geluidbelasting met bronmaatregel SMA-NL8 G+ [dB]

1

62

61

2

62

60

3

62

60

4

65

63

5

61

59

6

61

59

7

61

59

In Figuur 6.2 zijn de toe- en afnames in geluidbelasting weergegeven als gevolg van de wijzigingen aan de weg Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp (op de x-as). Op de y-as is het aantal geluidgevoelige gebouwen weergegeven waarbij een dergelijke toe- of afname plaatsvindt. Dit is weergegeven met en zonder toepassing van de voorgestelde bronmaatregel. In de figuur is te zien dat (net als in paragraaf 5.1.2 is vermeld) bij 54 woningen een toename op zal treden van 6 dB of meer als gevolg van het plan. Na toepassing van de voorgestelde bronmaatregel is er sprake van een toename van 6 dB of meer bij 6 woningen. Een toename in geluidbelasting van 6 dB of meer is enkel toegestaan wanneer er elders – als gevolg

Blad 23 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

van de wegaanpassingen – voor een gelijk aantal woningen ten minste een gelijke afname van de geluidbelasting optreedt.

Enkel toegestaan mits elders ten minste gelijke afname (dat is het geval bij de Stationsstraat welke verkeersluw wordt gemaakt)

Afbeelding 6.2 Toe- en afnames van de geluidbelasting met en zonder bronmaatregelen voor het wegvak Melkpad-LanggewenstSchoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp.

De benodigde afnames (van 6 dB of meer) in geluidbelasting vinden plaats als gevolg van het autoluw maken van de Stationsstraat. Er is sprake van een afname van 6 dB of meer bij 107 woningen als gevolg van de wijzigingen aan deze weg. Figuur 6.3 laat de toe- en afnames in geluidbelasting zien als gevolg van de afwaardering van de Stationsstraat. Op de y-as staat weer het aantal geluidgevoelige gebouwen weergegeven waarbij de afnames plaatsvinden. Met name de woningen aan de Stationsstraat en de Groest ervaren een afname in geluidbelasting. Met de afname in geluidbelasting bij het aantal benoemde woningen is er voldoende compensatie, en is de fysieke wijziging van het wegvak Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp wettelijk gezien toegestaan.

Blad 24 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Voldoende compensatie voor de toenames ≥ 6 dB van het wegvak MelkpadLanggewenst-SchoolstraatKoninginneweg-Schapenkamp

Figuur 6.3 Afnames van de geluidbelasting als gevolg van de afwaardering van de Stationsstraat.

6.1.2

Spoorverkeer Het toepassen van bronmaatregelen voor de spoorweg (zogenaamde raildempers) passen niet goed in de systematiek van het geluidproductieplafond (GPP) zoals dat in hoofdstuk 11 van de Wet milieubeheer is opgenomen. Het verlagen van de geluidemissie heeft enkel zin wanneer het geluidproductieplafond met een gelijke waarde wordt verlaagd. Spoorbeheerder ProRail heeft hierbij echter een ander belang: het naleven van het geluidproductieplafond, hetgeen lastiger zo niet onhaalbaar wordt wanneer het geluidproductieplafond wordt verlaagd. Bovendien zal een dergelijk besluit door de minister van Infrastructuur en Waterstaat genomen moeten worden. Dit alles bij elkaar maakt dat het onwaarschijnlijk lijkt dat de geluidemissie van de spoorweg daadwerkelijk verlaagd zal worden. Ter hoogte van de eerste vier bouwlagen (tot en met 10,5 m hoogte) aan de oostgevel van nieuwbouw 7 is sprake van een geluidbelasting boven de maximaal vast te stellen hogere waarde van 68 dB. Een dergelijke geluidbelasting is niet toegestaan, en hiervoor dient in de planregels van het bestemmingsplan te worden opgenomen dat deze geveldelen als ‘doof’ uitgevoerd moeten worden. De locatie van de betreffende gevel is weergegeven in Figuur 6.4.

Blad 25 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Figuur 6.4. Locatie van de gevel die doof uitgevoerd dient te worden.

6.2

Afweging van overdracht maatregelen Afschermende maatregelen die voldoende werking hebben zullen bij benadering net zo hoog als de bebouwing (= 14 -26 m) moeten worden om het geluid effectief af te kunnen schermen, hetgeen ongebruikelijk is om in een stedelijke omgeving toe te passen. Wij verwachten dat het treffen van maatregelen in de overdracht, in de vorm van een geluidscherm of -wal, daarmee zal stuiten op overwegende bezwaren van stedenbouwkundige aard voor zowel het wegverkeer als het spoorverkeer.

6.3

Gevelgeluidwering Voor de woningen waarvoor de gemeente Hilversum een hogere waarde vaststelt dient te worden geborgd dat het wettelijk maximaal toegestane binnenniveau van 33 dB niet overschreden zal worden7. Hiertoe dient een gevelgeluidweringsonderzoek te worden ingesteld. Indien uit dat onderzoek blijkt dat met de heersende bouwkundige constructie en materialen het binnen niveau te hoog zal zijn, dan is de Gemeente Hilversum bij wet verplicht gevelgeluidwerende maatregelen aan te bieden (op haar eigen kosten).

7

Uitzondering hierop zijn de woningen die zijn opgenomen in de saneringslijst. Hiervoor geldt een wettelijk maximaal toegestaan binnenniveau van 43 dB. De lijst met relevante woningen opgenomen in de saneringslijst is weergegeven in Bijlage 9.

Blad 26 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Voor de nieuw te bouwen woningen in het voormalige kantoorpand aan de Schapenkamp 2 is geen sprake van een vast te stellen hogere waarde, gezien hier geen reconstructie in de zin van de Wet geluidhinder optreedt. Hier is echter wel sprake van een geluidbelasting hoger dan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Met betrekking tot deze appartementen wordt geadviseerd de berekende geluidbelasting in acht te nemen bij het kiezen van gevelgeluidwerende maatregelen. Deze liggen in dezelfde ordegrootte als de eerder berekende geluidbelasting uit het rapport wegverkeerslawaai Stationsstraat/Schapenkamp te Hilversum d.d. 13 januari 2021, mits uit wordt gegaan van de toepassing van de geadviseerde bronmaatregel. Zonder toepassing van de geadviseerde bronmaatregel is de berekende geluidbelasting aan de gevel tot 2 dB hoger.

Blad 27 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

7

Samenvatting en conclusie

7.1

Algemeen Fysieke wijziging van bestaande wegen Als het gevolg van het wijzigen van de verkeersstructuur nabij het station in Hilversum blijkt dat langs de nieuwe hoofdroute, het wegvak Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-KoninginnewegSchapenkamp, de geluidbelasting zal toenemen met een maximum van 10 dB. Indien dit wegvak wordt voorzien van een geluidreducerende wegdekverharding (type SMA-NL8 G+) is er sprake van een geluidtoename van maximaal 8 dB. Als gevolg van verkeer de overige wegvakken wordt voldaan aan de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting en hoeven en geen hogere waarden te worden vastgesteld. De toename in geluidbelasting is met name te wijten aan het verleggen van de centrumring als deel van het plan Stationsgebied. Als gevolg hiervan doorloopt het verkeer een andere route door het centrum, waardoor de verkeersintensiteit op een aantal wegvakken van de Koninginneweg aanzienlijk toeneemt. Toenames van 6 dB of meer zijn enkel toegestaan wanneer elders – als gevolg van deze wijziging – bij ten minste een gelijk aantal woningen een gelijke reductie van de geluidbelasting op zal treden. Er vinden afnames van 6 dB of meer plaats als gevolg van het autoluw maken van de Stationsstraat. Er is sprake van een afname van 6 dB of meer bij 107 woningen als gevolg van de wijzigingen.

Daarmee wordt voldaan aan de ‘compensatieregel’ zoals bedoeld in artikel 100a, lid 1, sub a, Wet geluidhinder. Nieuwe geluidgevoelige gebouwen Aan de gevels van de nieuwe geluidgevoelige gebouwen is er sprake van een overschrijding van de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting als gevolg van het spoor en het wegvak MelkpadLanggewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp. Bij gebouw 4 is er sprake van een overschrijding van de maximaal vast te stellen hogere waarde als gevolg van het wegvak Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-Koninginneweg-Schapenkamp. Indien het wegvak wordt voorzien van een geluidreducerende wegdekverharding worden de overschrijdingen van de maximaal vast te stellen hogere waarde voorkomen.

7.2

Te nemen geluidmaatregelen Wij adviseren de gemeente Hilversum om het wegvak Melkpad-Langgewenst-SchoolstraatKoninginneweg-Schapenkamp (en de direct aansluitende wegvakjes) te voorzien van een geluidreducerende wegdekverharding van het type SMA-NL8 G+, hetgeen zal leiden tot een afname van ongeveer 2 dB langs de gehele route.

Blad 28 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Afbeelding 7.1 Wegdekken te voorzien van een geluidreducerende wegdekverharding van het type SMA-NL 8G+.

Ter hoogte van de eerste vier bouwlagen (tot en met 10,5 m hoogte) aan de oostgevel van nieuwbouw 1 is sprake van een geluidbelasting boven de maximaal vast te stellen hogere waarde vanwege spoorverkeer (maximaal 68 dB). Een dergelijke geluidbelasting is niet toegestaan, en hiervoor dient in de planregels van het bestemmingsplan te worden opgenomen dat deze geveldelen als ‘doof’ uitgevoerd moeten worden. De locatie van de doof uit te voeren gevels is weergegeven in Figuur 7.3.

7.3

Vast te stellen hogere waarden Na het aanbrengen van een geluidreducerende wegdekverharding zal bij meerdere woningen nog steeds de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting worden overschreden als gevolg van de gezoneerde weg Melkpad-Langgewenst-Schoolstraat-Koninginneweg. Voor deze woningen kan de gemeente Hilversum een zogenaamde hogere waarde vaststellen. Hetzelfde geldt voor de nieuw te bouwen woningen in het studiegebied. Als gevolg van verkeer de overige wegvakken wordt voldaan aan de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting en hoeven en geen hogere waarden te worden vastgesteld. In bijlage 8 is een gedetailleerd overzicht opgenomen van de vast te stellen hogere waarden, per adres en per weg.

Blad 29 van 33

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Voor de nieuw te bouwen woningen (exact aantal wooneenheden nog niet bekend) dient de gemeente Hilversum eveneens hogere waarden vast te stellen. In de navolgende tabel is per bouwblok en geluidbron aangeduid wat de vast te stellen hogere waarde is (na toepassing van de geadviseerde bronmaatregel). In Figuur 7.2. is de benaming van de bouwblokken aangeduid. Tabel 7.1 Vast te stellen hogere waarden voor de nieuw te bouwen woonblokken, na toepassing van de geadviseerde bronmaatregel. Maatgevende geluidbron/bouwblok

1

2

3

4

5

6

7

Koninginneweg (t.n.v. Schoolstraat)

-

-

-

-

-

-

-

Melkpad-Langgewenst-SchoolstraatKoninginneweg-Schapenkamp

61

60

60

63

59

59

59

Noorderweg-Simon Stevinweg

-

-

-

-

-

-

-

Schoolstraat (spoorwegovergang)

-

-

-

-

-

-

-

Stationsstraat

-

-

-

-

-

-

-

spoorweg 58 66 66 67 68* *Aan de oostzijde van het gebouw tot en met een rekenhoogte van 10,5 m is sprake van een geluidbelasting hoger dan 68 dB. Deze gevels dienen doof te worden uitgevoerd (als weergegeven in Figuur 7.3). N.B. Op alle geluidbelastingen voor wegen is 5 dB correctie toegepast krachtens artikel 110g, Wet geluidhinder.

Afbeelding 7.2 Nieuw te bestemmen gebouwen in het stationsgebied.

Blad 30 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

Figuur 7.3. Locatie van de gevel die doof uitgevoerd dient te worden tot een hoogte van ten minste 12,0 m (rekenhoogte 10,5 m).

7.4

Cumulatie De gemeente Hilversum mag enkel hogere waarden vaststellen indien naar hun eigen oordeel dit niet leidt tot onaanvaardbare cumulatieve effecten (artikel 110a, lid 6, Wet geluidhinder). Uit een analyse van de geluidbelastingen blijkt dat bij vrijwel alle bestaande woningen de weg waarvoor een hogere waarde dient te worden vastgesteld ook zelf maatgevend is in de berekening van de cumulatieve geluidbelasting LCUM. Bij een aantal adressen aan de Schoolstraat (nabij de spoorwegovergang) veroorzaakt de spoorweg een geluidbelasting die in dezelfde orde van grootte ligt als die van de maatgevende weg. Op die locaties leiden cumulatieve effecten tot een geluidbelasting die 1 tot 3 dB hoger zal zijn. Bij nieuwbouw bouwblokken 1 t/m 7 treedt amper cumulatie van geluid op. Wat de geluidbelasting van deze bouwblokken typeert is dat aan de westzijde de geluidbelasting hoog is als gevolg van de (fysiek gewijzigde) Koninginneweg, en aan de oostzijde de geluidbelasting hoog is als gevolg van de naastgelegen spoorweg. Een punt van aandacht daarbij is dat er hierdoor geen geluidluwe zijde zal zijn, hetgeen doorgaans als oncomfortabel wordt ervaren. Hier kan bij het uitwerken van een specifiek bouwplan en de aanvraag omgevingsvergunning bouwen nog aandacht aan worden geschonken, middels de toepassing van dove gevels, gesloten balkons e.d.

De berekende cumulatieve geluidbelasting van het weg- en railverkeer bedraagt ten hoogste 69 dB (exclusief 5 dB correctie ex artikel 110g Wet geluidhinder). Met uitzondering van

Blad 31 van 32

Akoestisch onderzoek Ten behoeve van de voorgenomen wijziging van het stationsgebied te Hilversum projectnummer 0476460.100 18 oktober 2022 revisie 05 Gemeente Hilversum

nieuwbouw 7 wordt voldaan aan de maximaal vast te stellen hogere waarde (op grond van de Wet geluidhinder, zijnde ofwel 63 dB ofwel 68 dB voor wegverkeer8 (inclusief 5 dB correctie ex artikel 110g) en 68 dB voor railverkeer (geen aftrek toegestaan)). Aan de oostgevel van nieuwbouw 7 wordt op de eerste vier bouwlagen (tot en met 10,5 m hoogte) de maximaal vast te stellen hogere waarde (= 68 dB) als gevolg van railverkeer overschreden. Hier is daarmee ook sprake van een cumulatieve geluidbelasting van maximaal 69 dB. In de planregels van het bestemmingsplan dient dan ook te worden opgenomen dat deze geveldelen als ‘doof’ uitgevoerd moeten worden (weergegeven in Figuur 7.3).

7.5

Geluidwering van de gevel Voor de woningen waarvoor de gemeente Hilversum een hogere waarde vaststelt dient te worden geborgd dat het wettelijk maximaal toegestane binnenniveau niet overschreden zal worden3. Hiertoe dient een gevelgeluidweringsonderzoek te worden ingesteld. Indien uit dat onderzoek blijkt dat met de heersende bouwkundige constructie en materialen het binnen niveau te hoog zal zijn, dan is de gemeente Hilversum bij wet verplicht gevelgeluidwerende maatregelen aan te bieden (op haar eigen kosten). Voor de nieuw te bouwen woningen in het voormalige kantoorpand aan de Schapenkamp 2 is geen sprake van een vast te stellen hogere waarde, gezien hier geen reconstructie in de zin van de Wet geluidhinder optreedt. Hier is echter wel sprake van een maximale geluidbelasting van hoger dan 48 dB. Met betrekking tot deze appartementen wordt geadviseerd de berekende geluidbelasting in acht te nemen bij het kiezen van gevelgeluidwerende maatregelen.

8

De waarde voor de maximaal vast te stellen hogere waarde is situatie specifiek, verder uitgewerkt in paragraaf 2.2.

Blad 32 van 32

Akoestisch onderzoek Saneringsonderzoek Tegelen en Steyl 112 saneringswoningen projectnummer 0454721.100 14 november 2019 revisie 01

Bijlagen

Blad 28 van 27

Akoestisch onderzoek Saneringsonderzoek Tegelen en Steyl 112 saneringswoningen projectnummer 0454721.100 14 november 2019 revisie 01

Bijlage 1 Modelgegevens

Blad 28 van 27

Antea Group Invoergegevens Rapport: Model:

Bijlage 1 Rekeninstellingen

Lijst van model eigenschappen 220831 Toekomstige situatie

Model eigenschap Omschrijving Verantwoordelijke Rekenmethode

220831 Toekomstige situatie d08334 #2|Wegverkeerslawaai|RMG-2012, wegverkeer|

Aangemaakt door Laatst ingezien door Model aangemaakt met

wiebe.vangolde op 7-2-2012 d16723 op 2-9-2022 Geomilieu V1.91