Raadsvoorstel bijlage 1 Nota van zienswijzen en wijzigingen bijlage 1 'archeologisch rapport'
Tekst van het document
ArcheoPro Archeologisch rapport Nr 20002 Utrechtseweg, Hilversum Gemeente Hilversum Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek en karterend booronderzoek
Richard Exaltus Joep Orbons
September 2021
ArcheoPro
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 2
ArcheoPro Archeologisch rapport Nr 20002 Utrechtseweg, Hilversum Gemeente Hilversum Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek en karterend booronderzoek
Colofon Opdrachtgever Projectcode Bestandsnaam Versie Status Archis melding (OM nummer) Bevoegd gezag Opslagplaats documentatie ISSN Auteur Projectleider Projectmedewerkers Onderaannemers Autorisatie
mRO, Leeuwenveldseweg 16H, 1382 LX Weesp 19-233 ArcheoPro Rapport Utrechtseweg, Hilversum 2021 09 15 15-09-2021 Definitief 4768247100 Gemeente Hilversum Provincie Noord-Holland 1569-7363 Richard Exaltus, Joep Orbons Richard Exaltus Richard Exaltus, Joep Orbons Niet van toepassing Drs R.P. Exaltus; senior-archeoloog
Uitgegeven door ArcheoPro © Copyright 2019 ArcheoPro, Eijsden ArcheoPro Sint Jozefstraat 45 NL 6245 LL Eijsden Nederland
Versie: 15-09-2021
Tel : 0(0 31) 43 3672586 www.archeopro.nl
Kamer van Koophandel Limburg: 14117581 e-mail: info@archeopro.nl
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 3
Inhoudsopgave 1. Inleiding ............................................................................................................................................................................ 5 1.1 Algemeen........................................................................................................................................................................ 5 1.2 Locatiegegevens (LS02)....................................................................................................................................... 5 1.3 Aard van de ingreep (LS01) ................................................................................................................................ 5 1.4 Onderzoek (LS01) ............................................................................................................................................. 6 1.5 Doel- en vraagstelling ............................................................................................................................................... 6 2 Bureauonderzoek ........................................................................................................................................................ 11 2.1 Methode en bronnen ..............................................................................................................................................
11 2.2 Geo(morfo)logie, aardkunde en bodem (LS04) ...................................................................................... 13 2.3 Archeologie (LS01/LS04) .............................................................................................................................. 19 2.4 Informatie amateurarcheologen (LS01/LS04)......................................................................................... 19 2.4 Historie (LS03) .................................................................................................................................................... 24 2.5 Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel (LS05)................................................................. 28 2.6 Onderzoeksstrategie (LS05) ........................................................................................................................... 29 3 Veldonderzoek.............................................................................................................................................................. 30 3.1 Verrichte werkzaamheden (VS03) ................................................................................................................ 30 3.2 Resultaten booronderzoek (VS03)............................................................................................................... 30 4 Conclusies en aanbevelingen
(VS07) .............................................................................................................. 34
Bijlage 1: Verklarende woordenlijst ........................................................................................................................ 35 Bijlage 2: Archeologische tijdschaal ........................................................................................................................ 35 Bijlage 3: Literatuurlijst ................................................................................................................................................ 36 Bijlage 4: Overzicht vondstlocaties .......................................................................................................................... 38 Bijlage 5: Overzicht archeologische monumenten ............................................................................................ 39 Bijlage 6: Overzicht archeologische onderzoeksmeldingen .......................................................................... 40 Bijlage 7: Boorbeschrijving ......................................................................................................................................... 45
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 4
Samenvatting Op 23 januari 2020 is door ArcheoPro een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) uitgevoerd op een terrein aan de Utrechtseweg te Hilversum. Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel moet binnen het plangebied rekening moet worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische resten daterend uit het Laat-Paleolithicum, het Mesolithicum, het Neolithicum, de Bronstijd, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de vroege- Middeleeuwen. Gezien de relatief lage ligging van het plangebied is deze verwachting hooguit middelhoog. In verband met de ligging op woeste gronden op relatief grote afstand van de oude kern van Hilversum, geldt een lage verwachting voor resten uit de late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd. Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het plangebied zes boringen gezet in een dichtheid van veertig boringen per hectare. Uit de resultaten van het met de zandguts verrichte onderzoek blijkt dat de bodem binnen het overgrote deel van het plangebied tot minimaal een halve meter in de C-horizont is verstoord. Binnen het plangebied heeft oorspronkelijk een podzolbodem bestaan. Hiervan is op nog slechts één boorpunt een (deels) intact restant aangetroffen. De bodemverstoring is vrijwel zeker veroorzaakt tijdens het graven van een vijver op het plangebied in de twintigste eeuw.
Door de diepe bodemverstoring is de kans op de aanwezigheid van behoudenswaardige grondsporen uit de prehistorie gering. Het naboren met een megaboor en het zeven van het hiermee opgeboorde zand op het terreindeel met een nog enigszins intacte bodem, heeft echter geen archeologische indicatoren opgeleverd die op de (voormalige) aanwezigheid van dergelijke grondsporen zouden kunnen wijzen. Al met al geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek te adviseren. Evenmin zijn tijdens het onderzoek archeologische resten aangetroffen waarmee tijdens de verdere planvorming of bij de uitvoering van de geplande werkzaamheden rekening zou moeten worden gehouden.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 5
1. Inleiding
1.1 Algemeen Opdrachtgever Contactpersoon opdrachtgever Datum uitvoeringveldwerk Archis onderzoeksmelding Bevoegd gezag: Bewaarplaats vondsten: Bewaarplaats documentatie
mRO, Leeuwenveldseweg 16H, 1382 LX Weesp Joris Pronk 28-01-2020 4768247100 Gemeente Hilversum Provincie Noord-Holland Provincie Noord-Holland
1.2 Locatiegegevens Provincie Gemeente Plaats Toponiem Globale ligging Hoekcoördinaten plangebied
Oppervlakte plangebied Eigendom Grondgebruik Hoogteligging Bepaling locaties
(LS02)
Noord-Holland Hilversum Hilversum Utrechtseweg, Hilversum Aan de zuidrand van Hilversum 140952 / 469013 140952 / 469043 141016 / 469043 141016 / 469013 0.14 Hectare Particulier Tuin Ca. 4,75 meter +NAP GPS Garmin, meetlinten
1.3 Aard van de ingreep Aard ingreep
Versie: 15-09-2021
(LS01)
De bouw van een vrijstaande woning.
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
1.4 Onderzoek
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 6
(LS01)
Op 23 januari 2020 is door ArcheoPro een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) uitgevoerd op een terrein aan de Utrechtseweg te Hilversum. De aanleiding tot het onderzoek vormt de voorgenomen bouw van een woning binnen het plangebied (zie figuur 2). Het plangebied ligt binnen een zone waarin volgens het bestemmingsplan een dubbelbestemming voor archeologie van toepassing is. Om hier een omgevingsvergunning te kunnen verkrijgen, dient de initiatiefnemer een rapport te overleggen waarin naar oordeel van de bevoegde overheid de archeologische waarde van het plangebied voldoende is vastgesteld. In het kader van dit proces heeft het in dit rapport beschreven onderzoek plaatsgevonden. Het archeologisch onderzoek betrof een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) met bureaustudie.
1.5 Doel- en vraagstelling Bureauonderzoek heeft tot doel om op basis van beschikbare informatie te komen tot een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel op basis waarvan de volgende vragen beantwoord kunnen worden: -Kunnen binnen het plangebied (nog) archeologische resten verwacht worden? -Zo ja, in welke zones en op welke diepten is dit het geval? -Wat zijn de verwachte prospectieve kenmerken van dergelijke archeologische resten? -Welke vorm van veldonderzoek is geschikt om de verwachte resten op te sporen? Inventariserend Veldonderzoek heeft vervolgens tot doel om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen door middel van veldwaarnemingen. Aan de hand van de resultaten hiervan kan worden vastgesteld of binnen het plangebied daadwerkelijk archeologische waarden aanwezig (kunnen) zijn en of deze vervolgonderzoek en/of planaanpassing vereisen. ArcheoPro voert haar onderzoeken uit conform de hiervoor vastgelegde normen en richtlijnen (KNA 4.0 en SIKB BRL 4000) en is in het bezit van de daarvoor vereiste BRL 4000 certificaten 4002 en 4003. Het onderzoek is uitgevoerd door drs. R.P. Exaltus (senior KNA-archeoloog), drs. ing. P.J. Orbons (senior KNA-archeoloog/senior vakspecialist) en H. Rik (veldtechnicus).
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 7
Figuur 1: De ligging van het plangebied (rood omlijnd) met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 1
1 Bron: Kadaster Topografische Dienst, Top25Raster, Top10Vector, GBKN kaarten, Emmen 2008.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 8
Figuur 2: De binnen het plangebied voorgenomen bouw van een woning met omliggende tuin. 2
2 Bron: mRO
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 9
Figuur 3: Het plangebied op de bestemmingsplankaart 3
3 Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 10
Figuur 4: Het plangebied op de kadasterkaart 4
4 Bron: www.kadaster.nl
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 11
2 Bureauonderzoek
2.1 Methode en bronnen Onderzoeksgebied bureauonderzoek: Cirkel met een straal van één kilometer rond het centrum van het plangebied Tijdens het bureauonderzoek wordt door de bestudering van beschikbare bronnen, kennis vergaard omtrent de bodem en geologie van het onderzoeksgebied en de hierin bekende en te verwachten archeologische waarden. Aan de hand van de resultaten van het bureauonderzoek kan de beste aanpak voor het veldonderzoek worden bepaald. Hierbij zijn de volgende bronnen geraadpleegd (voor bronvermelding; zie ook literatuurlijst, dit geldt ook voor de kaarten die in de tekst opgenomen zijn): • • • • • • • • • • • •
Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) Archeologische MonumentenKaart (AMK) ARCHeologisch Informatie Systeem (ARCHIS) Atlas van topografische kaarten Nederland 1955-1965, 1:50.000 Bodemkaart 1:50.000 Gemeente Hilversum, Archeologische beleidskaart Geomorfologische kaart 1:50.000 Geologische kaart 1:50.000 Grote historische atlas van Nederland 1:50.000 1838-1857 (Deel West) Grote historische topografische atlas van Nederland, provincie Noord-Holland 1:25.000 1894-1926 Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW) Kadastrale minuutplan met aanwijzende tafels, 1830
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 12
Figuur 5: Luchtfoto (2018) met daarop rood omlijnd het plangebied 5
5 Bron: http://www.pdok.nl
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
2.2 Geo(morfo)logie, aardkunde en bodem
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 13
(LS04)
De Utrechtse Heuvelrug waarop Hilversum ligt, is ongeveer 150.000 jaar geleden ontstaan tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saale-glaciaal. Tijdens dit glaciaal zijn pleistocene fluviatiele afzettingen door Scandinavisch landijs opgestuwd tot stuwwallen. De geomorfologische kaart laat zien dat het plangebied op een hoge stuwwal ligt (figuur 6; legenda eenheid 11B11). Het deel van de hoge stuwwal waarop het plangebied ligt wordt gekenmerkt door korte flauwe hellingen met een hoogteverschil van 5 tot 12.5 m. Deze hellingen zijn ontstaan onder invloed van landijs en smeltwater. De hoge stuwwal waarop het plangebied ligt gaat op korte afstand ten oosten van het plangebied over in een gebied met lage landduinen met bijbehorende vlakten en laagten (figuur 6; legenda eenheid 4L54). Op de uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland (zie figuur 7) is te zien dat deze landduinen hoger liggen dan het plangebied en dat het plangebied zo ongeveer in de laagstgelegen zone van de stuwwal ligt. De Detailuitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland (zie figuur 8), laat zien dat op het noordelijke deel van het plangebied drie onnatuurlijke depressies aanwezig zijn. Tijdens een groot deel van de laatste ijstijd (het Weichseliën), heerste in Nederland een poolklimaat.
Door het ontbreken van begroeiing had de wind vrij spel en konden bestaande afzettingen worden geërodeerd om elders als dekzanden te worden afgezet. Dit dekzand behoort tot het Laagpakket van Wierden (Formatie van Boxtel). De dekzanden die op de flanken van de stuwwallen zijn afgezet, worden gordeldek-zanden genoemd. Dergelijke gordeldekzandwelvingen geeft het plangebied op ruim honderd meter ten oosten van het plangebied aan (figuur 9; legenda eenheid 3L52yc). In het grove, grindhoudende zand waaruit de gordeldekzandgronden veelal bestaan, zijn doorgaans haarpodzolgronden ontstaan. Haarpodzolgronden vormen een eenheid van de zogenaamde humuspodzolgronden. Deze ontstaan alleen in kwartsrijke zanden met zeer weinig verweerbare mineralen, zoals de (grofzandige) dekzanden. De B-horizont bevat organische stof in amorfe vorm. Als de humuspodzol onder droge omstandigheden is gevormd, ligt onder de bovengrond een gebleekte, uitspoelingshorizont (de E-horizont). Daaronder ligt de inspoelingslaag (de B-horizont). Deze gaat over in de schone gele zandondergrond waarin doorgaans humusinspoelings-bandjes of fibers gevormd zijn. Doordat het plangebied en ook de ruime omgeving daarvan, niet bodemkundig zijn gekarteerd, is op basis van bureaugegevens niet duidelijk of ook binnen het plangebied haarpodzolgronden zijn ontstaan.
Op korte afstand ten oosten van het plangebied worden dergelijke bodems echter wel aangegeven (figuur 9; legenda eenheid Hd21). De grondwatertrap VII betekent dat het gedurende het gehele jaar, goed ontwaterde bodems betreft.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 14
Figuur 6: Uitsnede uit de geomorfologische kaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 6 6 Bron: Universiteit Wageningen, Geomorfologische kaart van Nederland, Wageningen, 2017
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 15
Figuur 7: Uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 7
7 Bron: Rijkswaterstaat, Servicedesk Data, AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), Delft
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 16
Figuur 8: Detail uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland met daarin rood omlijnd het plangebied 8
8 Bron: Rijkswaterstaat, Servicedesk Data, AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), Delft
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 17
Figuur 9: Uitsnede uit de bodemkaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft. Voor uitleg van de codes, zie hoofdstuk 2.2 9 9 Bron: Universiteit Wageningen,
Versie: 15-09-2021
Bodemkaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 2017
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 18
Figuur 10: Uitsnede uit de grondwatertrappenkaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 10 10 Bron: Universiteit Wageningen,
Versie: 15-09-2021
Bodemkaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 2017
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
2.3 Archeologie
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 19
(LS01/LS04)
Voor dekzandgebieden in hun algemeenheid geldt dat hierbinnen bewoningssporen kunnen worden aangetroffen die dateren vanaf het laat-paleolithicum. Vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum liggen veelal op relatief hooggelegen delen van het dekzandlandschap in de nabijheid van water. Later, in het neolithicum wanneer een sedentair bestaan in de plaats komt van een nomadisch levenswijze, verkiest men vooral de hoogste delen van het dekzandlandschap. Deze nederzettingskeuze bleef tot in de vroege middeleeuwen bestaan. In de late middeleeuwen en de nieuwe tijd zijn de nederzettingen met name gesticht langs doorgangswegen, op kruispunten van wegen en aan de overgangen van rivieren. De gemeentelijke beleidskaart geeft voor het plangebied een lage verwachting aan in verband met de ligging op een relatief laaggelegen deel van het zandlandschap. In bijlage 4 worden de vindplaatsen opgesomd die binnen het onderzoeksgebied liggen. Deze liggen vrijwel allemaal tegen de zuidrand van het onderzoeksgebied en betreffend overwegend vindplaatsen (grafheuvels) uit het neolithicum en de bronstijd. Binnen een halve kilometer afstand van het plangebied is slechts één archeologische vindplaats bekend. Het betreft zaaknummer 4626618100. Hier is in 2018 door SOB-research een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd.
Hier zijn in de top van de dekzandafzettingen elf archeologische sporen aangetroffen. In Proefsleuf 2 zijn drie esgreppels en een pad met karrensporen aangetroffen. In Proefsleuf 3 zijn eveneens drie esgreppels aangetroffen en nogmaals hetzelfde pad met karrensporen. Daarnaast zijn in Proefsleuf 2 vier paalkuilen aangetroffen en in Proefsleuf 3 twee zeer recente paalkuilen. In Proefsleuven 2 en 3 is in de top van het dekzand een doorlopend pad met karrensporen (Spoor nr. 4) aangetroffen. Bij de het opschaven van het profiel is in één van de karrensporen een fragment van een pijpensteel aangetroffen uit de periode van 1750 - 1850 A.D. De eerdlaag zelf kon op basis van ander aardewerk (Vondst nr. 5) gedateerd worden in de periode van 1800 - 1900 A.D. Het pad is mogelijk een voorloper van de huidige Utrechtseweg, die vroeger niet veel meer was dan een zandpad, of een pad dat aansloot op de Utrechtseweg. In de esgreppels zijn verschillende fragmenten roodbakkend aardewerk aangetroffen. De meesten hiervan betreffen echter zulke kleine fragmenten dat deze niet dateerbaar zijn. Eén aardewerkfragment (Vondst nr. 2) kon echter worden gedateerd in de periode van 1700 - 1900 A.D. De esgreppels zijn door de eerdlaag heen gegraven en kunnen dus niet ouder zijn dan de eerdlaag zelf. Aangezien de eerdlaag is gedateerd in de periode van 1800 - 1900 A.D.
moet de datering van de esgreppels dus worden verscherpt naar 1800 tot 1900 A.D.
2.4 Informatie amateurarcheologen
(LS01/LS04)
ArcheoPro heeft geen contact opgenomen met amateurarcheologen of een heemkundevereniging aangezien het onderzochte gebied een privé terrein betreft dat niet vrijelijk toegankelijk is voor derden.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 20
Figuur 11: Kaart met Archis vondstlocaties met daarop een cirkel met een straal van één kilometer rond het plangebied die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 11 11 Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, ARCHIS III (Archeologisch Informatie Systeem), http://archis.cultureelerfgoed.nl
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 21
Figuur 12: Kaart met Archisonderzoeksmeldingen met daarop een cirkel met een straal van één kilometer rond het plangebied die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 12 12 Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, ARCHIS III (Archeologisch Informatie Systeem), http://archis.cultureelerfgoed.nl
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 22
Figuur 13: Uitsnede uit de gemeentelijke beleidskaart 13
13 Bron: Gemeente Hilversum
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
Duinen en strandwallen Jonge aanwas Fries-Gronings kleigebied Jonge zeeinbraken Keileemgebied Noordelijk zandgebied Noordelijk kustveengebied Noord-Hollands kleigebied Hollands-Utrechts veengebied Diepe droogmakerijen Münsterland Stuwwallen IJsseldal
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 23
Rijn-Maasdelta Hoge Rijnterrassen Lage Rijnterrassen Maasdal Lage Maasterrassen Peelhorst Roerdalslenk Kempisch zandgebied Zeeuws-Zuidhollands kleigebied Vlaams zandgebied Noordelijk Lössgebied Zuidelijk Lössgebied Voorland Ardennen
Figuur 14: Locatie van het plangebied op de archeologische landschappenkaart van Nederland 14
14 Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Archeologische Landschappenkaart van Nederland.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
2.5 Historie
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 24
(LS03)
Hilversum maakt deel uit van het relatief hooggelegen Gooi dat al in de bronstijd bewoond werd. Hiervan getuigen de grafheuvels en vondsten uit de Hilversumcultuur. De dorpen Hilversum, Laren, Blaricum en Bussum zijn rond drinkplaatsen ontstaan. Door de arme zandgronden was schapenhouderij lange tijd de belangrijkste bron van inkomsten. Aan het eind van de dertiende eeuw kregen de oorspronkelijke mannelijke bewoners van het Gooi (de erfgooiers), van graaf Floris V de gebruiksrechten over de woeste (onontgonnen) Gooise gronden, bestaande uit heide, bos, en stuifduinen. Een erfgooier mocht de gemene grond gebruiken zodra hij zelfstandig een boerenbedrijf in het Gooi ging uitoefenen, al was hij hierbij wel gebonden aan de regels die het markebestuur stelde. In 1424 kreeg Hilversum een zelfstandige status van Jan (III) van Beieren (Jan zonder Genade). Daarmee werd Hilversum onafhankelijker van Naarden bij de uitbreiding van de eigen nijverheid die vooral uit de verkoop en verwerking van schapenwol bestond. In de 17e eeuw groeiden de weverijen sterk. Het boerendorp groeide gestaag maar werd in 1725 en 1766 geteisterd door branden die het dorp vrijwel vernietigden. De moderne ontwikkeling van Hilversum is pas op gang gekomen na de aansluiting op het spoorwegnet in 1874.
De kadasterkaart uit de periode 1811-1832 laat zien dat het plangebied toen nog op woeste gronden lag en werd doorsneden door enkele noord-zuid lopende zandpaden. Eén hiervan vormt waarschijnlijk de voorloper van de Utrechtseweg. Op de uitsnede uit de topografische kaart uit 1845 (zie figuur 17), is deze reeds aangelegd maar bestaat de rest van het gebied nog uit woeste gronden. Op de kaart uit 1893 ligt het plangebied inmiddels in een bosstrook, pal ten oosten van de Utrechtseweg. In de 20e eeuw is binnen het plangebied een vijver aangelegd. Deze is inmiddels alweer gedempt. Hiervan resteren waarschijnlijk de onnatuurlijke depressies die op de detailuitsnede uit het AHN zichtbaar zijn (zie figuur 8).
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 25
Figuur 15: Uitsnede uit de kaart cultuurhistorische monumenten 15
15 Bron: Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 26
Figuur 16: Uitsnede uit de kadastrale kaart uit 1832 16
16 Bron: Kadaster Topografische Dienst, Top25Raster, Top10Vector, GBKN kaarten, Emmen 2008
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 27
Figuur 17: Uitsneden uit de topografische kaarten uit achtereenvolgens: 1845, 1893, 1956 en 2016 17
17 Bron: www.topotijdreis.nl
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
2.6 Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 28
(LS05)
Specifieke ligging (locatie) Het plangebied ligt op een relatief laaggelegen deel van de stuwwal van Hilversum maar niet in een gradiëntzone en heeft tot in de negentiende eeuw binnen woeste gronden gelegen. Op het centrale deel van het plangebied heeft in de twintigste eeuw een vijver gelegen. Verwachte perioden (datering) Op basis van de bekende gegevens omtrent archeologische waarden in het gebied moet worden geconcludeerd dat binnen het plangebied rekening moet worden gehouden met archeologische resten daterend uit het Laat-Paleolithicum, het Mesolithicum, het Neolithicum, de Bronstijd, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de vroege- Middeleeuwen. Gezien de relatief lage ligging van het plangebied is deze verwachting hooguit middelhoog. In verband met de ligging op woeste gronden op relatief grote afstand van de oude kern van Hilversum, geldt een lage verwachting voor resten uit de late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd. Complextypen Eventuele nederzettingsresten uit het paleolithicum en mesolithicum kunnen zowel bestaan uit basisnederzettingen met een oppervlakte tussen 200 en 1.000 m² of uit kleine tijdelijke kampementjes met zeer geringe afmetingen die nauwelijks meer zijn dan de neerslag van een enkele (jacht)activiteit of een kortstondig kamp. De omvang hiervan kan beperkt zijn tot enkele (tientallen) vierkante meters.
Resten uit het neolithicum, de bronstijd, de ijzertijd, de Romeinse tijd of de vroege middeleeuwen in het gebied zullen vooral nederzettingsresten betreffen van minimaal honderden vierkante meters grootte. Tevens kunnen resten van begravingen, zowel in de vorm van crematiegraven als van inhumatiegraven, aanwezig zijn. Uit de middeleeuwen en de nieuwe tijd hoeven binnen het plangebied alleen resten van karresporen verwacht te worden. Uiterlijke kenmerken Vuursteenvindplaatsen uit het laat-paleolithicum of mesolithicum zullen binnen het plangebied uit vondststrooiingen bestaan met eventuele ondiepe sporen in de ondergrond die afgedekt worden door een esdek. Eventueel kan door verploeging ook vondstmateriaal uit de onderliggende bodem onderin de bouwvoor zijn terechtgekomen. Nederzettingsresten tot en met de vroege middeleeuwen kunnen onder de bouwvoor voorkomen als concentraties van vondstmateriaal of als vullingen van kuilen (afvalkuilen, paalkuilen, waterputten, enz.). Eventuele sporen van begraving kunnen resten van crematies of inhumatiegraven betreffen. Resten van karresporen bestaan uit langgerekte bodemverkleuringen en zijn door middel van booronderzoek nauwelijks op te sporen. Het archeologische belang hiervan is echter gering.
Mogelijke verstoringen Door het planten en rooien van bomen en de aanleg van een vijver binnen het plangebied in de twintigste eeuw, kan aanzienlijke bodemverstoring zijn opgetreden.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 29
2.7 Onderzoeksstrategie
(LS05)
Tijdens het veldwerk moet allereerst worden vastgesteld hoe de bodem is opgebouwd, in hoeverre deze intact is en of hierin archeologische indicatoren aanwezig (kunnen) zijn. Om de bodemopbouw zo exact mogelijk te kunnen bestuderen kan het beste gebruik gemaakt worden van een guts. Indien blijkt dat de huidige grondbewerking tot in de natuurlijke bodem reikt en een goede vondstzichtbaarheid heerst, is een oppervlaktekartering het meest geschikt voor het opsporen van archeologische indicatoren. De meeste van de archeologische vondsten in de omgeving van het plangebied zijn immers gedaan als oppervlaktevondsten. Indien een oppervlaktekartering niet mogelijk is of in onvoldoende mate effectief zal zijn, wordt nageboord met een edelmanboor met een diameter van 15 cm. Het hiermee opgeboorde materiaal wordt gezeefd op een zeef met een maaswijdte van vier millimeter. Binnen het plangebied zijn zes boorpunten verdeeld over een zo gelijkmatig mogelijk netwerk. Hierdoor is binnen het ongeveer 0,14 hectare grote plangebied een boordichtheid bereikt van ruim veertig boringen per hectare. Een dergelijke boordichtheid voldoet volgens de Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (SIKB, 2006), ruimschoots als brede zoekoptie om vindplaatsen uit alle perioden, in zand op te sporen.
Zelfs met de door ArcheoPro gehanteerde hoge boordichtheid is op basis van booronderzoek nooit te garanderen dat alle typen archeologische resten kunnen worden opgespoord. De kans op het aantreffen van grondsporen is bijvoorbeeld aanmerkelijk groter indien een proefsleuvenonderzoek wordt uitgevoerd. Een dergelijke aanpak zou echter in dit stadium van het onderzoek een te zwaar middel vormen en dient pas te worden toegepast na vaststelling dat een intact bodemprofiel aanwezig is. Van alle boorpunten wordt de NAP-hoogte bepaald door middel van het AHN en de waterpas.
Figuur 18: Het plangebied nabij boorpunt 4, gezien in oostelijke richting
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 30
3 Veldonderzoek
3.1 Verrichte werkzaamheden Positie boringen: Gebruikt boormateriaal: Totaal aantal boringen: Boordichtheid: Geboorde diepte: Inmeten boorlocaties: Boorbeschrijving:
(VS03)
Regelmatige verdeling over het plangebied (figuur 23). Zandguts met diameter van 2 cm en edelmanboor met een diameter van 15 cm. Zes Ruim veertig boringen per hectare 1-2m –Mv GPS, meetlint en waterpas Archeologische Standaard Boorbeschrijving (ASB 5.2)
Inspectie bodemontsluitingen en/of oppervlaktekartering: In verband met de begroeiing van het plangebied was geen oppervlaktekartering mogelijk. Evenmin waren bodemontsluitingen aanwezig die geïnspecteerd konden worden op de aanwezigheid van archeologische indicatoren.
3.2 Resultaten booronderzoek
(VS03)
De boringen zijn gezet in twee west-oost gerichte boorraaien van elk drie boringen. De ligging van de boorpunten is weergegeven op de boorpuntenkaart. De resultaten van het booronderzoek zijn opgesomd in Bijlage 1. Tijdens het booronderzoek is bovenin de boringen 2, 4, 5 en 6 een toplaag aangetroffen die bestaat uit humusrijk zand met een sterk rommelige opbouw. Deze rommelige opbouw wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van brokken zand van wisselend humusgehalte. De dikte van deze toplaag loopt uiteen van tien tot twintig centimeter. Onder de vergraven toplaag is op de boorpunten 2, 4, 5 en 6 een menglaag van geelgrijs zand met brokken humeus zand aangetroffen (zie figuur 19). Op de boorpunten 1 en 3 is een dergelijke menglaag al direct vanaf het maaiveld aangetroffen. De dikte van deze laag varieert van ongeveer zestig tot zeventig centimeter op de boorpunten 3 en 6 tot meer dan anderhalve meter op de boorpunten 1 en 4. Plaatselijk komen hier in brokken voor van aaneengekit en geoxideerd zand zoals deze kenmerkend zijn voor respectievelijk de B- en BC-horizont van een podzolbodem (zie figuur 20).
Figuur 19: Foto van de sterk vergraven bodem zoals deze bijna overal binnen het plangebied is aangetroffen.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 31
Figuur 20: Foto van de sterk verstoorde bodemopbouw met daarin brokken B-horizont (midden), zoals deze op boorpunt 3 is aangetroffen . De meest intacte bodemopbouw is aangetroffen op boorpunt 6. Hier is onder een ongeveer zestig centimeter dikke toplaag van vergraven zand, het geoxideerde zand van de BChorizont aangetroffen. Vergelijking van de bodemopbouw op boorpunt 6 met die op de overige boorpunten, laat zien dat de bodem op de overige boorpunten tot minimaal een halve meter in de C-horizont is verstoord. Deze diepte loopt op de boorpunten 1 en 4 op tot meer dan een meter verstoring in de C-horizont. Dit betekent dat de kans op de aanwezigheid van behoudenswaardige archeologische sporen op het terrein, zeer gering is. In verband met de nog gedeeltelijk intacte bodem op boorpunt 6, is op dit boorpunt nageboord met een megaboor met een diameter van vijftien centimeter. Het zeven van het hiermee opgeboorde zand heeft echter geen archeologische indicatoren opgeleverd.
Figuur 21: Foto van (het restant van) de BC-horizont zoals deze op boorpunt 6 is aangetroffen.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 32
Figuur 22: Boorprofielen
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 33
Figuur 23: Boorpunten met verstoringsdiepten
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
4 Conclusies en aanbevelingen
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 34
(VS07)
Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel moet binnen het plangebied rekening moet worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische resten daterend uit het Laat-Paleolithicum, het Mesolithicum, het Neolithicum, de Bronstijd, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de vroege- Middeleeuwen. Gezien de relatief lage ligging van het plangebied is deze verwachting hooguit middelhoog. In verband met de ligging op woeste gronden op relatief grote afstand van de oude kern van Hilversum, geldt een lage verwachting voor resten uit de late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd. Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het plangebied zes boringen gezet in een dichtheid van veertig boringen per hectare. Uit de resultaten van het met de zandguts verrichte onderzoek blijkt dat de bodem binnen het overgrote deel van het plangebied tot minimaal een halve meter in de C-horizont is verstoord. Binnen het plangebied heeft oorspronkelijk een podzolbodem bestaan. Hiervan is op nog slechts één boorpunt een (deels) intact restant aangetroffen. De bodemverstoring is vrijwel zeker veroorzaakt tijdens het graven van een vijver op het plangebied in de twintigste eeuw. Door de diepe bodemverstoring is de kans op de aanwezigheid van behoudenswaardige grondsporen uit de prehistorie gering.
Het naboren met een megaboor en het zeven van het hiermee opgeboorde zand op het terreindeel met een nog enigszins intacte bodem, heeft echter geen archeologische indicatoren opgeleverd die op de (voormalige) aanwezigheid van dergelijke grondsporen zouden kunnen wijzen. Al met al geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek te adviseren. Evenmin zijn tijdens het onderzoek archeologische resten aangetroffen waarmee tijdens de verdere planvorming of bij de uitvoering van de geplande werkzaamheden rekening zou moeten worden gehouden. In alle gevallen blijft onverminderd van kracht dat indien bij toekomstig graafwerk archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, deze direct gemeld dienen te worden bij de minister conform de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10 & 5.11.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 35
Bijlage 1: Verklarende woordenlijst
Verklarende woordenlijst AHN Actueel Hoogtebestand Nederland AMK Archeologische Monumentenkaart ASB Archeologische Standaard Boorbeschrijving Archis Archeologisch Informatie Systeem BP Before Present (present=1950) GIS Geografische Informatie Systemen GPS Global Positioning System IKAW Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden IVO Inventariserend VeldOnderzoek KLIC Kabels en Leidingen Informatie Centrum KNA Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie -mv Onder maaiveld NAP Normaal Amsterdams Peil PVA Plan van Aanpak PVE Programma van Eisen RCE Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed SBB Standaard Boor Beschrijvingsmethode SIKB Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer
Bijlage 2: Archeologische tijdschaal Periode Midden- en Laat Paleolithicum (oude steentijd) Mesolithicum (midden steentijd) Neolithicum (nieuwe steentijd) Bronstijd IJzertijd Romeinse tijd Vroege middeleeuwen Volle middeleeuwen Late middeleeuwen Nieuwe tijd
Versie: 15-09-2021
Datering 250.000
- 9000
9000 4500 2000 800 12 v chr. 500 1000 1250 1500
-
4500 2000 800 12 v. chr. 500 n. chr. 1000 1250 1500 heden
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 36
Bijlage 3: Literatuurlijst
Bronnen Grote historische Provincie Atlas van Nederland; deel 1 West-Nederland 1838-1857 1:50.000. Topografische dienst Wolters Noordhoff Groningen 1990 Grote topografische atlas van Nederland 1:50.000 Deel 1 West-Nederland. Topografische dienst. Wolters Noordhoff Groningen 1997 Kadaster Topografische Dienst, Top25Raster, Top10Vector, GBKN kaarten, Emmen 2008 Provincie Gelderland Wateratlas http//geodata2.prov.gelderland.nl//apps/wateratlas/ Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, IKAW 2 (Indicatieve kaart Archeologische Waarden), Amersfoort. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, AMK (Archeologische monumentenkaart), Amersfoort. Rijkswaterstaat, Servicedesk Data, AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), Delft. Stichting voor Bodemkartering, Bodemkaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 1968. Stichting voor Bodemkartering: Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000, Staring Centrum, Wageningen, 1989 Stichting voor Bodemkartering, Geologische kaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 1968. Tranchot en v. Muffling, Kartenaufnahme der Rheinlande 1803-1820 Twaalf provinciën 2007. Atlas van topografische kaarten. Nederland 1955-1965. Uitgeverij twaalf provinciën. Landsmeer.
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 37
Digitale bronnen Ruimtelijke plannen http://www.ruimtelijkeplannen.nl Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed - Archis III http://archis.cultureelerfgoed.nl Topotijdreis http://www.topotijdreis.nl Luchtfoto, http://www.pdok.nl
Literatuur Cate, J. A. M. ten. A. F. van Holst, H. Kleijer en J. Stolp, 1995. Handleiding bodemgeografisch onderzoek; richtlijnen en voorschriften. Deel A: Bodem. Wageningen, DLO-Staring Centrum. Technisch Document 19A. Cohen, K.M. & E. Stouthamer, 2012. Beknopte toelichting bij het digitaal basisbestand paleogeografie van de Rijn-Maas Delta, Utrecht, 2012. Es. Van W.A., Sarfatij, H. & P.J. Woltering (red.) 1988. Archeologie in Nederland; De rijkdom van het bodemarchief. Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek. Amersfoort. Kuiper, M. 2006/2007. Atlas van topografische kaarten Nederland, 1955-1965. Uitgeverij 12 Provinciën, Landsmeer. Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (SIKB, 2006)
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 38
Bijlage 4: Overzicht vondstlocaties Zaak nr: 2390523100 2820228100 2820836100 2820844100 2843346100 2843354100 3103152100 3204987100 3205042100 3205050100 3205075100 3205083100 3205091100 3205107100 3205123100 3205131100 3205148100 3205212100 3205237100 3205253100 3205261100
Coordinaat 139943/468176 140500/468300 140500/468370 140470/468350 139875/468725 139800/468700 139900/467700 140280/467820 140270/467770 140260/467920 140220/467920 140260/467720 140310/467940 140280/467700 140280/467930 140280/467760 140270/467860 140078/468008 140105/468021 140126/468023 140093/468290
Versie: 15-09-2021
Periode Bronstijd, IJzertijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Bronstijd IJzertijd Middeleeuwen Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd Neoliticum, Bronstijd
Vondsten Keramiek Geen Geen Geen Keramiek Keramiek Metaal Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen Geen
Complexen Agrarisch Grafveld Grafveld Grafveld Onbekend Onbekend Onbekend Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld Grafveld
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
4551936100 142021/468673 4553629100 142122/469468 4577873100 142142/469508
4626618100 140833/468681
Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd, Onbekend, Onbekend Mesoliticum, Nieuwe Tijd, Onbekend, Onbekend Middeleeuwen, Nieuwe Tijd
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 39
Geen Metaal
Geen Geen
Bot, bouwmateriaal, gebruiksmateriaal, keramiek, metaal, onbekend Keramiek, metaal, modern
Geen
Bijlage 5: Overzicht archeologische monumenten
AMK nr: 10903
Coordinaat
Periode
10904
140185.7/468100.7 Neoliticum, Bronstijd
140260.9/467809.8 Neoliticum, Bronstijd
Versie: 15-09-2021
Complex Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald, Grafheuvel, onbepaald
www.ArcheoPro.nl
Geen
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 40
Bijlage 6: Overzicht archeologische onderzoeksmeldingen Zaak nr: Coordinaat Onderzoek 2165335100 140469.4/468351.1 Booronderzoek Oppervlak: 0.161743 ha. 2165343100 140500/468370 Booronderzoek Oppervlak: 0.179046 ha. 2165351100 140449.3/468320 Booronderzoek Oppervlak: 0.179673 ha. 2173702100 140660.3/468844.4 Booronderzoek Oppervlak: 0.365722 ha. 2178230100 141242.3/469449.8 Bureauonderzoek Oppervlak: 1.42418 ha. 2212703100 140015.4/469275.2 Bureauonderzoek Oppervlak: 0.143225 ha. 2230564100 140194.5/469723.3 Bureauonderzoek Oppervlak: 0.714574 ha. 2246724100 154132.5/468766.4 Bureauonderzoek Oppervlak: 809.36 ha. 2254670100 140360.7/469451.8 Booronderzoek
Versie: 15-09-2021
Periode Onbekend
Vondsten Geen
Complexen Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
2283863100
2310665100
2335946100
2341226100
2356885100
2364888100
2368565100
2370054100
2374404100
Oppervlak: 1.56258 ha. 141036.6/469417.2 Booronderzoek Oppervlak: 0.363246 ha. 142027.3/470298.7 Booronderzoek Oppervlak: 2.28989 ha. 142663/469612.1 Bureauonderzoek Oppervlak: 71.1358 ha. 142025.8/470299 Proefsleuven Oppervlak: 2.34539 ha. 151000.8/469659.6 Booronderzoek Oppervlak: 552.312 ha. 142114/469664.3 Booronderzoek Oppervlak: 0.504682 ha. 140490/468457.4 Booronderzoek Oppervlak: 0.249572 ha. 141867.3/468376.9 Booronderzoek Oppervlak: 14.1504 ha. 142419.2/469647.6 Booronderzoek Oppervlak: 33.2187 ha.
Versie: 15-09-2021
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 41
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Middeleeuwen, nieuwe Keramiek tijd
Bewoning
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
2388864100 141175.3/469477.8 Booronderzoek Oppervlak: 0.917085 ha. 2390523100 139867.2/468084.8 Booronderzoek Oppervlak: 15.714 ha. 2400875100 141156.1/469380.1 Booronderzoek Oppervlak: 0.414039 ha. 2417180100 141855.3/468347.6 Booronderzoek Oppervlak: 23.5127 ha. 2418411100 153760.9/468855.6 Booronderzoek Oppervlak: 1232.63 ha. 2419368100 141863.5/469877 Booronderzoek Oppervlak: 0.367426 ha. 2420509100 139739.1/467712.6 Bureauonderzoek Oppervlak: 12.0589 ha. 2426422100 139730.5/467681.1 Booronderzoek Oppervlak: 11.1713 ha. 2429047100 143033.8/470010.7 Bureauonderzoek Oppervlak: 20.8814 ha. 2481868100 143526.4/470204.7 Booronderzoek Oppervlak: 37.1217
Versie: 15-09-2021
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 42
Onbekend
Geen
Geen
Bronstijd, ijzertijd
Keramiek
Agrarisch
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
4004367100
4015301100
4015959100
4025232100
4025346100
4551830100
4551936100
4553629100
4556926100
4556934100
ha. 140815.2/468709.7 Booronderzoek Oppervlak: 2.77242 ha. 140467.2/469156.7 Bureauonderzoek Oppervlak: 0.081755 ha. 141809.1/470133.4 Booronderzoek Oppervlak: 0.138183 ha. 140466.7/469156 Booronderzoek Oppervlak: 0.076494 ha. 141808.9/470132.8 Booronderzoek Oppervlak: 0.081305 ha. 141220.5/470512.7 Bureauonderzoek Oppervlak: 2.36775 ha. 142027.4/468676.4 Begeleiding Oppervlak: 0.035023 ha. 142260/469617.2 Proefsleuven Oppervlak: 9.63555 ha. 140653.7/468857.3 Bureauonderzoek Oppervlak: 0.058369 ha. 140653.7/468857.3 Booronderzoek
Versie: 15-09-2021
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 43
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Nieuwe Tijd
Geen
Geen
Nieuwe Tijd, onbekend Metaal
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
4557339100
4577054100
4577873100
4578950100
4626618100
4724239100
4742245100
Oppervlak: 0.058369 ha. 140872.8/468040.3 Booronderzoek Oppervlak: 0.595633 ha. 141626.9/470232.7 Bureauonderzoek Oppervlak: 1.88207 ha. 142149.8/469495.3 Opgraving Oppervlak: 0.625008 ha. 141626.2/470235.1 Booronderzoek Oppervlak: 1.75922 ha. 140813.7/468718.3 Proefsleuven Oppervlak: 2.81059 ha. 140587.6/468505 Booronderzoek Oppervlak: 0.162233 ha. 140872.2/468041 Proefsleuven Oppervlak: 0.57575 ha.
Versie: 15-09-2021
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 44
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Mesoliticum, nieuwe tijd, onbekend
Bot, bouwmateriaal, gebruiksmateriaal, keramiek, metaal, onbekend Geen
Geen
Onbekend
Geen
Middeleeuwen, nieuwe Keramiek, metaal, modern tijd
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 45
Bijlage 7: Boorbeschrijving
Algemene boorgegevens Soort boring Projectnummer Projectnaam Deelgebied Organisatie Archis meldingsnummer Coördinaatsysteem Coördinaatsysteemdatum Locatiebepaling Referentievlak Bepaling maaiveldhoogte Boormethode Boordiameter Opdrachtgever
BAR 19-233 Utrechtseweg, Hilversum NVT ArcheoPro 4768247100 RD2000 ETRS89 GPS en meetlint NAP AHN – Waterpas Guts en edelman 3 cm en 15 cm mRO
Posities van boringen (boorlocaties) Boornummer XCO 1 140962.7 2 140988.4 3 141013.5 4 140954.7 5 140979.6 6 141003.9
Versie: 15-09-2021
YCO 469036.8 469034.2 469030.9 469026.1 469022.8 469019.6
Meters t.o.v. NAP 5.21 4.77 5.21 5.18 5.40 5.76
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 46
Boorbeschrijving volgens ASB 5.2 Boor Nr. 1 2
3
4
5
6
LDO 155 200 20 112 150 67 103 150 15 160 200 10 132 160 12 57 68 100
Lithologie GD BK Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z
BS
BZ
BG
BH 1
1 2 1 1 1 1 1 2 1 1 2 1 1 2 1 1
Kleur HK GE GE BR GE GE GE GE GE BR GE GE BR GE GE BR GE OR GE
TK GR
IK
VLK BR
Overige kenmerken CO PLH VS
AIS SST
BHN
BI VRG
BHC GR GR
GE BR
GR GR
BR OR
GR GR
GE BR
GR GR
GE BR
GR GR
GE BR
GI DEZ
VRG VRG BHC
DEZ VRG VRG
BHC
DEZ VRG VRG
BHC
DEZ VRG VRG
BHC
DEZ VRG VRG
BHBC BHC
DEZ DEZ
Betekenis van de afkortingen: LDO – Onderzijde boortraject Lithologie: GD – Onverharde sedimenten: G = grind, K = klei, L = leem, V = veen en Z = zand Bijmengsels: BK = bijmengsel klei, BS = bijmengsel silt, BZ =bijmengsel zand, BG= bijmengsel grind, BH = bijmengsel humus. Betekenis toegevoegde cijfers: 1 = zwak, 2 = matig, 3 = sterk en 4 = uiterst. Kleur: HK = hoofdkleur, BL = blauw, BR = bruin, GE = geel, GN = groen, GR = grijs, OL = olijf, OR =oranje, PA = paars, RO = rood, RZ = roze, WI = wit, ZW = zwart. TK = Tweede kleur (kleurafkortingen als boven). IK = Intensiteit kleur: LI = licht en DO = donker
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Utrechtseweg, Hilversum, Gemeente Hilversum.
ArcheoPro Rapport, 20002, Pagina 47
VLK = Vlekken (V): 2e en 3e letter is kleurafkorting als boven, 1 = weinig, 2 = matig , 3= veel Overige kenmerken: CO = Consistentie (C ): ZSL-zeer slap, SLA-slap, MSL-matig slap, MST-matig stevig, STV-stevig PLH = plantenresten (PL0 = geen, PL1 = spoor, PL2 = weinig, PL3 = veel) VS = veensoorten SST = Sedimentaire structuren BHN = Bodemhorizont; BHC = C-horizont, BHBC =BC-horizont BI = Bodemkundige interpretaties; VRG = vergraven , ROG = rommelig, OPG = opgebracht GI = Geologische interpretaties; DEZ = dekzand AIS = Archeologische indicatoren
Versie: 15-09-2021
www.ArcheoPro.nl