Raadsinformatiebrief 2023-67 inzake Regionaal beleid Mensenhandel Gooi en Vechtstreek (1346512)

Raadsinformatiebrief Van

Burgemeester en Wethouder/Burgemeester

Zaak nr.

1346512

Aan

Gemeenteraad

RIB nr.

2023-67

Portefeuillehouder

dr. ir. G.M. van den Top

Datum

30 augustus 2023

Informatie bij

Yuric van Brenk & Gijs Walraven

Tel. nr.

(035) 629 2384

Onderwerp Het college heeft op 18 juni het regionaal beleid mensenhandel Gooi en Vechtstreek vastgesteld

Kernboodschap Het regionale beleid mensenhandel Gooi en Vechtstreek richt zich op de strijd tegen mensenhandel. Het is belangrijk dat de gemeente Hilversum zich actief inzet voor de preventie, opsporing en bestrijding van mensenhandel en dat we zorgdragen voor een effectieve bescherming en ondersteuning van de slachtoffers. Het college vindt het belangrijk om aan de slag te gaan met het fenomeen Mensenhandel, omdat mensenhandel een ernstig en complex maatschappelijk probleem is. Het vaststellen van een regionaal beleid voor mensenhandel in Gooi en Vechtstreek is belangrijk omdat mensenhandel niet beperkt is tot de gemeentelijke grenzen. De andere gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek zullen het regionaal beleid eveneens vaststellen in hun college of hebben dat al gedaan.

Aanleiding Mensenhandel is een complex en verborgen probleem dat een gecoördineerde en samenhangende aanpak vereist op lokaal, regionaal en nationaal niveau. Het regionaal beleid Gooi en Vechtstreek richt zich op de bestrijding van mensenhandel en dient als tegenwicht tegen het 'waterbedeffect' - de verschuiving van mensenhandel naar gemeenten waar dit probleem minder aandacht krijgt.

Consequenties Een intensievere aanpak kan resulteren in een grotere zichtbaarheid van mensenhandel en de implementatie van het plan vereist een gecoördineerde inzet van de verschillende partijen.

Vervolgtraject Met dit vastgestelde beleid hebben we de uitvoering en de aanpak van mensenhandel binnen de gemeente Hilversum verankerd. Het beleid wordt gepubliceerd via de gebruikelijke weg en zal worden uitgevoerd conform de richtlijnen die hierin zijn opgesteld.

De implementatie vindt plaats in samenwerking met lokale en regionale partners en binnen de kaders van de begroting. Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage(n): 1. Regionaal beleid mensenhandel Gooi & Vechtstreek

Deze raadsinformatiebrief is digitaal beschikbaar op internet onder “Vergaderstukken”, B en W-vergadering van 18 juli 2023.

1

Inhoud 1 Inleiding ...............................................................................................................................................................................3 2. Context en definities mensenhandel in de regio Gooi en Vechtstreek ..............................................................................4 Wat is mensenhandel?.........................................................................................................................................................................4 Aard en omvang van Mensenhandel ...................................................................................................................................................4 Wat en hoe van de regionale aanpak...................................................................................................................................................4

3. Preventie van mensenhandel .............................................................................................................................................6 Vergroten bewustwording bij bestuurders, ambtenaren en het brede publiek..................................................................................6 Vergroten bewustwording bij risicogroepen .......................................................................................................................................6 Trainen van professionals ................................................................................................................................................................7 Opwerpen barrières .............................................................................................................................................................................7 Verbinden aanpalende beleidsvelden..................................................................................................................................................7 Lokale verankering zorg- en veiligheidsstructuur ............................................................................................................................7 Bestuurlijke sturing

..........................................................................................................................................................................7

4. Bestrijding van actieve mensenhandel ..............................................................................................................................8 5. Zorg en veiligheid voor slachtoffers ..................................................................................................................................9 6. Effectieve samenwerking .................................................................................................................................................11 7. Evaluatie en borging .........................................................................................................................................................13 Bijlage 1 - Barrièremodel Mensenhandel...............................................................................................................................................15 Bijlage 2 - Meldroute mensenhandel.....................................................................................................................................................16 Bijlage 3 - Leden werkgroep beleid mensenhandel Gooi en Vechtstreek.................................................…………………………..……………..17

2

1 Inleiding

Mensenhandel draait om het uitbuiten van mensen door mensen. Dit gebeurt al eeuwen, slavernij is een klassiek voorbeeld. De uitbuiter gebruikt daarbij dwang, zoals geweld en chantage, of misbruikt de kwetsbaarheid en afhankelijkheid van het slachtoffer. Het is een ernstige schending van mensenrechten en van de menselijke waardigheid. Mensenhandel wordt zowel tussen personen gepleegd als in criminele samenwerkingsverbanden. De onderwereld maakt dan misbruik van de ‘bovenwereld’. Het is dus een vorm van ondermijnende criminaliteit, met ernstige gevolgen voor de slachtoffers. Ook in de regio Gooi en Vechtstreek komt mensenhandel in verschillende vormen voor. Niet alleen in de illegale prostitutie en bij criminele uitbuiting, maar ook in sectoren als de land- en tuinbouw, horeca, industrie en huishoudelijk werk. Alle vormen van mensenhandel grijpen diep in op de vrijheid van slachtoffers en bezorgen veel leed. Slachtoffers zijn volwassenen, maar ook minderjarigen. Een samenhangende en doortastende aanpak bij het signaleren, voorkomen en bestrijden van mensenhandel is noodzakelijk. Gemeenten zijn wettelijk verplicht om daar beleid voor te maken. Ambtelijk kozen we ervoor om een model-beleid op te stellen.

Het legt de basis om slachtoffers van mensenhandel te hulp komen, om mensenhandel actief te bestrijden en om kennis en informatie uit te wisselen op het niveau van district en regio. Het is onderdeel van de aanpak zorg en veiligheid en ook van de aanpak van georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit. Met elkaar zorgen we dat voor mensenhandel geen plek meer is in Gooi en Vechtstreek. Dit document is tot stand gekomen met professionals van openbare orde en veiligheid en sociaal domein van de Gooise gemeenten, samenkomend in de werkgroep beleid mensenhandel Gooi en Vechtstreek (zie bijlage 3). Werkgroep Aanpak Mensenhandel November 2022

3

2. Context en definities mensenhandel in de regio Gooi en Vechtstreek Wat is mensenhandel?

Mensenhandel is een schending van de mensenrechten en een van de zwaarste vormen van criminaliteit, met ernstige gevolgen voor de slachtoffers. Mensen worden uitgebuit of onder mensonterende omstandigheden tewerkgesteld. Artikel 273f van het wetboek van Strafrecht omschrijft mensenhandel als ‘het werven, vervoeren, overbrengen, opnemen of huisvesten van een persoon, met gebruik van dwang en met het doel die persoon uit te buiten’. We onderscheiden binnenlandse en grensoverschrijdende mensenhandel. Bij binnenlandse mensenhandel gaat het om doorgaans Nederlandse slachtoffers die hier worden geworven en uitgebuit. Slachtoffers van grensoverschrijdende mensenhandel worden ook in Nederland uitgebuit, maar zij komen meestal uit het buitenland. De regionale aanpak van mensenhandel richt zich op drie vormen van mensenhandel: 1. Seksuele uitbuiting, de meest bekende vorm. Hierbij wordt iemand gedwongen om seksuele diensten te verlenen voor geld of van andere vergoedingen (denk aan kleding of eten). Iedereen kan slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting, ongeacht juridische status: mannen en vrouwen, volwassenen en kinderen. 2. Criminele uitbuiting. Hierbij worden mannen, vrouwen en kinderen gedwongen tot het plegen van strafbare feiten. Denk aan zakkenrollen, diefstal, drugssmokkel of het knippen van hennep. De buit gaat naar de uitbuiter.

Vaak zitten daar criminele bendes achter, maar het kan ook iemand zijn die familie is van het slachtoffer. 3. Arbeidsuitbuiting. Daarvan spreken we als de omstandigheden en arbeidsvoorwaarden in een werksituatie zo slecht zijn, dat de persoonlijke vrijheid in het geding is. Een vierde vorm van mensenhandel is ‘Gedwongen Orgaanverwijdering’. Over deze vorm van mensenhandel is in Nederland nog weinig bekend, al wordt er de laatste jaren steeds meer onderzoek naar gedaan. Het Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel (CoMensha) krijgt jaarlijks een of twee meldingen. Vanwege de beperkte omvang laten we orgaanverwijdering hier buiten beschouwing.

Aard en omvang van mensenhandel

Mensenhandel is een ‘verborgen’ misdaad, net als veel andere vormen van geweld. Het precieze aantal slachtoffers is dan ook niet bekend. In 2019 werden landelijk 1.334 mogelijke slachtoffers van mensenhandel aangemeld bij CoMensha. In 2020 waren dat er 984. De Nationaal Rapporteur Mensenhandel verklaart die daling vanuit de Coronamaatregelen, waardoor minder reisbewegingen mogelijk waren en de mogelijkheden van opsporing en signalering werden beperkt. CoMensha is voor haar registratie afhankelijk van informatie van onder andere de politie en de Koninklijke Marechaussee. De Nationaal Rapporteur schat dat slechts één op de vijf slachtoffers in beeld is bij 4

CoMensha. Voor het werkelijke aantal zouden we in Nederland moeten uitgaan van jaarlijks 5.000 tot 7.500 slachtoffers (Nationaal Rapporteur, 2021). Deze cijfers zijn niet gespecificeerd naar de vormen van mensenhandel die wij hanteren. Dit is het landelijke beeld, betrouwbare gegevens voor de regio Gooi en Vechtstreek ontbreken geheel.

Wat en hoe van de regionale aanpak

De gemeenten in de Gooi en Vechtstreek werken samen aan een aanpak van Mensenhandel, met de volgende doelen: 1. we zetten in op preventie en voorlichting en we werpen barrières op voor malafide praktijken; 2. bestrijden: we willen mensenhandel adequaat signaleren en melden. We onderzoeken daartoe de bestuurlijke, strafrechtelijke, arbeidsrechtelijke en civiele mogelijkheden van bestrijding en werken aan de opsporing en vervolging van daders; 3. beschermen: we zorgen voor zorg, opvang en voor voldoende samenhangende hulp- en ondersteuning, zowel sociaal als juridisch. We werken langs vier lijnen aan deze doelen: 1. preventie van mensenhandel; 2. bestrijding van mensenhandel; 3. zorg en veiligheid voor slachtoffers; 4. effectieve (regionale) samenwerking.

5

3. Preventie van mensenhandel

Het belangrijkste doel van de aanpak is te voorkomen dat mensen slachtoffer of dader worden van mensenhandel. De preventieaanpak kent als onderdelen: • Vergroten van bewustwording bij bestuurders, ambtenaren en het brede publiek; • Vergroten van bewustwording bij risicogroepen; • Trainen van professionals; • Opwerpen van barrières; • Verbinden van aanpalende beleidsvelden; • Lokale verankering zorg- en veiligheidsstructuur; • Bestuurlijke sturing.

Vergroten bewustwording bij bestuurders, ambtenaren en het brede publiek Preventie begint bij de ‘awareness’ bij bestuurders, professionals, ondernemers en het brede publiek, maar ook bij potentiële slachtoffers én daders. Soms is het onderscheid tussen dader en slachtoffer diffuus. Mensenhandel is vaak niet zichtbaar voor buitenstaanders. Preventie richt zich daarom op bewustwording: wat is mensenhandel, hoe kom je het op het spoor en waaraan kun je het herkennen? Waarop moet je letten bij de publieksbalies, bij huisbezoek aan inwoners, bij zorg- en dienstverlening of bij controles op de werkvloer? En waar kun je heen met signalen van verdachte situaties? Iedere gemeente in de regio heeft een meldpunt om misstanden te melden over zorg, veiligheid en (ondermijnende) criminaliteit – waaronder mensenhandel. De meldroutes zijn nog onvoldoende bekend, ook niet binnen het ambtelijk apparaat. In elke gemeente starten we een brede voorlichtingscampagne met informatie over mensenhandel, signaalherkenning en de meldroute.

Vergroten bewustwording bij risicogroepen

Risicofactoren maken sommige mensen extra kwetsbaar voor mensenhandel, zoals: • een zwakke economisch positie met weinig perspectief op verbetering; • verminderde geestelijke weerbaarheid; • de afwezigheid van een sociaal netwerk; • het ontbreken van een juridische (verblijf)status; • het niet spreken van de taal.

6

Een aantal groepen loopt meer risico’s, met name jongeren, mensen met een licht verstandelijke beperking, arbeidsmigranten, vluchtelingen en sekswerkers. Voor deze risicogroepen organiseren we specifieke voorlichting, op maat gemaakt en minimaal jaarlijks herhaald.

Trainen van professionals

Iedere gemeente traint de eigen medewerkers in bewustzijn van mensenhandel en herkenning van mogelijke signalen. Die training is specifiek gericht op medewerkers die mogelijk te maken krijgen met mensenhandel. Denk aan burgerzaken, handhaving, vergunningen en uitvoeringsdiensten. De training wordt periodiek herhaald, bijvoorbeeld als jaarlijkse opfriscursus. De gemeente stimuleert ook dat maatschappelijke partners hun medewerkers trainen in signaalherkenning. Denk aan woningcorporaties, politie, aanbieders van zorg en welzijn. De gemeenten werken regionaal samen aan het trainingsaanbod.

Opwerpen barrières

Daders maken op uiteenlopende manieren gebruik van algemene voorzieningen, dienstverlening en regelgeving. We weten voldoende over hun criminele activiteiten en de wijze waarop ze die aan het oog onttrekken. Dat biedt de mogelijkheid om hun werkwijze te bemoeilijken of onmogelijk te maken. Het barrièremodel in de bijlage laat zien welke organisaties op welke terrein een rol kunnen spelen om de daders te belemmeren in hun functioneren. Er ligt ook een belangrijke regierol voor de gemeenten.

Verbinden aanpalende beleidsvelden Mensenhandel raakt allerlei facetten van de samenleving en daarmee ook uiteenlopende beleidsterreinen. Zo zijn er mogelijk raakvlakken met beleidsvelden als Sociaal Domein, Veiligheid, Economie, Onderwijs, Prostitutie, Inkoop, Huisvesting, Werk en inkomen, Schuldhulpverlening etc. Iedere gemeente heeft een aandachtsfunctionaris Mensenhandel. Deze brengt in kaart welke beleidsvelden en -medewerkers relevant zijn, legt de verbinding en houdt die actief in stand.

Lokale verankering zorg- en veiligheidsstructuur

De aandachtsfunctionaris zorgt dat Mensenhandel op de agenda staat in de lokale zorg- en veiligheidsstructuur en dat de regie over het onderwerp integraal plaatsvindt vanuit één plek.

Bestuurlijke sturing

Het onderwerp mensenhandel heeft een vaste plek op de agenda binnen het overleg over zorg en veiligheid, zowel ambtelijk als bestuurlijk. De voortgang wordt gemonitord, actuele ontwikkelingen besproken en eventuele knelpunten adequaat opgepakt.

7

4. Bestrijding van actieve mensenhandel

Aanpak van mensenhandel betekent ook bestrijding van de reeds bestaande mensenhandel. Dat doen we vanuit Zorg en Veiligheid, dat zijn de beleidsterreinen Sociaal domein en Openbare orde en Veiligheid. Met relevante sleutelpersonen brengen we doorlopend de kwetsbare sectoren en locaties in kaart. We zoeken daarbinnen naar de beste ingang om signalen op te sporen. Zo gaan we in gesprek met (mogelijke) slachtoffers en we voeren controles uit op basis van de gegevens die we verzamelen over risicolocaties. We gaan de lokale beleidsregels op elkaar afstemmen en dat werken we nader uit in het Integrale Veiligheidsbeleid, lokaal en regionaal. Bij de actieve bestrijding volgen we drie sporen: 1. Actieve signalering; 2. Inzicht in dadernetwerken; 3. Repressieve inzet.

Actieve signalering Diverse sectoren zijn risicovol als het gaat om mensenhandel: bijvoorbeeld de prostitutie, horeca, schoonmaak, land- en tuinbouw. Maar ook jongeren bij onderwijsinstellingen zijn kwetsbaar. In deze sectoren gaan we actief op zoek naar signalen van misstanden. Op basis van een omgevingsscan controleren we risicovolle sectoren en locaties. De operationele aanpak sluit zoveel mogelijk aan bij bestaande structuren binnen de regio.

Aanpak dadernetwerken De regio Gooi- en Vechtstreek valt als district onder de veiligheidsregio Midden-Nederland. Midden-Nederland kent een ‘aanpak georganiseerde en ondermijnende criminaliteit (GOC)’. De bestrijding van daders van mensenhandel en hun netwerken maakt daar deel van uit. Die aanpak betreft zowel de handhaving als de bestuursrechtelijke en de strafrechtelijke bestrijding. Mensenhandel komt binnen de aanpak GOC steeds nadrukkelijker in beeld: als onderdeel binnen een andere casus, maar ook na afzonderlijke signalen. Casuïstiek pakken we zoveel mogelijk op waar dat het meest passend is: lokaal binnen het district Gooi en Vechtstreek of in de regio MiddenNederland. Gooi en Vechtstreek geeft de voorkeur aan aanpak binnen het eigen district, maar het is de regio Midden-Nederland die daarover beslist. Aan de regionale signalentafel van het RIEC delen de partners in de domeinen van Zorg en Veiligheid signalen. We zorgen dat dit gebeurt conform de AVG wetgeving.

Repressieve inzet Op basis van de opgehaalde signalen bepalen we de vervolgacties. Denk hierbij aan: - bestuursrechtelijke maatregelen tegen daders en organisaties; - doorgeleiding naar politie en Openbaar Ministerie voor strafrechtelijke vervolging; - opwerpen van barrières; 8

5. Zorg en veiligheid voor slachtoffers De aanpak van mensenhandel is complex en vraagt om intensieve samenwerking tussen de verschillende domeinen. Gemeenten zijn de aangewezen partij om de regie in handen te nemen. Belangrijke schakels in de integrale aanpak zijn de zorgcoördinator, de ketenregisseur en de lokale aandachtsfunctionaris mensenhandel.

Zorgcoördinator Slachtoffers van mensenhandel krijgen te maken met allerlei regels. Zij moeten bijvoorbeeld een zorgverzekering regelen, een uitkering of een verblijfsvergunning aanvragen. Ze moeten zich inschrijven bij de gemeente en een Digid aanmaken. De zorgcoördinator mensenhandel is voor al dit zaken hun eerste aanspreekpersoon, vanaf de aanmelding tot en met de afsluiting van het traject. Hij of zij zorgt dat de juiste procedures worden opgestart en houdt de regie over ondersteuning en begeleiding.

Ketenregisseur De ketenregisseur mensenhandel zorgt dat de ketenpartners integraal samenwerken: de gemeenten in de regio, de betrokken afdelingen en maatschappelijke organisaties als de politie, AVIM1, Veilig Thuis, Nederlandse arbeidsinspectie, Comensha e.a. Daarnaast werkt de ketenregisseur ook aan een groter bewustzijn van organisaties met een signalerende functie (zie ook rolomschrijving ketenregisseur, hoofdstuk 6).

Lokale aandachtsfunctionaris mensenhandel De lokale aandachtsfunctionaris geeft intern voorlichting, verrijkt signalen bij een vermoeden van mensenhandel en werkt nauw samen met de zorgcoördinator en ketenregisseur om slachtoffers te helpen en daders aan te pakken. De lokale aandachtsfunctionaris overlegt ook met Veilig Thuis over beschermingsmaatregelen bij casuïstiek.

Zorg voor slachtoffers

Slachtoffers kunnen in de regio terecht bij de reguliere zorg voor medische of psychische hulp: de huisarts, de GGD en de GGZ. Bij ondersteuningsvragen op gebied van Wmo en Jeugdhulp zijn de gemeentelijke uitvoeringsdiensten aan zet. MEE biedt bijstand voor mensen met een verstandelijke beperking. Veel opvangorganisaties zijn gespecialiseerd in medische en of psychische hulp aan slachtoffers van mensenhandel. Dat zijn organisaties als het Amsterdams Coördinatiepunt Mensenhandel (ACM), de Blijf Groep, Equator Foundation, Fier of Kadera.

1 Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel

9

Opvang voor slachtoffers van Mensenhandel met Multiproblematiek (OMM) De genoemde voorzieningen bieden meestal adequate hulp. Bij slachtoffers met meervoudige en complexe problematiek is een gespecialiseerde opvang- of behandelsetting soms meer geschikt. De gezamenlijke centrumgemeenten hebben daarvoor de Opvang voor slachtoffers van Mensenhandel met Multiproblematiek (OMM) opgezet. Er zijn 36 plaatsen beschikbaar voor slachtoffers, verdeeld over opvanglocaties in Amsterdam, Almere, Alkmaar, Enschede, Rotterdam en Zwolle. Vier instellingen verzorgen de OMM, elk vanuit hun eigen specialisme: de Blijf Groep, Fier!, HVO-Querido en Kadera.

Route melden voor professionals Professionals kunnen signalen melden via onderstaande route. Bij elke stap kan de zorgcoördinator meedenken. 1. Breng signalen van mensenhandel in kaart; 2. Vraag advies: - medewerkers van de gemeente bij de lokale aandachtsfunctionaris; - overige professionals bij een collega, bij de ketenregisseur of zorgcoördinator mensenhandel; - bij Veilig Thuis over de mogelijke risico’s en maatregelen; 3. Praat met de cliënt; 4. Weeg aard en ernst van de situatie en het risico op mensenhandel; 5. Beslis: organiseer zelf hulp of zet de zorgcoördinator mensenhandel in, in afstemming met de lokale aandachtsfunctionaris. Zie: www.wegwijzermensenhandel.nl/zorgcoordinatoren.

10

6. Effectieve samenwerking

Gemeenten hebben een belangrijke regierol bij de aanpak van mensenhandel. Daarvoor zijn goede afspraken nodig met de verschillende zorg- en veiligheidspartners. Wie zijn die partners en hoe geven we de samenwerking effectief vorm?

Samenwerking in de aanpak van mensenhandel De eerder genoemde driehoek vormt de kern van de samenwerking. De driehoek bestaat uit de ketenregisseur, zorgcoördinator en de lokale aandachtsfunctionaris. Rolomschrijving ketenregisseur Midden Nederland De ketenregisseur Midden Nederland versterkt de samenhang binnen de keten. Die keten loopt van preventie (bewustzijn over mensenhandel en signalering) en via bescherming (zorg en hulp voor slachtoffers) tot bestrijding (aanpak van daders en faciliteerders). De regie richt zich dus op samenwerking van organisaties in zowel de zorg- en de veiligheidsketen. De ketenregisseur houdt zich niet bezig met casuïstiek. Rolomschrijving zorgcoördinator mensenhandel De zorgcoördinator mensenhandel houdt zich bezig met casuïstiek: hij of zij zorgt dat slachtoffers van mensenhandel de zorg krijgen die nodig is voor hun herstel. Traumazorg, opvang en re-integratie staan centraal. De zorgcoördinator adviseert en regelt de inzet van de nodige expertise. De zorgcoördinator mensenhandel dis een bovenlokale functie. Rolomschrijving lokale aandachtsfunctionaris De aandachtsfunctionaris is een medewerker van de gemeente, werkzaam bij het sociaal domein of bij openbare orde en veiligheid (OOV).

Hij of zij adviseert zowel over de lokale preventieactiviteiten als over de aanpak van concrete casuïstiek, zodat die wordt besproken waar het hoort: bij het ondermijningsoverleg, de lokale persoonsgerichte aanpak, Veilig Thuis of het Zorg- en Veiligheidshuis. De aandachtsfunctionaris geeft de integrale aanpak op lokaal niveau gestalte, in afstemming met de ketenregisseur, zorgcoördinator en ketenpartners. Eén van de aandachtfunctionarissen is aanspreekpunt binnen het district Gooi en Vechtstreek voor beleidsmatige zaken en initieert het periodieke overleg tussen de afzonderlijke lokale aandachtsfunctionarissen. Zij bepalen onderling wie deze coördinerende rol op zich neemt, bijvoorbeeld jaarlijks bij toerbeurt.

Sturing en verbinding Verbinden bestaand en aanpalend beleid Zo als eerder aangegeven raakt mensenhandel raakt allerlei facetten van de samenleving en daarmee ook uiteenlopende beleidsterreinen. Dit betekent niet dat we het uiteenlopende beleid moeten aanpassen, wel dat we de raakvlakken inzichtelijk krijgen. De lokale 11

aandachtsfunctionaris zorgt dat het Mensenhandel structureel is belegd in de lokale zorg- en veiligheidsstructuur. De regie over dit onderwerp wordt dan integraal gevoerd vanuit één plek. Regionale sturing op de aanpak Het beleidskader werken we nader uit in een uitvoeringsplan. Het thema is al beschreven in het regionale beleidsplan Bescherming en Opvang 2022-2025 ‘Herstel de verbinding’. Mensenhandel is ook onderdeel van het integrale veiligheidsbeleid. Op bestuurlijk niveau bespreekt de stuurgroep Zorg en Veiligheid de voortgang. Dat is het overleg van de burgemeesters en wethouders voor zorg en het sociaal domein in de regio Gooi en Vechtstreek.

Partners Voor een effectieve samenwerking werken we in een keten van partijen uit het sociaal domein (jeugd, zorg en welzijn), veiligheidspartners en specialisten op het gebied van mensenhandel. De kern van de samenwerking bestaat uit de volgende partijen: Partners Sociaal domein en zorg • Jeugd- en gezinsconsulenten (gemeente) • Wmo-consulenten (gemeente) • Consulenten Werk en Inkomen (gemeente) • Jongerenwerk (Versa Welzijn) • Huisartsen • Onderwijsinstellingen • Sociaal Wijkteam (Versa Welzijn) • Bemoeizorg (GGZ) • Verslavingszorg • Zorgaanbieders • Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ISZW) • Blijf Groep (opvang slachtoffers) • Equator Foundation (nazorg slachtoffers) • Fier (programma's Asja en Rena, voor slachtoffers loverboys resp. anderstalige moeders) • Kadera (nazorg slachtoffers) Partners veiligheidsketen • Politie (in het bijzonder AVIM Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel) • Openbaar Ministerie 12

• • • • • •

Veilig Thuis Gooi en Vechtstreek Zorg- en Veiligheidshuis Samen Veilig Midden Nederland Openbare Orde en Veiligheid (gemeentelijk) Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s) Regionaal Informatie en Expertisecentrum Midden Nederland (RIEC)

Partners mensenhandel • Zorgcoördinator mensenhandel (veiligheidsdistrict Gooi en Vechtstreek) • Ketenregisseur mensenhandel (veiligheidsregio Midden Nederland) • Aandachtsfunctionaris mensenhandel (gemeentelijk) • Landelijk Coördinatiecentrum tegen mensenhandel (Comensha) • Amsterdams Coördinatiepunt Mensenhandel (ACM) • Zorgaanbieders bij mensenhandel en prostitutie

13

7. Evaluatie en borging

Het gaat meestal om onzichtbare problematiek. De aanpak vraagt om een optimale samenwerking tussen enerzijds de zorg voor kwetsbare personen en anderzijds de bestrijding van georganiseerde misdaad. Het zijn verschillende werelden, elk met een eigen werkwijze en een eigen taal. Bovendien vereist het kennis en kunde van partijen buiten de reguliere samenwerking van zorg- en veiligheid, zoals CoMensHa en AVIM ). Evaluatie van de samenwerking is essentieel bij de aanpak van mensenhandel. We borgen en evalueren deze aanpak op ambtelijk en bestuurlijk niveau.

Ambtelijke borging Op ambtelijk niveau zijn er per jaar zes bijeenkomsten met de lokale aandachtsfunctionarissen Mensenhandel en de verantwoordelijke functionarissen van politie in het district Gooi en Vechtstreek. Dit kan afgeschaald worden naar vier keer per jaar zodra de situatie het toelaat. De bijeenkomsten vinden plaats onder begeleiding van de ketenregisseur Midden Nederland en de zorgcoördinator mensenhandel van het district Gooi en Vechtstreek. We nemen hier per organisatie de cijfers en trends door, de actuele casuïstiek en de acties gericht op preventie- en bewustwording (trainingen, bijeenkomsten met partners).

Bestuurlijke borging Twee keer per jaar rapporteren we aan het bestuurlijk overleg Zorg en Veiligheid van de regio Gooi en Vechtstreek. We behandelen daarin de voortgang, bijzonderheden en knelpunten van de aanpak mensenhandel als geheel. De casuïstiek zelf bespreken we in lokaal overleg of met de driehoek. Het bestuurlijk overleg vindt twee keer per jaar plaats. De samenwerking rond Mensenhandel is een terugkerend thema op de agenda; de ketenregisseur, zorgcoördinator en eventueel betrokken beleidsmedewerkers of aandachtsfunctionarissen sluiten voor dit agendapunt aan. Zij lichten de stand van zaken toe, alsmede bijzonderheden en knelpunten. Zij leggen besluiten voor over de (beleidsmatige) aanpak als nodig is dat het college die bekrachtigt.

Evaluatie beleid Minimaal één keer per vier jaar wordt het beleid mensenhandel aangepast, of vaker als het nodig is. Dit laten we parallel lopen met de looptijd van het integraal veiligheidsplan (IVP). Het thema mensenhandel is ook een onderwerp van het integrale veiligheidsbeleid.

14

Bijlage 1 – Barrièremodel Mensenhandel

15

Bijlage 2 Meldroute mensenhandel

16

Bijlage 3 - Leden werkgroep beleid mensenhandel Gooi en Vechtstreek

BEL Combinatie: Maurits van Gulick, Louisetta Eisses, Laura Zimmerman

Nikki Lowijs, Frank Kemper

Danielle van Nes, Yuric van Brenk, Nynke Louwes, Chantal van Erven (vormgeving) Trudi Caarls, Farah Ysebaert

Mariëlle Stitzinger, Yvonne Driessen, Heleen Driessen

Eline Kuilder, Samantha Visser

17