Raadsinformatiebrief 2023-53 inzake Uitgangspuntennotitie Herijking RES

Raadsinformatiebrief Van

Burgemeester en Wethouder/Burgemeester

Zaak nr.

1327704

Aan

Gemeenteraad

RIB nr.

2023 - 53

Portefeuillehouder

B. Heller

Datum

26 juni 2023

Informatie bij

Marjolein van Dongen

Tel. nr.

(035) 629 2883

Onderwerp Uitgangspunten Herijking RES (2.0) Noord-Holland Zuid

Kernboodschap Het college van burgemeester en wethouders heeft vandaag besloten om de Uitgangspuntennotitie Herijking Regionale Energiestrategie (RES) 2.0 Noord-Holland Zuid (NHZ) vast te stellen en deze aan u aan te bieden, samen met de bijlage Raadsinformatiebrief Energieregio NHZ. De RES 1.0 draait in Hilversum om de ambities voor grootschalige zonne-energie. De herijking van de RES biedt mogelijkheden voor het toevoegen van nieuwe locaties voor zonne- en windenergie. De herijking betekent voor Hilversum weinig nieuws, want we verwachten in Hilversum hooguit een enkele locatie voor zonne-energie toe te kunnen voegen. Dit vanwege het beschermde landschap en de daarmee samenhangende eerdere keuze van de gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek bij de RES 1.0 om niet in te zetten op grootschalige windenergie. De energietransitie is in volle gang en in de RES-regio Noord-Holland Zuid wordt hard gewerkt om de ambities voor 2030 te realiseren. Dit betekent dat er onder meer vergunningen worden verleend voor zonneweides, zon op dak groeit, gebiedsvisies worden opgesteld en zoekgebieden wind nader worden verkend. De RES 1.0 is in juli 2021 vastgesteld. Daarbij is de afspraak gemaakt dat wijzigingen op de kaart met RES-zoekgebieden mogelijk moeten zijn.

De provincie, gemeenten en de waterschappen hebben besloten dat er voldoende aanleiding is om de RES 1.0 te herijken: er zijn en worden nieuwe zoekgebieden aangedragen en er moeten zoekgebieden in de uitvoeringsfase worden aangepast. In de voorliggende Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0 ) NHZ worden de processtappen beschreven om te komen tot de Herijking van de RES NHZ in 2024.

Aanleiding In de zomer van 2021 hebben gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemeen Besturen (AB) van de waterschappen van Noord-Holland Zuid de RES NHZ 1.0 vastgesteld, besluit gemeenteraad Hilversum 7 juli 2021 RES NHZ 1.0. Hierin staat dat de ambitie van de regio 2,7 TWh is. Hiermee draagt de regio bij aan het nationale doel om in 2030 ten minste 35 TWh aan grootschalige duurzame elektriciteit op land op te wekken. Begin 2022 is het uitvoeringsprogramma RES NHZ door de colleges vastgesteld. Hierin staan afspraken over hoe de gemeenten, provincie en de waterschappen uitvoering geven aan de RES. In oktober 2022 is de eerste monitor RES uitgekomen en in januari 2023 de Voortgangsrapportage RES. Op basis van de Voortgangsrapportage is geconcludeerd dat de RES NHN toe is aan een herijking.

Het doel van de herijking is om waar dat nodig is wijzigingen in bestaande zoeklocaties voor zon en wind aan te brengen (zoals groter, kleiner, anders) en om nieuwe locaties toe te kunnen voegen. De besluitvorming hierover, voor en na dit collegevoorstel, staat in het BOB-balkje hieronder. Titel

Toelichting

Vaststellen RES 2.0 Noord-Holland Zuid

Parallel in raden en staten van alle gemeenten, waterschappen en provincie in energieregio Noord-Holland Zuid. Collegebesluit uiterlijk eind 2023 met Raadsinformatiebrief.

Besluit over aandragen nieuwe locaties zonneenergie en/of wijziging RES locaties.

Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0) Noord-Holland Zuid

Vaststellen RES 1.0 Noord-Holland Zuid.

Collegebesluit 20 juni 2023 met raadsinformatiebrief.

BEELDVORMING

OORDEELSVORMING

BESLUITVORMING Gemeenteraad 2e kwartaal 2024

Kennisname van RIB en gelegenheid bijwonen webinar RES energieregio NHZ op 28 juni.

Eerste kwartaal 2024 gelegenheid om oordeel te vormen over dit collegebesluit en het desgewenst in commissie te bespreken. -

Gemeenteraad 7 juli 2021.

Consequenties Wat betekent deze herijking voor Hilversum? De herijking betekent voor Hilversum zoals gezegd weinig nieuws. We kunnen onze energie richten op de uitvoering van de RES 1.0, want deze is nog actueel en bruikbaar. De herijking RES 2.0 laat de voor ons grootste onderdelen ongewijzigd; zonnepanelen op grote daken, langs infrastructuur en boven parkeerplaatsen. Deze onderdelen maken samen ruim 95% uit van onze RES, waarvan 90% betrekking heeft op zon op grote geschikte daken. We gaan door met de uitvoering hiervan, conform ons Jaarplan energietransitie 2023. De herijking biedt de mogelijkheid om locaties te wijzigen en nieuwe locaties toe te voegen. Er zijn twee RES-zoeklocaties in Hilversum; Buurtschap Crailo en project “De Schaapskooi” op Vliegveld Hilversum. Deze zijn in voorbereiding voor uitvoering en we verwachten niet dat aanpassing van deze locaties op de RES-kaart nodig zal zijn. Vanwege het beschermde landschap om Hilversum heen verwachten we geen nieuwe locaties voor de opwekking voor energie met zonnepanelen en windmolens te kunnen toevoegen. Als enige uitzondering daarop zien we mogelijkheden op het veld bij Anna’s Hoeve, dat ook dienst doet als waterberging bij hevige neerslag. We verkennen de komende maanden of we die functie kunnen combineren met zonnepanelen.

Dit hebben we drie jaar geleden ook onderzocht, maar toen bleek het nog te duur, vanwege de benodigde techniek om waterberging en zonnepanelen te combineren. De energiemarkt is afgelopen jaren veranderd, waardoor het de moeite waard is dit opnieuw te bekijken. Dit keer kijken we naar zonnepanelen die niet alleen stroom kunnen opwekken, maar ook warmte. Mogelijk kunnen we dit veld als zoeklocatie zonne-energie voor de RES 2.0 inbrengen.

Argumenten 1. Herijking van de RES (2.0) is aan de orde als er aanvullingen of wijzigingen moeten worden gemaakt op zoekgebieden uit de RES 1.0. In Noord-Holland Zuid zijn onder meer onderstaande ontwikkelingen aanleiding om de RES te herijken: Er komen in Noord-Holland Zuid nieuwe locaties vanuit het OER-traject (programma Opwek Energie op Rijksgrond) langs de Rijkswegen en ook waterschappen willen opweklocaties toevoegen op hun eigen terrein. Ook zijn er wijzigingen binnen zoekgebieden RES 1.0, door nadere concretisering.

2. De herijking is voor Hilversum aanleiding om de komende maanden te bezien of we RES-locaties willen toevoegen of wijzigen. a. Toevoegen zonneweide op initiatief van de gemeente. We denken daarbij aan het veld bij Anna's Hoeve, waar momenteel een project loopt voor zonnepanelen die stroom én warmte kunnen leveren. Dit is het veld dat ook dienst doet voor de opvang van regenwater bij extreme regenbuien. Het gaat dus om dubbel grondgebruik. We zoeken uit of dit passend is voor de RES 2.0. b. We verwachten niet dat er nog andere mogelijkheden zijn om in Hilversum zonneweides toe te voegen. De ruimtelijke kaders van de provincie voor het buitengebied zijn daarbij maatgevend. Deze kaders zijn beperkend voor zonneweides, vanwege het groene landschap. In gemeente Wijdemeren zijn kleine windmolens mogelijk, van circa 15 meter hoog. c. We voegen de actuele stand van zaken van de projecten Vliegveld Hilversum en Buurtschap Crailo in de tweede helft van 2023 toe aan de RES-viewer. Dan blijkt ook of wijziging van deze locaties in de RES nodig is.

Vervolgtraject Na dit besluit wordt de Uitgangspuntennotitie op 22 juni aan het einde van de dag gepubliceerd op de website van de RES NHZ (www.energieregionh.nl) en wordt er een persbericht verstuurd door het RESprogrammabureau. We informeren ook onze lokale stakeholders over de Herijking van de RES middels een mail met daarbij het persbericht. Vanuit de Energieregio NHZ wordt met regelmaat (3 à 4 keer per jaar) gecommuniceerd over de voortgang van de RES, de energie-infrastructuur en Warmte in de gebouwde omgeving middels: • een raadsinformatiebrief vanuit de Energieregio NHZ • een online uitzending voor volksvertegenwoordigers, stakeholders en andere geïnteresseerden (eerstvolgende: woensdag 28 juni van 19:30 – 21:00) • de website energieregioh.nl en een algemene nieuwsbrief Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage(n): 1. Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0) Noord-Holland Zuid 2. Raadsinformatiebrief Energieregio Noord-Holland Zuid Deze raadsinformatiebrief is digitaal beschikbaar op internet onder “Vergaderstukken”, B en W-vergadering van 20 juni 2023.

RES 1.0

Noord-Holland Noord januari 2023

mei 2023

Noord-Holland Zuid

Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0) Samen continueren en versnellen

 Behalve Gemeente Landsmeer, op 24 november 2022 is een motie aangenomen actief en volledig deel te nemen aan het RES proces.

Inleiding

Aanleiding en doel van een Herijking RES

In een Regionale Energiestrategie (RES) beschrijven provincie, gemeenten en waterschappen samen met de netbeheerders, het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en inwoners samen hoe en waar hernieuwbare elektriciteit met zonne- en windenergie kan worden opgewekt. In de regio Noord-Holland Zuid is in juli 2021 de RES 1.0 vastgesteld door alle gemeenten, de provincie en de waterschappen. In deze RES 1.0 zijn zoekgebieden in kaart gebracht waar onderzocht wordt onder welke voorwaarden en in welk deel van het zoekgebied zonnepanelen of windturbines het beste geplaatst kunnen worden. De voorkeur gaat daarbij uit naar zoveel mogelijk zonnepanelen op grote daken en boven parkeerterreinen. De in de RES 1.0 vastgestelde ambitie voor Noord-Holland Zuid in 2030 is 2,7 TWh.

De Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid (RES NHZ) is een dynamisch document. Dit betekent dat wijzigingen in het document en op de kaart met zoekgebieden mogelijk moeten zijn. In het najaar van 2022 is de Monitor RES NHZ (Q4 2022) gepubliceerd en in januari 2023 de Voortgangsrapportage RES NHZ. In de Voortgangsrapportage RES NHZ is geconcludeerd dat: ‘In 2023 ligt de aandacht op het continueren en versnellen van de uitvoering. De huidige kaders uit de RES 1.0 bieden daarvoor voldoende ruimte. De verschillende ontwikkelingen in de zoekgebieden geven aanleiding om dit jaar te starten met de voorbereiding van het proces van de Herijking RES (2.0). Er wordt gekoerst op vaststelling van de Herijking RES (2.0) in 2024.’

Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0)

De in de RES 1.0 vastgestelde ambitie voor 2030 voor Noord-Holland Zuid, te weten 2,7 TWh, ligt wel vast. De Herijking dient meerdere doelen: het is voor de partners in de RES (gemeenten, waterschappen, provincie) van belang om hun ambitie in de zoekgebieden tijdig te kunnen realiseren, voor de netbeheerders dient de geactualiseerde en opnieuw vastgestelde kaart als uitgangspunt om uitbreiding van het netwerk op te plannen én het schept duidelijkheid voor stakeholders (inwoners, ontwikkelaars, belanghebbenden, etc.).

 In Noord-Holland Zuid zijn onder meer onderstaande ontwikkelingen aanleiding om de RES te herijken (niet uitputtend): - Wijzigingen zoekgebieden RES 1.0 door nadere concretisering - OER trajecten: alle Rijkswegen in NHZ zijn aangemeld - Extra zoekgebieden door (te) ambitieuze opgave zon op dak - Waterschappen: opwek op en rond assets - Mogelijk maken van repowering windturbines buiten zoekgebieden wind

Noord-Holland Zuid

2

Uitgangspunten In verschillende RES overleggen (werkgroep, stuurgroep, Bestuurlijk Overleg Energieregio XL NHZ) is overeenstemming over de volgende uitgangspunten voor de Herijking van de RES: • Huidige kaders RES 1.0 bieden voldoende ruimte om ambitie te behalen • ‘Lean’ proces Herijking RES (want: focus op de uitvoering!) •  alleen over wijzigingen op de kaart met zoekgebieden •  niet over wijzigen van de ambitie of het document RES • Gemeenten zijn verantwoordelijk voor toevoegen/wijzigingen zoekgebieden op hun grondgebied. Zij doen dit waar nodig in afstemming met buurgemeenten, deelregio en provincie • Toevoegen en wijzigingen van zoekgebieden kan tot december 2023, zodat gekoerst kan worden op besluitvorming in Q2 van 2024. • Vaststelling Herijking RES (2.0) gebeurt door de gemeenteraden, Provinciale Staten en de AB’s van de waterschappen

• Milieu effect rapportage (m.e.r.): hoewel de RES mogelijk mer plichtig is, wordt ervoor gekozen om alleen de Provinciale omgevingsverordening te bemerren. Deze keuze wordt verderop in deze notitie uiteengezet. Voor nieuwe zoekgebieden ‘wind’ en ‘wind+zon’ moet de Provinciale Omgevingsverordening worden aangepast. Hiervoor zal de provincie opnieuw een Addendum opstellen. Het plan-MER uit 2014 en het Addendum 2021 zijn hiervoor de basis.

Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0)

Noord-Holland Zuid

3

Proces Herijking RES (2.0) Het proces voor de Herijking van de RES kent vier stappen:

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Besluitvorming over uitgangspunten proces Herijking

Zoekgebieden aanpassen, schrappen of toevoegen

Opstellen en bespreken herijkte kaart met zoekgebieden

Besluitvorming Herijking RES NHZ

Q2 2023

tot dec. 2023

Q1/Q2 2024

Q2/Q3 2024

Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0)

Noord-Holland Zuid

4

 Ministeries en Rijksvastgoedhoudende diensten werken samen en in overleg met de regio’s aan de mogelijkheden voor de opwek van energie op rijksvastgoed. Dit gebeurt in het programma Opwek van Energie op Rijksvastgoed (OER).

Stap 1: Besluitvorming over Uitgangspunten voor de Herijking RES (Q2 2023)

Stap 2: Wijzigen kaart zoekgebieden (t/m Q3 2023)

Colleges van alle gemeenten van NHZ, Gedeputeerde Staten en de Dagelijks Besturen van de waterschappen besluiten over deze Uitgangspuntennotitie Herijking RES. De Herijking geeft uitvoering aan de bestaande afspraken van de RES. Anders gesteld: de kaders van de RES worden niet gewijzigd, daarom hoeft er over de Uitgangspuntennotitie geen besluit te worden genomen door gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemeen Besturen van de waterschappen. Zij worden over de start en het verdere verloop van het Herijkingsproces van de RES geïnformeerd middels een informatiebrief en een (digitale) informatieavond.

Gemeenten zijn aan zet waar het gaat om toevoegen, concretisering of aanpassing (vergroten, verkleinen, schrappen) van zoekgebieden. Naast eigen initiatief van gemeenten kunnen initiatieven voor de concretisering of aanpassing van zoekgebieden ook worden aangedragen door bijvoorbeeld ontwikkelaars, energiecoöperaties, inwoners en bedrijven maar ook door de waterschappen of Rijkswaterstaat (vanuit een OER traject). Voor alle initiatieven geldt dat de gemeente de uiteindelijke afweging maakt of deze initiatieven worden toegevoegd op de kaart van zoekgebieden. Om een bestaand zoekgebied aan te passen of nieuwe zoekgebieden toe te voegen is allereerst besluitvorming nodig in het college (besluitvorming in de raden, Staten en Algemeen Besturen komt bij vaststelling van de Herijking RES). Het is de verantwoordelijkheid van resp. gemeenten en provincie om daarbij ook de gemeenteraden en Staten te

Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0)

informeren. Zodat zij – als de besluitvorming van de Herijking RES (2.0) voorligt – goed geïnformeerd zijn en hun rol en invloed goed en tijdig hebben kunnen inzetten. Voor zowel het wijzigen als toevoegen van zoekgebieden geldt dat waar nodig wordt afgestemd met buurgemeenten, deelregio of provincie. De provincie is bevoegd gezag voor windenergieprojecten tussen de 5 en 100 MW. Daarom geldt bij initiatieven voor wind dat gemeenten en provincie samen optrekken en dat voor het toevoegen van windzoekgebieden zowel het college van de gemeente als Gedeputeerde Staten hierover besluiten. Bij windenergieprojecten boven 100 MW is het Rijk bevoegd gezag. Voor ieder nieuw zoekgebied geldt dat er voorafgaand aan besluitvorming in de colleges een integrale afweging moet worden gemaakt en dat de omgeving en belanghebbenden hierbij moeten worden betrokken. Het is ook

Noord-Holland Zuid

5

 Ten behoeve van het overleg, monitoring voortgang en berekening doelbereik zijn de gemeenten verantwoordelijk om de actuele stand/status van zoekgebieden bij te houden in het zogenaamde ‘gebiedspaspoort’. Dit gebiedspaspoort wordt publiek ontsloten via de RES Viewer. Deze viewer toont de zoekgebieden van de Regionale Energiestrategieën (RES) Noord-Holland Noord en Noord-Holland Zuid, in combinatie met relevant provinciaal (ruimtelijk) beleid.

wenselijk om de milieubelangen op een goede en zichtbare manier in beeld te brengen en mee te laten wegen. De voortgang in de zoekgebieden en de wijzigingen op de kaart worden besproken in ieder Bestuurlijk Overleg XL van de Energieregio NHZ. In dit overleg zitten alle portefeuillehouders RES van gemeenten, waterschappen en Provincie. De deadline voor wijzigingen op de kaart voor de Herijking RES (2.0) is december 2023.

Stap 3: Opstellen en bespreken gewijzigde kaart zoekgebieden Q1 2024

Stap 4: Besluitvorming in gemeenteraden, Provinciale Staten en AB’s waterschappen Q2/Q3 2024

Het programmabureau RES NHZ zorgt voor het opstellen van de gewijzigde kaart en de herberekening van de opbrengst uitgedrukt in TWh. Deze herijkte kaart wordt besproken in werkgroep RES, (proces)Stuurgroep RES en het Bestuurlijk Overleg Energieregio XL NHZ. Voor gemeenteraden, Provinciale Staten en AB-leden van de waterschappen wordt een (digitale) informatieavond georganiseerd en een informatiebrief opgesteld.

Na besluitvorming zorgen gemeenten dat de nieuwe zoekgebieden worden geborgd in het omgevingsbeleid. De provincie past de Provinciale Omgevingsverordening aan; nieuwe zoekgebieden wind en wind+zon worden daarin opgenomen zodat gemeenten in die gebieden wind mogelijk kunnen maken.

Indien in het Bestuurlijke Overleg Energieregio XL NHZ overeenstemming wordt bereikt over de nieuwe kaart met zoekgebieden, wordt deze voorbereid voor integrale besluitvorming in alle raden, Staten en AB’s. Zo besluit iedereen over hun eigen deel maar wordt dat deel wel in het grotere geheel geplaatst zodat de samenhang in het gebied ook helder is. Indien er nog aanpassingen aan de kaart moeten worden gedaan en opnieuw besprekingen moeten plaatsvinden, dan verschuift de besluitvorming in alle waarschijnlijkheid naar Q3 2024.

Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0)

 Voor dat deel dat ziet

op het bevoegd gezag van het besluitvormend orgaan

Noord-Holland Zuid

6

MER bij Herijking RES (2.0)

Milieu effect rapportage bij RES 1.0 In hoeverre bestaat er op basis van nationale en/of Europese regelgeving een plicht om een milieueffectrapportrapportage (MER) uit te voeren bij de Regionale Energiestrategie? Een werkgroep met juristen en beleidsexperts van Rijk, provincies, gemeenten, NP RES, netbeheerders en de Commissie m.e.r. bracht in maart 2022 advies uit over die vraag. Kern van het advies is dat voor het tot stand komen van de RES 1.0 een plan-MER niet verplicht was. De regio NHZ heeft mee gedaan aan een pilot vanuit het Nationaal Programma RES. Omdat de RES onder de omgevingswet -die naar verwachting ingaat op 1 januari 2024- mogelijk wel MER-plichtig is kan dit een procesrisico opleveren bij de uitvoering van de RES zoekgebieden. Om dit procesrisico geheel te voorkomen dient zowel de RES 1.0 als de RES 2.0 te worden bemerd.

Na het vaststellen van de RES 1.0 heeft de provincie echter de zoekgebieden ‘wind’ en ‘wind+zon’ opgenomen in de Provinciale Omgevingsverordening en daarbij een Addendum op het plan-MER ‘wind-opland’ uit 2014 laten opstellen met als doel de milieugevolgen van de aanpassing van het windbeleid inzichtelijk te maken. Alle zoekgebieden ‘wind’ en ‘wind+zon’ uit de RES van NHN en NHZ zijn daarin meegenomen. Als daarnaast elk uitvoeringsbesluit een eigenstandige en locatie-specifieke onderbouwing van de relevante milieuaspecten bevat zal het procesrisico nauwelijks meer aanwezig zijn. Denk hierbij aan een plan-mer voor alle windzoekgebieden of een merbeoordeling voor ieder windpark.

Uitgangspuntennotitie Herijking RES (2.0)

Voor wijziging van zoekgebieden ‘wind’ en ‘wind+zon’ moet de Provinciale Omgevingsverordening Noord-Holland 2022 (OVNH 2022) opnieuw worden aangepast. Hiervoor zal een Addendum worden opgesteld. Het planMER uit 2014 en het Addendum 2021 zijn hiervoor de basis. De procedure is op hoofdlijnen als volgt: 1. Openbare kennisgeving van het voornemen tot het opstellen van het addendum plan-MER voor nieuwe zoekgebieden wind en wind+zon 2. Opstellen Addendum MER plus ontwerpherziening Provinciale OV NH 2022 3.  Publicatie ontwerp-herziening Provinciale Omgevingsverordening plus ontwerp addendum MER inclusief bijlagen gevolgd door zienswijzenperiode en voorleggen aan Commissie m.e.r. 4. Verwerking zienswijzen en advies Commissie m.e.r. in herziening OVNH 5. Aanpassen werkingsgebied wind door opnemen wijziging zoekgebieden wind en wind+zon in OVNH 2022 en vaststellen herziening OVNH2022

Noord-Holland Zuid

7

[Typ hier]

[Typ hier]

Raadsinformatiebrief Energieregio Noord-Holland Zuid De energietransitie is in volle gang en in de uitvoering komt alles samen: de opwekking van duurzame energie, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de noodzakelijke uitbreiding van de energie-infrastructuur. Deze onderwerpen zijn in de regio Noord-Holland Zuid samengebracht onder de noemer Energieregio NHZ. Hierdoor kan er slimmer worden samengewerkt en sneller resultaat worden geboekt. Drie à vier keer per jaar vindt er een groot bestuurlijk overleg plaats, waar alle gemeenten van de regio, de provincie, de waterschappen en de belangrijkste stakeholders samenkomen. Na ieder overleg ontvangt u als volksvertegenwoordiger een raadsinformatiebrief, zodat u op de hoogte bent van de ontwikkelingen en de voortgang. Daarnaast wordt er met regelmaat een online uitzending verzorgd voor iedereen die geïnteresseerd is voortgang van de energietransitie in de regio. In deze raadsinformatiebrief: -

-

-

-

Regionale Energiestrategie o Herijking van de RES: de deur op een kier voor nieuwe zoekgebieden o Forse groei zon op dak Warmtetransitie in de gebouwde omgeving o Ondersteuning voor gemeenten door Servicepunt Duurzame Energie o Nationaal programma lokale warmtetransitie van start Energie-infrastructuur o Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie & Klimaat (pMIEK) o Geplande netuitbreidingen en slimme oplossingen bij netcongestie o Opgave laagspanningsnet o Waterstof Uitzending ‘Energieregio NH gaat door!’ op 28 juni van 19:30 – 21:00 Bustour voor volksvertegenwoordigers op 20 oktober

Regionale Energiestrategie De deur op een kier voor nieuwe zoekgebieden voor de Herijking RES NHZ In de RES-regio Noord-Holland Zuid wordt hard gewerkt om de ambities voor 2030 te realiseren. Dit betekent dat er vergunningen verleend worden voor zonneweides, de voorbereiding voor nieuwe windturbines in volle gang is en dat er een forse groei zichtbaar gaat worden van zon op grote daken. De RES 1.0 is twee jaar geleden vastgesteld. Daarbij is de afspraak gemaakt dat wijzigingen op de kaart met zoekgebieden mogelijk moeten zijn. De provincie, gemeenten en waterschappen hebben besloten dat dit het goede moment is om te inventariseren welke wijzigingen gewenst zijn. Zo zijn en worden er nieuwe zoekgebieden aangedragen, moeten zoekgebieden in de uitvoeringsfase worden aangepast om de opwekking van hernieuwbare energie goed mogelijk te maken en ook het OER-traject langs de Rijkswegen in Noord-Holland geeft aanleiding om zoekgebieden aan te passen.

[Typ hier]

[Typ hier]

Gemeenten aan zet Gemeenten zijn aan zet waar het gaat om toevoegen of aanpassen (vergroten, verkleinen, schrappen) van zoekgebieden. Naast eigen initiatief van gemeenten kunnen initiatieven ook worden aangedragen door bijvoorbeeld ontwikkelaars, energiecoöperaties, inwoners en bedrijven en ook door medeoverheden zoals de waterschappen of Rijkswaterstaat. Voor alle initiatieven geldt dat de gemeente de uiteindelijke afweging maakt of deze initiatieven worden toegevoegd op de kaart van zoekgebieden. Indien er een wijziging is, dan neemt het college een besluit en informeert zij de raad hierover. In het eerste kwartaal van 2024 worden alle wijzigingen op de kaart besproken in het Bestuurlijk Overleg van de Energieregio NHZ. In het tweede kwartaal van 2024 kan de herijkte kaart (de RES 2.0) van NHZ opnieuw worden vastgesteld door de gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemeen Besturen van de waterschappen. Lokale ontwikkelingen <Hier aanvullen met lokale context: -

Heeft de gemeente zelf –aanvullende- ambities? Hoe wordt lokaal invulling gegeven aan de bijdrage aan de ambitie van de RES 1.0? Is er aanleiding om zoekgebieden te wijzigen of te schrappen? Zo ja welke en waarom? Zo nee, geef toelichting op de voortgang in lokale bestaande zon/wind zoekgebieden (generiek of specifiek) hebben nieuwe initiatiefnemers zich gemeld? >

RES 2.0 biedt duidelijkheid De Herijking dient meerdere doelen: het is voor de partners in de RES (gemeenten, waterschappen, provincie) van belang om inzicht te krijgen in de voortgang van de realisatie om zo hun ambitie in de zoekgebieden tijdig te kunnen realiseren. Voor de netbeheerders dient de geactualiseerde kaart als een bouwsteen om uitbreiding van het netwerk op te plannen. Tot slot schept een actuele kaart met zoekgebieden duidelijkheid voor inwoners, ontwikkelaars en andere belanghebbenden, zij weten zo waar ze kunnen meepraten en meedoen.

[Typ hier]

Forse groei zon op dak

[Typ hier]

De deelregio's van Noord-Holland Zuid hebben ieder een forse doelstelling voor zon op dak opgenomen in de RES. De afgelopen jaren is een forse groei per jaar te zien. Dat is heel mooi! Tegelijkertijd zijn er nog veel daken onbenut en zit netcongestie op veel plaatsen de snelle groei in de weg. De Provincie Noord-Holland heeft de online tool ‘Zonnedakje’ ter beschikking gesteld, waarmee gemeenten hun beleid kunnen opstellen en groei kan worden gemonitord.

Warmtetransitie in de gebouwde omgeving Ondersteuning voor gemeenten door Servicepunt Duurzame Energie In het klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten een regisserende rol hebben bij de energietransitie in de gebouwde omgeving. Vooral het verduurzamen van de warmtevoorziening is een grote uitdaging. Dit is voor gemeenten een betrekkelijk nieuwe rol waardoor kennis en ervaring vaak nog beperkt zijn. Daarom stelt de provincie het Servicepunt Duurzame Energie (SPDE) beschikbaar. Het SPDE ondersteunt gemeenten, regio’s en andere betrokkenen in Noord-Holland bij de energietransitie door het delen van kennis en ervaring, het bieden van expertise en door op te treden als facilitator voor het onderlinge gesprek. Gemeenten kunnen bij het SPDE terecht voor het volgen van kennisbijeenkomsten, voor praktijkgerichte leertrajecten (leerlabs), voor 1-op-1 advies en voor praktische tools en kennisproducten. Meer informatie is te vinden op de website van Het Servicepunt. Nationale programma lokale warmtetransitie van start Vóór 2030 moeten in Nederland 1,5 miljoen woningen en vele andere gebouwen zijn verduurzaamd en/of van het aardgas af. Om gemeenten hierbij te ondersteunen met één loket, is sinds 1 januari 2023 het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) gestart.

Het NPLW bouwt voort op de ervaring, kennis en producten van het landelijke Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) en het landelijke Expertise Centrum Warmte (ECW), die overgaan naar het NPLW. De activiteiten van het NPLW komen deels overeen met die van het SPDE. Om overlap van

[Typ hier]

[Typ hier]

activiteiten te voorkomen en synergie te bevorderen zijn provincie en het SPDE de samenwerking met het NPLW aangegaan.

Naast de ondersteuning die het NPLW biedt, wordt vanaf 1 juli vanuit het Rijk ook subsidie aan regio's beschikbaar gesteld voor het opzetten van een lokale ondersteuningsstructuur. In Noord-Holland bestaat met het SPDE al een goed functionerende ondersteuningsstructuur. Daarom hebben provincie, het SPDE en het NPLW met gemeenten diverse regionale bijeenkomsten georganiseerd, om te bespreken hoe deze subsidie, aanvullend op de bestaande ondersteuning, het beste kan worden ingezet. Hierbij kwam naar voren dat er behoefte is aan expertise op het vlak van: juridische zaken, strategie, warmtetechnieken, wijkaanpakken, bewonersparticipatie en de inzet van data. Daarnaast is er behoefte aan uitvoeringscapaciteit voor collectieve inkoopacties, isolatieprogramma’s, individuele en wijkaanpakken en uitrol van (regionale) warmtenetten.

Energie-infrastructuur Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie & Klimaat Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben afgesproken dat in iedere provincie gestart wordt met Integraal Programmeren van het Energiesysteem. Dit heeft in de provincie Noord-Holland in maart van dit jaar geresulteerd in een provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK) en een Energievisie voor de regio’s Noord-Holland Noord en Noord-Holland Zuid. Deze documenten zijn hier terug te vinden. De pMIEK Noord-Holland Zuid is in maart als concept aan Gedeputeerde Staten aangeboden. Vervolgens was er een periode voor bestuurlijke reacties door gemeenten. Deze zijn waar mogelijk verwerkt in een definitief pMIEK NHZ die eind juni ter vaststelling worden aangeboden aan GS. De volgende stap is het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Dit programma vormt de basis voor de uitvoering van het pMIEK:      

het nader onderzoeken van projecten werken aan ruimtelijke borging in de omgevingsplannen en -visies van gemeenten en provincie de borging in de investeringsplannen van de netbeheerders de borging in het nationale MIEK het verder uitwerken van samenwerkingsafspraken voor de voorbereiding en realisatie van projecten het uitwerken van flankerend beleid en het agenderen van beleidskwesties op Rijksniveau.

Daarnaast wordt voor de volgende pMIEK, die begin 2025 moet worden vastgesteld, een bestuurlijke startnotitie opgesteld waarin de rollen, taken, bevoegdheden, governance, participatieproces, MER-aspecten en planning voor de totstandkoming van de pMIEK 2.0 worden vastgelegd. Deze startnotitie is de basis voor het proces voor het pMIEK 2.0. In de komende maanden wordt op regionaal niveau een samenwerking opgezet tussen (in ieder geval) gemeenten, waterschappen, provincie en netbeheerders om tot het uitvoeringsprogramma pMIEK 2023 en de startnotitie pMIEK 2025 te komen. Het uitvoeringsprogramma en de startnotitie zijn in het vierde kwartaal van 2023 gereed.

[Typ hier]

Geplande netuitbreidingen

[Typ hier]

Gemeenten, provincie en de netbeheerders TenneT en Liander werken samen aan het realiseren van de energieinfra die nodig is voor het structureel oplossen van de netcongestie en de ontwikkelingen in de provincie NoordHolland. In gezamenlijke, lokale sessies wordt gewerkt aan het voorkomen van vertraging van de randvoorwaardelijke netuitbreidingen, om zo de bestaande knelpunten in het elektriciteitsnet zo snel mogelijk op te lossen. Hierbij wordt onder andere gekeken naar een gezamenlijke planning en het beheersen van kansen en risico’s. Kennisdeling tussen gemeenten onderling van opgedane inzichten en succesvolle aanpakken is hier een belangrijk onderdeel van. [Evt door gemeente aanvullen met lokale informatie hierover] Slimme oplossingen bij netcongestie De Taskforce energie-infrastructuur biedt ondersteuning aan bedrijven, maatschappelijk vastgoed, gemeenten en ontwikkelaars die tegen acute netcongestie aanlopen en daardoor niet kunnen uitbreiden, verduurzamen of zich kunnen vestigen. Deze ondersteuning wordt aangeboden in de vorm van:   

subsidies (provinciale subsidie voor slimme oplossingen bij netcongestie 2023 en Kansen voor West) informatie op de website een community met experts op het gebied van slimme netoplossingen die informatie delen en contacten leggen.

Ook heeft de Taskforce fixers in dienst waar bedrijven, gemeenten etc. kosteloos een beroep op kunnen doen. Deze fixers kunnen de bedrijven helpen in hun zoektocht naar oplossingen en kunnen bedrijven begeleiden bij de realisatie van oplossingen. Laagspanningsnet Ook het laagspanningsnet loopt tegen de grenzen aan. Netbeheerder Liander heeft hierover een bericht gepubliceerd: Ook elektriciteitsnet in woonwijk loopt tegen grenzen aan | Liander. Ook inwoners en kleine ondernemingen kunnen te maken gaan krijgen met het elektriciteitsnet dat volloopt. Om woningeigenaren zoveel mogelijk te helpen, gaat Liander hen waar mogelijk toch aansluiten door het net tijdelijk extra te belasten. Daarnaast moet het elektriciteitsnet in de woonwijken flink worden uitgebreid. Liander werkt hiervoor aan een aanpak, om zo netcongestie op het laagspanningsnet voor te kunnen blijven. Dit houdt in dat in de woonbuurten één op de drie straten open moet voor extra kabels en dat het aantal transformatorhuisjes ten minste moet worden verdubbeld. Hiervoor gaat Liander per gemeente overkoepelende afspraken maken, waardoor vaart gemaakt kan worden. In deze afspraken worden uitgangspunten vastgelegd over onder andere vormgeving, locaties, participatie etc. [Evt door gemeente aanvullen met lokale informatie hierover] Waterstof Noord-Holland heeft van Europa de status van Hydrogen Valley gekregen.

De Hydrogen Valley-status is een Europese toekenning voor regio’s die zich op een onderscheidende manier inzetten voor het ontwikkelen van een energiesysteem op basis van duurzame waterstof. Op de aspecten ‘publiek-private samenwerking’ en ‘financiering’ wordt de regio zelfs als een ‘best practice’ genoemd. Het betreft een samenwerking van de clusters in het Noordzeekanaalgebied en Noord-Holland-Noord.

[Typ hier]

[Typ hier]

Met de toekenning van de Hydrogen Valley-status maakt de regio officieel deel uit van het Europese verduurzamingsprogramma. Daarmee heeft de regio betere toegang tot kennis en financiering vanuit Europa, wat voor een versnelling kan zorgen om de energievoorziening te verduurzamen. Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Noord-Holland op het gebied van waterstof. Zowel in de productie van waterstof, als ook in transport, opslag en toepassing van waterstof in de industrie, zware mobiliteit en in de agrisector. Ook zal waterstof een rol spelen bij het in balans houden van het elektriciteitsnet. De coördinatie en stimulatie van de waterstofontwikkelingen worden voor het Noordzeekanaalgebied uitgevoerd door het Programmabureau NZKG. Voor de ontwikkelingen in Noord-Holland Noord is het Ontwikkelingsbedrijf NHN samen met de New Energy Coalition het aanspreekpunt.

Agenda Uitzending Energieregio NH gaat door! 28 juni van 19:30 – 21:00 In Noord-Holland wordt hard gewerkt aan de uitvoering van de Regionale Energiestrategie, de verduurzaming van onze woningen en bedrijventerreinen, en de uitrol van bijbehorende energie-infrastructuur. Tijdens deze interactieve uitzending wordt u bijgepraat over de laatste ontwikkelingen en komen goede voorbeelden uit de regio’s aan het woord. Aanmelden kan hier. Bustour Energieregio NH Na een zeer goed ontvangen bustour in Noord-Holland Noord in 2022 wordt er op 20 oktober 2023 opnieuw een bustour voor volksvertegenwoordigers van Noord-Holland georganiseerd. Deze keer zal de route in Noord-Holland Zuid gereden worden en neemt het programma de deelnemers mee langs verschillende relevante locaties waar zichtbaar wordt gewerkt aan de energietransitie. Uiteraard wordt er ook voor een smakelijke lunch op een fijne locatie gezorgd. De uitnodiging voor deze bustour volgt via de griffies.

Wilt u regelmatig op de hoogte worden gehouden? Schrijf u dan in voor de nieuwsbrief op www.energieregionh.nl, dan blijft u op de hoogte van de kennissessies en alles wat er binnen de energieregio gebeurt.