Raadsinformatiebrief 2023-41 inzake Jaarrapportage Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving omgevingsrecht 2022 gemeente Hilversum

JAARRAPPORTAGE EN- EVALUATIE 2022 Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving omgevingsrecht Gemeente Hilversum

april 2023

INHOUD HOOFSTUK 1 HOOFSTUK 2 HOOFSTUK 3 HOOFSTUK 4 HOOFSTUK 5 BIJLAGE 1

INLEIDING JAARRAPPORTAGE 2022 EVALUATIE UITVOERINGSPROGRAMMA 2021/2022 IBT PROVINCIE NOORD-HOLLAND CONCLUSIES VEEL GEBRUIKTE AFKORTINGEN

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

P3 P5 P 11 P 14 P 16 P 18

2

1. INLEIDING 1.1 Algemeen Gemeenten hebben wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (hierna: VTH) in de fysieke leefomgeving. Daaronder vallen onder andere bouwen, gebruik, milieu en brandveiligheid. De taken zijn opgenomen in: - de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo), en verder uitgewerkt in; - het Besluit omgevingsrecht (hierna: Bor) en; - de Ministeriele regeling omgevingsrecht (hierna: Mor). Naast de verplichting tot uitvoering van de VTH-taken, schrijft de wet voor dat gemeenten VTHbeleid formuleren. In de wet zijn criteria opgenomen waaraan het beleid en de cyclus die het beleid doorloopt, behoren te voldoen: de zogeheten procescriteria. Een deel van de VTH-taken wordt namens de gemeente Hilversum uitgevoerd door de Omgevingsdienst Flevoland, Gooi- en Vechtstreek (hierna: OFGV). De taken die de OFGV namens de gemeente uitvoert, betreffen: - de basistaken; - advisering over asbestinventarisatierapporten; - toezicht en handhaving bij asbest op de bouwregels, en; - afhandelen van VTH-taken op gebied van milieu van agrarische bedrijven. De verplichting tot het hebben van VTH-beleid en het doorlopen van de bijbehorende cyclus geldt ook voor de OFGV. Het VTH-beleid van de OFGV had een looptijd tot en met 2022. Jaarlijks wordt op basis van het VTH-beleid een uitvoeringsprogramma vastgesteld voor het komende jaar.

In een jaarverslag blikt het college terug op het afgelopen jaar en legt het verantwoording af over zijn activiteiten. Naast algemene en bedrijfsmatige gegevens, komen in het jaarverslag de in het VTH-beleid beschreven doelen aan de orde. In de jaarevaluatie wordt verder ingezoomd op de activiteiten die specifiek in dat jaar op het programma stonden. In het voorliggende document zijn het jaarverslag en de jaarevaluatie gebundeld. De afgelopen jaren van de beleidscyclus waren bijzonder. In 2021 heeft de gemeente Hilversum in het kader van het Interbestuurlijk toezicht (hierna: IBT) van de provincie Noord-Holland een kritische beoordeling gekregen vanwege een omissie in de beleidscyclus. Mede naar aanleiding van het IBT 2021, zijn structureel 3 FTE extra beschikbaar gesteld voor de VTH-taken: een toezichthouder, een medewerker juridische handhaving en een programmamanager VTH. De programmamanager heeft als belangrijkste taak het bewaken van de VTH-beleidscyclus. Gelet op de impact van het IBT de afgelopen jaren, wordt in hoofdstuk 4 wat dieper ingegaan op de laatste twee IBT-beoordelingen en de invloed van deze beoordeling op de beleidscyclus. 1.2 VTH: een zaak van iedereen De VTH-taken vormen kerntaken van de gemeente. Met een zo efficiënt en effectief mogelijke uitvoering van deze taken, werkt de gemeente Hilversum mee aan een leefbaar, schoon en veilig Hilversum.

Maar VTH gaat verder ….

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

3

VTH is een terrein dat iedereen in meer of mindere mate aangaat. Van projectontwikkelaar tot particuliere bouwer en van leverancier tot eindgebruiker van bebouwing en gronden. De relatie tussen bijvoorbeeld een groot bouwconcern dat een project ontwikkelt en VTH is overduidelijk. Maar ook een particulier die zijn dakgoot vervangt of een kamer in zijn huis verhuurt, opereert op het terrein van VTH. De dakgoot moet onder meer aan technische eisen voldoen en het verhuren van kamers is aan planologische en veiligheidsregels gebonden. Aangezien VTH een verantwoordelijkheid is van iedereen, is voor Hilversum een goede communicatie met de inwoners over VTH cruciaal. Hilversum streeft naar digitale beschikbaarheid van de meest essentiële informatie en naar klantgerichte service voor inwoners met VTH-gerichte vragen en klachten. 1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat de jaarrapportage. Deze rapportage gaat in op de algemene en bedrijfsmatige gegevens over het jaar 2022. Ook wordt stilgestaan bij de bijdrage die in dat jaar geleverd is aan de doelstellingen uit het VTH-beleid. Hoofdstuk 3 behelst de jaarevaluatie over 2021/2022. Ingegaan wordt op de activiteiten die in die periode op het programma stonden volgens de “Monitoringstool doelstellingen en acties”, een digitale tool in de vorm van een dynamisch bestand dat onderdeel vormt van het geldende VTHbeleid.

2021 en 2022 waren voor de Hilversumse VTH-beleidscyclus bijzondere jaren. Dit was ook terug te zien in de IBT-beoordelingen van de provincie Noord-Holland over deze jaren. Om recht te doen aan deze bijzonderheden, wordt in hoofdstuk 4 apart stilgestaan bij het IBT. De jaarrapportage en -evaluatie sluit af met een aantal conclusies in hoofdstuk 5

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

.

4

2. JAARRAPPORTAGE 2022 2.1 Algemeen In de jaarrapportage worden voor de onderdelen vergunningen, toezicht en handhaving de belangrijkste algemene en bedrijfsmatige gegevens over 2022 weergegeven, zoals jaarcijfers. Verder bevat de jaarrapportage de jaarcijfers over de bezwaar-, beroeps- en hoger beroeps- en voorlopige voorzieningenprocedures die zijn ingesteld naar aanleiding van beslissingen op het gebied van VTH. Een aantal cijfers betreffen niet zo zeer reguliere jaarcijfers, zoals bijvoorbeeld het aantal afgegeven vergunningen, maar betreffen in feite doelstellingen, zoals het nastreven van bepaalde afdoeningstermijnen. Voor de overzichtelijkheid worden de met deze doelstellingen samenhangende cijfers in de jaarrapportage vermeld. Er vindt een nadere duiding van de jaarcijfers plaats door de met deze doelstellingen verband houdende cijfers. Ook wordt per discipline stilgestaan bij de manier waarop de uitvoering van de VTH-taken heeft bijgedragen aan de doelstellingen uit het VTH-beleid. Naar aanleiding van het IBT 2022 is een aanpassing van het VTH-beleid in voorbereiding waarbij onder meer doelstellingen voor de fysieke leefomgeving aan het VTH-beleid worden toegevoegd.

2.2 Vergunningverlening en Omgevingsteam 2.2.1 Vergunningverlening Aanvragen voor een omgevingsvergunning, sloopmeldingen of meldingen brandveilig gebruik kunnen via het landelijke Omgevingsloket (OLO) worden ingediend. Daarnaast is het mogelijk om voorafgaand aan een vergunningaanvraag een vooronderzoek te doen. Een vooronderzoek kan worden aangevraagd via het Omgevingsloket Online. In totaal zijn er in 2022 1.894 aanvragen en meldingen behandeld. Tabel 1 Aantal behandelde Wabo-aanvragen in 2020-2022 Type aanvraag of melding↓ / Aantal→ 2020 Omgevingsvergunning uitgebreide procedure 17 Omgevingsvergunning reguliere procedure 1.196

2021 16 1.085

2022 9 1.201

Totaal aantal meldingen

607

842

684

Vooronderzoeken

188

249

145

Er zijn in 2022 in totaal 1.210 aanvragen gedaan. In 99 % van de gevallen is tijdig op de vergunningaanvraag besloten. Dit voldoet aan de doelstelling van 90 % Bij het toetsen van vergunningaanvragen wordt gewerkt conform het in het VTH-beleid verankerde systeem van prioritair werken, al is de werkwijze nog niet volledig prioritair. In dit systeem worden aanvragen ingedeeld in categorieën waarbij per categorie een risicoanalyse is gemaakt. Hoe hoger het risico dat aan een categorie is toegekend, hoe hoger de prioriteit ligt en hoe uitgebreider een aanvraag in de betreffende categorie wordt getoetst.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

5

Het werken volgens de strategieën en de werkwijze prioritair werken is neergelegd in doelstelling 3 en 4 van het VTH-beleid. Met het werken volgens de strategieën en de werkwijze prioritair werken wordt bijgedragen aan het realiseren van deze doelstellingen. 2.2.2 Omgevingsteam Aanvragen die niet passen binnen het bestemmingsplan, worden ter advisering aan het Omgevingsteam voorgelegd. Ook kunnen handhavings- of legalisatieverzoeken worden voorgelegd. Het Omgevingsteam is een multidisciplinair team met ambtelijke professionals op gebied van omgeving, zoals planologen, stedenbouwkundigen en juristen omgevingsrecht. Het Omgevingsteam komt wekelijks bijeen. In 2022 zijn er 480 adviesvragen gesteld. Dit aantal is groter dat in 2021. Tabel 2 Advisering per type vraag Onderdeel↓ / Aantal adviesaanvragen→ Omgevingsteam totaal Omgevingsteam aanvragen Omgevingsteam vooronderzoek Omgevingsteam legalisatie

2020 344 206 117 21

2021 388 249 120 19

2022 480 321 130 29

Er zijn pieken aan aanvragen te zien begin februari, eind maart tot en met begin mei, voor de zomervakantie, eind september tot en met begin oktober en begin november. De doorlooptijd van een adviesvraag wordt beïnvloed door de complexiteit van de zaak, aanvullende informatie die door de initiatiefnemer wordt geleverd, het aantal en de volgtijdelijkheid van sectorale adviezen, relatie met andere lopende aanvragen en de politiek-bestuurlijke gevoeligheid. Tabel 3 Doorlooptijden adviesvragen Omgevingsteam 2022 Doorlooptijd % afgedaan Direct 20% Na 1 week 24% Na 2 weken 17% Na 3 weken 13%

2.3 Toezicht Binnen de gemeente Hilversum wordt toezicht gehouden op de naleving van de Wabo en de wetten die onder de werkingssfeer van de Wabo zijn gebracht. In Hilversum wordt daarbij gewerkt in vier wijkteams: Noord, Oost, Zuid en Centrum zuidoost. In het beleid wordt onderscheid gemaakt in een aantal hoofdvormen van toezicht: - vergunningsgericht toezicht: toezicht op de uitvoering van verleende omgevingsvergunningen; - objectgericht toezicht: toezicht op objecten tijdens de gebruiksfase; - wijkgericht toezicht: toezicht gerelateerd aan wijken/geografische gebieden; - thematisch toezicht: toezicht dat -gezien het thema- een bijzondere aanpak vergt; - meldingen/klachtentoezicht: toezicht naar aanleiding van ingediende meldingen en klachten. Toezicht op Wabo-activiteiten ligt voor het grootste gedeelte bij de daarvoor aangewezen toezichthouders.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

6

Voor enkele Wabo-activiteiten en voor MOR-meldingen wordt het toezicht uitgevoerd door buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s). Toezicht en handhaving Wabo en openbare ruimte zijn daarom beide onderwerp van dit jaarverslag. In onderstaande tabel zijn de aantallen voor de toezichtsvormen vergunningsgericht toezicht, objectgericht toezicht en klachtentoezicht weergegeven. Als er overtredingen zijn geconstateerd, is handhaving gestart. Tabel 4 Aantal inspecties per activiteit Vergunningsgericht toezicht Aantal 2020 Aantal inspecties op de ca.550 op locatie, activiteit bouwen 220 administratief, 60 door/met brandweer

Aantal 2021 ca. 800, plus 215 administratief (en 1076 oudere dossiers administratief gecontroleerd/afgeh andeld)

Aantal inspecties op de activiteit slopen Aantal inspecties op de activiteit aanleggen Aantal inspecties op de activiteit wijzigen monument

ca. 20

ca. 45

Aantal 2022 Controles op locatie: 937. Administratief afgehandeld: 169* Controles door/met brandweer: 60 ca. 30

ca. 10

ca. 5

ca. 5

ca. 235

ca. 105

ca. 130

Objectgericht toezicht Aantal inspecties brandveiligheid Bouwbesluit Aantal inspecties evenementen Aantal inspecties inrichtingsgebonden milieueisen Aantal inspecties duurzaamheid inrichtingen

Aantal 2020 299

Aantal 2021 336

Aantal 2022 317

4 118

ca. 6 146

ca .6 23

-

54

148

Meldingen/klachtentoezicht Aantal klachten/meldingen bouwen Aantal klachten/meldingen openbare ruimte Aantal klachten/meldingen milieu

Aantal 2020 458

Aantal 2021 366

Aantal 2022 314

2.104

1.471

1.986

230

170 MOR en 39 klachten

199 MOR, 23 milieuklachten reg., ca 50 telef./mail

* Door problemen met Key2 (loskoppelen zaaksysteem) en overgang naar het nieuwe zaaksysteem Centric Leefomgeving (CLO) zijn er minder vergunningen administratief afgehandeld. Dit zal vermoedelijk op een later moment (in 2023) alsnog ingehaald gaan worden.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

7

MOR-meldingen In tabel 5 staat een overzicht van de soorten MOR-meldingen: meldingen over bouwen, openbare ruimte en milieu. Doelstelling is om 80% van de VTH-gerelateerde MOR-meldingen binnen zes weken af te handelen. In 2022 is 84% van de MOR-meldingen binnen zes weken afgehandeld. Daarmee wordt voldaan aan de doelstelling. Tabel 5 MOR-meldingen 2020-2022 Type MOR-melding→ MOR-melding Aantal↓ bouwen Aantal 2020¹ Perc. binnen 6 wk afgehandeld Aantal 2021 366 Perc. binnen 6 wk afgehandeld Aantal 2022 Perc. binnen 6 wk afgehandeld

27% 314 63%

MOR-melding openbare ruimte

1.471 93% 1.986 95%

MOR-melding milieu

170 MOR/39 klachten 92% 199 95%

Totaal 3.041 90% 2.046 81% 2.499 84%

¹ Voor 2020 werd een andere categorie indeling gehanteerd voor MOR-meldingen. Om deze reden zijn over 2020 alleen de totalen vermeld.

Voor het onderdeel bouwen ligt het percentage meldingen dat binnen zes weken is afgehandeld lager. Dat komt doordat de klachten en meldingen voor cluster Bouwen doorgaans complex zijn en een langere behandeltermijn vragen. Veelal moet naast de controle en het opmaken van het inspectierapport het PUZA team, Welstand en/of Omgevingsteam advies geven. In het Poortwachtersoverleg worden aan klachten/meldingen prioriteiten toegekend conform de prioritering uit het VTH-beleid. De klachten/meldingen worden vervolgens in overeenstemming met de toegekende prioriteit afgehandeld. Meervoudige bewoning Op 30 maart 2016 is door de gemeenteraad het paraplubestemmingsplan Regeling meervoudige bewoning vastgesteld. Deze regeling moet problemen als gevolg van meervoudige bewoning voorkomen. In 2018 is de regeling geëvalueerd. Op basis van de evaluatie zijn gesprekken gevoerd met onder andere bewonersorganisaties en is vervolgens een nieuwe regeling voorbereid. Deze regeling is niet door de gemeenteraad vastgesteld. Momenteel wordt gewerkt aan een geheel nieuwe regeling. Ook bij het houden van toezicht wordt gewerkt conform het systeem van prioritair werken, al is de werkwijze nog niet volledig prioritair. Voor wat betreft het toezicht op de uitvoering van vergunningen, wordt dezelfde indeling in categorieën met bijbehorende risicoanalyse gehanteerd als bij vergunningverlening.

Hoe hoger het risico dat aan een categorie is toegekend, hoe hoger de prioriteit ligt en hoe intensiever toezicht wordt gehouden op de uitvoering van een vergunning uit de betreffende categorie. Bij het houden van toezicht in het kader van handhaving, wordt eveneens gewerkt conform het systeem van prioritair werken, al is de werkwijze nog niet volledig prioritair. In dit systeem worden overtredingen ingedeeld in categorieën waarbij per categorie een risicoanalyse is gemaakt.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

8

Hoe hoger het risico dat aan een categorie is toegekend, hoe hoger de prioriteit is die in het Poortwachtersoverleg wordt toegekend en hoe intensiever toezicht wordt gehouden in verband met overtredingen in de betreffende categorie. Het werken volgens de strategieën en de werkwijze prioritair werken is neergelegd in doelstelling 3 en 4 van het VTH-beleid. Met het werken volgens de strategieën en de werkwijze prioritair werken wordt bijgedragen aan het realiseren van deze doelstellingen. 2.4 Handhaving Handhaving start na een constatering van een toezichthoudend ambtenaar dat sprake is van strijd met de regelgeving (voor toezicht zie verder 2.3). Toezicht kan ambtshalve plaatsvinden of bijvoorbeeld naar aanleiding van een melding of een verzoek om handhaving. Een belangrijk procedureel verschil tussen meldingen en ambtshalve constateringen enerzijds en handhavingsverzoeken anderzijds, is dat in geval van een verzoek om handhaving een formele termijn van acht weken geldt waarbinnen de gemeente een officiële reactie moet geven. Voor wat betreft de ingezette handhavingsmiddelen, geldt dat 2022 een wat drukker jaar was wat betreft voorgenomen lastgevingen en definitieve lastgevingen.

De oorzaak van de daling van het aantal handhavingsverzoeken in 2022 ten opzichte van de voorgaande jaren, is gelegen in het feit dat handhavingsverzoeken in 2022, anders dan in de voorgaande jaren, doorgaans betrekking hadden op één adres. Zie voor verdere informatie over de in 2022 toegepaste handhavingsmiddelen de informatie in tabel 6. Tabel 6 Handhavingsmiddelen ingezet in 2020-2022 Middel↓ / Aantal per jaar→ 2020 Voornemen opleggen last onder dwangsom 24 Opleggen last onder dwangsom 17 Opleggen bouwstop (spoedeisende 16 bestuursdwang) Ontvangen verzoeken tot handhaving 30

2021 22 14 5

2022 30 19 4

31

16

Bij de inzet van handhavingsmiddelen, wordt ook gewerkt conform het systeem van prioritair werken. In dit systeem worden overtredingen ingedeeld in categorieën waarbij per categorie een risicoanalyse is gemaakt. Deze indeling is hetzelfde als de indeling bij het toezicht in het kader van handhaving. Hoe hoger het risico dat aan een categorie is toegekend, hoe hoger de prioriteit ligt en hoe eerder wordt overgegaan tot het treffen van handhavingsmaatregelen naar aanleiding van een overtreding in de betreffende categorie. Het werken volgens de strategieën en de werkwijze prioritair werken is neergelegd in doelstelling 3 en 4 van het VTH-beleid. Met het werken volgens de strategieën en de werkwijze prioritair werken wordt bijgedragen aan het realiseren van deze doelstellingen. In 2022 hadden we te maken met beperkte bezetting binnen het cluster, enerzijds door extra werkzaamheden voortvloeiend uit de COVID pandemie, anderzijds door uitval wegens langdurige ziekte. Wij hebben deze beperkte bezetting gedeeltelijk kunnen opvangen door inhuur van medewerkers.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

9

2.5 Bezwaar, beroep, hoger beroep en voorlopige voorziening Het VTH-beleidsveld kent vele soorten besluiten, zoals beslissingen over aanvragen omgevingsvergunning, handhavingsbeslissingen, beslissingen tot intrekking van vergunningen, etc. Tegen deze besluiten staat de mogelijkheid van bezwaar en beroep open. Voor 2022 geldt dat er in totaal 145 bezwaarschriften zijn ingediend tegen besluiten inzake het omgevingsrecht. Daarnaast is 18 maal beroep ingediend (inclusief hoger beroep en verzoeken om voorlopige voorziening). De aantallen zijn in tabel 7 weergegeven, evenals de cijfers van de twee voorgaande jaren. Tabel 7 Aantallen bezwaren en beroepen omgevingsrecht 2020-2022 Rechtsmiddel↓ / Aantal per jaar → Bezwaar Beroep/hoger beroep/verzoek om voorlopige voorziening Totaal

2020 116 36

2021 120 29

2022 145 18

152

149

163

De doelstelling dat minimaal 80% van de bezwaren tot een ongegrondverklaring leidt, is in 2022 gehaald. De ingetrokken en nog niet afgeronde zaken zijn hierbij buiten beschouwing gelaten. Bij de afhandeling van bezwaarschriften wordt gewerkt met de oplossingsgerichte aanpak. De oplossingsgerichte aanpak is gericht op een vroegtijdige actieve houding van de gemeente in handhavingszaken. In het ambtelijke ‘trechteroverleg’ worden zaken beoordeeld. Hierbij wordt voor 80% van de zaken eerst een informele aanpak gehanteerd. Onder een informele aanpak wordt verstaan dat er eerst telefonisch contact wordt opgenomen of een bezoek wordt afgelegd, om te bezien of de zaak op deze manier kan worden afgedaan. Zo wordt de inzet van zwaardere handhavingsmiddelen voorkomen. In 2022 hadden we te maken met pensionering, vertrek en langdurige ziekte van medewerkers. Door krapte op de arbeidsmarkt heeft invulling van de vacatures langer geduurd dan gebruikelijk en wenselijk. We hebben deze beperkte bezetting gedeeltelijk kunnen opvangen door inhuur van medewerkers en door uitbesteding van dossiers.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

10

3. EVALUATIE UITVOERINGSPROGRAMMA 2021/2022 3.1 Algemeen Op grond van het Bor dient jaarlijks het VTH-uitvoeringsprogramma te worden geëvalueerd. In de evaluatie wordt bekeken of de activiteiten die voor dat jaar op het programma stonden, zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan de algemene doelstellingen uit het VTH-beleid. In het VTH-beleid staan 4 hoofddoelstellingen beschreven voor de beleidsperiode 2021-2026: 1. Implementeren van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen; 2. Realiseren VTH-cyclus conform de wettelijke kwaliteitseisen voor de uitvoering van de VTH-taken; 3. Implementatie uniforme uitvoering werkzaamheden aan de hand van de risicoanalyse en prioritering; 4. Realiseren borging rechtsgelijkheid en draagvlak door hanteren een eenduidige strategie en werkwijze op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Bij elk van deze doelstelling staan activiteiten waarvan het de bedoeling is dat die in de periode 20212026 worden uitgevoerd. Aan elk jaar worden activiteiten toegerekend. In deze jaarevaluatie komen de belangrijkste activiteiten aan de orde die op het programma stonden tot en met 2022. Voor zover deze activiteiten op het programma stonden maar eind 2022 nog niet waren voltooid, schuiven deze, indien nodig, door naar 2023.

3.2 Activiteiten doelstelling 1 Ten aanzien van doelstelling 1 geldt dat de invoering van de Omgevingswet (hierna: Ow) en van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) is uitgesteld tot 1 januari 2024. Inmiddels staat vast dat de Ow en Wkb op 1 januari 2024 zullen worden ingevoerd. Voor de implementatie van de Ow is een programma vastgesteld met een programmamanager. Met betrekking tot de in het Uitvoeringsprogramma 2021/2022 genoemde activiteiten inzake de implementatie van de Ow geldt dat er een analyse is gemaakt van de veranderingen als gevolg van de Ow die van invloed zijn op de VTH-processen. Ook is participatiebeleid vastgesteld. De overige activiteiten die betrekking hebben op de implementatie van de Ow lopen nagenoeg allemaal door in 2023 en zijn in het Uitvoeringsprogramma 2023 opgenomen. Het betreft onder meer het opstellen van aangepaste standaardbrieven, werkprocessen en -afspraken en het aanbieden van (opfris) cursussen over de Ow. De implementatie van de Wkb wordt begeleid door een werkgroep waarin de disciplines vergunningen, toezicht en handhaving vertegenwoordigd zijn. Een van de belangrijkste taken is het doen van een beleidsvoorstel over de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de nieuwe bevoegdheden onder de Wkb.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

11

Er is een impactanalyse uitgevoerd met betrekking tot de Wkb. De overige activiteiten verband houdend met de implementatie van de Wkb lopen nagenoeg allemaal door in 2023 en zijn in het Uitvoeringsprogramma 2023 opgenomen. Het betreft onder meer het opstellen van beleid ten aanzien van de uitoefening van de bevoegdheden onder de Wkb. 3.3 Activiteiten doelstelling 2 Aan doelstelling 2 is de volgende activiteit verbonden: interne werkafspraken m.b.t. de VTH-taken beter op elkaar afstemmen. De afstemming van de interne werkafspraken heeft in de afgelopen jaren aandacht gehad, de afspraken zijn besproken met de medewerkers. Eind 2022 is een nieuw registratiesysteem voor vergunningen en toezicht geïmplementeerd, Centric Leefomgeving (hierna: CLO). Het nieuwe systeem brengt voor een deel ook nieuwe werkafspraken met zich mee. Om deze reden loopt de activiteit “interne werkafspraken m.b.t. de VTH-taken beter op elkaar afstemmen” door in 2023. Onder doelstelling 2 is ook de activiteit “borgen van de uitvoering van de energietaken” opgenomen. Deze activiteit loopt door in 2023 en zal voor 2023 worden opgenomen in de vorm van een streefaantal controles op milieu-inrichtingen waarbij het reguliere milieutoezicht wordt gecombineerd met toezicht op de energiemaatregelen.

Voor 2023 wordt aan doelstelling 2 een nieuwe activiteit toegevoegd, namelijk het formeren en opstarten van een VTH-kernteam. Het VTH-kernteam concentreert zich met name op de Big-8beleidscyclus voor het VTH-taakveld en komt rond dit thema een aantal keer per jaar bij elkaar. De wenselijkheid van een overlegstructuur is gaandeweg het jaar 2022 duidelijk geworden in diverse gesprekken over de beleidscyclus. De ideeën over de overlegstructuur hebben na verloop van tijd vastere vormen gekregen en zijn uitgemond in het voorstel voor het VTH-kernteam. Dit voorstel is opgenomen als activiteit om bij te dragen aan doelstelling 2 uit het VTH-beleid. 3.4 Activiteiten doelstelling 3 Conform één van de activiteiten onder doelstelling 3, zijn de risicoanalyse en prioritering in de uitvoeringsstrategieën geïmplementeerd door in de strategieën een koppeling te maken met de risicoanalyse/prioritering. Een terugkerende activiteit is het jaarlijks laten doorwerken van de risicoanalyse in het Uitvoeringsprogramma. Een andere activiteit betreft “monitoring en evaluatie inrichten voor de uitvoering van de werkwijze prioritair werken”. De basis voor de monitoring en evaluatie vormt het nieuwe zaakregistratiesysteem CLO dat eind 2022 operationeel is geworden.

Het operationeel worden van CLO is een aantal keer uitgesteld en de implementatie van het monitorings- en evaluatiesysteem heeft daardoor vertraging opgelopen. Om die reden loopt de activiteit “monitoring en evaluatie inrichten voor de uitvoering van de werkwijze prioritair werken” door in 2023. Zie voor de planning van de met deze activiteit samenhangende werkzaamheden het Uitvoeringsprogramma 2023. Overigens is op 1 december 2022 er een koppeling gelegd tussen het Omgevingsloket Online en CLO. De behandeltijd voor de administratieve verwerking (gemiddeld 3 tot 4 werkdagen) is daarmee vervallen. Deze komt ten goede aan de doorlooptijd van de te behandelen aanvragen.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

12

In Hilversum was het nog niet mogelijk om een vooronderzoek (concept aanvraag) via het Omgevingsloket Online in te dienen. Dat verliep via een e-dienst op de website van de gemeente Hilversum. Sinds 1 december 2022 is het alleen nog mogelijk om concept aanvragen via het Omgevingsloket Online in te dienen. Verder speelt binnen de gemeente Hilversum datagedreven werken een steeds grotere rol. Om deze reden is het voornemen om te zijner tijd te verkennen of en zo ja op welke manier het principe van datagedreven werken ook bij de doorontwikkeling van CLO van betekenis kan zijn. 3.5 Activiteiten doelstelling 4 De belangrijkste activiteiten, opgenomen onder deze doelstelling, zijn dat de werkwijze prioritair werken en de strategieën bekend worden gemaakt onder de medewerkers, worden geïmplementeerd en bekend worden gemaakt bij de ketenpartners. De werkwijze prioritair werken en de strategieën zijn bekend bij de medewerkers en vormen het uitgangspunt bij het uitvoeren van de werkzaamheden. Hiermee wordt bijgedragen aan de doelstellingen 3 en 4 (zie ook hoofdstuk 2). Mede met behulp van het monitorings- en evaluatiesysteem (zie 3.4), zal worden aangestuurd op het verder doorontwikkelen van de werkwijze prioritair werken en het werken volgens de strategieën.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

13

4. IBT Provincie Noord-Holland 4.1 Algemeen In de wet is voorzien in een interbestuurlijk toezicht (hierna: IBT) door de provincie op de inrichting van de uitvoering van de VTH-taken door gemeenten. In het kader van het IBT verstrekt de gemeente Hilversum de gegevens die in de Informatieverordening van de provincie Noord-Holland zijn genoemd. Jaarlijks leidt het IBT tot een rapportage van bevindingen van de provincie die met de gemeente wordt gedeeld. Na een kritische IBT-beoordeling over het jaar 2021, luidt de IBT-beoordeling over 2022 “redelijk adequaat”. In de beoordeling over 2022 is aan aantal zaken naar voren gekomen over het VTH-beleid die de gemeente dient op te pakken. In het volgende onderdeel wordt dieper ingegaan op het IBT 2021 en 2022 en de gevolgen daarvan voor de gemeente. 4.2 IBT 2021 In het IBT-oordeel over 2021 werd geconstateerd dat het jaar 2021 grotendeels was verstreken zonder dat actueel VTH-beleid van toepassing was. Dit heeft geleid tot een kritische beoordeling door de provincie Noord-Holland. In december 2021 is het nieuwe VTH-beleid 2021-2026 vastgesteld tezamen met het Uitvoeringsprogramma 2021/2022. In 2022 heeft de gemeente weer een redelijk adequate beoordeling gekregen in het kader van het IBT. Hierna wordt verder ingegaan op de inhoud van het IBT 2022.

4.3 IBT 2022 In de IBT-beoordeling over 2022 is naar voren gekomen dat het VTH-beleid 2021-2026 op een aantal punten aanpassingen behoeft. Onder meer is aangegeven dat: - een evaluatie van het voorgaande VTH-beleid moet worden gemaakt; - de analyse van inzichten een aanvulling behoeft; - doelstellingen voor de fysieke leefomgeving in het beleid moeten worden opgenomen, en; - in het VTH-beleid ingegaan moet worden op de financiële en personele middelen voor de beleidsperiode. In ambtelijk overleg met de provincie d.d. 10 november 2022 is afgestemd dat het VTH-beleid op de genoemde punten wordt aangepast naar aanleiding van de opmerkingen van de provincie. Er wordt naar gestreefd de beleidsaanpassing medio 2023 in werking te laten treden. Verder blijkt uit de IBT-beoordeling over 2022 dat de provincie van mening is dat de OFGV onvoldoende aan de wettelijke eisen met betrekking tot de procescriteria voldoet. Omdat de OFGV een gemeenschappelijke regeling is waarin onder meer de gemeente Hilversum deelneemt, rekent de provincie de score van de OFGV toe aan de gemeente Hilversum waardoor deze score meeweegt in het eindresultaat van de IBT-score van de gemeente Hilversum. De IBT-score van de OFGV over 2022 is aanleiding geweest voor de gemeente Hilversum contact te zoeken met de provincie om te onderzoeken hoe de bevindingen het beste kunnen worden geadresseerd en opgevolgd.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

14

Afgesproken is dat zowel ambtelijk als bestuurlijk (via het AB van de OFGV) aandacht wordt gevraagd voor de door de provincie aangedragen verbeterpunten. Ook wordt bezien of het thans in wording zijnde vernieuwde Regionale Beleidsplan ruimte biedt om de verbeterpunten in op te nemen. 4.4 Vervolg Het Uitvoeringsprogramma 2023 is in eerste instantie gebaseerd op het VTH-beleid 2021-2026 zoals dat oorspronkelijk is vastgesteld. Gelijktijdig met de inwerkingtreding van de aanpassingen van het VTH-beleid, kan een wijziging van het Uitvoeringsprogramma 2023 in werking treden waarin het Uitvoeringsprogramma is aangepast aan het gewijzigde VTH-beleid. Ook dit is in het overleg van 10 november 2022 met de provincie afgestemd.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

15

5. CONCLUSIES 5.1 Algemeen In dit onderdeel staan de conclusies die volgen uit de jaarrapportage en de jaarevaluatie 2022. Er wordt kort ingegaan op het algemene beeld en waar dat wenselijk is, wordt verder ingezoomd op eventuele bijzonderheden. 5.2 Conclusies jaarrapportage Ook in 2022 is binnen het VTH-taakveld veel werk verzet. Er zijn in 2022 meer omgevingsvergunningen aangevraagd dan in het jaar ervoor. Deze stijging werkt door in de werkzaamheden voor het Omgevingsteam, dat het over de gehele linie drukker had dan vorig jaar. Het aantal bezwaarzaken in 2022 ligt eveneens hoger dan het jaar ervoor. De stijging wordt mede veroorzaakt door het toegenomen aantal omgevingsvergunningen. Deze stijging doet een groot beroep op de juristen van de afdeling VTH en op de commissie van de bezwaarschriften. De vele bouwinitiatieven leiden ook tot een grote belasting van de commissie ruimtelijke kwaliteit en het team bouwtoezicht. In 2022 zijn op het gebied van VTH de volgende werkzaamheden verricht: -

-

-

Er zijn in totaal 1.210 vergunningaanvragen gedaan, ten opzichte van 1.101 in 2021. In 99% van de gevallen is tijdig op de vergunningaanvraag besloten. Dit voldoet aan de doelstelling van 90%. Er zijn 145 vooronderzoeken aangevraagd, ten opzichte van 249 in 2021;. Er zijn 480 adviesaanvragen in het Omgevingsteam behandeld, ten opzichte van 388 in 2021; Er zijn 163 bezwaar- en beroepsschriften ingediend, ten opzichte van 149 in 2021; In minder dan 20% van de gevallen leidde dit tot een gegrond verklaring. Er wordt voldaan aan de doelstelling dat 80% van bezwaar en beroep tot een ongegrondverklaring leidt; Er zijn 2.499 MOR-meldingen ontvangen. Hiervan is 84% binnen zes weken afgehandeld. Er is voldaan aan de doelstelling om 80% van de MOR-meldingen binnen zes weken af te handelen.

De meeste doelstellingen zijn behaald in 2022. 5.3 Conclusies jaarevaluatie De voorbereiding op en implementatie van de Ow en de Wkb hebben in 2022 binnen de gemeente Hilversum veel aandacht gehad in onder meer het programma Omgevingswet en in de werkgroep die zich bezig houdt met de Wkb. Beide overlegstructuren hebben in 2022 naar tevredenheid gefunctioneerd en de nodige resultaten laten zien. De in 2022 gezette stappen krijgen in 2023 een vervolg in de vorm van de verdere praktische voorbereiding van de organisatie op deze wetten. In het kader van de tweede doelstelling stond in 2022 onder meer de afstemming van de interne werkafspraken met betrekking tot de VTH-taken op het programma. In 2022 is veel aandacht uitgegaan naar werkafspraken, mede ook in verband met de voorbereiding op de Ow en de Wkb. Daarnaast heeft het eind 2022 geïmplementeerde programma CLO gevolgen voor werkafspraken. Aangezien de voorbereidingen op de Ow en de Wkb en de verdere doorontwikkeling van CLO doorlopen in 2023, zullen de interne werkafspraken ook in 2023 een belangrijk onderwerp zijn.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

16

In 2022 is eveneens de basis gelegd voor het VTH-kernteam. Het VTH-kernteam is in 2023 van start gegaan en concentreert zich met name op de begeleiding en bewaking van de Big-8-beleidscyclus voor het VTH-taakveld. Met het VTH-kernteam wordt opvolging gegeven aan de door de provincie aangedragen verbeterpunten met betrekking tot de beleidscyclus. De belangrijkste mijlpaal met betrekking tot de derde en vierde VTH-doelstelling, is de implementatie van CLO. CLO vormt de basis voor monitoring en evaluatie van de VTH-werkzaamheden en zal de komende periode verder worden doorontwikkeld.

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

17

BIJLAGE 1: VEEL GEBRUIKTE AFKORTINGEN APV Algemene plaatselijke verordening BOA Buitengewoon opsporingsambtenaar Bor Besluit omgevingsrecht CLO Centric Leefomgeving (registratie/zaaksysteem) CWM Commissie Welstand en Monumenten IBT Interbestuurlijk toezicht MOR Melding Openbare Ruimte Mor Ministeriele regeling omgevingsrecht OFGV Omgevingsdienst Gooi- en Vechtstreek en Flevoland OLO Omgevingsloket Online Ow Omgevingswet RCE Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed VTH Vergunningverlening, toezicht en handhaving Wabo Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Wkb Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Wm Wet milieubeheer

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2022 Gemeente Hilversum

18

Raadsinformatiebrief Van

Burgemeester en Wethouder/Burgemeester

Zaak nr.

1298628

Aan

Gemeenteraad

RIB nr.

2023-41

Portefeuillehouder

K. van Hunnik

Datum

10 mei 2023

Informatie bij

Arjen Bos

Tel. nr.

(035) 629 2255

Onderwerp Jaarrapportage Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving omgevingsrecht 2022 gemeente Hilversum

Kernboodschap Met deze jaarrapportage informeren wij u over de uitvoering van de wettelijke taken voor vergunningverlening, handhaving en toezicht omgevingsrecht in 2022. Uit de jaarrapportage blijkt dat de meeste doelstellingen zijn behaald in 2022. Verder bevat de jaarrapportage een afzonderlijk hoofdstuk over de jaarlijkse evaluatie van het VTH-beleid. Aangezien voor het Interbestuurlijk toezicht omgevingsrecht (hierna: IBT) de laatste jaren voor Hilversum bijzonder waren, is in een apart hoofdstuk aandacht besteed aan het IBT.

Aanleiding Gemeenten hebben wettelijke taken op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) in de fysieke leefomgeving. Daaronder vallen onder andere bouwen, gebruik, milieu en brandveiligheid. De taken zijn op genomen in de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) en verder uitgewerkt in het Besluit Omgevingsrecht (Bor), Hoofdstuk 7. Naast de verplichting tot uitvoering van de vergunningverlening, toezicht en handhaving staan hier verplichtingen in omschreven over het beleid daarvoor, de werkwijze en rapportage. Het jaarlijks opstellen van een rapportage is een verplichting uit de Wabo.

Consequenties Met het jaarverslag krijgt u het overzicht over hoe het college de wettelijke Wabo-taken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving uitvoert. De rapportage geeft inzicht in de hoeveelheid aanvragen, klachten, controles en handhavingsacties. Jaarlijks beoordeelt de provincie in het kader van Interbestuurlijk toezicht (IBT) de gemeente op de wijze waarop de gemeente haar VTH-beleid heeft ingericht. De jaarrapportage 2022 is een van de stukken die de provincie meeneemt in haar beoordeling voor het jaar 2023.

Vervolgtraject De Jaarrapportage 2022 wordt voor het interbestuurlijk toezicht in het kader van de Wabo ook aan de provincie Noord-Holland gestuurd. In 2023 zal de provincie de IBT-toets over 2022 uitvoeren.

Achtergrondinformatie hierbij is nog dat in 2021 de provincie Noord- Holland de gemeente Hilversum de IBT-beoordeling “niet adequaat” heeft gegeven. Eind 2021 zijn nieuwe VTH-beleidsstukken vastgesteld Het nieuwe VTH-beleid heeft erin geresulteerd dat de provincie de gemeente Hilversum in 2022 de beoordeling “redelijk adequaat” heeft gegeven. De beoordeling “redelijk adequaat” houdt een voldoende in. Voor meer informatie over de IBT-beoordeling in 2022, verwijzen wij naar de collegebrief van 18 januari 2023. Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage(n): 1. Jaarrapportage VTH 2022

Deze raadsinformatiebrief is digitaal beschikbaar op internet onder “Vergaderstukken”, B en W-vergadering van 9 mei 2023.