Raadsinformatiebrief 2022-68 inzake Continueren en uitbreiden noodopvang vreemdelingen in Gooiland Hotel

Raadsinformatiebrief Van

Burgemeester en Wethouder/Burgemeester

Zaak nr.

1229321

Aan

Gemeenteraad

RIB nr.

2022-68

Portefeuillehouder

B. Heller

Datum

30 november 2022

Informatie bij

F. Scherpenzeel

Tel. nr.

(035) 629 2764

Onderwerp Continueren en uitbreiden noodopvang vreemdelingen in Gooiland Hotel

Kernboodschap Gooiland Hotel heeft op 4 oktober 2022 aan de gemeente aangeboden om haar noodopvang per 1 januari 2023 uit te breiden naar maximaal 148 ‘vreemdelingen’. Met vreemdelingen worden zowel asielzoekers bedoeld, als bewoners die een verblijfsvergunning hebben maar nog geen reguliere huisvesting in een gemeente hebben. Gemeenten leveren noodopvang om de acute situatie in aanmeldcentrum Ter Apel te verlichten en dragen bij aan de opgave om 450 opvangplekken per veiligheidsregio te realiseren. Het college heeft op 22 november besloten op het aanbod van Gooiland in te gaan. Daartoe is een bestuursovereenkomst gesloten tussen de gemeente en het COA voor 1 jaar. Met de mogelijkheid om jaarlijks te verlengen met een jaar bij wederzijds instemmen, tot maximaal 4 jaar. De opvanglocatie gaat volledig onder de verantwoordelijkheid van het COA vallen, waaronder alle financiële lasten. De gemeente heeft regulier overleg met het COA over de voortgang en eventuele knelpunten. Gooiland Hotel vangt sinds april 2022 tussen de 50 en 74 vreemdelingen op, zonder incidenten buiten de locatie en met positieve ervaringen bij het management van het hotel. Het Centraal Orgaan Asielopvang (COA) heeft na onderzoek geconcludeerd dat Gooiland Hotel geschikt is voor de uitbreiding van de tijdelijke noodopvang.

Direct na het besluit van het college zijn omwonenden geïnformeerd, gevolgd door het versturen van deze raadsinformatiebrief. Tenslotte is ook de pers op de hoogte gesteld.

Aanleiding Vanaf begin 2022 is de situatie in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel onhoudbaar. Er zijn onvoldoende plekken om mensen op te vangen. Daarom waren en zijn er per direct maatregelen nodig om de situatie voor vreemdelingen, medewerkers en de inwoners van Ter Apel te verbeteren. Per 26 augustus 2022 hebben de Veiligheidsregio's afgesproken zich in te spannen voor 450 opvangplekken per regio. Naast de Veiligheidsregio committeerde de Vereniging Nederlandse Gemeenten zich ook aan deze inspanning. In de regio Gooi en Vechtstreek vangt momenteel de gemeente Huizen 182 vreemdelingen op en in Hilversum vindt noodopvang in Gooiland Hotel plaats, met ruimte voor 74 vreemdelingen. Dat komt op een totaal van 256 opvangplaatsen.

Deze doelgroep vreemdelingen en de aantallen staan los van de afspraken die er zijn om oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne op te vangen. In oktober 2022 heeft Gooiland Hotel de gemeente aangeboden om maximaal 148 vreemdelingen te gaan opvangen. Het college is met de directeur van Gooiland in gesprek gegaan en het COA heeft op de locatie een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor de gewenste uitbreiding. Nadat beide positief werden bevonden is het college een bestuursovereenkomst met het COA aangegaan. Het COA opent pas een opvanglocatie nadat de gemeente daarmee heeft ingestemd. In de bestuursovereenkomst staan afspraken tussen de gemeente en het COA over de vestiging en ingebruikname van een opvanglocatie. Onderling sluiten het COA en Gooiland Hotel een private overeenkomst.

Argumenten We nemen u mee in onze argumenten om met de uitbreiding in te stemmen. 1. Aanbod komt vanuit de ondernemer zelf Het aanbod van Gooiland Hotel komt vanuit de organisatie zelf. Zij geven aan positief te staan tegenover het continueren en uitbreiden van vreemdelingen, vanuit de goede ervaringen in de zes maanden hiervoor. Gooiland geeft ook aan dat de schouwburg gewoon open blijft en de zaalverhuur doorgaat. Alleen het (volledige) hotelgedeelte is beschikbaar voor de opvang. Het COA heeft na onderzoek geconcludeerd dat de locatie geschikt is voor de uitbreiding van tijdelijke noodopvang naar het maximum van 148 vreemdelingen. Het onderzoek richtte zich op de vierkante meters die beschikbaar zijn, waarbij een minimale garantie op privacy moet kunnen worden gegarandeerd. 2. Een noodopvanglocatie zonder incidenten buiten de locatie Het opvangen van vreemdelingen gebeurt al vanaf april 2022 in Gooiland Hotel en verloopt zonder grote problemen in het hotel, met enkel wat kleine incidenten. Buiten de locatie hebben er in het afgelopen jaar geen incidenten plaatsgevonden. 3. We stellen voorwaarden voor minimale kans op incidenten in de komende periode Vanwege een viertal voorwaarden is de kans op incidenten in de komende periode minimaal: A. Alleen vreemdelingen boven de 18 jaar De vreemdelingen die we tijdelijk gaan opvangen zijn allen boven de 18 jaar.

COA heeft de locatie niet geschikt geacht voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s) en gezinnen. Dat heeft twee redenen: • De ramen op de locatie kunnen eenvoudig geopend worden, waardoor gevaarlijke situaties voor kinderen kunnen ontstaan. • De onderwijssector is overvol in de regio, wat het plaatsen van kinderen op scholen onmogelijk maakt. B. Alleen geregistreerde vreemdelingen De vreemdelingen die we gaan plaatsen in Gooiland zijn geregistreerd bij een aanmeldcentrum, zoals Ter Apel. Dat heeft twee voordelen: • De verantwoordelijkheid voor de opvang (begeleiding, financiën, eerstelijnszorg, dagbesteding, veiligheid) ligt bij het COA. Dat scheelt veel gemeentelijke capaciteit omdat ongeregistreerde vreemdelingen, die nog niet bij het aanmeldcentrum zijn aangemeld, onder de verantwoordelijkheid van de gemeente vallen. • Ongeregistreerde vreemdelingen hebben in gemeenten vaker tot overlast geleid.

2

C. Geen veiligelanders Vreemdelingen uit veilige landen komen ook naar Nederland. Om asielaanvragen sneller af te handelen, heeft het kabinet een lijst met veilige landen gemaakt. Vreemdelingen uit deze landen komen bijna nooit in aanmerking voor asiel. Er zijn ervaringen in Nederland dat veiligelanders voor overlast zorgen. Deze doelgroep wordt voor Gooiland Hotel uitgesloten. In de overeenkomst is dat geborgd doordat is opgenomen dat alleen geregistreerde vreemdelingen worden opgenomen. Veiligelanders hebben die registratie niet. D. Minder druk op de buitenruimte door bedrijfspandige verbeteringen Gooiland Hotel stelt zowel het voormalige discotheekgedeelte als het grote dakterras ter beschikking voor het gebruik door vreemdelingen. Daardoor zijn er meer mogelijkheden voor vreemdelingen om op de locatie zelf naar een gemeenschappelijke plek te gaan, bijvoorbeeld om te roken/ontspannen op het dakterras. De verwachting is dat er door deze verbeteringen niet meer druk op de buitenruimte rondom Gooiland ontstaat. Er vindt regulier overleg tussen de gemeente en COA plaats over de voortgang en eventuele knelpunten. Bij incidenten die gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde worden politie en zo nodig de burgemeester geïnformeerd. 4.

Deze tijdelijke opvang past binnen de inspanningsverplichting van 450 opvangplekken per regio Per 26 augustus 2022 hebben de Veiligheidsregio's afgesproken zich in te spannen voor 450 opvangplekken per regio. Op deze manier dragen Veiligheidsregio’s bij aan de grote opgave als het gaat om het opvangen van vreemdelingen en het verlichten van de situatie bij aanmeldcentra, in het bijzonder Ter Apel. In de regio Gooi en Vechtstreek vangt momenteel de gemeente Huizen 182 vreemdelingen op en in Hilversum vindt noodopvang in Gooiland Hotel plaats, met ruimte voor 74 vreemdelingen. Dat komt op een totaal van 256 opvangplaatsen. Met de maximaal 148 opvangplaatsen in Gooiland Hotel zou het totaal in de regio Gooi en Vechtstreek op 330 uitkomen, waarmee we dichterbij de inspanningsverplichting komen. 5. Past binnen het proces met de raad Wij hebben de raad tijdens de commissiebehandeling Economie en Bestuur op 5 oktober aangeboden een BVS te organiseren over de taakstelling voor de reguliere asielopvang. Aanleiding voor die BVS zal de nieuwe wetgeving vanuit het Rijk zijn, de Spreidingswet, welke op 8 november 2022 is aangekondigd. Deze wetgeving beoogt voldoende opvangplekken te realiseren met een evenwichtige verdeling over alle gemeenten.

Wij hebben toegezegd dat we tot het gesprek met de raad in januari geen onomkeerbare besluiten nemen, met uitzondering voor crisis noodopvang (toezegging 22/51). De continuering en uitbreiding van de noodopvang in Gooiland valt onder deze uitzondering: we continueren een bestaande noodopvanglocatie en breiden deze uit vanwege de inspanningsverplichting die we binnen onze veiligheidsregio hebben.

Kanttekeningen 1.Zorgen vanuit de samenleving omtrent veiligheid, voorzieningen en zorg. Als college spannen we ons in om eventuele zorgen zoveel mogelijk weg te nemen. In het geval van Gooiland Hotel doen we dat door helder te communiceren naar omwonenden en door goede afspraken met het COA te maken. Het feit dat er geen incidenten buiten de locatie zijn geweest en door de voorwaarden zoals geformuleerd onder argument 3 vast te leggen, verwachten we in de komende periode opnieuw met een minimaal aantal incidenten te maken te krijgen. 3

Indien gewenst of wanneer hier aanleiding toe is, starten we met bewoners een buurtbeheergroep.

Vervolgtraject Na het besluit van het college zijn omwonenden geïnformeerd en hebben we daaropvolgend u deze brief gestuurd. Tenslotte is de pers geïnformeerd. Het COA heeft na het besluit enige tijd nodig in de voorbereiding op de uitbreiding naar maximaal 148 vreemdelingen. Zodra dit gereed is zullen de nieuwe vreemdelingen kunnen worden geplaatst. Naar verwachting is dit rond 1 januari 2023. Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage(n): 1. Deze raadsinformatiebrief is digitaal beschikbaar op internet onder “Vergaderstukken”, B en W-vergadering van 29 november 2022.

4