Raadsinformatiebrief 2022-60 inzake Doorontwikkeling Stadspanel Data

Raadsinformatiebrief Van

Burgemeester en Wethouder/Burgemeester

Zaak nr.

1122035

Aan

Gemeenteraad

RIB nr.

2022 - 60

Portefeuillehouder

K. van Hunnik

Datum

25 oktober 2022

Informatie bij

René Pauw

Tel. nr.

(035) 629 2675

Onderwerp Samenwerking met Stadspanel data wordt uitgebreid met digitale ethiek.

Kernboodschap Het college en het Stadspanel data hebben hun samenwerking geëvalueerd en besloten de komende drie jaar het gesprek te blijven voeren over digitale innovatie. Uitgangspunt hiervoor vormen de overeengekomen samenwerkingsafspraken. Het panel zal de gemeente in de toekomst scherp houden op de thema’s digitale privacy en digitale ethiek. Digitale ethiek is een relatief nieuwe discipline, en heeft betrekking op de veranderende relatie tussen overheid en inwoner als gevolg van de steeds groter wordende rol van data en algoritmen. Het richt zich op een goed afgewogen en verantwoorde inzet van nieuwe technologie.

Aanleiding Vanaf 2017 zet de gemeente in op het ontwikkelen en implementeren van slimme digitale toepassingen. Tijdens een aantal informatieavonden hierover bleek dat burgers zich zorgen maakten over met name privacy. In overleg met de Functionaris gegevensbescherming ontstond het idee om een panel op te richten dat met de gemeente het gesprek zou voeren. In oktober 2019 heeft het college besloten het Stadspanel data op te richten. Na ongeveer een jaar was de bezetting volledig en de samenwerking ingeregeld. Het panel bestaat uit tien betrokken Hilversummers die innovaties bezien vanuit het perspectief van de gemeenschap. Voor ruggespraak kunnen zij een beroep doen op externe specialisten van diverse landelijk opererende organisaties, waaronder het Rathenau instituut, de Nationale politie, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), Koninklijke Visio en de TU Delft. Voorbeelden van toepassingen waarbij het panel betrokken is zijn: de inzet van bodycams door handhavers, de ontwikkeling van de druktemeter ter voorkoming van infectie met COVID-19, de proef met snelheidsmetingen in de Snelliuslaan om hardrijden tegen te gaan, een verkenning van de inzet van ANPR-camera’s door de politie om woninginbraken terug te dringen, het platform Open Hilversum en de wijze waarop de gemeente omgaat met cameratoezicht. Ook is de opzet van het programma Datagedreven sturing besproken.

Dit maakt onderdeel uit van programma 4, thema 3: Effectief en efficiënt bestuurde stad en betreft taakveld 4.3. Het panel richt zich op de thema’s digitale privacy en digitale ethiek. Het thema dataveiligheid maakt daarbij onderdeel uit van digitale privacy, het thema inclusiviteit maakt deel uit van digitale ethiek. Het overleg met het panel heeft een plaats naast de interne advisering door de privacy officers en het toezicht van de Functionaris gegevensbescherming.

De samenwerking is tweeledig. Enerzijds worden gesprekken gevoerd tijdens de verkenning, ontwikkeling en implementatie van toepassingen, anderzijds geeft het panel op verzoek van de gemeente specifieke adviezen. Dit is een relatief nieuwe vorm van burgerparticipatie. Sinds de oprichting van het Hilversums panel hebben meerdere gemeenten de stap gezet om burgers bij digitale innovatie te betrekken. Het panel en de gemeente hebben tientallen presentaties en workshops gegeven over de samenwerking. De samenwerking met het Stadspanel data sluit aan bij het doel van het programma Datagedreven sturing. Dit programma is gericht op het inzetten van data als versneller voor het realiseren van de Hilversumse opgaven en het versterken van de informatiepositie van de inwoner en het bestuur. Binnen dit programma wordt waarde gehecht aan samenwerking met de gemeenschap.

Evaluatie De samenwerking is door zowel binnen de gemeente als binnen het Stadspanel data geëvalueerd. Bij de leden van het Stadspanel zijn positieve bevindingen en verbeterpunten opgehaald en besproken. Ook de betrokkenen binnen de gemeentelijke organisatie hebben dit gedaan, en hebben vervolgens de samenwerking een cijfer gegeven. De advisering door het panel krijgt gemiddeld een 7,8. De betekenis van het panel voor de gemeenschap krijgt een 8,5. Twee verbeterpunten die uit de evaluatie naar voren komen zijn een snellere en meer volledige terugkoppeling over de wijze waarop een advies van het Stadspanel data wordt verwerkt en een meer diverse samenstelling van het Stadpanel data. Het zou goed zijn als bijvoorbeeld Hilversummers met een niet-westerse achtergrond en jongeren tot het panel zouden toetreden. Op deze verbeterpunten wordt door de gemeente en het panel ingezet. Uit de evaluatie blijkt ook dat bij het panel en de gemeente de behoefte leeft om het gesprek niet alleen te voeren over specifieke toepassingen maar ook over bredere ontwikkelingen. De inzet op digitale ethiek sluit daarbij aan. In 2021 hebben de gemeente en het Stadspanel data dit thema verkend, waarbij is bijgedragen aan de Handreiking digitale ethiek die ontwikkeld is door de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). De handreiking is in januari 2022 gepubliceerd.

Consequenties De komende drie jaar zal in het gesprek met het Stadspanel data aandacht worden besteed aan de thema’s digitale privacy en digitale ethiek. De kosten voor het Stadspanel data van maximaal € 8.000 worden gedekt uit het programma budget Datagedreven Sturing.

Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage: Samenwerkingsafspraken Stadspanel data, 2022-2025 Deze raadsinformatiebrief is digitaal beschikbaar op internet onder “Vergaderstukken”, B en W-vergadering van 11 oktober 2022.

Samenwerkingsafspraken Gemeente Hilversum-Stadspanel data 2022 - 2025

Inleiding In de afgelopen drie jaar heeft het Stadspanel Data de gemeente geadviseerd over slimme digitale toepassingen. De samenwerking is door de gemeente en het panel geëvalueerd en wordt voortgezet op basis van de hieronder genoemde samenwerkingsafspraken. 1. Partijen a. Gemeente Hilversum b. Stadspanel data, bestaande uit een groep Hilversumse burgers dat op vrijwillige basis opereert. De namen van de panelleden staan op de website www.stadspaneldata.nl 2. Begripsbepaling a. Relevante digitale ontwikkelingen Gemeentelijke ontwikkelingen op het gebied van de omgang met data die de burger (kunnen) raken op de thema’s digitale privacy waaronder ook dataveiligheid valt, en digitale ethiek, waaronder ook inclusiviteit valt. b. Digitale ethiek Digitale ethiek draait om het meewegen van ethische principes/publieke waarden die de gemeente en haar samenwerkingspartners hanteren bij het ontwikkelen en implementeren van digitale technologie, zodat dit op een verantwoorde manier plaatsvindt. Daarbij hoort een afweging tussen individuele belangen van bewoners, collectieve belangen van Hilversumse bewoners, organisaties en bedrijven en het gemeentelijk politiek-bestuurlijke kader. 3. Toepassingsgebied a. Beleid op het gebied van datagebruik dat impact kan hebben op inwoners van Hilversum.

Dit kunnen verschillende zaken zijn, zoals sensoren in de openbare ruimte ten behoeve van de leefbaarheid, datagebruik om de dienstverlening aan de burger te verbeteren, maar ook het gebruik van (open) data uit externe bronnen en het gebruik van data om fraude op te sporen. b. Governance gerelateerd aan beslissingen die genomen worden op basis van dataverwerking/ data gedreven sturing. 4. Doel van de samenwerking Doel van de samenwerking tussen de gemeente en het Stadspanel data is het meewegen van het perspectief van de Hilversummers waar het gaat om relevante digitale ontwikkelingen. Dit meewegen is aanvullend op het advies van het interne Privacy en Informatieveiligheid Team (PIT) en de externe Functionaris Gegevensbescherming. 5. Gesprekken en advisering Het contact tussen de gemeente en het Stadspanel data kan op de volgende manieren worden gestart: a. Een adviesverzoek van de gemeente wordt door het Stadpanel Data in overweging genomen. Het Stadspanel data gaat met de gemeente in gesprek en stelt daarna al dan niet een advies op. De gemeente reageert vervolgens op dit advies, waarbij zij

aangeeft of dit advies wordt opgevolgd, en zo ja in hoeverre, op welke wijze, en op welke termijn. b. Het Stadspanel data en de gemeente gaan in gesprek over een relevante digitale ontwikkeling. Het resultaat is een gespreksnotitie die wordt onderschreven door zowel de gemeente als het Stadspanel data. 6. Randvoorwaarden a. Voor het goed functioneren van de samenwerking is het noodzakelijk dat het Stadspanel data (a) tijdig op de hoogte wordt gebracht van nieuwe relevante digitale ontwikkelingen, en (b) op de hoogte gehouden wordt van lopende relevante digitale ontwikkelingen. De gemeente heeft daartoe een inspanningsverplichting. b. Het Stadspanel data valt onder de verantwoordelijkheid van de programmamanager Datagedreven sturing van de gemeente Hilversum. c. Het Stadspanel data hanteert een eigen vergadercyclus. Op verzoek van het Stadpanel Data faciliteert de gemeente dit overleg. d. Eens per kwartaal sluit een vertegenwoordiging van de gemeente bij een deel van het overleg aan. Van deze vertegenwoordiging maakt een lid van het Privacy en Informatieveiligheid Team (PIT) deel uit. e. De gemeente vergoedt het systeem dat de leden van het Stadspanel data in staat stelt bestanden te delen en te archiveren. De maximale vergoeding bedraagt jaarlijks € 1.600 incl. BTW voor het gehele Stadspanel data. f. De gemeente vergoedt de kosten van de website, hosting en onderhoud. g.

De gemeente vergoedt de door het Stadspanel data gemaakte kosten zoals reiskosten en onderzoekskosten tot een maximum van € 2.500 per jaar incl. BTW. Dit maximum geldt voor het gehele Stadspanel (alle leden). Voorafgaand aan de uitgaven wordt de gemeente hierover geïnformeerd. Van de kosten overlegt het Stadspanel data geldige betalingsbewijzen, facturen of offertes. Ook de kosten van door het Stadspanel data ingehuurde expertise worden, na goedkeuring van het aangevraagde, door de gemeente vergoed. Hiervoor geldt een maximum van € 3.000 per jaar, incl. BTW. 7. Geheimhouding a. Gesprekken tussen de gemeente en het Stadspanel data zijn besloten en vertrouwelijk. b. Gespreksverslagen zijn openbaar, tenzij de gemeente en het Stadspanel data hierover andere afspraken maken en deze afspraken in strijd zijn met wet- en regelgeving (zoals Woo). c. Voor wat betreft de vertrouwelijke en geheime gesprekken of delen van gesprekken geldt de door de leden van het Stadspanel data ondertekende geheimhoudingsverklaring. 8. Looptijd a. Deze samenwerkingsafspraken gelden voor de periode van 2022-2025 en worden jaarlijks geëvalueerd. b. Aanpassingen kunnen tussentijds worden doorgevoerd met gezamenlijke goedkeuring van zowel de gemeente als het Stadspanel data. c. De samenwerking kan tussentijds door ieder van de partijen worden opgezegd.

12 oktober 2022 Namens de gemeente Hilversum

Namens het Stadspanel data

Karin van Hunnik Wethouder Personeel en organisatie en Dienstverlening

Peter Kok, Voorzitter