Raadsinformatiebrief 2022-26 inzake Eenmalige energietoeslag 2022

Raadsinformatiebrief Van

Burgemeester en Wethouder/Burgemeester

Zaak nr.

1114564

Aan

Gemeenteraad

RIB nr.

2022-26

Portefeuillehouder

A.J. Wolthers

Datum

19 april 2022

Informatie bij

Sanne Noordijk

Tel. nr.

(035) 629 2699

Onderwerp Eenmalige energietoeslag 2022 Kernboodschap De energieprijzen zijn flink gestegen en lopen nog verder op. Het Centraal Planbureau constateert dat voor huishoudens met een laag inkomen en een variabel of aflopend energiecontract de energiekosten als aandeel van het besteedbaar inkomen harder stijgen dan voor huishoudens met een hoger inkomen. Het aantal huishoudens dat in energiearmoede leeft neemt toe. Het kabinet heeft € 680 miljoen vrij gemaakt om deze huishoudens een eenmalige compensatie te verstrekken van € 800,00 voor het jaar 2022. De oorspronkelijke regeling betrof een eenmalige compensatie van € 200,00 per huishouden. Met de kamerbrief van 10 december 2021 heeft het kabinet de gemeenten hierover geïnformeerd. De compensatie is verhoogd vanwege de ontwikkeling van de energieprijzen tussen december 2021 en maart 2022. Om de energietoeslag snel te kunnen verstrekken en de uitvoeringskosten te beperken heeft het kabinet bepaald dat gebruikt wordt gemaakt van categoriale bijzondere bijstand. De gemeente kan aan inwoners die aan de voorwaarden voldoen een energietoeslag toe kennen, zonder te controleren of de energiekosten van die inwoners daadwerkelijk sterk gestegen zijn en of die inwoners over voldoende vermogen beschikken om de energierekening te kunnen betalen.

Om zoveel als mogelijk aan te sluiten bij het lokale minimabeleid hebben gemeenten beleidsvrijheid bij invulling van de regeling. Desondanks roept Minister Schouten op tot een zoveel mogelijk uniforme uitvoering van de regeling gezien de landelijke problematiek van de gestegen energietarieven. Uitvoering van de regeling Het rijk heeft voor de eenmalige energietoeslag een landelijke richtlijn opgesteld voor een uniforme uitwerking van de regeling. Gemeenten mogen zelf bepalen hoe de regeling lokaal wordt ingevuld. Om die reden moeten beleidsregels eenmalige energietoeslag worden opgesteld. Dit is een bevoegdheid van het college. Inwoners met een inkomen tot 120% van het wettelijk sociaal minimum kunnen een beroep doen op de tegemoetkoming ter hoogte van € 800. We ontvangen steeds meer signalen dat inwoners moeite hebben met het betalen van de energierekening. Om die reden starten we alvast met de uitbetaling van de tegemoetkoming. Hiermee lopen we vooruit op de formele besluitvorming van uw raad om de middelen die we hiervoor van het Rijk ontvangen, ook daadwerkelijk in te zetten voor de energietoeslag.

Consequenties Het budget dat het kabinet heeft vrijgemaakt wordt over alle gemeenten verdeeld aan de hand van de verdeelsleutel minimabeleid. Hoe hoog de bedragen per gemeente zijn, zal met de meicirculaire bekend worden gemaakt. Wij weten daarom nog niet het exacte bedrag dat voor de uitvoering van deze regeling wordt ontvangen. Op basis van eerdere minima-uitkeringen van het Rijk schatten wij in dat het in Hilversum zal gaan om een bedrag van ongeveer €3,9 miljoen. Uit dit budget moeten de kosten voor de regeling zelf, maar ook de uitvoeringskosten betaald worden. In Hilversum wonen 5500 huishouden met een inkomen tot 120% van het wettelijk sociaal minimum. Bij een bereik van 100% van deze doelgroep bedragen de kosten €4,4 miljoen euro exclusief de kosten van uitvoering. Het bereik van het Hilversumse minimabeleid is ongeveer 50% van de doelgroep. De verwachting is wel dat gezien de problematiek en de berichten in de media het bereik voor deze regeling hoger zal zijn. Bij een bereik van maximaal 80% van de doelgroep spelen we quitte. We verwachten derhalve uit te komen met het budget. Het risico blijft echter dat het budget wordt overschreden. Minister Schouten heeft in het debat van 30 maart de garantie gegeven dat gemeenten volledig worden gecompenseerd voor de kosten van de regeling.

Bij de najaarsnota 2022 zal de raad worden voorgesteld het door het rijk beschikbaar gestelde budget te claimen voor de eenmalige energietoeslag en toe te voegen aan Programma 3 ‘’werken ‘’taakveld 6.3. Inkomensregelingen en de begroting 2022 zodanig aan te passen. Indien nodig informeren wij u over eventuele voor – of nadelen op het budget. Vervolgtraject Omdat de eenmalige energietoeslag is gebaseerd op de wetgeving van de bijzondere bijstand, beleggen wij de uitvoering bij het Sociaal Plein Op de website van de gemeente Hilversum zullen de details van de regeling gepubliceerd worden samen met het aanvraagformulier. Vanaf begin mei wordt begonnen met de uitbetaling van de tegemoetkoming aan inwoners met een uitkering op grond van de participatiewet, IOAW en IOAW en met een schuldenregeling. De overige inwoners die aan de voorwaarden voldoen kunnen naar verwachting vanaf half mei 2022 een aanvraag indienen via een formulier die op de website van de gemeente Hilversum wordt gepubliceerd.

Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage(n): 1. Beleidsregels eenmalige energietoeslag 2022 Gemeente Hilversum Deze raadsinformatiebrief is digitaal beschikbaar op internet onder “Vergaderstukken”, B en W-vergadering van 12 april 2022.

Beleidsregels Eenmalige energietoeslag 2022

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Hilversum gelet op: - titel 4.3 van de Algemene wet bestuursrecht; - artikel 35 van de Participatiewet;

overwegende dat: - het college het wenselijk vindt om aan te geven in welke situaties en onder welke voorwaarden huishoudens in aanmerking kunnen komen voor een eenmalige energietoeslag 2022; - het daarom wenselijk is voor dit doel aanvullende beleidsregels vast te stellen op de Beleidsregels gemeentelijk minimabeleid Hilversum 2022, besluit vast te stellen de Beleidsregels Eenmalige energietoeslag gemeente Hilversum 2022. Artikel 1: Begripsbepalingen In deze beleidsregels wordt verstaan onder: a. wet: Participatiewet; b. college: college van burgemeester en wethouders van de gemeente Hilversum c. inkomen: inkomen als bedoeld in artikel 2 lid 3 van deze beleidsregels d. peildatum: bij ambtshalve toekenning is de peildatum 31 maart 2022 en bij aanvragen de eerste dag van de maand waarin de aanvraag wordt ingediend e. referteperiode: de maand voorafgaande aan de peildatum. In geval van wisselende inkomsten is de referteperiode 3 maanden voorafgaande aan de peildatum. f. huishouden: alleenstaande of gezin met een eigen contract met een energieleverancier, dan wel met een commerciële all-in huurovereenkomst voor zelfstandige woonruimte, zoals bedoeld in artikel 11 lid 1 sub a van de Wet op de huurtoeslag. g. aanvrager: degene op wiens naam het energiecontract/huurcontract staat en die in aanmerking wil komen voor de energietoeslag h.

inkomen: onder inkomen wordt in ieder geval verstaan: I. inkomen uit arbeid in loondienst II. inkomen uit een uitkering (o.a. bijstand, WW, WIA, AOW, Tozo) III. pensioenuitkering of daarmee gelijk te stellen uitkering IV. inkomen uit onderneming V. inkomen uit verhuur VI. inkomen uit partner- en/of kinderalimentatie i. WNSP: Wet Schuldsanering Natuurlijke personen j. MNSP: Minnelijke Schuldsanering Natuurlijke personen Artikel 2: Doelgroep eenmalige energietoeslag 2022 1. De eenmalige energietoeslag 2022 van € 800,00 is bedoeld voor een huishouden, zoals bedoeld in artikel 1 sub f, met een laag inkomen en wordt ambtshalve of op aanvraag als bijzondere bijstand verleend. 2. Voor de toepassing van deze regeling wordt het vermogen niet in aanmerking genomen. 3. Een huishouden (alleenstaande of gezin) heeft een laag inkomen als het in aanmerking te nemen (gemiddelde) inkomen in de referteperiode niet hoger is dan 120 % van de toepasselijke bijstandsnorm. Daarbij geldt het volgende: a. Bij het vaststellen van het inkomen wordt uitgegaan van het netto inkomen inclusief vakantiegeld. Indien alleen het netto inkomen exclusief vakantiegeld bekend is, wordt dit verhoogd met 5%;

b. In geval van beslaglegging op het inkomen wordt uitgegaan van het inkomen na beslaglegging; c. In geval van een schuldsaneringsregeling (op grond van de WSNP of MSNP) wordt het huishouden geacht niet over draagkracht te beschikken. 4. Tot een huishouden wordt niet gerekend de persoon die op de peildatum: a. in een inrichting verblijft als bedoeld in artikel 1 aanhef en onderdeel f van de wet; b. jonger is dan 21 jaar; c. jonger is dan 27 jaar en aanspraak maakt op studiefinanciering op grond van de Wet studiefinanciering 2000; of d. is ingeschreven in de basisregistratie personen als ingezetene van de gemeente Hilversum met enkel een briefadres; 5. De energietoeslag wordt eenmalig uitgekeerd. Indien het huishouden in het jaar 2022 al bijzondere bijstand voor energiekosten heeft gekregen van een andere gemeente, wordt evenmin energietoeslag verstrekt. Artikel 3: Ambtshalve toekenning 1. Huishoudens die voldoen aan de doelgroepomschrijving van artikel 2, en: a. algemene bijstand ontvangen op grond van de wet; of b. een uitkering ontvangen op grond van de IOAW, IOAZ of Bbz 2004; ontvangen de eenmalige energietoeslag 2022 ambtshalve uiterlijk op 15 mei 2022. 2. De ambtshalve toekenning heeft geen betrekking op huishoudens die algemene bijstand ontvangen van de Sociale Verzekeringsbank op grond van artikel 47a van de wet. Artikel 4: Aanvraag 1.

Huishoudens die niet in aanmerking komen voor een ambtshalve toekenning van de energietoeslag 2022 kunnen vanaf 15 mei 2022 een aanvraag indienen met gebruikmaking van het aanvraagformulier. 2. De aanvraag voor de tegemoetkoming dienen op één van de volgende wijze ingediend te worden a. digitaal via het webformulier dat staat gepubliceerd op de website van de gemeente Hilversum; b. schriftelijk via het aangewezen aanvraagformulier. 3. De identiteit van de aanvrager moet worden vastgesteld. 4. Een aanvraag voor de eenmalige energietoeslag kan worden ingediend tot en met 30 november 2022. 5. De aanvraag worden onderbouwd met bewijstukken. In ieder geval worden de volgende stukken bij de aanvraag gevoegd: A. Inkomen uit arbeid - laatste loon of uitkeringsspecificatie(s) met de cumulatieve inkomensgegevens; - afschrift huurovereenkomst (in geval van inkomsten uit verhuur - meest recente alimentatiebeschikking. B. Inkomen uit onderneming - (kopie) uittreksel inschrijving onderneming bij de Kamer van Koophandel; - overzicht resultaten (omzet minus kosten, exclusief BTW) in de referteperiode (in geval van onderneming of inkomsten uit verhuur);

- facturen in de referteperiode; - afschriften van langlopende contacten, zoals leasecontracten: - afschriften zakelijke rekeningen over de maand april 2022 ; - afschrift huurovereenkomst (in geval van inkomsten uit verhuur); - meest recente alimentatiebeschikking. B. Energiecontract / huurovereenkomst met een all-in huurprijs ( inclusief kosten voor energie) - laatste op naam gestelde (voorschot) energienota. - meest recente huurovereenkomst C. Overig Voor zover aan de orde stuurt de aanvrager de volgende stukken mee: - gegevens met betrekking tot loonbeslag; - gegevens met betrekking tot schuldsanering; - afschrift beschikking inzake kwijtschelding gemeentelijke belastingen. 6. Ter verificatie van de juistheid en/of volledigheid van de verstrekte informatie kan de aanvrager worden verzocht aanvullende stukken te overleggen, zoals de jaarstukken/belastingaangiftes en aanslagen met betrekking tot een onderneming. Artikel 5: Hardheidsclausule 1. Als de aanvrager niet in aanmerking komt voor een eenmalige energietoeslag kan het college, gelet op alle omstandigheden, in het individuele geval beoordelen of de aanvrager in afwijking van de beleidsregels alsnog in aanmerking komt voor een eenmalige energietoeslag, indien dringende redenen hiertoe noodzaken. Artikel 6. Inlichtingenplicht en terugvordering 1.

Op de aanvraag van de eenmalige energietoeslag 2022 is de inlichtingenplicht, zoals bedoeld in artikel 17, eerste lid, van de wet, van toepassing. 2. Het college trekt de eenmalige energietoeslag 2022 in en vordert terug voor zover de toeslag ten onrechte of tot een te hoog bedrag is ontvangen door onjuiste of onvolledige inlichtingen. Artikel 7. Inwerkingtreding en duur beleidsregels 1. Deze beleidsregels treden in werking met ingang van 1 mei 2022. 2. Deze beleidsregels vervallen op 1 januari 2023 Artikel 8. Citeertitel Deze beleidsregels worden aangehaald als: ‘Beleidsregels Eenmalige energietoeslag gemeente Hilversum 2022’. Aldus vastgesteld op 12 april 2022 Het college van burgemeester en wethouders, de gemeentesecretaris,

de burgemeester

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Toelichting De beleidsregel eenmalige energietoeslag 2022 staat niet op zich zelf, maar is gebaseerd op artikel 35 van de Participatiewet. Dit betekent dat wie niet aan de voorwaarden van de wet voldoet, bijvoorbeeld omdat die persoon op de peildatum geen rechthebbende is of omdat een uitsluitingsgrond geldt, geen aanspraak kan maken op de energietoeslag. Soms kan dat een hardheid inhouden. Daar voorziet artikel 5 in. Artikel 1 bevat enkele definities. Met de gekozen referteperiode wordt bewust aangesloten bij de actuele inkomenssituatie. De energietoeslag is bedoeld voor die huishoudens die het meest worden getroffen door de stijging van de energielasten. Daarom moet er ook sprake zijn van een eigen energiecontract van het huishouden, dan wel van een commerciële huurovereenkomst, inclusief energielasten, voor zelfstandige woonruimte. In artikel 2 wordt de doelgroep nader omschreven. Wat betreft de normering wordt de landelijke richtlijn gevolgd. Daaruit vloeit ook voort dat geen rekening wordt gehouden met vermogen. Op grond van artikel 3 is ambtshalve toekenning (= zonder aanvraag) mogelijk als vaststaat dat de persoon op de peildatum recht heeft op de energietoeslag. Dit kan worden aangenomen bij huishoudens die algemene bijstand ontvangen of een uitkering IOAW, IOAZ of Bbz 2004.

In lid 2 is expliciet opgenomen dat huishoudens met een uitkering algemene bijstand via de SVB, de zogeheten ‘aanvullende inkomensvoorziening ouderen’ (AIO), niet in aanmerking komen voor ambtshalve toekenning van de energietoeslag. Dit heeft te maken met het feit dat de gemeente niet de beschikking heeft over alle benodigde gegevens. Huishoudens met een AIO uitkering kunnen natuurlijk wel een aanvraag energietoeslag indienen. Als aan de overige voorwaarden wordt voldaan, komt een huishouden met een AIO uitkering in aanmerking voor de toeslag. Uit artikel 4 volgt dat aanvragen in beginsel digitaal worden ingediend. De mogelijkheid blijft echter bestaan om een schriftelijke aanvraag te doen.. Het is de bedoeling dat de aanvraag zo eenvoudig mogelijk is, zodat de aanvrager er weinig hinder van ondervindt en de uitvoeringskosten beperkt blijven. Om de aanvragen inhoudelijk te kunnen beoordelen, is het echter wel noodzakelijk dat de aanvrager stukken indient. In bepaalde situaties zijn dan toch nog aanvullende gegevens vereist. Daarop ziet lid 5. Vanwege de vervaldatum van de regeling (1 januari 2023) kunnen aanvragen worden ingediend tot en met 30 november 2022. Zo is het ook mogelijk om aanvragen voor het einde van het kalenderjaar af te handelen.

Er zijn situaties denkbaar waarbij de aanvrager op de peildatum strikt genomen weliswaar niet voldoet aan de voorwaarden voor de energietoeslag, maar een afwijzing van de aanvraag op grond van de vastgestelde feiten en omstandigheden niet te rechtvaardigen is. De hardheidsclausule van artikel 16 van de Participatiewet biedt te weinig ruimte om hierin een eigen afweging te maken. Daarom is in artikel 5 van deze beleidsregels een aparte hardheidsclausule opgenomen. Het enkele feit dat een huishouden net boven de inkomensgrens van 120% van de toepasselijke bijstandsnorm zit, is op zichzelf genomen overigens nog geen reden om toepassing te geven aan de hardheidsclausule.