Raadsinformatiebrief 2022-12 inzake Jaarplan Energietransitie 2022

Die sociale transitie in betrekkelijk korte tijd vergt veel inspanningen. Daarnaast is er nog een groot probleem: het aantal mensen dat al het werk kan uitvoeren. Aannemers en installateurs, mensen die het elektriciteitsnetwerk aanpassen, het huis isoleren, warmtepompen plaatsen. Daarvan zullen er de komende jaren veel opgeleid moeten worden, om de noodzakelijke planning te kunnen halen.

22

Regiefunctie De gemeente houdt een belangrijke regiefunctie in de energietransitie. Dat komt door de genoemde problemen: die moeten vooral lokaal en regionaal aangepakt worden. Voor het huidige beleid op energietransitie betekent dit nóg meer aandacht voor communicatie, advies en begeleiding van zowel bewoners als bedrijven en daarnaast (veel) meer aandacht voor opleiding en scholing van professionals. De huidige opzet met energiecoaches en -conciërges, begeleiding van bedrijven samen met het Energie Diensten bedrijf en het Duurzaam Bouwloket, biedt daarvoor een goede basis voor opschaling. Formatie intern De huidige omvang van Team Energietransitie binnen de gemeente is in zowel fte als budget ruimschoots onvoldoende om bovenstaande ontwikkelingen te kunnen uitvoeren. Bij de kabinetsformatie zal besloten worden over een extra impuls aan gemeenten om het Klimaatakkoord uit te kunnen voeren op basis van een rapport van de Raad voor het Openbaar Bestuur. Voor Hilversum zou dat om circa 20 fte extra gaan. Daarnaast zullen ook bestaande fte’s in andere teams in toenemende mate onderdelen van de duurzaamheidstransitie moeten integreren in hun werk. Naast het aantrekken van nieuw personeel zal Team Energietransitie dus ook intern meer medestanders moeten vinden. Deze opschaling in fte zal ook budgettaire consequenties moeten krijgen.

Beide zijn prominent aandachtspunt bij een nieuw collegeprogramma in het voorjaar van 2022, te meer daar de huidige financiering van Team Energietransitie in 2022 afloopt. Financiering extern De energiecoöperaties en ook het duurzaamheidsplatform Hilversum100 zijn belangrijke burgerinitiatieven die de gemeente helpen haar doelen te realiseren. Door het organiseren van allerlei duurzaamheidsevenementen, voorlichtingsbijeenkomsten, trainingen, etc. Ook door de opleiding en coördinatie van de inzet van energiecoaches en -conciërges, waarmee de energiecoöperaties een belangrijke rol spelen in de uitvoering van de warmtetransitie. Goede afstemming in die keten met het Energie Diensten Bedrijf en het Duurzaam Bouwloket is daarbij essentieel. Daarnaast vervullen de energiecoöperaties een belangrijke rol bij de doelstelling dat de nieuwe, duurzame energie voor minimaal de helft in lokale handen moet komen. Dat alles vergt een professionele aanpak en uitvoering. Veel van het werk kan met vrijwilligers worden gedaan en dat zal zo blijven. Maar een deel van de organisatie en kennis moet op professionele wijze (en dus betaald) plaatsvinden, bij voorkeur in één sterke koepelcoöperatie, die service kan verlenen aan de andere, vrijwillige coöperaties. De gemeente is zich bewust van het feit dat ze nogal wat vraagt van deze organisaties en dat daar ook iets tegenover mag staan.

Hoewel het streven is dat deze organisaties steeds meer op eigen benen kunnen staan en daarnaast werkzaamheden in opdracht uitvoeren, is dat vooralsnog niet mogelijk. Dat heeft mede te maken met de politieke besluiten om geen windmolens en grote zonneparken toe te staan binnen Hilversum, een belangrijke inkomstenbron voor energiecoöperaties elders in het land. Het professionele advies en aanbieden van product-marktcombinaties heeft de gemeente georganiseerd in het regionale Energie Diensten Bedrijf, waarmee ook die markt voor de energiecoöperaties weg valt. Daardoor blijven er weinig mogelijkheden over om professionals te betalen. Daarom zal de gemeente dat in enige mate nog wel een flink aantal jaren moeten blijven subsidiëren. Het voornemen bestaat om daar langjarige afspraken over te maken, zodat zowel de H100 als de energiecoöperatie kan rekenen op continuïteit. 23

In apart bestand bijgevoegd.

24

December 2021

Regionaal Uitvoeringsprogramma RES

Maart 2022 Jaarrapportage 2021

Februari 2022 Jaarplan 2022 + Monitoringsplan

Juni 2022 Eerste voortgangsrapportage Transitievisie Warmte

December 2022 Jaarplan 2023

25

Dashboard Energietransitie 1. Energie Besparen 1.1 Algemeen 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Aantal woningen Hilversum

40.860

41.122

41.637

41.941

42.323

42.676

42.979

Totaal energieverbruik (TJ)

5681

5616

5649

5568

5534

CO2 uitstoot Hilversum

CO2 uitstoot neemt af door minder verbruik fossiele brandstoffen. Dat is niet alleen minder energieverbruik, maar ook duurzamer energieverbruik. Inkoop groene stroom telt bijvoorbeeld ook mee.

460000 440000 420000 400000 380000 360000 340000 2015

2016

2017

2018

2019

Duurzame energiegebruik 10,%

8,5%

8,% 6,% 4,%

5,1% 2,9%

2,8%

6,6%

6%

5,8%

7,3%

4,1%

3,3%

2,% ,% 2015

2016

2017

Energiegebruik Hilversum % duurzaam

2018

2019

25,% 15,%

13,1%

14,8%

16,2%

20%

17,5%

10,% 5,%

,5%

,6%

2015

2016

Duurzame energie = opgewekt door zon, wind, biomassa, aardwarmte en dus niet met fossiele brandstoffen

Energiegebruik Nederland % duurzaam

Duurzaam elektriciteitsgebruik 20,%

Energie = elektriciteit + aardgas + brandstoffen (benzine, diesel, lpg, olie).

1,1%

2%

3%

2018

2019

,% 2017

Elektriciteitsgebruik Hilversum % duurzaam Elektriciteitsgebruik Nederland % duurzaam

Hilversum scoort slecht op duurzame energie t.o.v. Nederland. De reden is het ontbreken van grootschalige duurzame energiebronnen, als grote zonneparken en windmolens binnen de gemeentegrenzen.

Dashboard Energietransitie 1.2 Energie Opwekken Doelstelling RES: 95 GWh zonne-energie opwekken in Hilversum in 2030. In 2020 gerealiseerd: 8 GWh. Ter vergelijk: huidig elektriciteitsverbruik woningen is 107 GWh, totaal energieverbruik is 1560 GWh (incl.vervoer) Voor 1 GWh zijn circa 3000 zonnepanelen nodig

Programma Energie opwekken Doelstelling

Nog niet in programma

RES 2030

100%

2021

9%

2022

15%

91%

85%

Algemeen beeld zon op dak Hilversum

Percentage woningen met zonnepanelen 9,4%

Een opstelling van 1 megawatt (MW), staat gelijk aan ongeveer 1 GWh aan opgewekte stroom per jaar

7,3% 5,9% 3,7% 2,3%

2016

2017

2018

2019

2020

In de RES is de potentie voor zon op grote daken in Hilversum geschat op ongeveer 85 GWh. Dit staat gelijk aan ongeveer 85 Hectare aan zonnepanelen op grote daken.

Opgesteld vermogen in MW 15 11,3 10

8,5 5,7

4,5

5 0 2019

2020

Opgesteld vermogen kleine installaties (minder dan 15 megawatt) Opgesteld vermogen grote installaties (groter dan 15 MW)

De provincie is bezig met een methode om via luchtscans inzichtelijk te maken hoeveel % van de daken benut zijn (met name grote daken). Als deze tool beschikbaar wordt, kunnen we hier een beter overzicht van geven.

Dashboard Energietransitie 1.3 Energie Besparen Programma & opgave Er zijn ongeveer 28600 woningen in Hilversum met energielabel C of slechter. Het doel tot 2026 kan zijn al deze woningen te bereiken met een laagdrempelig advies Het aantal bereikte woningen en bedrijven met energiebesparende maatregelen Totaal te bereiken woningen (energielabel Totaal aantal % bereikt tot Doel C of slechter) bereikt nu toe 2021***

Catgeorie woningen Bedrijven all-in pakketten** Offertes woningen* maatwerkadviezen**

28618 11275

1500 16

Bereikt 2021*

3240

5,24% 0,14%

Doel 2022 1500

Bereikt 2022

3403

16

* gegevens zijn nog niet compleet, 2021 loopt nog ** Nieuw te meten *** RREW loopt deels in 2021 en deels in 2022, vandaar opgesplitst

Algemeen

Aardgas en elektriciteitsverbruik woningen 120 110

Aardgasverbruik woningen, temperatuur gecorrigeerd (miljoen M3)

100

Elektriciteitsgebruik woningen inclusief zonnestroom achter de meter (miljoen KWH)

90 80

Lineair (Aardgasverbruik woningen, temperatuur gecorrigeerd (miljoen M3))

70 60

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2006

2004

50

Lineair (Elektriciteitsgebruik woningen inclusief zonnestroom achter de meter (miljoen KWH))

Dashboard Energietransitie

Verdeling geregistreerde energielabels Hilversum 2020

21%

12%

15%

11%

9%

8%

2019

18%

13%

16%

12%

9%

8%

2018

17%

12%

16%

11%

9%

8%

2017

13%

12%

17%

12%

10%

9%

2016

12%

14%

18%

12%

10%

9%

2015

11%

17%

10%

8%

A+ of beter

19% B

C

13% D

E

F

G

In 2021 heeft 60% van de Hilversumse woningen een energielabel geregistreerd. In 2015 was dit 27%. Bij de registratie van energielabels wordt geen onderscheid gemaakt in de eigendomsstructuur van een woning: huur en koop zijn niet onderscheiden. Het gaat om het gebouw.

Dashboard Energietransitie 1.4 Van het aardgas af

Aantal woningen op aardgas 2020

93%

3% 4%

2019

94%

3%4%

2018

94%

2%4%

2017

94%

2%4%

0%

10%

20%

30%

Woningen aardgas

40%

50%

60%

Woningen geen aardgas

70%

80%

90%

100%

woningen onbekende warmte

Jaarlijkse opgave om in 2040 van het aardgas af te zijn

45000

100%

40000

90%

35000

80% 70%

30000

60%

25000

50%

20000

40%

15000 10000

5000

0

35 218

30% 8844 7113 20% 46025722 3702 192723952978 10% 272 338 420 522 649 806 100312461550

Aantal woningen niet op aardgas

2040

2039

2038

2037

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

0%

2021

0

Opgave: Aantal woningen dat per jaar van het gas af moet

Programma Doel/prognose gepland behaald % van doel/prognose

2021 0 0 1

2022 35 29

2023 218

2024 272

2025 338

2026 420

Momenteel staat alleen PAW de Meent concreet op de planning: 623 woningen die in 2028 van het aardgas af moeten zijn. Als dit lukt, behalen we 25% van wat zou moeten gebeuren om in 2040 aardgasvrij te zijn. In de tussentijd ontwikkelen we met het energiedienstenbedrijf ook diensten om in andere wijken woningen van het aardgas te halen. Hier zit nog geen concrete planning aan, maar die krijgt het komende jaar vorm.

Dashboard Energietransitie 1.5 Communicatie Programma

% Hilversummes dat bekend is met 20%

Gemeentelijke Duurzaamheidslening

Energieloket (duurzaam bouwloket)

10%

Doel

10% 5%

Energiecoaches van HET en Hilverzon

Bereikt*

20% 25%

* dit zijn fictieve cijfers, nog geen cijfers over 2021 bekend Verbeteren klantreis en vindbaarheid energieloket Traffic 2021

Traffic 2022 Stijging traffic

Energieloket Website aardgasvrij

Waardering communicatie specifieke projecten Doel rapportcijfer

Rapportcijfer Raportcijfer 2021 2022

Proeftuin Aardgasvrije meent

7

Accaciapark nader in te vullen…

7

7

rapportcijfer 2023

Rapportcijfer 2024

Rapportcijfer 2025