Programmabegroting 2022 gemeente Hilversum V3.0 na amendementen

Programmabegroting 2022

Inhoudsopgave 1. Algemene beschouwingen ................................................................................................................... 3 2. Het programmaplan ........................................................................................................................... 11 Programma 1: Wonen en leven ............................................................................................................ 12 Programma 2: Zorg................................................................................................................................ 30 Programma 3: Werken .......................................................................................................................... 42 Programma 4: Bestuur .......................................................................................................................... 52 Programma 5: Financiën en grondexploitaties ..................................................................................... 61 3. De paragrafen..................................................................................................................................... 68 3.1 Lokale heffingen ..........................................................................................................................

69 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................ 83 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................... 95 3.4 Financiering ............................................................................................................................... 108 3.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 120 3.6 Verbonden partijen ................................................................................................................... 131 3.7 Grondbeleid............................................................................................................................... 157 4. Het overzicht van baten en lasten ................................................................................................... 160 4.1.Meerjarig overzicht van baten en lasten ................................................................................... 161 4.2 Toelichting op de wijzigingen.....................................................................................................

162 4.3 Uitgangspunten ......................................................................................................................... 166 4.4 Overzicht van incidentele baten en lasten................................................................................ 169 5. De uiteenzetting van de financiële positie....................................................................................... 173 5.1 Meerjarige balans....................................................................................................................... 174 5.2 EMU saldo .................................................................................................................................. 175 5.3 Investeringen.............................................................................................................................. 176 5.4 Reserves ..................................................................................................................................... 180 5.5 Voorzieningen ............................................................................................................................ 183 5.6 Overlopende passiva, voortvloeiende uit rijks- en provinciale bijdragen .................................

186 5.7 Financiering ................................................................................................................................ 188 6. Bijlagen ............................................................................................................................................. 189 6.1 Overzicht van taakvelden per programma ................................................................................ 190 6.2 Toelichting weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 193

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 3

1. Algemene beschouwingen Werken aan herstel Voor u ligt de begroting 2022 ‘Werken aan herstel’ van de gemeente Hilversum. Deze begroting maakt keuzes op basis van de Kadernota van afgelopen voorjaar en biedt inzicht in het financieel perspectief van de gemeente, uitdrukkelijk met de kennis van dit moment. Nieuwe inzichten en ontwikkelingen kunnen er de komende maanden toe leiden dat het in deze begroting geschetste perspectief moet worden bijgesteld. De Kadernota ‘Samen uit de crisis’ was gericht op het doorstaan van de coronacrisis en moest ervoor zorgen dat mensen aan het werk blijven of komen en iedereen weer mee kan doen. De Kadernota was financieel op orde, maar werd toch gekenmerkt door onzekerheden. Gelukkig gaat deze begroting alweer een stap verder. Hierin staat hoe we zorgen voor een goed herstel van Hilversum en onze plannen voortzetten. Het begrotingsjaar 2022 zal sterk onder invloed staan van de uitkomst van de gemeenteraadsverkiezingen in maart volgend jaar. Na deze verkiezingen treedt een nieuw college aan. Dat college zal op basis van een nieuw coalitieprogramma accenten gaan leggen. Deze accenten zijn niet allemaal te voorzien op het moment dat de gemeenteraad deze begroting vaststelt. In 2022 benoemt de Kroon naar verwachting ook een nieuwe burgemeester. In oktober 2021 is de Corona Herstelagenda behandeld in de gemeenteraad.

In dit plan zijn zaken vastgelegd die doorwerken tot ver in 2022. De maatregelen in deze agenda zijn gericht op het komende jaar, maar met de intentie om een stevige basis te leggen voor de lange termijn. De economie lijkt zich in het algemeen sneller dan verwacht te herstellen van de coronacrisis. Toch zijn er zorgen over langdurige schade aan onze samenleving. In de gesprekken met onze partners in de stad en regio zien we terug dat diegenen die het voor corona al zwaar hadden, nog verder achterop dreigen te raken. Hierdoor neemt de kansenongelijkheid toe. We zetten daarom als college in op: • • • • • • •

Versterken van sociale en onderwijskansen; Bevorderen en versterken van gezondheid; Inspelen op signalen rondom armoede en schulden; Werken aan werkgelegenheid; Ondersteunen van de lokale economie; Levendige stad op orde; Vergroten van weerbaarheid en veerkracht.

Een van de belangrijkste thema’s voor de komende jaren is het verder ontwikkelen van diverse locaties in Hilversum. Duurzaamheid, wonen, welzijn en mobiliteit worden niet uit het oog verloren bij het realiseren van woningbouw of de aanpak van de stationsomgeving. De energietransitie is eveneens een belangrijk onderdeel van de locatieontwikkeling in Hilversum.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 4

Financiële duiding Op basis van de inzichten van nu zal ook in de komende collegeperiode worden gewerkt aan een bereikbare woningvoorraad, een duurzame leefomgeving en voldoende voorzieningen op het gebied van cultuur en sport. Hoe de economie en de arbeidsmarkt zich zullen ontwikkelen, is een onzekere factor. Op het moment van vaststellen van deze begroting is er in veel sectoren een gebrek aan gekwalificeerde werknemers. Tegelijkertijd is er een grote groep Hilversummers die langs de kant staat. Zeker in een gemeente als Hilversum – die een grote dienstensector heeft – is het tekort aan gekwalificeerde arbeidskrachten goed te voelen. De noodzaak is groot om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden naar werk, scholing of zorg, maar ook van werk naar werk. In de voorjaarsnota 2022 – die dient als aanloop naar de begroting 2023 – komen we hierop terug. Het vertrekpunt voor de begroting is de Kadernota 2021 die de gemeenteraad voor de zomer heeft vastgesteld. Financieel saldo van de kadernota is een nadelig saldo in 2022 van € 653.000 en positieve saldi in de daarop volgende jaren (2023: € 2.222.000 positief, 2024: € 3.123.000 positief en 2025: € 1.546.000 positief). De vastgestelde kadernota sloot af met het volgende financiële beeld: Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Oorspronkelijke begroting

1.444.726

-224.476

-581.276

1.363.687

Stadsontwikkeling

-1.003.830

-1.804.272

-1.944.000

-1.200.000

Ruimtelijk onderhoud

348.582

334.582

309.582

321.000

Maatschappelijke opgave

689.468

1.299.000

1.481.000

934.000

1.085.500

1.204.000

1.006.000

986.000

Bedrijfsvoering & organisatie Financiering & Inkomsten Indexatie

229.000

-221.000

-744.000

-1.064.000

-2.250.000

-2.250.000

-2.250.000

-2.250.000

Amendementen

110.000

-560.000

-400.000

-637.000

Saldo na kadernota

653.446

-2.222.166

-3.122.694

-1.546.313

Financiële effecten van het bestaande beleid en de ontwikkelingen waar de gemeente geen of zeer weinig invloed op heeft (autonome ontwikkelingen) – en die na de kadernota zijn ontstaan – hebben we bij het uitwerken van de begroting in beeld gebracht. Het uitgangspunt hierbij is dat er sprake is van een reëel begrotingsevenwicht: onze ramingen zijn volledig, realistisch en haalbaar. We gaan immers voor een structureel sluitende begroting in de laatste jaren. Dit leidt tot het volgende financiële beeld voor de begroting 2022-2025: Omschrijving

Lasten 2022

Baten 2022

Oorspronkelijke begroting 2021 - 2024

267.216

-265.771

1.445

-224

-581

1.364

6.372

-7.164

-791

-1.998

-2.541

-2.910

273.588

-272.935

653

-2.222

-3.123

-1.546

Autonome ontwikkelingen

3.738

-8.930

-5.193

-684

214

1.030

Actualisatie bestaand beleid

5.990

-2.966

3.024

1.954

2.187

188

Wijziging Begroting 2022 - 2025

9.728

-11.896

-2.168

1.270

2.401

1.218

Totaal begroting 2022 - 2025

283.316

-284.830

-1.515

-953

-721

-328

Kadernota 2021 Saldo na kadernota

Bedragen x € 1.000

Saldo 2022

Saldo 2023

Saldo 2024

Saldo 2025

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 5 De programmabegroting en de meerjarenraming zijn structureel financieel positief. De wijzigingen die in deze begroting zijn verwerkt zijn gedetailleerd opgenomen in hoofdstuk 4.2. De belangrijkste autonome ontwikkelingen zijn de dalende meicirculaire en de extra middelen Jeugd. Met betrekking tot de aanpassingen op het bestaande beleid zijn de grootste effecten te verklaren door de uitwerking van de woonlasten en het extra geld dat wordt ingezet in het sociaal domein. Extra middelen Jeugd De Hilversumse situatie sluit aan bij het landelijke beeld van stijgende lasten voor de uitvoering van de Jeugdwet. Afgelopen jaren is hier daarom meerdere keren extra budget voor toegevoegd. Dit is in het verleden gedekt vanuit de algemene middelen (andere beleidsvelden). Daarnaast is in navolging van de diverse signalen en onderzoeken voor de jaren vanaf 2023 een structurele stelpost opgenomen voor de verwachte compensatie van € 3,4 miljoen op de algemene uitkering. Hilversum ontvangt van het Rijk € 6,1 miljoen extra in 2022. Vooralsnog wordt in de begroting verondersteld dat 75% van dit extra geld een structureel karakter heeft. Hierover heeft het Rijk nog geen uitsluitsel gegeven. Bovenstaande is de reden waarom nu niet het geheel van de extra middelen aan de budgetten Jeugd wordt toegevoegd.

Daarom wordt nu incidenteel voor 2022 een stelpost Jeugd van € 500.000 opgenomen. De bezuinigingstaakstelling 2022, 2023, 2024 en 2025 op het domein jeugd zijn verlaagd om zodoende meer realistische financiële taakstellingen op te nemen in de begroting. Tegelijkertijd worden de taakstellingen op het domein WMO in deze begroting in stand gehouden en worden daartoe de voorstellen uit de regio afgewacht. Stelpost Jeugd In afwachting van het definitieve besluit rondom de structurele component van de extra rijksmiddelen Jeugd wordt voor 2022 incidenteel een stelpost Jeugd van € 500.000 opgenomen. Deze stelpost Jeugd bedoeld is om knelpunten op te lossen. Indien hier structurele maatregelen uit voortkomen, zal dit onderdeel zijn van de voorjaarsnota 2022. Volgend voorjaar denken we ook meer te weten over de structurele component van de extra rijksmiddelen. Uitwerking woonlasten De algemene uitgangspunten voor de woonlasten zijn dat deze maximaal stijgen met de inflatie en volledig kostendekkend zijn. De kosten van afval stijgen vanaf 2022, met name door een hogere bijdrage aan de Grondstoffen en Afvalstoffendienst. Om te blijven voldoen aan de algemene uitgangspunten is de kostendekking voor afval in 2022 gedaald. De komende jaren wordt deze gefaseerd opgebouwd.

De meerkosten van ruim € 1 miljoen worden in deze begroting opgevangen, hierdoor komt de stijging van deze kosten niet bij de inwoner te liggen. Gegeven dat in veel gemeentes de woonlasten zullen stijgen zijn wij blij dat wij in Hilversum de woonlasten op gelijk niveau kunnen houden.

Onze maatregelen voor 2022 Werken aan herstel van de coronacrisis is zoals gezegd de belangrijkste rode draad in de begroting 2022. Naast het volgen van deze lijn wordt gewerkt aan zaken die al in de huidige collegeperiode zijn ingezet en naar verwachting doorlopen in de toekomst. Een nieuw college zal in het collegeprogramma voor de periode 2022-2026 nog eigen accenten leggen die meer op de langere termijn zijn gericht.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 6 Hieronder volgen per thema de belangrijkste ambities, maatregelen en speerpunten voor 2022 op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde kadernota.

Thema Welzijn, gezondheid en sport Ook in 2022 willen we het zelfsturend vermogen van bewoners via netwerken versterken. We doen dat aan de hand van de agenda WmoWelzijn. Door – passend bij de wijk – de algemene voorzieningen, sociaal werk, dagbesteding, vrijwilligerswerk en herkenbare ontmoetingscentra te versterken, willen we eenzaamheid voorkomen. Verder blijven we de komende jaren werken aan een gezondere levensstijl voor inwoners. Nadruk ligt op het gezond opgroeien van de jeugd. We stimuleren inwoners om gezond en vitaal te zijn en te blijven. Het is daarvoor belangrijk dat alle inwoners voldoende toegang tot laagdrempelige sportvoorzieningen hebben. We zetten ons in voor vitale sportverenigingen, buurtsport en beweegprogramma’s voor specifieke doelgroepen. Door onder meer het regionale actieprogramma ‘Naar een financieel gezond sociaal domein’ verhogen wij de grip op de uitgaven van de WMO en Jeugdhulp. We geven invulling aan de aanbevelingen van de Inspectie Jeugd over de jeugdbescherming in onze regio. Aan de hand van het nieuwe beleidsplan Bescherming en Opvang ligt de focus voor inwoners met psychische of psychosociale problemen op zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving. In het nieuwe beleidsplan is aandacht voor voorzieningen in de wijk die ambulante ondersteuning mogelijk moeten maken.

Het wijk- en buurtbudget is eerder structureel verlaagd met 100k, hetgeen in de begroting van 2021 is verwerkt. Vanwege de Coronapandemie is het echter verstandig om te investeren in de verbinding in de samenleving. Dit kan onder meer door ruimte te geven aan buurtinitiatieven. Daarom wordt nu éénmalig een budget vrijgemaakt ad 50k, ten laste van het begrotingsresultaat. Specifieke speerpunten voor 2022: • • • •

Op de plek van de Lelie wordt een nieuwe multifunctioneel accommodatie gerealiseerd. Het Sportakkoord wordt verbreed naar het Lokaal Preventieakkoord en verder met de betrokken partners uitgevoerd. Het nieuwe regionale beleidsplan Bescherming en Opvang wordt in uitvoering gebracht. Uitvoeren van het Nationaal Programma Onderwijs met de daarvoor extra beschikbare middelen van het Rijk: Samen de scholen werken aan herstel na corona voor de jeugd.

Thema Gebiedsontwikkeling ‘wonen en werk’ We bouwen verder aan een toekomstbestendig Hilversum met gevarieerde woonwijken voor alle Hilversummers. Het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen 2021 (MPG) geeft een beeld van de ontwikkelingen die in de stad plaatsvinden en wat er nodig is om financieel gezond te blijven. Hiermee kan de raad in ieder afzonderlijk project een afweging maken binnen de context van het MPG. We willen de raad een Nota Kostenverhaal voorleggen om gemeentelijke kosten bij ruimtelijke ontwikkelingen bij de initiatiefnemer in rekening te kunnen brengen. We gaan de lobby ‘Bereikbare Steden’ voortzetten, waarin bestaande Hilversumse plannen (de perspectiefgebieden) worden ingebracht richting het Rijk voor financiering.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 7 Specifieke speerpunten voor 2022: •

•

Faciliteren van initiatieven van eigenaren, corporaties, of gebruikers die in Hilversum willen ontwikkelen (‘facilitaire projecten’): bijvoorbeeld Werf35, Philips-locatie, Heuvellaan 50, Oude Torenstraat en andere private initiatieven. We gaan aan de slag met het Stationsgebied en meters maken in de planvorming van het Arenapark en 1221.

Thema Cultuur en cultureel erfgoed Culturele activiteiten zijn gericht op het vergroten van de levendigheid en het versterken van de economische identiteit van Hilversum als stad van media, muziek en architectuur. De gemeente verbindt cultuur in sterke mate met gebiedsontwikkeling, de Omgevingsvisie, het sociaal domein en het versterken van werklocaties. Culturele instellingen op professioneel en amateurniveau zijn essentieel voor culturele activiteiten. We ondersteunen culturele instellingen, initiatieven en activiteiten en vragen als tegenprestatie een duidelijke bijdrage aan een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. Deze bijdrage wordt zowel in het centrum als in de wijken zichtbaar. In 2022 wordt verder gewerkt aan nieuw beleid voor de culturele sector. De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol om media en cultuur in de stad te verbinden, passend bij de identiteit van Hilversum als Mediastad. Het in de toekomst omvormen van de Kerkbrink tot Mediaplein zorgt op de duur voor een levendiger plein in het centrum van de stad. In 2022 wordt dit verder (financieel) uitgewerkt. Cultureel erfgoed heeft een verbindende werking in Hilversum vanuit ruimtelijk, sociaal en maatschappelijk perspectief. De gemeente heeft een regierol bij het beschermen, behouden en versterken van het cultureel erfgoed. We trekken samen met de eigenaren van monumenten op.

Met oog op de toekomst is er ruimte voor transformatie van monumenten. Specifieke speerpunten voor 2022: • •

Het kunst- en cultuurbeleid Metrum vernieuwen. Lokale media en de bibliotheek zijn voor de Mediastad van groot belang. De gemeente ondersteunt daarom de bibliotheek en de innovatie van lokale media en journalistiek.

Thema Wonen en mobiliteit In Nederland is momenteel sprake van een wooncrisis. De woningmarkt staat zowel landelijk als lokaal onder druk. Dit vraagt om een actieve houding van het college. Samen met marktpartijen en woningcorporaties realiseren we de bouwopgaven en de doorstroming op de Hilversumse woningmarkt. De gemeente stimuleert of faciliteert de plannen die bijdragen aan gemeentelijke doelstellingen. Door een zakelijke opstelling richting de vele private initiatieven blijft de gemeentelijke inzet haalbaar en betaalbaar. We willen de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de doorstroming naar en in Hilversum verbeteren. Hiervoor stellen we een uitvoeringsprogramma Mobiliteit op, dat aansluit op de Mobiliteitsvisie. Aandachtspunten zijn het realiseren van een autoluw centrum, het verbeteren van de doorstroming op de buitenring en een onderzoek naar het verminderen van de verkeersintensiteit op de Johannes Geradtsweg. Kleine maatregelen inzake de variant ‘Overweg dicht voor autoverkeer’ bij de Kleine Spoorbomen voeren we na de besluitvorming uit.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 8 De uitbreiding van het aantal elektrische laadpalen op locaties die veel publiek trekken, vinden we belangrijk. Dit doen we in samenwerking met MRA-Elektrisch. We streven ook naar een effectief gebruik van parkeervoorzieningen om zo de bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum, werklocaties en de buurten te bevorderen. Specifieke speerpunten voor 2022: • • • •

Uitvoeren van de Woonvisie. Daarnaast het vastleggen van de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties. Toevoegen van 3000 woningen tot 2030, waarvan 33% sociaal en 50% middelduur (waarvan de helft lage middenhuur). Ruimte bieden aan nieuwe woon- en verblijfsvormen voor starters, internationale kenniswerkers en ouderen. De Mobiliteitsvisie is inmiddels aan de raad voorgelegd. Op basis hiervan stellen we uitvoeringsplannen op. Een nota over parkeren volgt.

Thema Economie, werk en inburgering We versterken de Hilversumse en regionale economie door het verbeteren van de samenwerking met de (ondernemers)organisaties, bedrijven en kennisinstellingen. We verbinden maatschappelijke vraagstukken zoals mobiliteit, duurzaamheid en een inclusieve arbeidsmarkt aan economische kansen. We zetten in op de versterking van de sectoren media & ICT en gezondheid & ICT. We hebben aandacht voor het midden- en kleinbedrijf en zelfstandigen na de coronacrisis. In 2022 wordt de nieuwe Agenda Economie & Media 2022-2023 vastgesteld. Op basis hiervan wordt de samenwerking tussen (ondernemers)organisaties en het Stadsfonds via het Platform Economie versterkt. We zetten in op de ontwikkelingen van het platform Gezond Stedelijk Leven, met aandacht voor Monnikenberg, Zonnestraal en het Arenapark. Aandacht heeft het versterken van de positie van Hilversum in samenwerkingsverbanden die bijdragen aan economische ontwikkeling, waaronder de Economic Board Utrecht, de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij, de Metropoolregio Amsterdam en het stedennetwerk G40. We leggen de focus op de begeleiding van onze inwoners naar werk. Wanneer werk niet binnen de mogelijkheden ligt, bieden we mensen kansen door het opdoen van werkervaring (zoals vrijwilligerswerk), zodat iedereen kan meedoen in de samenleving. Specifiek is er aandacht voor jongeren en statushouders.

Dat laatste vanwege de nieuwe Wet inburgering die 1 januari 2022 ingaat. We werken in regionaal verband aan de Human Capital Agenda om de uitdagingen post-corona in sectoren met krimp – maar juist ook in tekortsectoren (ICT, techniek, zorg, onderwijs) – het hoofd te bieden. Doel is bij te dragen aan een weerbaardere en wendbaardere beroepsbevolking. We realiseren de ambities uit de samenwerkingsagenda’s met het MBO College en de Hogeschool van Amsterdam. Specifieke speerpunten voor 2022: • •

Het is van groot belang dat we wendbaar blijven inspelen op de veranderende arbeidsmarkt. De implementatie van de nieuwe Wet inburgering, die op 1 januari 2022 in werking treedt.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 9

Thema Energietransitie, duurzaamheid en afval Vanaf 2022 gaan we aan de gang met de uitvoering van de Transitievisie Warmte (TVW). De TVW heeft een doorlooptijd van 5 jaar. Nieuwe ontwikkelingen – zowel op technisch gebied als Rijksbeleid – worden nauwlettend in de gaten gehouden omdat ze direct effect hebben op de realisatie van de opgave. Deze nieuwe ontwikkelingen kunnen aanleiding geven tot bijstelling van de uitvoering. In de TVW kiezen we nadrukkelijk voor een individuele benadering in plaats van voor gebiedsprocessen ten behoeve van collectieve warmtenetten. Voor bijna de helft van onze inwoners is een eigen warmtepomp immers nu al even duur of zelfs goedkoper dan een collectieve oplossing zoals een warmtenet. We ontwikkelen nieuwe instrumenten in samenspraak met onze partners (energiecoöperaties, Energiedienstenbedrijf) om onze inwoners individueel te ondersteunen. Ook de mogelijkheden van collectieve warmte-aanpakken worden nader onderzocht. In de loop van 2022 en uiterlijk met de begroting 2023 worden er nadere voorstellen aan de raad aangeboden over de uitvoering van de Hilversumse warmtetransitie. De gemeente Hilversum zet in het kader van duurzaamheid in op het stimuleren van energiebesparingen, onder meer door het aanbieden van een warmtescan aan huiseigenaren van circa € 35 per woning. Voor dit bedrag kunnen +/- 1.400 woningen een warmtescan krijgen.

De coördinatie wordt in handen gelegd van de energiecoöperaties Hilverzon/HET, met de vermelding dat de energiecoöperaties het aantal gecoördineerde warmtescans over 2022 aan de gemeente rapporteren. Voor deze maatregel wordt éénmalig een budget vrijgemaakt voor warmtescans ad €50.000, wat ten laste komt van het begrotingsresultaat. De gemeente Hilversum gaat geothermie onderzoeken. Dit door middel van het aanjagen van onderzoek naar/uitvoer van geothermie in Hilversum en de directe omgeving. De gemeente gaat actief op zoek naar partijen en neemt proactief contact op met regio, provincie en rijk om ’t Gooi op de kaart te krijgen als proeftuin voor geothermie, om onderlinge verbindingen te leggen, subsidies op te zoeken en drempels weg te nemen. De ondernomen acties en vorderingen worden jaarlijks door het college per brief gerapporteerd aan de Raad. De kosten voor deze maatregel (€ 50.000) komen ten laste van het begrotingsresultaat 2022. Ook blijven we werken aan de realisatie van onze ambitie uit de Regionale Energiestrategie (RES) – vanaf 2030 zonnepanelen op alle geschikte grote daken – en aan de warmtetransitie in de Hilversumse Meent, in het kader van het landelijke Programma Aardgasvrije Wijken. Gedurende 2022 gaan we daar met koplopers aan de slag om concrete verduurzamingsmaatregelen te treffen.

De gemeente Hilversum zet in het kader van duurzaamheid in op het versnellen van de verduurzaming van scholen (maatschappelijk vastgoed), door middel van het versneld realiseren van zonnepanelen op alle geschikte grote daken van schoolgebouwen. De gemeente neemt in samenspraak met de desbetreffende schoolbesturen een voortrekkersrol bij deze verduurzamingsmaatregel. Bij de uitvoering wordt gebruik gemaakt van de expertise van energiecoöperaties. Voor deze maatregel wordt een budget vrijgemaakt voor zonnepanelen ad €100.000,- in 2022, wat ten laste komt van het begrotingsresultaat. Tenslotte gaan we uitvoering geven aan de regionaal vastgestelde grondstoffenvisie en aan de uitbreiding van producentenverantwoordelijkheid binnen de afvalketen. Dit is een uitvloeisel van de in 2021 bijna algemeen aanvaarde Hilversumse motie op het congres van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 10 Specifieke speerpunten voor 2022: • •

Uitvoeren van de Transitievisie Warmte. Uitvoeren Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 voor de realisatie van zonne-energie op daken, parkeerplaatsen en geluidsschermen en andere kansrijke locaties voor zonneenergie, waaronder het vliegveld Hilversum.

Thema Bestuur en veiligheid Op het gebied van veiligheid zetten we in op de thema’s Ondermijning, Jeugd en Veiligheid, aanpak drugsoverlast, aanpak personen met verward gedrag en verkeersveiligheid. We werken aan een leefbare en veilige stad, onder meer door wijkgericht te werken. We zijn zichtbaar, herkenbaar en aanspreekbaar. Wij zetten in op een verbeterd veiligheidsgevoel door middel van preventie en het aanpakken van problemen. Waar nodig treden we handhavend op. De gemeente werkt hiervoor intensief samen met politie, brandweer, Versa Welzijn, woningcorporaties en vele andere partners. We handelen samenlevingsgericht en participeren in wijkteams, zorgnetwerken en buurtoverleggen. Hiermee vergroten we het bewustzijn en de zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven. De Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek levert snelle en goede hulpverlening en brandweerzorg bij incidenten, rampen en crises conform de wettelijke taken. We intensiveren de inzet van de wijkbrandweerman in het geven van voorlichting en advies over brandpreventie aan inwoners en bedrijven. Dat doen we in samenwerking met de Veiligheidsregio. Belangrijk speerpunt is het verbeteren van de veiligheid van onder meer portiekflats. Hiervoor werken we samen met woningcorporaties en de brandweer. Specifieke speerpunten voor 2022: • • • • • •

Uitvoeren en actualiseren van het Integraal Veiligheidsplan. Investeren in de verbinding tussen Zorg en Veiligheid. Implementeren van data gedreven werken. Uitvoeren van het prostitutiebeleid. Implementeren van de aanpak ondermijning. Actualiseren van het coffeeshopbeleid.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 11

2. Het programmaplan

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 12

Programma 1: Wonen en leven

Betrokken partijen

Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties. De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Wonen en leven zijn: • Regio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) en omliggende gemeenten • Grondstoffen- en Afvalstoffen Dienst Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) • Goois Natuur Reservaat (GNR) (verbonden partij) • Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV) (verbonden partij) • Provincie Noord-Holland • Erfgoedorganisaties • Woningcorporaties • Culturele organisaties • Sportverenigingen • Sportservice Noord-Holland • Stichting Centrum Hilversum • Uitvaartstichting Hilversum • (Commerciële) vastgoedpartijen • Huurdersorganisaties • Provincie Utrecht • (Bus)vervoerders (Transdef, Syntus, NS) • ProRail • Rijkswaterstaat • Metropoolregio Amsterdam (MRA)

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 13

Kaderstellende nota's

Bodem, water, riolering • Gemeentelijk Watermanagement Plan 2021-2026 (2020) • Keur AGV 2011, inclusief bijbehorende en/of later vastgestelde Vrijstellingen en Beleidsregels • Verordening havengelden 2022 (2021) • Verordening rioolheffing 2022 (2021) Milieu en duurzaamheid • Visie ‘Hilversum Klimaatneutraal 2050’ (2012) • Uitvoeringsprogramma: Duurzaam Hilversum 2016-2020 (2016) • Dierenwelzijnsbeleid Hilversum (2016) • Regionaal Uitvoeringsplan Huishoudelijk afval 2015-2020 (2016) • Verordening afvalstoffenheffing 2022 (2021) • Actieplan Geluid (2013) • Provinciale Milieuverordening (tranche 10a) • Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid (2021) Bereikbaarheid • Structuurvisie Hilversum 2030 (2013) • Parkeerverordening Hilversum (2018) • Structuurvisie Verkeer en Vervoer 2030 (2016) • Herziening laadpalenbeleid (2015) • Verordening parkeerbelastingen 2022 (2021) • Verordening Mobiliteitsfonds Hilversum (2009) • Wijziging verordening Mobiliteitsfonds Hilversum 2009 (2019) • Mobiliteitsvisie Hilversum 2040 (2021) Groen en begraafplaatsen • Nota Impuls voor extra groen in Hilversum (2016) • Groenbeleidsplan 2030 (2013) Wonen • Structuurvisie Hilversum 2030 (2013) Wonen • Lokale Woonvisie Hilversum 2021-2030 (2021) • Regionale Woonvisie Regio Gooi en Vechtstreek 2030 (2021) • Regionale Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek (2019) • Regionaal Woonakkoord (2021)

Openbare ruimte • Visie Hilversum Buiten (2004) • Handboek Beheer Hilversum Buiten (2009) • Handboek Inrichting Hilversum Buiten (2009) • Beeldkwaliteitsplan plus 1221 (2020) Sport • Nota Sport en Bewegen 2016 t/m 2020

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 14

Mooie stad (Lasten: € 8.379

Baten: €

-3.758 )

Opgave van de stad Hilversum is een compacte stad in het groen met een hoog voorzieningenniveau. De uitdaging voor de komende decennia is de stad waar nodig te vernieuwen en te verbeteren en tegelijk de zo gewaardeerde kwaliteiten tot hun recht te laten komen. Vraagstukken voor de toekomst gaan over de groeiende bevolking, de veranderende inwonerssamenstelling, de mate van de economische ontwikkeling, de bereikbaarheid, het tekort aan woningen in bijna alle prijsklassen en de energietransitie- en klimaatopgave. De schaarse ruimte waarin deze opgaven een plek moeten krijgen vragen om een toekomstvisie op Hilversum waarin keuzes worden gemaakt en een zakelijke houding van de gemeente waar het gaat om particuliere initiatieven. De Omgevingsvisie is hiervoor het instrument, als onderdeel van de Omgevingswet.

Indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Referentie waarde

Nee

Aandeel sociale huurwoningen

11.455 (2015)

Nee

Waardering van het onderhoud van de openbare ruimte

7,2 (2020)

Nee

Aandeel van het per jaar opgeleverde sociale huurwoningen

Nee

Streef waarde

Bron

27% van totale Woonmonitor woningvoorraad 7,2

Hilversum Monitor

32,2% (2020)

1/3 van totaal Woonmonitor aantal opgeleverde woningen

Aandeel van het per jaar opgeleverde (koop)woningen in het middensegment

9,2% (2020)

1/2 van totaal Woonmonitor aantal opgeleverde (koop)woningen

Nee

Aantal vanaf 2018 opgeleverde en in plannen gevatte (koop)woningen voor 1- en 2persoonshuishoudens

1.076 (2020)

1000 (2022)

BAG

035

Ja

Gemiddelde WOZ-waarde (maal duizend euro)

337 (2020)

Geen streefwaarde

CBS

036

Ja

Nieuw gebouwde woningen, aantal per 1.000 bestaande woningen

5,7 (2020)

7

Gemeente Hilversum

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 15

Ambitie met activiteiten 1.1.1. Ruimtelijke ordening

We bouwen verder aan een toekomstbestendig Hilversum. Met gevarieerde woonmilieus, passend werk en een prettig leefklimaat (groen, duurzaam, veilig, bereikbaar en met goede voorzieningen) voor alle Hilversummers. Hilversum heeft in de afgelopen jaren een aantal grote projecten voorbereid en uitgevoerd. Tegelijkertijd zijn er in Hilversum veel initiatieven om de stad mooier en beter te maken. Het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen 2021 (MPG) geeft een beeld welke ontwikkelingen er in de stad plaatsvinden en wat er nodig is om dit financieel verantwoord uit te voeren. Hiermee kan de raad in ieder afzonderlijk project een afweging maken binnen de context van het MPG.

Activiteiten

● Opstellen en vaststellen van de Omgevingsvisie samen met inwoners, ondernemers maatschappelijke organisaties en andere experts. ● Voorbereiden van een definitief Omgevingsplan na de invoering van de Omgevingswet, met de Omgevingsvisie als belangrijkste kader. ● Actualiseren van het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen. ● Vaststellen van een Nota Kostenverhaal om gemeentelijke kosten bij ruimtelijke ontwikkelingen in rekening te kunnen brengen bij de initiatiefnemer. ● Vaststellen van een Nota Bovenwijkse Voorzieningen om gebiedsoverstijgende kosten in rekening te kunnen brengen bij initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen. ● Regisseren van de ontwikkeling van de ‘perspectiefgebieden’: Stationsgebied, Arenapark en 1221 (Bruisend Hart en ontwikkellocaties). ● Faciliteren van initiatieven van eigenaren, corporaties, of gebruikers die in Hilversum willen ontwikkelen (‘facilitaire projecten’): bijvoorbeeld Werf35, Philipslocatie, Heuvellaan 50 en andere private initiatieven. ● Samenwerken met andere gemeenten aan de gebiedsontwikkeling Crailo (‘samenwerkingsproject’). ● Ontwikkelen of verkopen van gronden en objecten in gemeentelijk bezit om een publieke taak uit te voeren, of om de lasten van de perspectiefgebieden deels te kunnen dekken.

● Voortzetten van de lobby ‘Bereikbare Steden’, waarin bestaande Hilversumse plannen (de perspectiefgebieden) worden ingebracht richting het Rijk voor financiering. ● Besluitvorming over de MRA Verstedelijkingsstrategie, bestaande uit het verstedelijkingsconcept, de fasering en de investeringsstrategie.

1.1.2. Wonen en bouwen

Samen met marktpartijen en woningcorporaties realiseren we de bouwopgaven en de doorstroming op de woningmarkt van Hilversum. De gemeente stimuleert of faciliteert de plannen die bijdragen aan gemeentelijke doelstellingen. Door een zakelijke opstelling richting de vele private initiatieven blijft de gemeentelijke inzet haalbaar en betaalbaar.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 16

Activiteiten

● Uitvoeren van de woonvisie aan de hand van de volgende activiteiten: • Toevoegen van 3000 woningen tot 2030, waarvan 33% sociaal en 50% middelduur (waarvan de helft lage middenhuur). • Faciliteren van woningbouwmogelijkheden binnen projecten door transformatie en flexwonen, passend bij de kansen in de wijken. • Overleggen met woningcorporaties en huurders over de prestatieafspraken. • Regie voeren op het woningbouwprogramma, onder andere door de Taskforce betaalbare woningbouw. • Inventarisatie maken voor een woonzorgvisie, gericht op hoe zorg die geleverd gaat worden past binnen huidige woonruimtes. • Ruimte bieden aan nieuwe woon- en verblijfsvormen voor starters, internationale kenniswerkers, studenten en ouderen. • Faciliteren van doorstroming door per wijk/project te kijken welke invulling past in die wijk en de inzet van de senioren-wooncoach. • Inzetten van juridische instrumenten, zoals de Regionale Huisvestingsverordening, zodat woningen bij de juiste doelgroepen terechtkomen. ● Onderzoeken en beoordelen van nieuwe initiatieven aan de hand van voorlopige ontwikkelregels. ● Toezicht houden op bouwen en wonen. ● Actueel houden van de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG). ● Behandelen van aanvragen omgevingsvergunningen. ● Aanpassen van de werkprocessen rondom omgevingsvergunningen in lijn met de Omgevingswet.

● Aansluiten op het landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

1.1.3. Begraafplaatsen en crematorium

De verbonden partij Uitvaartstichting Hilversum exploiteert alle gemeentelijke begraafplaatsen en het crematorium in Hilversum. De gemeente stuurt op een hoog kwaliteitsniveau van het begraven en cremeren, het betaalbaar houden van de begraaf- en crematietarieven en het behoud van de monumentale uitstraling van de begraafplaatsen. Sturingsmogelijkheden heeft de gemeente via de Raad van Toezicht en de begroting en jaarrekening van de Uitvaartstichting.

Activiteiten

● Onderhouden van de gebouwen op de begraafplaatsen volgens de meerjarenonderhoudsplanning. ● In gebruik nemen van de aula Bosdrift voor de huisvesting van de Uitvaartstichting. ● Onderzoeken de mogelijkheden voor het toevoegen van de Joodse Begraafplaats aan de Uitvaartstichting.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 17

Levendige stad (Lasten: € 11.359 Baten: €

-1.849 )

Opgave van de stad Een levendig en divers Hilversum maakt de stad aantrekkelijk. Een hoge kwaliteit van de culturele en sportieve voorzieningen, het cultureel erfgoed en de evenementen zorgen voor een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. Toekomstbestendige lokale media en een moderne bibliotheek sluiten aan bij het profiel Hilversum Mediastad. Op regionaal niveau zetten we ons in om meer dagrecreanten en toeristen naar Hilversum te trekken.

Indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

020

Referentie waarde

Streef waarde

Bron

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over de sportvoorzieningen en/sportmogelijkheden

67% (2020)

≥ 67%

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners dat vindt dat er voldoende mogelijkheden zijn voor sport en recreatie

73% (2020)

≥ 73%

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over de culturele voorzieningen

49% (2020)

≥ 49%

Hilversum Monitor

Nee

Bezoekersaantallen van vijf culturele instellingen (Museum, Vorstin, Filmtheater, Bibliotheek en MCO)

Filmtheater 66.00, Museum 30.200, Vorstin 15.800, Bibliotheek 124.000 en MCO 1.556

Totaal 500.000

Jaarverslagen culturele instellingen

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over het evenementen aanbod

n.v.t

≥ 49%

Hilversum Monitor

Nee

Bezoekersaantallen evenementen in de openbare ruimte

20.000 (2020)

n.v.t.

Gemeente Hilversum

Nee

Aantal overtredingen geluidsoverlast

10

5

Ja

Aandeel niet sporters in de gemeente

48% (2016)

40%

Gemeente Hilversum RIVM

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 18

Ambitie met activiteiten 1.2.1. Sportbeleid en activering

We stimuleren inwoners om gezond en vitaal te zijn en te blijven. Het is daarvoor belangrijk dat er voor alle inwoners voldoende toegang tot laagdrempelige sportvoorzieningen is. We zetten ons in voor vitale sportverenigingen, buurtsport en beweegprogramma’s voor specifieke doelgroepen. Sportevenementen brengen levendigheid, binden bedrijven aan de stad en dragen bij aan een aantrekkelijk leefen vestigingsklimaat.

Activiteiten

● Verder ontwikkelen van het onderdeel sport binnen het profiel ‘work, learn, sport’ voor het Arenapark. ● Actief ondersteunen van sportverenigingen bij het verbeteren van de organisatiekracht en de openclubgedachte, onder andere via de samenwerking met NOC*NSF en sportbonden. ● Verder ontwikkelen van het sportnetwerk. Bijvoorbeeld door de organisatie van Sportontmoeting Hilversum en het sportoverleg met besturen van grote sportverenigingen. ● Inzetten van buurtsportcoaches om Hilversummers in beweging en vitaal te krijgen en te houden, in samenwerking met verschillende maatschappelijke organisaties. ● Investeren in en het uitvoeren van de vijf pijlers van het Sportakkoord samen met betrokken partners: inclusief sporten en bewegen, duurzame sportinfrastructuur, vitale sportaanbieders, positieve sportcultuur, van jongs af aan vaardig in bewegen. ● Ondersteunen van sportevenementen, zoals de Hilversum City Run. ● Faciliteren van de buurtspelen

1.2.2. Sportaccommodaties

Sportaccommodaties dienen goed onderhouden en in voldoende mate aanwezig te zijn. Bij de sportaccommodaties waarvoor de gemeente verantwoordelijk is stemmen we het beheer en onderhoud af met de sportverenigingen. Waar mogelijk kunnen op verzoek van sportverenigingen bepaalde taken worden overgenomen. Voor niet-gemeentelijke sportaccommodaties kunnen sportverenigingen zich aansluiten bij de Stichting Sportinvesteringsfonds Hilversum. De gemeente staat voor de stichting garant.

Activiteiten

● Voorbereiden van de realisatie van het Evert Kroon-bad op het Arenapark. ● Implementeren van exploitatie en beheer van binnensportaccommodaties (sporthallen, sportzaal en zwembad). ● Onderhouden van sportvelden van de gemeente volgens het vastgestelde meerjarenonderhoudsplan. ● Renoveren van de atletiekbaan van GAC. ● Onderhouden van sportveldjes zoals de Cruyff Courts, en het ondersteunen van nieuwe initiatieven. ● Intensiveren van het gebruik van de huidige sportaccommodaties, waardoor zoveel mogelijk mensen kunnen sporten.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 19

1.2.3. Culturele activiteiten, instellingen en educatie

Culturele activiteiten zijn gericht op het vergroten van de levendigheid en het versterken van de economische identiteit van Hilversum als stad van media, muziek en architectuur. De gemeente verbindt cultuur in sterke mate met gebiedsontwikkeling, de Omgevingsvisie, sociaal domein en het versterken van werklocaties. Culturele instellingen op professioneel en amateurniveau zijn essentieel voor culturele activiteiten. We ondersteunen culturele instellingen, initiatieven en activiteiten en vragen als tegenprestatie een duidelijke bijdrage aan een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. Deze bijdrage wordt zichtbaar zowel in het centrum als in de wijken.

Activiteiten

● Ondersteunen van amateurverenigingen onder meer door het verstrekken van subsidies. ● Stimuleren van samenwerking tussen gesubsidieerde instellingen, onder andere voor zomerprogrammering, culturele seizoensopening en amateurkunstfestival Iktoon. ● Subsidiëren van de lokale culturele basisinfrastructuur (BIS). Dit betreft een negental basisinstellingen, zoals het Filmtheater en De Vorstin. ● Stimuleren van cultuureducatie en mediawijsheid door samenwerking met scholen en culturele instellingen, mede met behulp van cultuureducatie coördinatiepunt Proloog en cultuurcoaches. ● Deelnemen aan landelijk programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. ● Continueren van initiatieven zoals de stadsdichter, de kinderdichter en straatpoëzie.

1.2.4. Musea

De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol in het verbinden van media en cultuur in de stad, passend bij de identiteit van Hilversum als Mediastad. Het omvormen van de Kerkbrink tot Mediaplein zorgt voor een levendiger plein in het centrum van de stad. Met het streekarchief en de regionale fusie wordt gebouwd aan een toekomstgerichte organisatie.

Activiteiten

● Ondersteunen van Museum Hilversum ter bevordering van het mediacultuurprofiel en verbinding met andere instellingen, zoals Beeld & Geluid, de bibliotheek en de Zilveren Camera. ● Opbouwen van een toekomstgericht streekarchief, mede door middel van een regionale fusie.

1.2.5. Cultureel erfgoed

Cultureel erfgoed heeft een verbindende werking in Hilversum vanuit ruimtelijk, sociaal en maatschappelijk perspectief. Als één van de identiteitsdragers van de stad draagt het bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. De gemeente heeft een regierol bij het beschermen, behouden en versterken van het cultureel erfgoed. We trekken samen met de eigenaren van monumenten op. Toekomstbestendig betekent dat er ruimte is voor transformatie van monumenten. Het doel hierbij is dat cultureel

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 20

erfgoed zichtbaar en beleefbaar blijft, een verbindende kracht heeft en actief onderdeel is van een veranderende leefomgeving.

Activiteiten

● Positioneren van de identiteit van Hilversum, mede in samenhang met de Omgevingsvisie en ruimtelijke opgaven. ● Beschermen en behouden van het cultureel erfgoed in Hilversum. ● Het toegankelijk, zichtbaar en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed in Hilversum. ● Ondersteunen van eigenaren van monumenten met advies en financiële instrumenten. ● Ondersteunen bij de uitvoering van het convenant Zonnestraal. ● Opstellen routekaart religieus erfgoed. ● Onderhouden van de samenwerking en relatie met erfgoedorganisaties.

1.2.6. Lokale media en bibliotheek

Lokale media en de bibliotheek zijn voor de Mediastad van groot belang. De gemeente ondersteunt daarom de bibliotheek en innovatie van de lokale media en journalistiek.

Activiteiten

● Ondersteunen van de bibliotheek ten behoeve van een aansprekend aanbod voor alle inwoners. ● Uitvoeren van de haalbaarheidsstudie Mediaplein Kerkbrink. ● Subsidiëren van de bibliotheek, die invulling geeft aan de vijf kernfuncties: Kennis en informatie ter beschikking stellen, ontwikkeling en educatie bieden, lezen bevorderen en het laten kennismaken met literatuur, ontmoeting en debat organiseren, kennis laten maken met kunst en cultuur. ● Realiseren van het toekomstplan lokale media & journalistiek.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 21

Bereikbare stad (Lasten: € 22.012 Baten: €

-9.415 )

Opgave van de stad Hilversum is door haar centrale ligging en goede verbindingen met de rest van Nederland een gewilde plaats om in te wonen, werken en verblijven. Daardoor is de mobiliteit in en om de stad relatief groot. De opgave om deze mobiliteit duurzaam te laten zijn is voor de gemeente een prioriteit in de Mobiliteitsvisie 2040. Daarnaast blijft goede bereikbaarheid essentieel om een aantrekkelijke woon-, werk en recreatiegemeente te zijn. De toenemende verkeersdruk brengt dit in gevaar. De aanpak van verschillende knelpunten is nodig om de bereikbaarheid te verbeteren.

Indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Referentie waarde

Streef waarde

Bron

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over infrastructuur voor fiets

77% (2020)

80%

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over verplaatsing met auto

28% (2020)

30%

Hilversum Monitor

Nee

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per auto

5,6 (2020)

6,0

Hilversum Monitor

Nee

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per fiets

8,3 (2020)

8,5

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners dat wekelijks of vaker gebruik 54% (2020) maakt van (elektrische) fiets

≥ 54%

Hilversum Monitor

Nee

Aantal elektrische laadpunten en tankpunten voor biobrandstoffen/(groen)gas, per 10.000 inwoners

22

Nee

Percentage achterstallig onderhoud op wegen

Nee

Aantal geregistreerde verkeersongevallen, per 1.000 inwoners

Nee

Aantal verkeersslachtoffers, per 1.000 inwoners

22 (2020)

Rijksdienst voor het Wegverkeer 17% (2020) ≤ 17% Gemeente Hilversum 4,1 (2020) ≤ voorgaand Water, jaar Verkeer en Leefomgeving 0,57 (2020) ≤ voorgaand Water, jaar Verkeer en Leefomgeving

Ambitie met activiteiten 1.3.1. Verkeer en vervoer

We willen de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de doorstroming naar en in Hilversum verbeteren en de verduurzaming versnellen.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 22

Activiteiten

● Opstellen van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit volgend op de Mobiliteitsvisie 2040, met als aandachtspunten: • Realiseren van een autoluw centrum. • Stimuleren van deelmobiliteit. • Invoeren van een nul-emissiezone op de Gijsbrecht van Amstelstraat. • Onderzoeken van een Noordoosttunnel om de verkeersintensiteit op de Johannes Geradtsweg te verlagen en bereikbaarheid van het Mediapark te verbeteren. • Monitoren van verkeersbewegingen door de inzet van technologie. • Onderzoeken van de mogelijkheden voor invoering van ‘voor Nixx met de bus’ in samenwerking met de busmaatschappijen. • Ontwikkelen van OV-knooppunten en ketenmobiliteit. • Verbeteren van de faciliteiten voor langzaam vervoer, zoals voetgangers en fietsers. • Verkleinen van de verkeersbewegingen mede door meer hybride werken in samenwerking met werkgevers. • Realiseren van hubs voor onder andere goederenvervoer op strategisch gelegen locaties rond Hilversum. • Opstellen van nieuw parkeerbeleid ● Voorbereiden van de uitvoering van het regionale plan Hoogwaardig fietsnetwerk Gooi & Vechtstreek, ondersteund door subsidies van de provincies Noord-Holland en Utrecht. ● Starten met de tweejarige pilot nachttrein Amsterdam-Hilversum-Utrecht in samenwerking met de NS, zodra de coronasituatie dat toelaat.

● Voorbereiden van de uitvoering van extra maatregelen (zoals bushaltes en elektrische laadpunten) ter ondersteuning van de transitie naar volledig elektrisch busvervoer door busmaatschappijen. ● Afronden van de tweede fase van de werkzaamheden die alle bushaltes toegankelijk maken voor mindervaliden en aanleggen van nieuwe bushaltes voor de tweede fase van de OVconcessie Gooi en Vechtstreek 2021-2030. ● Uitvoeren en gedeeltelijk afronden van de grote werkzaamheden inzake HOV in ’t Gooi door de provincie Noord-Holland, waaronder de onderdoorgang Oosterengweg, de busbaan en de natuurbrug. ● Stimuleren van de uitbreiding van het aantal elektrische laadpalen, met name op locaties die veel publiek trekken, in samenwerking met MRA-Elektrisch. ● Voorbereiden en deels uitvoeren van kleine maatregelen inzake de variant ‘Overweg dicht voor autoverkeer’ bij de Kleine Spoorbomen, waarover in 2021 door de gemeenteraad wordt besloten. ● Aanpakken van verkeersonveilige situaties met blijvende aandacht voor fietsers, voetgangers en mindervaliden uit de nieuwe Top 10. ● Voorbereiden en uitvoeren van het opheffen van de niet actief beveiligde spoorwegovergang Maartensdijkseweg en het aanleggen van een onderdoorgang voor fietsers en voetgangers.

● Ontwerpen en vaststellen van verplichte verkeersbesluiten voor bijvoorbeeld de snelheid op wegen, voorrang op kruispunten en de reservering van een gehandicaptenparkeerplaats. ● Beheren van verkeersregelinstallaties (VRI’s) en vervangen van bestaande naar intelligente VRI’s bij het einde van de levensduur of als een project eerder om vervanging vraagt. ● Onderhouden van de openbare verlichting en deze gefaseerd vervangen door LED-verlichting. ● Gefaseerd vervangen van geluidsreducerend asfalt op de Buitenring. ● Beheren en zo nodig vervangen van objecten ten behoeve van verkeersmaatregelen (verkeersborden, bewegwijzering en straatmeubilair ten behoeve van verkeersregulering). ● Beheren en zo nodig vervangen van wegen. ● Beheren en zo nodig vervangen van de civieltechnische kunstwerken (bruggen en tunnels).

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 23 ● Uitvoeren van de gladheidsbestrijding. ● Uitvoeren van de straatreiniging. ● Verlenen van vergunningen voor het tijdelijk plaatsen van voorwerpen (zoals bouwketen, of afvalcontainer) op de openbare weg. ● Verlenen van vergunningen ten behoeve van kabels en leidingen.

1.3.2. Parkeren

We streven naar goede verhouding tussen de parkeervraag en het parkeeraanbod en een effectief gebruik van parkeervoorzieningen ter bevordering van de bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum, werklocaties en buurten. Het gebruik van parkeervoorzieningen wordt gereguleerd door het toepassen van parkeertarieven.

Activiteiten

● Onderzoeken van de invulling van parkeernormen, het gebruik van andere parkeervoorzieningen (bijvoorbeeld het verkiezen van parkeergarages boven het parkeren op het maaiveld) en de inzet van innovatieve parkeervoorzieningen, als gevolg van de ambities uit de Mobiliteitsvisie 2040. Dit is de basis voor nieuw parkeerbeleid. ● Inzetten van betaald parkeren op basis van parkeerdrukdata om parkeeroverlast voor inwoners te voorkomen. ● Ontwikkelen naar data-gestuurd parkeertoezicht door verder digitaliseren van de handhaving. ● Uitvoeren van de jaarlijkse stadsbrede parkeertelling. ● Begeleiden en monitoren van het uitbestede werk aan de verbonden partij Parkeerservice voor de handhaving op parkeren. ● Verlenen van parkeervergunningen en ontheffingen.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 24

Duurzame stad (Lasten: € 26.261 Baten: € -20.959 ) Opgave van de stad Hilversum is een groene gemeente en staat voor de grote uitdaging om in de komende jaren nog groener te worden. In letterlijke zin betekent dat groener door het beschermen en uitbreiden van het groen dat de gemeente rijk is. Dit doen wij door initiatieven van bewoners te stimuleren en ondersteunen. Klimaatadaptatie en biodiversiteit zijn hierbij belangrijke thema’s. In figuurlijke zin heeft vergroening betrekking op de duurzaamheidsopgave waar we als gemeente voor staan, met name de energietransitie. Deze grote klus klaart de gemeente niet alleen. Alle inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en instellingen zijn hierbij nodig. De gemeente geeft het goede voorbeeld door de eigen organisatie klimaatneutraal te maken en de rest uitstoot CO2, die nu nog wordt gecompenseerd, verder te verminderen.

Indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Referentie waarde

Streef waarde

Bron

54,8% (2020) 74% (2020)

≥ 54,8%

CBS

≥ 75%

Hilversum Monitor

Nee

Grondgebruik: bossen en natuurlijk terrein

Nee

Percentage inwoners dat vindt dat in zijn/haar buurt voldoende groen is

Nee

Verminderen CO2-uitstoot van Hilversum

376 kiloton 373 kiloton (2019)

Klimaatmonitor

Nee

Percentage hernieuwbare energie

5,1% (2019) 10% (2022)

Klimaatmonitor

Nee

Percentage gescheiden afval t.o.v. de totale 68% (2020) hoeveelheid ingezameld afval

Nee

Percentage circulaire aanbestedingen t.o.v. het totaal aantal lopende contracten

Nee

Percentage woningen (voorlopig) energielabel B of beter

33% (2020) 40% (2022)

Nee

Duurzaamheidscore ecologisch kapitaal (0100) Aantal kg huishoudelijk restafval per inwoner Percentage hernieuwbare elektriciteit

57,2 (2020)

≥ 58

143 kg (2019) 3% (2019)

100 kg

Telos (Duurzaamheidsbalans) CBS

3,5% (2022)

RWS

033

Ja

034

Ja

30,2% (2020)

75%

GAD Meter

35% (2022)

Gemeente Hilversum Klimaatmonitor

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 25

Ambitie met activiteiten 1.4.1. Duurzaamheid en milieubeheer

We gaan vol inzetten op energie besparen en het isoleren van woningen en gebouwen. We streven ernaar om in 2040 aardgasvrij te zijn. We doen dit samen met inwoners, ondernemers, vastgoed-eigenaren, bouwers, investeerders, maatschappelijke organisaties en medeoverheden. Voor de voorziening van duurzaam opgewekte energie ligt de focus op besparen, isoleren en zonne-energie op daken. De gemeentelijke organisatie wordt klimaatneutraal. Daarvoor is deels compensatie nodig van rest uitstoot CO2. Met de CO2 Prestatieladder wordt gericht gewerkt aan het verder verminderen van deze te compenseren rest uitstoot CO2. Er wordt toegewerkt naar de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie voor luchtkwaliteit in 2030 voor fijnstof en stikstof. Dat draagt bij aan minder ziekte, minder sterfte en een betere kwaliteit van leven.

Activiteiten

● Uitvoeren van het jaarplan Energietransitie Hilversum 2022: • Energie besparen en isoleren stimuleren, onder andere door de samenwerking met de Hilversumse energiecoöperaties en het verder ontwikkelen van het regionaal energiedienstenbedrijf. • Stimuleren van zonne-energie op daken, parkeerplaatsen en langs infrastructuur. • Versterken van de samenwerking met de stad (Hilversum100, Green Deals, Energiecoöperaties). ● Uitwerken van de uitvoeringslijnen uit de Transitievisie Warmte Hilversum. ● Uitvoeren van de wijkaanpak Hilversumse Meent Aardgasvrij: • Overschakelen van 624 woningen naar een duurzame warmtevoorziening van 2021 tot en met 2028 in het kader van de Proeftuin Aardgasvrije Wijk, in samenwerking met partners. • Opstellen van een buurtenergieplan voor implementatie van het warmtealternatief met bewoners. ● Uitvoeren Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 voor de realisatie van zonne-energie op daken, parkeerplaatsen en geluidsschermen en andere kansrijke locaties voor zonne-energie, waaronder het vliegveld Hilversum. ● Realiseren van een klimaatneutrale gemeentelijke organisatie, onder andere door het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed. ● Doorvoeren van circulaire economie in alle nieuwe aanbestedingen en waar mogelijk het verbeteren van circulariteit binnen lopende contracten.

● Stimuleren van het verduurzamen van bedrijven en organisaties en een beroep doen op hun rol in de energietransitie. ● Meten van de luchtkwaliteit door de gemeente en door inwoners uit het Burgermeetnetwerk met behulp van het dataplatform Open Hilversum. ● Inzetten op het verkrijgen van subsidies ter ondersteuning van duurzaamheidsprojecten. ● Bijhouden van het bodeminformatiesysteem. ● Afronden van de laatste panden van de A-lijst Wet geluidhinder. ● Sturen op de prestaties van de verbonden partij Omgevingsdienst Flevoland Gooi & Vechtstreek, die een aantal milieutaken voor de gemeente uitvoert. ● Informeren van eigenaren van kantoorpanden in Hilversum over de verplichting om vanaf 2023 een energielabel C te hebben.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 26

1.4.2. Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Hilversum is een groene stad, omringd door prachtige natuur- en recreatiegebieden. De gemeente heeft als doel de hoeveelheid binnenstedelijk groen op peil te houden, op plekken te vergroten en waar mogelijk te verbinden met de omringende natuurgebieden. Er ligt ook een sterke nadruk op het vergroten van de biodiversiteit en het klimaatadaptief maken van de stad. Groeninitiatieven uit de buurten worden door de gemeente gestimuleerd en waar nodig begeleid. Het Goois Natuurreservaat (GNR) blijft zorgdragen voor de natuurgebieden.

Activiteiten

● Onderhouden van openbaar groen en daarbij participatie door bewoners in groenbeheer en groenonderhoud in buurten stimuleren en ondersteunen. ● Actualiseren van het programma Groen met betrekking tot biodiversiteit, natuurinclusief bouwen en klimaatadaptatie. ● Actualiseren van de handboeken Hilversum Buiten. ● Starten met het opstellen van een visie Openbare Ruimte. ● Monitoren van de biodiversiteit in de wijken. ● Deelnemen aan het GNR om ook in de toekomst de natuur en recreatiewaarden in natuurgebieden te vergroten en te ontwikkelen.

1.4.3. Riolering

Het beheren en onderhouden van het riool is een omvangrijke gemeentelijke taak. Zeker nu klimaatverandering zorgt voor heftige buien en overstromingen en daarmee voor meer druk op het rioolstelsel. Een optimaal functionerend rioolstelsel met speciale aandacht voor klimaatadaptatie en duurzaamheid is het uitgangspunt. Dit is meegenomen in het gemeentelijk Watermanagement Plan 2021-2026.

Activiteiten

● Uitvoeren van het Gemeentelijk Watermanagement Plan 2021-2026. • Onderzoeken van een locatie voor een waterbergingskelder. • Afkoppelen en infiltreren van hemelwater in postcodegebied 1221. ● Vervangen van 6,5 kilometer in het rioolstelsel op jaarbasis, als onderdeel van de vervanging van 65 kilometer tussen 2015 en 2026. ● Beheren en onderhouden van het rioolstelsel. Binnen de bestaande mogelijkheden wordt klimaatadaptatie tegelijkertijd gerealiseerd. ● Afronden Infiltratieveld Hilversum-Noord (4 meter diep, 35 meter lang) om het rioolstelsel minder te belasten. ● Monitoren en bestrijden van overlast door grond- en regenwater.

1.4.4. Afval

De Grondstoffen en Afvalstoffendienst (GAD) Gooi & Vechtstreek voert namens de gemeente de afvalinzameling en –verwerking uit bij de huishoudens. De gemeente houdt via de begroting van de GAD toezicht op een effectieve en efficiënte afvalinzameling.

PROGRAMMABEGROTING 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 27

Activiteiten

● Uitvoeren van nieuw, circulair grondstoffenbeleid in regionaal verband door de GAD. ● Sturen op een goede en efficiënte afvalinzameling- en verwerking door de GAD. ● Benutten van lokale kansen voor duurzaamheid en sociale werkgelegenheid bij afvalinzameling- en verwerking. ● Lobbyen voor landelijke uitbreiding van producentenverantwoordelijkheid voor circulaire producten en verpakkingen.