Procesevaluatie en kaders effectevaluatie parkeerbeleid - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL zaaknummer:

1956086

afdelingsnaam:

Ruimtelijke Ontwikkeling

steller:

Robbie Willems

telefoonnummer

035 629 2207

onderwerp:

Procesevaluatie en kaders effectevaluatie parkeerbeleid

Voorstel 1. Het college uitvoering te laten geven aan de aanbevelingen uit het rapport ‘Procesevaluatie uitbreiding betaald parkeergebied Hilversum’. 2. De kaders voor de effectevaluatie parkeerbeleid, zoals geformuleerd in bijlage 1 ‘Kaders effectevaluatie’, vast te stellen.

Planning Titel

Toelichting

BEELDVORMING

OORDEELSVORMING

BESLUITVORMING

Proceseval

De procesevaluatie

3 Juni 2026

3 Juni 2026

10 juni 2026

uatie en

van de uitvoering

Commissie

Commissie

gemeenteraad

kaders

van het

duurzaamheid

duurzaamheid en

effectevalu

parkeerbeleid te

en

bereikbaarheid

atie

bespreken en de

bereikbaarheid

parkeerbel

kaders voor de

eid

effectevaluatie vaststellen.

Samenvatting Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad nieuw parkeerbeleid vastgesteld. College en raad hebben afgesproken om dit in twee fasen te evalueren. We bespreken nu de eerste fase: de procesevaluatie. Hierin is het proces van de uitbreiding van het betaald parkeergebied geëvalueerd. Onderwerpen zoals uitvoering, communicatie en participatie komen aan bod. Er worden ook aanbevelingen gedaan om de uitvoering van vergelijkbare trajecten te verbeteren. Daarnaast stellen we procesmatige en inhoudelijke kaders vast voor de tweede fase: de effectevaluatie. Die evaluatie wordt naar verwachting na de zomer van 2027 behandeld in de raad. 1

Inleiding Bij de vaststelling van het Parkeerbeleid 2023 heeft het college toegezegd om het parkeerbeleid twee jaar na invoering te evalueren. In raadsinformatiebrief 2024-52 is aangegeven dat het een tijd duurt voordat de effecten van het parkeerbeleid zich zullen aarden, omdat het even duurt voordat parkeerders hun parkeer- en mobiliteitsgedrag aanpassen. Daarom stelde het college voor om de gehele evaluatie na de zomer van 2027 op te leveren. In de raadsvergadering van 4 april 2025 kwam dit ter sprake. In die vergadering proefde het college de behoefte van de raad om de evaluatie te vervroegen. Het college heeft daarom in juni 2025 toegezegd om de evaluatie in tweeën op te knippen: een procesevaluatie, welke nog voor de zomer van 2026 wordt opgeleverd en een effectevaluatie voor na de zomer van 2027. In de commissievergadering Duurzaamheid en Bereikbaarheid van 2 juli 2025 is, op basis van een commissievoorstel van de Fractie Durlacher, verder verkend hoe de evaluatie van het parkeerbeleid uitgevoerd kon worden. In die behandeling is besproken dat de raad, gelijktijdig met de behandeling van de procesevaluatie, de kaders voor de effectevaluatie van het parkeerbeleid zou vaststellen. Dat gebeurt via dit raadsvoorstel. Het rapport ‘Procesevaluatie uitbreiding betaald parkeergebied Hilversum’ is bijgevoegd.

In bijlage 1 ‘Kaders effectevaluatie’ staan de kaders voor de effectevaluatie.

Probleemstelling/doel Door (de uitvoering van) het parkeerbeleid te evalueren, kunnen we bijsturen waar dat nodig is en lering trekken voor mogelijke toekomstige vergelijkbare trajecten. Daarnaast geeft het evalueren van het proces inzicht in de manier waarop we de effectevaluatie moeten vormgeven.

Argumenten 1.1 We nemen de conclusies en aanbevelingen van de procesevaluatie over In hoofdstuk 5 van de procesevaluatie staan de conclusies en aanbevelingen beschreven. Het college reflecteert op deze aanbevelingen op twee manieren. Primair geldt dat de aanbevelingen relevant zijn voor de verbetering van de uitvoering van vergelijkbare trajecten. Dit betrekken we op de uitvoering van vergelijkbare trajecten rondom het parkeerbeleid. Alhoewel het op een aanzienlijk kleinere schaal is, is een vergelijkbaar project het invoeren van betaald parkeren op de bedrijventerreinen Zuidwest, conform de gebiedsagenda Zuidwest. Naast de concrete lessen voor vergelijkbare trajecten, zijn er ook algemenere lessen. Het college herkent de dilemma's die geschetst worden met betrekking tot participatie. Zodra beleid concreet wordt, neemt de interesse vanuit de maatschappij toe. Het college herkent dat deze dynamiek grotendeels onvermijdelijk is. 2

Een ander belangrijk punt is het inzichtelijk maken van de gevolgen van ingrijpende beleidsmaatregelen en het uitvoeren van een bijbehorende impact- en risico-assessment. Het inzichtelijk maken van de gevolgen kwam bij de vaststelling van het parkeerbeleid ook aan de orde. Destijds werd ook al aangegeven dat we niet het complete overzicht hadden van de gevolgen van het beleid. Daarom heeft de raad ook opdracht gegeven aan het college om maatwerk te verlenen bij situaties die daarom vragen. Tegelijkertijd zagen we, bijvoorbeeld met de verhoging van het tarief van de bezoekersregeling per 1 januari 2024, dat niet alle effecten van de beleidsmaatregelen voorzien waren. Dit hebben we hersteld door de afgelopen jaren de raad meermaals via verschillende brieven en informatiesessies van informatie te voorzien. Het blijft echter een feit dat in sommige gevallen niet alle gevolgen overzien kunnen worden. Het uitvoeren van een bijbehorende impact- en risico-assessment kan waardevol zijn om meer inzicht te krijgen in de gevolgen van besluiten. Het in kaart brengen van kanttekeningen, c.q. risico’s, is al een standaard onderdeel van raadsvoorstellen. Voor wat betreft het uitvoeren van een impact- en risico-assessment wordt in de aanbeveling met name gerefereerd aan grootschalige trajecten.

Bij dergelijke trajecten, waarin er door tienduizenden inwoners, gemeentebreed, dagelijks interactie plaatsvindt met het beleidsterrein, kan er als onderdeel van de kanttekeningen extra aandacht worden gevraagd voor de mogelijke risico’s. 1.2 De evaluatie is uitgevoerd op verzoek van en in samenwerking met de raad Zoals in de inleiding staat beschreven, hebben college en raad de afgelopen jaren samen vormgegeven aan de wijze waarop de evaluatie wordt uitgevoerd. Tijdens de uitvoering van de evaluatie is de raad ook betrokken via twee informerende sessies. 2.1 De inhoudelijke kaders geven duidelijkheid over wat we gaan evalueren De inhoudelijke kaders voor de effectevaluatie, beschrijven welke inhoudelijke thema’s er onderzocht gaan worden. De doelen van het parkeerbeleid worden getoetst, er wordt gekeken naar brede maatschappelijke effecten en uiteraard naar de ervaringen van verschillende doelgroepen. Het betrekken van inwoners, bedrijven en ondernemers is een belangrijk onderdeel van de evaluatie. Zowel inhoudelijk, als procesmatig. 2.2 De procesmatige kaders geven duidelijkheid over het proces De procesmatige kaders geven duidelijkheid over het proces wat we gaan doorlopen. Dit helpt in de communicatie naar inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden. Het geeft ook duidelijkheid aan college en raad voor het verdere verloop van de evaluatie.

We werken het verdere proces nader uit in onder andere een participatieplan. Dit plan delen we na de zomer, per raadsinformatiebrief, met de raad. Daarnaast zullen we de raad ook in informele momenten bijpraten over de evaluatie. 3

Kanttekeningen 1.1 De procesevaluatie leidt niet tot onmiddellijke aanpassingen De conclusies en aanbevelingen uit de procesevaluatie gaan over de manier waarop het parkeerbeleid tot stand is gekomen en hoe de uitvoering in de toekomst verbeterd kan worden. Hiermee leiden die conclusies en aanbevelingen niet direct tot beleidswijzigingen, terwijl sommige inwoners dat misschien wel verwachten. 1.2 De participatie over de procesevaluatie was beperkt In bijlage 2 ‘Omschrijving onderzoeksmethodiek’ van de procesevaluatie staat beschreven op welke wijze er vorm is gegeven aan de participatie van de procesevaluatie. Die participatie is relatief beperkt. Het is een bewuste keuze geweest om met name te kijken naar de signalen die binnenkwamen tijdens het proces van de uitbreiding van het betaald parkeergebied. Deze signalen zijn bij de klankbordgroep en bij panelgesprekken getoetst. Zoals in de kaders van de effectevaluatie staat beschreven, zal er voor die evaluatie uitgebreidere participatie plaatsvinden. 2.1 Uitvoerbaarheid moet getoetst worden Het komende anderhalf jaar wordt er gewerkt aan de uitvoering van de effectevaluatie. De kaders van de effectevaluatie, zoals beschreven in bijlage 1 ‘Kaders effectevaluatie’, vormen daarbij een belangrijk uitgangspunt. Tijdens de uitvoering van de evaluatie, kan echter blijken dat sommige onderdelen niet uitvoerbaar zijn.

Een voorbeeld hiervan is het meten van de bijdrage van het parkeerbeleid aan het realiseren van de mobiliteitstransitie. Mochten bepaalde kaders toch niet uitvoerbaar blijken dan verantwoorden we dit in de effectevaluatie.

Financiën, middelen & capaciteit De conclusies en aanbevelingen uit de procesevaluatie hebben geen financiële gevolgen. Het vervolgtraject, de uitvoering van de effectevaluatie van het parkeerbeleid, wordt gedekt vanuit beschikbare budgetten binnen het taakveld parkeren.

Communicatie Via onze website communiceren we over het verdere verloop van de evaluatie van het parkeerbeleid. Een van de eerste stappen in de uitvoering van de effectevaluatie is het opstellen van een participatieplan. In dat plan stellen we vast op welke wijze we de participatie uitvoeren in het kader van de effectevaluatie. We verwachten dit plan na de zomer van 2026 vast te stellen. We zullen het plan ter informatie aanbieden bij de raad. 4

Uitvoering De aanbevelingen van de procesevaluatie worden al meegenomen bij de invoering van betaald parkeren in Zuidwest. Na vaststelling van de kaders van de effectevaluatie gaan we aan de slag met een plan van aanpak, participatieplan en planning voor dit onderdeel van de evaluatie. Na de zomer informeren we de raad over de voortgang. We verwachten dat we begin 2027 zullen starten met de participatie. In de tussentijd worden er al wel metingen gedaan en wordt er relevante data verzameld.

Burgemeester en wethouders van Hilversum, 7 april 2026 de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage(n) 1. Procesevaluatie uitbreiding betaald parkeergebied Hilversum 2. Bijlage 1 bij ‘Procesevaluatie uitbreiding betaald parkeergebied Hilversum’ Kaders effectevaluatie 3. Bijlage 2 bij ‘Procesevaluatie uitbreiding betaald parkeergebied Hilversum’ Omschrijving onderzoeksmethodiek 4. Bijlage 3 bij ‘Procesevaluatie uitbreiding betaald parkeergebied Hilversum’ Tijdlijn met belangrijkste gebeurtenissen 5. Bijlage 4 bij ‘Procesevaluatie uitbreiding betaald parkeergebied Hilversum’ Tabel aangenomen moties, amendementen & toezeggingen 6. Bijlage 5 bij ‘Procesevaluatie uitbreiding betaald parkeergebied Hilversum’ Verslagen klankbordgroepbijeenkomsten

5