Jaarstukken 2022

De kengetallen zoals opgenomen in een jaarrekening zijn altijd een momentopname en hebben geen voorspellende waarde. In deze jaarrekening wordt dan ook slechts teruggekeken naar de uitkomsten voor de jaren 2021 en 2022. De uitkomsten van de VNG kengetallen zijn daarbij als volgt weer te geven. Financiële conditie index eindbalans & exploitatie.

jaarstukken jaarstukken Drempelwaarde 1 2021 2022

Drempelwaarde 2

Vermogenspositie Netto schuldquote ultimo

73,6%

59,3%

> 100%

> 130%

Effectieve Netto schuldquote ultimo

73,2%

59,4%

> 90%

> 120%

Solvabiliteitsratio ultimo

22,0%

25,0%

< 20%

< 0%

-0,9%

3,8%

n.v.t.

< 0%

3

2

=2

=3

Onbenutte belastingcapaciteit

5,3%

5,4%

n.v.t.

< 0%

Afhankelijkheidsratio

75,4%

75,3%

> 72,5%

n.v.t.

Netto investeringsquote jaar (t-4) - (jaar t)

0,2%

-0,7%

< 1% of >4%

< 0% of >5%

Netto lasten per inwoner

1.924

1.991

n.v.t.

< 2.060 of > 2.577

Houdbaarheidsquote

23,0%

25,3%

> 20%

> 25%

Kasgeldratio ultimo

7,8%

3,1%

> 8,5%

n.v.t.

6,5

6,0

Exploitatie Exploitatieresultaat Aantal negatieve resultaten laatste 3 jaren

Voorzieningenniveau

Weerbaarheid

Financiële conditie index

24

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 25 Wanneer een score groen is, blijft de score onder de drempelwaarde. Een oranje score betekent een overschrijding van drempelwaarde 1. Een rode score betekent een overschrijding van drempelwaarde 2. Opgemerkt wordt dat de scores zijn gebaseerd op realisatiecijfers! De aandachtspunten bij deze score zijn: • Het exploitatieresultaat: Een negatief exploitatieresultaat (voor mutaties reserves) betekent dat de reservepositie aangesproken wordt. Een eenmalig negatief exploitatieresultaat behoeft geen probleem te zijn. Bij structurele negatieve exploitatieresultaten zal de reservepositie krimpen en het bezit steeds verder gefinancierd zijn met vreemd vermogen (schulden). De jaren 2017 t/m 2021 hadden allen een negatief exploitatieresultaat en het exploitatieresultaat had daarmee een structureel negatief karakter gekregen. Met het voordelige exploitatieresultaat voor 2022 is dit structurele karakter doorbroken. •

Afhankelijkheidsratio: Dit kengetal geeft weer hoe afhankelijk we zijn van de overdrachten van het Rijk en tevens de gevoeligheid voor kortingen op deze overdrachten van het Rijk. Het verhogen van de eigen inkomsten kan de afhankelijkheid van het Rijk verkleinen.

•

Netto Investeringsquote: Dit kengetal geeft weer of er voldoende investeringen gedaan worden voor het behoud van een aanvaardbaar voorzieningen niveau. Normaal gesproken zullen de uitgaven voor investeringen hoger zijn dan de afschrijvingen. Hoger omdat vanwege inflatie de investeringen duurder worden, maar ook omdat door economische groei en inwonersgroei er jaarlijks meer publieke investeringen nodig zullen zijn (bijvoorbeeld scholen en wegen). Bij te lage investeringen zullen er op termijn inhaalinvesteringen nodig zijn om de leefbaarheid van de stad op orde te houden. Een gemeente kan ook te veel investeren. Dit zal zorgen voor hogere schulden en hogere afschrijvingslasten. Hogere afschrijvingslasten leggen een groter deel van de exploitatieruimte voor een langere periode vast waardoor de ruimte voor eventuele benodigde ombuigingen op de lopende exploitatie kleiner wordt.

•

Netto lasten per inwoner: Dit kengetal geeft de mate van flexibiliteit aan voor het realiseren van ombuigingen. Lage netto lasten per inwoner kunnen een indicatie zijn dat het niveau van de noodzakelijke publieke voorzieningen onder druk staat. Hoge netto lasten per inwoner kunnen een signaal zijn dat een gemeente op grote voet leeft. Voor het bepalen of er sprake is van afwijkende netto lasten is wordt Hilversum vergeleken met andere gemeenten met een matige sociale structuur en een sterke centrumfunctie. De netto lopende uitgaven worden gedefinieerd als: lasten voor mutaties reserves -/- rentelasten -/- afschrijvingen -/- lasten grondexploitaties -/inkomsten uit heffingen en belastingen -/- inkomsten van specifieke uitkeringen -/- inkomsten van decentralisatie uitkeringen. De netto lopende uitgaven gedeeld door het aantal inwoners is het kengetal netto lasten per inwoner.

•

Houdbaarheidsquote: Dit kengetal geeft een indicatie van de ombuigingsinspanning die een gemeente bij het slecht weer scenario moet leveren om de gemeentelijke financiële positie op orde te houden. Bij het slecht weer scenario wordt onder andere rekening gehouden met een terugval van de inkomsten vanuit het rijk met 20%, terugvallende overige inkomsten met 11% en stijgende rentetarieven. Afboekingen op uitstaande leningen etc. zal zich hoogstwaarschijnlijk niet voordoen. Het kengetal is daarmee een maat voor de weerbaarheid van de gemeente. Kanttekening bij dit kengetal is dat het wordt uitgedrukt in een percentage van de lasten en baten waarop ombuigingen kunnen worden gerealiseerd. Het gaat hierbij om de onbenutte belastingcapaciteit plus de netto lopende uitgaven.

•

Kasgeldratio: Dit kengetal geeft de mate van risico weer van sterk stijgende rentelasten door herfinanciering van kortlopende schulden door langlopende schulden bij een stijgende

25

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 26 marktrente. De signaalwaarde is gelijk aan de berekening van de kasgeldlimiet, 8,5% van het begrotingstotaal. Ons financieel beleid is erop gericht blijvend te voldoen aan de eisen van de wettelijke kasgeldlimiet waarbij een overschrijding van de kasgeldlimiet voor een periode van maximaal twee kwartalen is toegestaan.

Financiële stresstest gemeenten BDO Accountants & Adviseurs BDO heeft over 2021 alle Nederlandse gemeenten langs de financiële meetlat gelegd om de financiële positie van de Nederlandse gemeenten te analyseren en tot een ranking per gemeente te komen. Hierbij zijn de cijfers gebruikt uit de gepubliceerde jaarrekeningen over 2021 van de hierboven opgenomen wettelijke financiële kengetallen. BDO heeft de financiën van gemeenten met elkaar vergeleken op basis van de wettelijke financiële kengetallen. Zodoende is BDO gekomen tot een ranking (Financiële Stresstest Gemeenten van BDO), verdeeld naar omvang van gemeenten. In de benchmark wordt Hilversum vergeleken met andere gemeenten met 50.000-100.000 inwoners. In totaal vallen 56 gemeenten in deze categorie. De gemeente Hilversum komt op een 23e plaats (2020; 35e plaats) met het rapportcijfer 9 (2020; rapportcijfer 8). Conclusie Op basis van het VNG model is de financiële score van 6,5 gelijk gebleven aan de score van 2021. Wel is er een verschuiving op onderdelen van de score op te merken; • De score m.b.t. het exploitatieresultaat is verbeterd door het voordelige exploitatieresultaat van 2022. • De score netto lasten per inwoner wordt ondanks de stijging van € 1.924 naar € 1.991 per inwoner als te laag beoordeeld.

Lage netto lasten per inwoner kunnen volgens het model een indicatie zijn dat het niveau van de noodzakelijke publieke voorzieningen onder druk staat. • De score houdbaarheidsquote verslechtert van 23,0% naar 25,3%. Het model van de VNG kan een aanvulling zijn op de verplicht voorgeschreven kengetallen van het BBV. Ook hier geldt dat de beoordeling een momentopname is, die terugkijkt in de tijd en geen doorkijk geeft naar de toekomstige situatie. Om de toekomstige financiële gezondheid van Hilversum te monitoren kunnen de verplichte kengetallen van het BBV en de aanvullende kengetallen van het VNG model, een signaalfunctie vervullen. Voor een nadere duiding op de houdbaarheidsquote 2022 nog het volgende: Ten opzichte van 2021 is 1,9% meer opbrengsten gerealiseerd uit heffingen en leges, terwijl de hoogte van de onbenutte belastingcapaciteit opliep met ruim 18%. Dat betekent dat de mogelijkheid om extra financiële ruimte te genereren uit de gemeentelijke heffingen beperkt is gebleven. Er zijn twee andere oorzaken die de daling van de houdbaarheidsquote verklaren. De eerste is de toename van de gemeentefondsuitkering van ruim 15%. In het doorrekenen van het scenario van een daling van 20 procent rijksinkomsten is het effect hiervan ook navenant groter. De tweede betreft de toename van specifieke uitkeringen van het rijk met bijna 21%.

De langere lijst van SiSa regelingen in 2022 bevestigt de toename in aantal. In de berekening van de houdbaarheidsquote betekent een hoger volume van specifieke uitkeringen ten opzichte van 2021 dat de netto uitgaven naar verhouding meer zijn verlaagd. Met andere woorden de ruimte om financiële tegenvallers op te vangen is kleiner geworden in deze stand van de jaarrekening De houdbaarheidsquote is in die zin een interessant kengetal om de grotere financiële stromen in beeld te brengen en welke daarvan beïnvloedbaar zijn. 26

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 27

2. Programma verantwoording

27

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 28

Programma 1: Wonen en leven

Betrokken partijen Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties. De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Wonen en leven zijn: • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Regio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) en omliggende gemeenten Grondstoffen- en Afvalstoffen Dienst Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) Goois Natuur Reservaat (GNR) (verbonden partij) Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV) (verbonden partij) Provincie Noord-Holland Erfgoedorganisaties Woningcorporaties Culturele organisaties Sportverenigingen Amateurverenigingen Sportservice Noord-Holland Stichting Centrum Hilversum Uitvaartstichting Hilversum (Commerciële) vastgoedpartijen Huurdersorganisaties Provincie Utrecht (Bus)vervoerders (Transdef, Syntus, NS) ProRail

28

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 29 • • • • • • •

Rijkswaterstaat Metropoolregio Amsterdam (MRA) Natuur- en milieuorganisaties Amateurverenigingen Energiedienstenbedrijf Gooi en Vechtstreek Liander Hilversumse Energiecoöperaties

29

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 30

Kaderstellende nota's Bodem, water, riolering • Gemeentelijk Watermanagement Plan 2021-2026 (2020) • Keur AGV 2011, inclusief bijbehorende en/of later vastgestelde Vrijstellingen en Beleidsregels • Verordening havengelden 2022 (2021) • Verordening rioolheffing 2022 (2021) Milieu en duurzaamheid • Visie ‘Hilversum Klimaatneutraal 2050’ (2012) • Uitvoeringsprogramma: Duurzaam Hilversum 2016-2020 (2016) • Dierenwelzijnsbeleid Hilversum (2016) • Regionaal Uitvoeringsplan Huishoudelijk afval 2015-2020 (2016) • Verordening afvalstoffenheffing 2022 (2021) • Actieplan Geluid (2013), Geluidskaart (2022) • Provinciale Milieuverordening (tranche 10a) • Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid (2021) • Energievisie warmte (2022) Bereikbaarheid • Structuurvisie Hilversum 2030 (2013) • Parkeerverordening Hilversum (2018) • Structuurvisie Verkeer en Vervoer 2030 (2016) • Herziening laadpalenbeleid (2015) • Verordening parkeerbelastingen 2022 (2021) • Verordening Mobiliteitsfonds Hilversum (2009) • Wijziging verordening Mobiliteitsfonds Hilversum 2009 (2019) • Mobiliteitsvisie Hilversum 2040 (2021) Groen en begraafplaatsen • Nota Impuls voor extra groen in Hilversum (2016) • Groenbeleidsplan 2030 (2013) • Structuurvisie Hilversum 2030 (2013) Wonen • Lokale Woonvisie Hilversum 2021-2030 (2021) • Regionale Woonvisie Regio Gooi en Vechtstreek 2030 (2021) • Regionale Huisvestingsverordening

Gooi en Vechtstreek (2019) • Regionaal Woonakkoord (2021) Openbare ruimte • Visie Hilversum Buiten (2004) • Handboek Beheer Hilversum Buiten (2009) • Handboek Inrichting Hilversum Buiten (2009) • Beeldkwaliteitsplan plus 1221 (2020) Sport • Nota Sport en Bewegen 2016 t/m 2020

30

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 31

Mooie stad Hilversum is een compacte stad in het groen met een hoog voorzieningenniveau. De uitdaging voor de komende decennia is de stad waar nodig te vernieuwen en te verbeteren en tegelijk de zo gewaardeerde kwaliteiten tot hun recht te laten komen. Vraagstukken voor de toekomst gaan over de groeiende bevolking, de veranderende inwonerssamenstelling, de mate van de economische ontwikkeling, de bereikbaarheid, het tekort aan woningen in bijna alle prijsklassen en de energietransitie- en klimaatopgave. De schaarse ruimte waarin deze opgaven een plek moeten krijgen vragen om een toekomstvisie op Hilversum waarin keuzes worden gemaakt en een zakelijke houding van de gemeente waar het gaat om particuliere initiatieven. De Omgevingsvisie is hiervoor het instrument, als onderdeel van de Omgevingswet.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator Nee

Aandeel sociale huurwoningen

Nee

Waardering van het onderhoud van de openbare ruimte

Nee

Aandeel van het per jaar opgeleverde sociale huurwoningen

Nee

Aandeel van het per jaar opgeleverde (koop)woningen in het middensegment

Nee

Aantal vanaf 2018 opgeleverde en in plannen gevatte (koop)woningen voor 1- en 2persoonshuishoudens Gemiddelde WOZ-waarde (maal duizend euro)

Nee Nee

Nieuw gebouwde woningen, aantal per 1.000 bestaande woningen

31

Streef waarde

Realisatie 2022

Bron

27% van totale woningvoorraad

26,7%

Woonmonitor

7,2

7,2

Hilversum Monitor

1/3 van totaal aantal opgeleverde woningen 1/2 van totaal aantal opgeleverde (koop)woningen

32,2%

Woonmonitor

9,2%

Woonmonitor

1000 (2022)

1.076

BAG

Geen streefwaarde

398

CBS

7

5,7

Gemeente Hilversum

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 32

Ambitie met activiteiten Ruimtelijke ordening We bouwen verder aan een toekomstbestendig Hilversum. Met gevarieerde woonmilieus, passend werk en een prettig leefklimaat (groen, duurzaam, veilig, bereikbaar en met goede voorzieningen) voor alle Hilversummers. Hilversum heeft in de afgelopen jaren een aantal grote projecten voorbereid en uitgevoerd. Tegelijkertijd zijn er in Hilversum veel initiatieven om de stad mooier en beter te maken. Het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen 2021 (MPG) geeft een beeld welke ontwikkelingen er in de stad plaatsvinden en wat er nodig is om dit financieel verantwoord uit te voeren. Hiermee kan de raad in ieder afzonderlijk project een afweging maken binnen de context van het MPG.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Opstellen en vaststellen van de Omgevingsvisie samen met inwoners, ondernemers maatschappelijke organisaties en andere experts. ● Voorbereiden van een definitief Omgevingsplan na de invoering van de Omgevingswet, met de Omgevingsvisie als belangrijkste kader. ● Actualiseren van het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen. ● Faciliteren van initiatieven van eigenaren, corporaties, of gebruikers die in Hilversum willen ontwikkelen (‘facilitaire projecten’): bijvoorbeeld Werf35, Philipslocatie, Heuvellaan 50 en andere private initiatieven. ● Samenwerken met andere gemeenten aan de gebiedsontwikkeling Crailo (‘samenwerkingsproject’). ● Ontwikkelen of verkopen van gronden en objecten in gemeentelijk bezit om een publieke taak uit te voeren, of om de lasten van de perspectiefgebieden deels te kunnen dekken. ● Voortzetten van de lobby ‘Bereikbare Steden’, waarin bestaande Hilversumse plannen (de perspectiefgebieden) worden ingebracht richting het Rijk voor financiering. ● Besluitvorming over de MRA Verstedelijkingsstrategie, bestaande uit het verstedelijkingsconcept, de fasering en de investeringsstrategie. ● Vaststellen van een Nota Kostenverhaal om gemeentelijke kosten bij ruimtelijke ontwikkelingen in rekening te kunnen brengen bij de initiatiefnemer.

● Vaststellen van een Nota Bovenwijkse Voorzieningen om gebiedsoverstijgende kosten in rekening te kunnen brengen bij initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen. ● Regisseren van de ontwikkeling van de ‘perspectiefgebieden’: Stationsgebied, Arenapark en 1221 (Bruisend Hart en ontwikkellocaties).

32

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 33

Toelichting Begin 2023 worden er workshops georganiseerd om dit in procedure te brengen. Bij de behandeling van het MPG in de raad is toegezegd het grond- en vastgoedbeleid in 2023 te actualiseren en daaraan gekoppeld de nota kostenverhaal (inclusief bovenplans/bovenwijks) op te leveren. Bestemmingsplannen Arenapark en 1221 hebben geen vertraging opgelopen. Het bestemmingsplan Stationsgebied is vanwege geluidseisen door de verlegging van de ring nabij het Langgewenst door de Raad van State vernietigd in 2021. Daardoor heeft dit project vertraging opgelopen in 2022. In 2022 is het bestemmingsplan na aanpassing opnieuw vastgesteld. Inmiddels loopt een nieuwe beroepsprocedure bij de Raad van State. Het plan Crailo gaat door in verdere uitvoering. Het bestemmingsplan perspectiefgebied Crailo is unaniem aangenomen in Hilversum. Ook in in de buurgemeenten Laren en Gooische Meren is het plan aangenomen. De gemeenteraad heeft het ruimtelijk kader vastgesteld voor het Arenapark. In 2022 is vanuit het masterplan en het coalitieakkoord gewerkt richting een stedenbouwkundig plan. Hiervoor zijn door het college in het najaar 6 leidende principes vastgesteld. Nu wordt door de stedenbouwers gewerkt aan de uitwerking van de kavelpaspoorten.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

5.530

-396

5.133

Realisatie

4.063

-318

3.745

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-1.467

79

-1.388

Het gesaldeerd voordeel van € 1.388.000 is voornamelijk toe te schrijven aan de vertraging van de Omgevingswet (€ 800.000) en op de loon- en afdelingskosten (€ 500.000). Het voordelig resultaat op de loon- en organisatiekosten wordt centraal toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Het Rijk heeft € 589.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Omgevingswet. Het bedrag is ter compensatie van de (extra) kosten mede door het uitstellen van de invoering van de Omgevingswet naar 1 januari 2024. Aan de raad wordt voorgesteld om € 588.000 ter voorbereiding van de implementatie Omgevingswet over te hevelen waarna het incidenteel voordeel van € 210.000 vrijvalt in het resultaat 2022. De nog uit te voeren werkzaamheden, rekening houdend met het overhevelingsvoorstel, zijn vooralsnog passend binnen de begroting 2023. In het Coalitieakkoord 2022 – 2026 is opgenomen om het programma voor het Arenapark aan te passen en te laten aansluiten bij de schaal van het gebied. Op basis hiervan heeft het college op 11 oktober 2022 een zestal bepalende uitgangspunten voor het concept stedenbouwkundig plan vastgesteld. Op basis van deze uitgangspunten wordt het stedenbouwkundig plan opgesteld en in de zomer van 2023 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Aan de raad wordt voorgesteld om het incidenteel voordeel van € 131.000 ter afronding van het stedenbouwkundig plan over te hevelen.

33

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 34

Ambitie met activiteiten Wonen en bouwen Samen met marktpartijen en woningcorporaties realiseren we de bouwopgaven en de doorstroming op de woningmarkt van Hilversum. De gemeente stimuleert of faciliteert de plannen die bijdragen aan gemeentelijke doelstellingen. Door een zakelijke opstelling richting de vele private initiatieven blijft de gemeentelijke inzet haalbaar en betaalbaar.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Onderzoeken en beoordelen van nieuwe initiatieven aan de hand van voorlopige ontwikkelregels. ● Toezicht houden op bouwen en wonen. ● Behandelen van aanvragen omgevingsvergunningen. ● Uitvoeren van de woonvisie aan de hand van de volgende activiteiten: • Toevoegen van 3000 woningen tot 2030, waarvan 33% sociaal en 50% middelduur (waarvan de helft lage middenhuur). • Faciliteren van woningbouwmogelijkheden binnen projecten door transformatie en flexwonen, passend bij de kansen in de wijken. • Overleggen met woningcorporaties en huurders over de prestatieafspraken. • Regie voeren op het woningbouwprogramma, onder andere door de Taskforce betaalbare woningbouw. • Inventarisatie maken voor een woonzorgvisie, gericht op hoe zorg die geleverd gaat worden past binnen huidige woonruimtes. • Ruimte bieden aan nieuwe woon- en verblijfsvormen voor starters, internationale kenniswerkers, studenten en ouderen. • Faciliteren van doorstroming door per wijk/project te kijken welke invulling past in die wijk en de inzet van de senioren-wooncoach. • Inzetten van juridische instrumenten, zoals de Regionale Huisvestingsverordening, zodat woningen bij de juiste doelgroepen terechtkomen. ● Actueel houden van de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG). ● Aanpassen van de werkprocessen rondom omgevingsvergunningen in lijn met de Omgevingswet.

● Aansluiten op het landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

Toelichting In 2022 is de gemeente gekomen tot een concept van de prestatieafspraken met corporaties over wonen, maar is ervoor gekozen om met de onderhandelingen te stoppen mede vanwege de verkiezingen en de vorming van een nieuw college. Belangrijk discussiepunt was het aantal verkoopwoningen en het aantal nieuwbouwwoningen. Dit heeft er ook toe bijgedragen dat de bestuurders van Hilversum en de directies van de woningcorporaties niet tot overeenstemming 34

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 35 gekomen zijn in 2022. De verwachting is dat het in 2023 wel gaat lukken om prestatieafspraken te maken. De Woonzorgvisie wordt in regionaal verband gemaakt. Afstemming op regionale schaal is moeilijk gebleken waardoor er in 2022 vertraging opgelopen is. Daarnaast zijn er ook intern belemmeringen geweest die het proces vertraagd hebben. Tevens wordt gewerkt aan het opstellen van een lokale visie. In 2022 zijn er geen gebieden beschikbaar gekomen n.a.v. de uitwerking van de verschillende gebiedsagenda’s. Daarom is het niet gelukt om in 2022 meer ruimte te bieden aan starters, internationale kenniswerkers, studenten en ouderen. Zodra er ruimte komt op deze ontwikkellocaties wordt er invulling gegeven aan deze ambitie. Hilversum heeft een wettelijk taak ten aanzien van de Basis Adresgegevens Gegevens (BAG) en de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT). Deze basisgegevens van alle gebouwen, percelen etc. vormen de basis voor de Waardering Onroerende zaken (WOZ) registratie en de daarmee samenhangende aanslagoplegging gemeentelijke belastingen en deze moeten ten alle tijden goed en volledig te zijn. In 2022 heeft de waarderingskamer een onderzoek uitgevoerd waaruit onregelmatigheden in de vastlegging van gegevens van de BAG naar voren kwamen die invloed hebben op de WOZ.

Om deze reden heeft de Waarderingskamer besloten in de jaren 2022 en 2023 extra onderzoeken uit te voeren. In januari 2023 heeft de Waarderingskamer laten weten dat de waardebepaling van 1 januari 2022 voldoet aan de wettelijke gestelde eisen. Hierdoor konden de gemeentelijke woonlastennota’s zoals gebruikelijk nog tijdig worden verstuurd. Uit de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) verantwoording over het jaar 2022 kwam naar voren dat gestelde eisen rondom de kwaliteit van de gegevens in de BAG niet volledig behaald worden – daar zijn verbetermaatregelen voor opgesteld. Wij verwachten dat deze leiden tot een verdere verbetering van de gegevenskwaliteit van de BAG, en daarmee meteen ook de grondslag van de gegevens voor de WOZ. De noodzakelijke activiteiten staan vermeld in het bijbehorende plan van aanpak dat is afgestemd met de waarderingskamer (zie collegebrief dd. 1 november 2022) en het verbeterplan dat op 28 maart 2023 is vastgesteld (zie raadinformatiebrief dd. 6 april 2023).

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

4.622

-3.732

890

Realisatie

4.556

-3.298

1.258

-66

433

367

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Het voordeel van € 66.000 aan de lastenkant is onder andere toe te schrijven aan in het Coalitieakkoord 2022-2026 opgenomen € 75.000 voor het opstellen van de Woonzorgvisie. In 2022 is er sprake geweest van onderbezetting waardoor prioriteiten noodgedwongen zijn herzien. Inmiddels is er gestart met de voorbereidingen. Aan de raad wordt voorgesteld om € 75.000 voor het opstellen van de Woonzorgvisie over te hevelen.

35

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 36 Het proces om in 2022 tot prestatieafspraken te komen, tussen de directies van de corporaties en het bestuur van de gemeente, loopt door in 2023. Aan de raad wordt voorgesteld om € 57.000 voor het komen tot nieuwe prestatieafspraken over te hevelen. In het coalitieakkoord zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor het aanpassen van de welstandsregels. In 2022 is hier een start mee gemaakt, maar het project loopt door in 2023. Aan de raad wordt voorgesteld om € 50.000 over te hevelen van 2022 naar 2023. Na de overhevelingsvoorstellen resteert aan de lastenkant een nadelig resultaat van circa € 180.000 op de loon- en organisatiekosten. Deze wordt centraal toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Het nadeel van € 433.000 in de baten is voornamelijk gerelateerd de ontvangen bouwleges. In 2022 is er een nadeel ontstaan op de bouwleges van € 525.000 doordat de vergunningverlening van een groot woningbouwproject niet in 2022 heeft plaatsgevonden maar in 2023. De baten worden om deze reden (conform BBV) verantwoord in 2023. Hetgeen leidt tot een incidenteel nadeel in 2022.

Ambitie met activiteiten Begraafplaatsen en crematorium De verbonden partij Uitvaartstichting Hilversum exploiteert alle gemeentelijke begraafplaatsen en het crematorium in Hilversum. De gemeente stuurt op een hoog kwaliteitsniveau van het begraven en cremeren, het betaalbaar houden van de begraaf- en crematietarieven en het behoud van de monumentale uitstraling van de begraafplaatsen. Sturingsmogelijkheden heeft de gemeente via de Raad van Toezicht en de begroting en jaarrekening van de Uitvaartstichting.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Onderhouden van de gebouwen op de begraafplaatsen volgens de meerjarenonderhoudsplanning. ● In gebruik nemen van de aula Bosdrift voor de huisvesting van de Uitvaartstichting. ● Onderzoeken de mogelijkheden voor het toevoegen van de Joodse Begraafplaats aan de Uitvaartstichting.

Toelichting De Aula Bosdrift is in november 2022 geopend. De geplande onderzoeken naar de mogelijkheden voor de Joodse Begraafplaats liggen op koers, maar het toevoegen aan de Uitvaartstichting is op zichzelf nog niet afgerond.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

619

-513

106

Realisatie

662

-473

190

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

43

40

83

De activiteiten met betrekking tot de ambities begraafplaatsen en crematorium zijn uitgevoerd in lijn met de financiële kaders. 36

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 37

Levendige stad Een levendig en divers Hilversum maakt de stad aantrekkelijk. Een hoge kwaliteit van de culturele en sportieve voorzieningen in de brede zin van het woord, het cultureel erfgoed en de evenementen zorgen voor een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. Toekomstbestendige lokale media en een moderne bibliotheek sluiten aan bij het profiel Hilversum Mediastad. Op regionaal niveau zetten we ons in om meer dagrecreanten en toeristen naar Hilversum te trekken.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2022

Bron

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over de sportvoorzieningen en/sportmogelijkheden

≥ 67%

69%

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners dat vindt dat er voldoende mogelijkheden zijn voor sport en recreatie Percentage inwoners dat tevreden is over de culturele voorzieningen

≥ 73%

65%

Hilversum Monitor

≥ 49%

51%

Hilversum Monitor

Percentage inwoners dat tevreden is over het evenementen aanbod Bezoekersaantallen van vijf culturele instellingen (Museum, Vorstin, Filmtheater, Bibliotheek en MCO) Bezoekersaantallen evenementen in de openbare ruimte

≥ 49%

49%

Totaal 500.000

403.828

n.v.t.

n.n.b.

Hilversum Monitor Jaarverslagen culturele instellingen Gemeente Hilversum

Nee Nee Nee

Nee Nee

Aantal overtredingen geluidsoverlast

5

7

Nee

Aandeel niet sporters in de gemeente

40%

48,1%

37

Gemeente Hilversum RIVM

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 38

Ambitie met activiteiten Sportbeleid en activering We stimuleren inwoners om gezond en vitaal te zijn en te blijven. Het is daarvoor belangrijk dat er voor alle inwoners voldoende toegang tot laagdrempelige sportvoorzieningen is. We zetten ons in voor vitale sportverenigingen, buurtsport en beweegprogramma’s voor specifieke doelgroepen. Sportevenementen brengen levendigheid, binden bedrijven aan de stad en dragen bij aan een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Verder ontwikkelen van het onderdeel sport binnen het profiel ‘work, learn, sport’ voor het Arenapark. ● Actief ondersteunen van sportverenigingen bij het verbeteren van de organisatiekracht en de openclubgedachte, onder andere via de samenwerking met NOC*NSF en sportbonden. ● Verder ontwikkelen van het sportnetwerk. Bijvoorbeeld door de organisatie van Sportontmoeting Hilversum en het sportoverleg met besturen van grote sportverenigingen. ● Inzetten van buurtsportcoaches om Hilversummers in beweging en vitaal te krijgen en te houden, in samenwerking met verschillende maatschappelijke organisaties. ● Investeren in en het uitvoeren van de vijf pijlers van het Sportakkoord samen met betrokken partners: inclusief sporten en bewegen, duurzame sportinfrastructuur, vitale sportaanbieders, positieve sportcultuur, van jongs af aan vaardig in bewegen. ● Ondersteunen van sportevenementen, zoals de Hilversum City Run. ● Faciliteren van de buurtspelen

Toelichting De aanpak “Verenigingsondersteuning Hilversum” heeft het mogelijk gemaakt om onze sportverenigingen professioneel te helpen met hun vragen. Het sportnetwerk in Hilversum heeft gelukkig weer volledig fysiek plaats kunnen vinden, waardoor met interessante thema’s de samenwerking is verstrekt. Er zijn 2 succesvolle Sportontmoetingen geweest en het sportoverleg heeft 7 keer plaatsgevonden. Wij zijn trotst dat onze buurtsportcoach partners (Bink en Team Sportservice) in staat zijn gebleken om in combinatie met hun bestaande inzet en extra middelen vanuit actieplan Jeugd, NPO-sport, sportakkoord en preventieakkoord mooie resultaten te behalen. Het Urban Athletics event met het polsstokhoogspringen op de Marktplein was een daverend succes. Voor wat betreft het faciliteren van buurtspelen zijn in eerste aanleg sportverenigingen benaderd. Maar voor het vinden van draagvlak voor buurtspelen geldt een andere en minder op sport gerichte aanpak om de buurt op een leuke en ludieke manier met elkaar in contact te brengen. In 2022 is gestart met het onderzoeken welk type organisaties hier het beste voor kunnen worden benaderd.

38

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 39

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

1.176

-6

1.170

Realisatie

1.170

-128

1.042

-6

-122

-128

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Het voordeel van € 128.000 wordt met name veroorzaakt door een incidentele bijdrage ontvangen vanuit het Rijk ter uitvoering van het Sportakkoord. De ontvangen middelen zijn in 2022 besteed conform het doel. Op het onderdeel Breedtesport is er een voordeel van € 129.000. Dit voordeel wordt met name veroorzaakt doordat minder is uitgegeven aan buurtsportcoaches doordat de cofinanciering niet kon worden gerealiseerd.

Ambitie met activiteiten Sportaccommodaties Sportaccommodaties dienen goed onderhouden en in voldoende mate aanwezig te zijn. Bij de sportaccommodaties waarvoor de gemeente verantwoordelijk is stemmen we het beheer en onderhoud af met de sportverenigingen. Waar mogelijk kunnen op verzoek van sportverenigingen bepaalde taken worden overgenomen. Voor niet-gemeentelijke sportaccommodaties kunnen sportverenigingen zich aansluiten bij de Stichting Sportinvesteringsfonds Hilversum. De gemeente staat voor de stichting garant.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Voorbereiden van de realisatie van het Evert Kroon-bad op het Arenapark. ● Implementeren van exploitatie en beheer van binnensportaccommodaties (sporthallen, sportzaal en zwembad). ● Onderhouden van sportvelden van de gemeente volgens het vastgestelde meerjarenonderhoudsplan. ● Onderhouden van sportveldjes zoals de Cruyff Courts, en het ondersteunen van nieuwe initiatieven. ● Intensiveren van het gebruik van de huidige sportaccommodaties, waardoor zoveel mogelijk mensen kunnen sporten. ● Renoveren van de atletiekbaan van GAC.

39

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 40

Toelichting Een groot gedeelte van de renovatie van de atletiekbaan is uitgevoerd. De laatste deklaag is vanwege de vorst uitgesteld tot na de winter. De aanbesteding van de exploitatie en het beheer van de sporthallen en het zwembad heeft tot een nieuwe partij geleid en verloopt volgens planning. De sportvelden zijn in 2022 minder bespeeld, waardoor ook een minder intensief onderhoud nodig was. Er is dus afgeweken van het onderhoudsplan en de onderhoudswerkzaamheden zijn afgestemd op het niveau dat noodzakelijk was.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

3.221

-1.390

1.831

Realisatie

3.448

-1.584

1.864

227

-194

33

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De activiteiten met betrekking tot de ambitie sportaccommodaties zijn grotendeels uitgevoerd binnen de financiële kaders. Het saldo is voornamelijk toe te wijzen aan de niet begrote ontvangen compensaties vanuit het Rijk en door een gunstige aanbesteding van het beheer van zwembad en sporthallen. Herrekening van de onderhoudsplanning voor de sporthallen heeft geleid tot een extra dotatie in de onderhoudsvoorziening.

Ambitie met activiteiten Culturele activiteiten, instellingen en educatie Culturele activiteiten zijn gericht op het vergroten van de levendigheid en het versterken van de economische identiteit van Hilversum als stad van media, muziek en architectuur. De gemeente verbindt cultuur in sterke mate met gebiedsontwikkeling, de Omgevingsvisie, sociaal domein en het versterken van werklocaties. Culturele instellingen op professioneel en amateurniveau zijn essentieel voor culturele activiteiten. We ondersteunen culturele instellingen, initiatieven en activiteiten en vragen als tegenprestatie een duidelijke bijdrage aan een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. Deze bijdrage wordt zichtbaar zowel in het centrum als in de wijken.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Ondersteunen van amateurverenigingen onder meer door het verstrekken van subsidies. ● Stimuleren van samenwerking tussen gesubsidieerde instellingen, onder andere voor zomerprogrammering, culturele seizoensopening en amateurkunstfestival Iktoon. ● Subsidiëren van de lokale culturele basisinfrastructuur (BIS). Dit betreft een negental basisinstellingen, zoals het Filmtheater en De Vorstin. ● Continueren van initiatieven zoals de stadsdichter, de kinderdichter en straatpoëzie.

40

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 41

● Stimuleren van cultuureducatie en mediawijsheid door samenwerking met scholen en culturele instellingen, mede met behulp van cultuureducatie coördinatiepunt Proloog en cultuurcoaches. ● Deelnemen aan landelijk programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024.

Toelichting Open 35 In augustus 2022 is het festival Open 35 voor het eerst georganiseerd. Een grote diversiteit aan optredens door de hele stad zorgden voor een hernieuwde kennismaking met cultuur en de Hilversumse culturele instellingen. Het festival is met succes door de Hilversumse culturele sector zelf georganiseerd. Zij hebben hun krachten gebundeld om de cultuur in Hilversum een boost te geven na de Covid periode. Besluit tot verhuizing bibliotheek Op 21 september 2022 heeft de gemeenteraad besloten voor de ontwikkeling van de Kerkbrink tot een mooi en levendig plein en de verhuizing van de bibliotheek naar de Gooische Brink. Door deze besluiten kan de bibliotheek zich verder ontwikkelen tot een culturele organisatie die aansluit bij het medialandschap van Hilversum. De nieuwe bibliotheek gaat met een breed pallet van activiteiten een grote rol spelen in het verbinden van inwoners met elkaar. De vernieuwde bibliotheek wordt een voorloper op het gebied van Mediawijsheid en leesbevordering, en een innovatief aanbod in combinatie met partners uit de stad zoals Beeld & Geluid, Museum Hilversum, het onderwijs, en het medialandschap, dat kenmerkend is voor Hilversum als geheel. Dit biedt kansen op een bijzondere bibliotheek waar ontmoeting en participatie meer dan voorheen mogelijk zijn.

Cultuuraanbod gerealiseerd ondanks covid Door de Covidperiode is de samenwerking in 2022 tussen culturele instellingen in een stroomversnelling terechtgekomen. Er vinden verschuivingen plaats tussen disciplines en er is er een digitale markt voor cultuur ontstaan. Deze digitalisering zien we blijvend terugkomen in onder andere randprogrammering en het fysieke culturele product. Een bijkomend voordeel daarbij is dat nieuwe doelgroepen kunst en cultuur hebben ontdekt

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

4.749

-476

4.273

Realisatie

4.621

-555

4.067

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-127

-79

-206

Het voordelig saldo is voornamelijk toe te schrijven aan de activiteiten vanuit de Corona Herstelagenda. In totaal is € 600.000 beschikbaar gesteld waarvan € 183.000 in 2023 wordt besteed. Aangezien de kosten begroot waren in 2022 ontstaat hierdoor een voordeel in de lasten van € 183.000. Hierdoor is ook de onttrekking uit de reserve coronaherstelfonds € 183.000 lager. In het

41

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 42 voorjaar 2023 heeft de raad de eindevaluatie Corona Herstelagenda behandeld en de resterende middelen € 183.000 vrijgegeven voor 2023. In het Coalitieakkoord 2022-2026 is € 50.000 beschikbaar gesteld voor onderzoek naar versterking van de toegang tot het cultuuraanbod en onderzoek naar hoe erfgoed en muziekles voor kinderen laagdrempeliger kan worden gemaakt. Het jaar 2022 was voor de sector cultuur het eerste ‘normale’ jaar na een periode vol beperkende maatregelen en om het onderzoek aan te sluiten met het nieuwe cultuurbeleid, dat begin april 2023 ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd, wordt het onderzoek in 2023 uitgevoerd. Aan de raad wordt voorgesteld om € 50.000 over te hevelen naar 2023.

Ambitie met activiteiten Musea De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol in het verbinden van media en cultuur in de stad, passend bij de identiteit van Hilversum als Mediastad. Het omvormen van de Kerkbrink tot Mediaplein zorgt voor een levendiger plein in het centrum van de stad. Met het streekarchief en de regionale fusie wordt gebouwd aan een toekomstgerichte organisatie.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Ondersteunen van Museum Hilversum ter bevordering van het mediacultuurprofiel en verbinding met andere instellingen, zoals Beeld & Geluid, de bibliotheek en de Zilveren Camera. ● Opbouwen van een toekomstgericht streekarchief, mede door middel van een regionale fusie.

Toelichting De activiteiten zoals opgenomen in de begroting 2022 zijn allen conform afspraak uitgevoerd in 2022.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

1.053

-335

717

Realisatie

1.207

-358

849

154

-22

132

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De activiteiten met betrekking tot de ambitie musea zijn grotendeels uitgevoerd binnen de financiële kaders. Het nadeel in de lasten van € 132.000 wordt veroorzaakt door de loon- en afdelingskosten. De afwijkingen op de loon- en organisatiekosten wordt centraal toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering.

42

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 43

Ambitie met activiteiten Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed heeft een verbindende werking in Hilversum vanuit ruimtelijk, sociaal en maatschappelijk perspectief. Als één van de identiteitsdragers van de stad draagt het bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. De gemeente heeft een regierol bij het beschermen, behouden en versterken van het cultureel erfgoed. We trekken samen met de eigenaren van monumenten op. Toekomstbestendig betekent dat er ruimte is voor transformatie van monumenten. Het doel hierbij is dat cultureel erfgoed zichtbaar en beleefbaar blijft, een verbindende kracht heeft en actief onderdeel is van een veranderende leefomgeving.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Positioneren van de identiteit van Hilversum, mede in samenhang met de Omgevingsvisie en ruimtelijke opgaven. ● Beschermen en behouden van het cultureel erfgoed in Hilversum. ● Het toegankelijk, zichtbaar en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed in Hilversum. ● Ondersteunen van eigenaren van monumenten met advies en financiële instrumenten. ● Ondersteunen bij de uitvoering van het convenant Zonnestraal. ● Onderhouden van de samenwerking en relatie met erfgoedorganisaties. ● Opstellen routekaart religieus erfgoed.

Toelichting In 2022 is afgesproken voor een projectmatige aanpak van het convenant Zonnestraal. Daarmee is de ondersteuning bij de uitvoering geborgd. De eerste fase van de Routekaart Religieus Erfgoed (RRE) is afgerond in 2021. Vanuit cultureel erfgoed is veel tijd gestoken in het aansluiten bij de omgevingsvisie afgelopen jaar. In 2022 zijn de kaders en doelstellingen van de RRE herijkt, waardoor nu de tweede fase kan worden uitgevoerd.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

878

-45

833

Realisatie

815

-68

747

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-63

-23

-86

De activiteiten met betrekking tot de ambitie cultureel erfgoed zijn uitgevoerd binnen de financiële kaders.

43

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 44

Ambitie met activiteiten Lokale media en bibliotheek Lokale media en de bibliotheek zijn voor de Mediastad van groot belang. De gemeente ondersteunt daarom de bibliotheek en innovatie van de lokale media en journalistiek.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Ondersteunen van de bibliotheek ten behoeve van een aansprekend aanbod voor alle inwoners. ● Subsidiëren van de bibliotheek, die invulling geeft aan de vijf kernfuncties: Kennis en informatie ter beschikking stellen, ontwikkeling en educatie bieden, lezen bevorderen en het laten kennismaken met literatuur, ontmoeting en debat organiseren, kennis laten maken met kunst en cultuur. ● Uitvoeren van de haalbaarheidsstudie Mediaplein Kerkbrink. ● Realiseren van het toekomstplan lokale media & journalistiek.

Toelichting Lokale media en de bibliotheek zijn voor de Mediastad van groot belang. De gemeente ondersteunt daarom de bibliotheek en innovatie van de lokale media en journalistiek.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

1.932

-1

1.931

Realisatie

1.739

-4

1.735

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-194

-2

-196

De activiteiten met betrekking tot de ambities lokale media en bibliotheek zijn uitgevoerd binnen de financiële kaders. De raad heeft op 9 juni 2022 besloten tot oprichting van het Mediafonds Hilversum (kenmerk 1065408). Het Mediafonds Hilversum heeft als doel projecten te ondersteunen die bijdragen aan het behoud van lokale/regionale media en journalistiek. In 2022 is gestart met de voorbereiding en de verwachting is dat in 2023 het bestuur in functie is, waarna de gereserveerde middelen in het externe fonds kunnen worden gestort. Aan de raad wordt voorgesteld om € 144.000 over te hevelen voor de storting in het nog op te richten fonds.

44

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 45

Bereikbare stad Hilversum is door haar centrale ligging en goede verbindingen met de rest van Nederland een gewilde plaats om in te wonen, werken en verblijven. Daardoor is de mobiliteit in en om de stad relatief groot. De opgave om deze mobiliteit duurzaam te laten zijn is voor de gemeente een prioriteit in de Mobiliteitsvisie 2040. Daarnaast blijft goede bereikbaarheid essentieel om een aantrekkelijke woon-, werk en recreatiegemeente te zijn. De toenemende verkeersdruk brengt dit in gevaar. De aanpak van verschillende knelpunten is nodig om de bereikbaarheid te verbeteren.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2022

Bron

Nee

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per auto

6,0

5,5

Hilversum Monitor

Nee

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per fiets Percentage inwoners dat wekelijks of vaker gebruik maakt van (elektrische) fiets

8,5

8,4

≥ 54%

61%

Hilversum Monitor Hilversum Monitor

22

73

Rijksdienst voor het Wegverkeer

≤ voorgaand jaar

5,1

Nee

Aantal verkeersslachtoffers, per 1.000 inwoners ≤ voorgaand jaar

0,7

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over infrastructuur voor fiets Percentage inwoners dat tevreden is over verplaatsing met auto

80%

74%

30%

27%

Water, Verkeer en Leefomgeving Water, Verkeer en Leefomgeving Hilversum Monitor Hilversum Monitor

Percentage achterstallig onderhoud op wegen

≤ 17%

20%

Nee Nee

Nee

Nee Nee

Aantal elektrische laadpunten en tankpunten voor biobrandstoffen/(groen)gas, per 10.000 inwoners Aantal geregistreerde verkeersongevallen, per 1.000 inwoners

45

Gemeente Hilversum

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 46

Ambitie met activiteiten Verkeer en vervoer We willen de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de doorstroming naar en in Hilversum verbeteren en de verduurzaming versnellen.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Voorbereiden van de uitvoering van het regionale plan Hoogwaardig fietsnetwerk Gooi & Vechtstreek, ondersteund door subsidies van de provincies Noord-Holland en Utrecht. ● Starten met de tweejarige pilot nachttrein Amsterdam-Hilversum-Utrecht in samenwerking met de NS, zodra de coronasituatie dat toelaat. ● Voorbereiden van de uitvoering van extra maatregelen (zoals bushaltes en elektrische laadpunten) ter ondersteuning van de transitie naar volledig elektrisch busvervoer door busmaatschappijen. ● Afronden van de tweede fase van de werkzaamheden die alle bushaltes toegankelijk maken voor mindervaliden en aanleggen van nieuwe bushaltes voor de tweede fase van de OVconcessie Gooi en Vechtstreek 2021-2030. ● Uitvoeren en gedeeltelijk afronden van de grote werkzaamheden inzake HOV in ’t Gooi door de provincie Noord-Holland, waaronder de onderdoorgang Oosterengweg, de busbaan en de natuurbrug. ● Stimuleren van de uitbreiding van het aantal elektrische laadpalen, met name op locaties die veel publiek trekken, in samenwerking met MRA-Elektrisch. ● Voorbereiden en deels uitvoeren van kleine maatregelen inzake de variant ‘Overweg dicht voor autoverkeer’ bij de Kleine Spoorbomen, waarover in 2021 door de gemeenteraad is besloten.

● Aanpakken van verkeersonveilige situaties met blijvende aandacht voor fietsers, voetgangers en mindervaliden uit de nieuwe Top 10. ● Voorbereiden en uitvoeren van het opheffen van de niet actief beveiligde spoorwegovergang Maartensdijkseweg en het aanleggen van een onderdoorgang voor fietsers en voetgangers. ● Ontwerpen en vaststellen van verplichte verkeersbesluiten voor bijvoorbeeld de snelheid op wegen, voorrang op kruispunten en de reservering van een gehandicaptenparkeerplaats. ● Beheren van verkeersregelinstallaties (VRI’s) en vervangen van bestaande naar intelligente VRI’s bij het einde van de levensduur of als een project eerder om vervanging vraagt. ● Onderhouden van de openbare verlichting en deze gefaseerd vervangen door LEDverlichting. ● Gefaseerd vervangen van geluidsreducerend asfalt op de Buitenring.

46

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 47

● Beheren en zo nodig vervangen van de civieltechnische kunstwerken (bruggen en tunnels). ● Uitvoeren van de gladheidsbestrijding. ● Uitvoeren van de straatreiniging. ● Verlenen van vergunningen voor het tijdelijk plaatsen van voorwerpen (zoals bouwketen, of afvalcontainer) op de openbare weg. ● Verlenen van vergunningen ten behoeve van kabels en leidingen. ● Opstellen van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit volgend op de Mobiliteitsvisie 2040, met als aandachtspunten: • Realiseren van een autoluw centrum. • Stimuleren van deelmobiliteit. • Invoeren van een nul-emissiezone op de Gijsbrecht van Amstelstraat. • Onderzoeken van een Noordoosttunnel om de verkeersintensiteit op de Johannes Geradtsweg te verlagen en bereikbaarheid van het Mediapark te verbeteren. • Monitoren van verkeersbewegingen door de inzet van technologie. • Onderzoeken van de mogelijkheden voor invoering van ‘voor Nixx met de bus’ in samenwerking met de busmaatschappijen. • Ontwikkelen van OV-knooppunten en ketenmobiliteit. • Verbeteren van de faciliteiten voor langzaam vervoer, zoals voetgangers en fietsers. • Verkleinen van de verkeersbewegingen mede door meer hybride werken in samenwerking met werkgevers. • Realiseren van hubs voor onder andere goederenvervoer op strategisch gelegen locaties rond Hilversum.

• Opstellen van nieuw parkeerbeleid ● Beheren en zo nodig vervangen van objecten ten behoeve van verkeersmaatregelen (verkeersborden, bewegwijzering en straatmeubilair ten behoeve van verkeersregulering). ● Beheren en zo nodig vervangen van wegen.

Toelichting De deelonderzoeken voor het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit zijn begin 2023 afgerond. Het participatietraject in de stad en met diverse stakeholders worden afgerond. Het gehele traject heeft vertraging opgelopen en is daarmee niet in 2022 opgeleverd, echter in het tweede kwartaal volgt besluitvorming door de raad. Plannen met betrekking tot het Hoogwaardig fietsnetwerk Gooi & Vechtstreek, de uitbreiding van elektrische laadpalen en de aanpak verkeersonveilige situaties zijn meerjarige projecten waarvan de uitvoering volgens planning verloopt en voorbereidende werkzaamheden voor de komende jaren worden uitgewerkt. Het beheren van objecten ten behoeve van verkeersmaatregelen en het vervangen van wegen heeft vertraging opgelopen. Recente inspectie laat zien dat er achterstand is, een specifiek beheersplan wordt op dit moment uitgewerkt. Hierin wordt in beeld gebracht hoe de achterstanden kunnen worden ingelopen en wat daarvoor nodig is.

47

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 48

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

20.270

-3.996

16.275

Realisatie

17.756

-3.454

14.302

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-2.514

542

-1.972

Het voordeel van € 2.514.000 in de lasten is voornamelijk toe te schrijven aan het project HOV in ’t Gooi (€ 1.058.000) en op de loon- en afdelingskosten (€ 688.000). De uitvoering van het project HOV in ’t Gooi is vertraagd, mede omdat het aanbrengen van het asfalt vanwege het weer in december 2022 niet mogelijk was. De uitvoering van het project HOV wordt bekostigd door de Provincie Noord-Holland. Dit leidt in de lasten tot een voordeel van circa € 1.058.000 en voor hetzelfde bedrag tot een nadeel in de baten. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat van de Jaarrekening 2022. Als gevolg van de uitzonderlijk warme zomer is er minder uitgegeven aan straat reinigen en onkruidbestrijding. Er was ook minder onderhoud nodig aan de VRI’s, en er zijn minder (tijdelijke) verkeersmaatregelen nodig geweest dan vooraf was begroot. Voordeel van € 186.000. Het voordeel van € 688.000 (in de lasten) en € 233.000 (in de baten) op de loon- en organisatiekosten worden centraal toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering van deze jaarstukken. Overhevelingsvoorstellen Aan de raad wordt gevraagd om in het kader van de ambitie verkeer en vervoer in totaal € 885.000 over te hevelen naar 2023. ▪ Voortvloeiend uit het Coalitieakkoord 2022-2026 is met de Eindejaarsrapportage € 150.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van het verbeteren van mobiliteit.

In 2023 wordt verder uitvoering gegeven aan het verbeteren van verkeersveiligheid rondom scholen en sportaccommodaties. ▪ De onderzoeken voor de verbetering van de doorstroming Johannes Geradtsweg zijn in 2022 gestart. Het opstellen van de definitieve rapportages (€ 54.000) vindt plaats in 2023. ▪ De gemeenteraad heeft in 2021 met een amendement € 70.000 beschikbaar gesteld voor Voorlopig Ontwerp en kostenraming herinrichting winkelgebied Gijsbrecht. Het ontwerp wordt in 2023 opgesteld. ▪ Het participatieproces van het Uitvoeringsprogramma mobiliteitsvisie 2040 is in 2022 vertraagd en loopt door in 2023 (€ 82.000). ▪ Door de uitspraak van de Raad van State in februari 2022 omtrent het vernietigen van het bestemmingsplan Stationsgebied heeft in 2022 de nadruk gelegen op het opstellen van een nieuw bestemmingsplan. De verdere uitvoering vindt plaats in 2023 (€ 339.000). ▪ De planvorming van de nieuwe fietsenstalling onder het stationsplein is in 2022 gestart en wordt in 2023 afgerond. Het schetsontwerp wordt in 2023 verder uitgewerkt tot een aanbestedingsdossier (€ 190.000).

48

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 49

Ambitie met activiteiten Parkeren We streven naar goede verhouding tussen de parkeervraag en het parkeeraanbod en een effectief gebruik van parkeervoorzieningen ter bevordering van de bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum, werklocaties en buurten. Het gebruik van parkeervoorzieningen wordt gereguleerd door het toepassen van parkeertarieven.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Onderzoeken van de invulling van parkeernormen, het gebruik van andere parkeervoorzieningen (bijvoorbeeld het verkiezen van parkeergarages boven het parkeren op het maaiveld) en de inzet van innovatieve parkeervoorzieningen, als gevolg van de ambities uit de Mobiliteitsvisie 2040. Dit is de basis voor nieuw parkeerbeleid. ● Inzetten van betaald parkeren op basis van parkeerdrukdata om parkeeroverlast voor inwoners te voorkomen. ● Ontwikkelen naar data-gestuurd parkeertoezicht door verder digitaliseren van de handhaving. ● Uitvoeren van de jaarlijkse stadsbrede parkeertelling. ● Begeleiden en monitoren van het uitbestede werk aan de verbonden partij Parkeerservice voor de handhaving op parkeren. ● Verlenen van parkeervergunningen en ontheffingen.

Toelichting Er is in 2022 vooral operationeel gewerkt aan een stabiele uitvoering van het parkeerbeleid: o Verlengingen van parkeervergunningen is beter verlopen dan in de jaren daarvoor. Door goede afstemmingen en draaiboeken, waarbij ervaringen uit het verleden zijn verwerkt. o Uitbreiding van wijken voor betaald parkeren is goed verlopen. Hiervoor hebben bewoners zelf aangegeven behoefte te hebben aan de invoering van betaald parkeren en zijn er enquêtes gehouden. o Uitvoering van de handhaving van parkeren op straat en het beheer van parkeergarages is goed verlopen. In 2022 is gewerkt aan het voorbereiding van de nota parkeernormen en een integraal parkeerbeleid als onderdeel van het uitvoeringsprogramma van de mobiliteitsvisie.

49

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 50

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

4.285

-5.700

-1.416

Realisatie

4.424

-6.154

-1.730

139

-454

-314

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Het voordelige saldo voor de baten is voornamelijk toe te schrijven aan de extra parkeeropbrengsten als gevolg van het opheffen van de corona maatregelen. Vooralsnog beschouwen we deze als incidenteel. Herrekeningen van de onderhoudsplanning voor het vastgoed hebben geleid tot een extra dotatie aan de onderhoudsvoorziening van € 100.000. In het Coalitieakkoord 2022-2026 is € 50.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van de actualisatie van het parkeerbeleid. Het project is opgestart in 2022 en krijgt een vervolg in 2023. Aan de raad wordt voorgesteld wordt om de € 50.000 bestemd voor de actualisatie van het parkeerbeleid over te hevelen naar 2023.

50

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 51

Duurzame stad Hilversum is een groene gemeente en staat voor de grote uitdaging om in de komende jaren nog groener te worden. In letterlijke zin betekent dat groener door het beschermen en uitbreiden van het groen dat de gemeente rijk is. Dit doen wij door initiatieven van bewoners te stimuleren en ondersteunen. Klimaatadaptatie en biodiversiteit zijn hierbij belangrijke thema’s. In figuurlijke zin heeft vergroening betrekking op de duurzaamheidsopgave waar we als gemeente voor staan, met name de energietransitie. Deze grote klus klaart de gemeente niet alleen. Alle inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en instellingen zijn hierbij nodig. De gemeente geeft het goede voorbeeld door de eigen organisatie klimaatneutraal te maken en de rest uitstoot CO2, die nu nog wordt gecompenseerd, verder te verminderen.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2022

Bron

Nee

Grondgebruik: bossen en natuurlijk terrein

≥ 54,8%

43,8%

CBS

Nee

Percentage inwoners dat vindt dat in zijn/haar buurt voldoende groen is

≥ 75%

69%

Hilversum Monitor

Nee

Verminderen CO2-uitstoot van Hilversum

373 kiloton 314 kiloton

Klimaatmonitor

Nee

Percentage hernieuwbare energie

10% (2022)

5,1%

Klimaatmonitor

Nee

Percentage gescheiden afval t.o.v. de 75% totale hoeveelheid ingezameld afval Percentage circulaire aanbestedingen t.o.v. 35% (2022) het totaal aantal lopende contracten

68%

GAD Meter

30,2%

Gemeente Hilversum

33%

Klimaatmonitor

43,1

Telos (Duurzaamheidsbalans)

100 kg

165 kg

CBS

3,5% (2022)

3,3%

RWS

Nee Nee Nee

Nee Nee

Percentage woningen (voorlopig) 40% (2022) energielabel B of beter Duurzaamheidscore ecologisch kapitaal (0≥ 58 100) Aantal kg huishoudelijk restafval per inwoner Percentage hernieuwbare elektriciteit

51

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 52

Ambitie met activiteiten Duurzaamheid en milieubeheer We gaan vol inzetten op energie besparen en het isoleren van woningen en gebouwen. We streven ernaar om in 2040 aardgasvrij te zijn. We doen dit samen met inwoners, ondernemers, vastgoedeigenaren, bouwers, investeerders, maatschappelijke organisaties en medeoverheden. Voor de voorziening van duurzaam opgewekte energie ligt de focus op besparen, isoleren en zonne-energie op daken. De gemeentelijke organisatie wordt klimaatneutraal. Daarvoor is deels compensatie nodig van rest uitstoot CO2. Met de CO2 Prestatieladder wordt gericht gewerkt aan het verder verminderen van deze te compenseren rest uitstoot CO2. Er wordt toegewerkt naar de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie voor luchtkwaliteit in 2030 voor fijnstof en stikstof. Dat draagt bij aan minder ziekte, minder sterfte en een betere kwaliteit van leven.

Activiteiten - behaalde resultaten ● Uitvoeren van het jaarplan Energietransitie Hilversum 2022: • Energie besparen en isoleren stimuleren, onder andere door de samenwerking met de Hilversumse energiecoöperaties en het verder ontwikkelen van het regionaal energiedienstenbedrijf. • Stimuleren van zonne-energie op daken, parkeerplaatsen en langs infrastructuur. • Versterken van de samenwerking met de stad (Hilversum100, Green Deals, Energiecoöperaties). ● Uitwerken van de uitvoeringslijnen uit de Transitievisie Warmte Hilversum. ● Uitvoeren Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 voor de realisatie van zonne-energie op daken, parkeerplaatsen en geluidsschermen en andere kansrijke locaties voor zonneenergie, waaronder het vliegveld Hilversum. ● Doorvoeren van circulaire economie in alle nieuwe aanbestedingen en waar mogelijk het verbeteren van circulariteit binnen lopende contracten. ● Stimuleren van het verduurzamen van bedrijven en organisaties en een beroep doen op hun rol in de energietransitie. ● Meten van de luchtkwaliteit door de gemeente en door inwoners uit het Burgermeetnetwerk met behulp van het dataplatform Open Hilversum. ● Inzetten op het verkrijgen van subsidies ter ondersteuning van duurzaamheidsprojecten. ● Bijhouden van het bodeminformatiesysteem.

● Sturen op de prestaties van de verbonden partij Omgevingsdienst Flevoland Gooi & Vechtstreek, die een aantal milieutaken voor de gemeente uitvoert. ● Informeren van eigenaren van kantoorpanden in Hilversum over de verplichting om vanaf 2023 een energielabel C te hebben. ● Uitvoeren van de wijkaanpak Hilversumse Meent Aardgasvrij:

52

JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE HILVERSUM | 53 • •

Overschakelen van 624 woningen naar een duurzame warmtevoorziening van 2021 tot en met 2028 in het kader van de Proeftuin Aardgasvrije Wijk, in samenwerking met partners. Opstellen van een buurtenergieplan voor implementatie van het warmtealternatief met bewoners.

● Realiseren van een klimaatneutrale gemeentelijke organisatie, onder andere door het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed. ● Afronden van de laatste panden van de A-lijst Wet geluidhinder.

Toelichting De aandacht voor duurzaamheid in de vorm van energiebesparing bij bedrijven en woningen, het opwekken van duurzame energie en het stimuleren van circulaire economie neemt nog steeds toe en heeft vorig jaar een flinke impuls gekregen vanwege de oorlog in Oekraïne. In 2022 zijn vanuit het programma Energietransitie Hilversum weer mooie stappen gezet. Het stimuleren van energie besparingen en het isoleren van woningen gaat voorspoedig. Zo was er veel animo van woningeigenaren die hun woning wilden verduurzamen en werd er van het duurzaamheidsfonds in 2022 veelvuldig gebruikt gemaakt. Ook hebben we afgelopen jaar flinke stappen gemaakt met het stimuleren van het verduurzamen van bedrijven en organisaties. Met de toegekende subsidie van de provincie Noord-Holland zijn we in 2022 met de Omgevingsdienst in Flevoland en Gooi en Vechtstreek (OFGV) gestart met stimulerend toezicht op energiebesparing door bedrijven. De aanpak maakt gebruik van een Energiebeheersysteem, data-uitwisseling en een app en nodigt ondernemers uit meer te doen dan wettelijk verplicht is. De provincie Noord-Holland heeft in 2022 ook subsidie toegekend voor de realisatie van een grote zonneparkeerplaats: 1200 zonnepanelen in Kerkelanden.