Jaarplan 2025 energietransitie (10-12-2024)

Zon op parkeerplaats 7. Mussenstraat In voorbereiding/ potentie in GWh in 2025 - 0,34 / 0,12 CO2 besparing in Kton / € 40.000 budget 2025 In 2024 is een investeringssubsidie (€80.000 verdeeld over 2 jaar) verleend voor een zonneparkeerplaats langs het spoor bij de Mussenstraat. De realisatie is in 2025 voorzien. We constateren dat onder de huidige marktomstandigheden de meeste businesscases voor zonnepanelen op de parkeerplaatsen moeilijk sluitend zijn te krijgen. We blijven zoeken naar oplossingen om de businesscases wel sluitend te krijgen. Voor 2025 is er geen budget in het jaarplan opgenomen voor zonneparkeerplaatsen. De realisatie van een zonneparkeerplaats in Kerkelanden is vanwege het ontbreken van voldoende financiering voor de constructie niet haalbaar gebleken. Vereniging Duurzame Werf De vastgoedeigenaren in het voormalige werfgebied aan de Mussenstraat hebben zich verenigd in de Vereniging Duurzame Werf en hebben een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheid van een aardgasvrij en energiepositief werfgebied. Onderdeel van de plannen is te komen tot een energy hub. In 2025 wordt gekeken hoe we deze ontwikkeling kunnen ondersteunen Zon langs infrastructuur 8. Geluidswering en taluds langs infrastructuur Verkenning leidt vooral tot verwachte realisatie buiten Hilversum In 2023 is voor de regio i.s.m.

Rijkswaterstaat en de provincie de verkenning gestart van de kansen voor elektriciteitsopwekking langs a1, a6 en spoor. Hiervoor is een inventarisatie van gronden in overheidshanden (rijk, provincie, gemeenten, ProRail) gemaakt, waarvoor op voorhand geen belemmeringen voor energie-opwek zijn. In 2024 is samen met de regiogemeenten een ontwikkelstrategie en ontwerp voor landschappelijke inpassing opgesteld. De realisatie zal na 2025 en buiten grondgebied van de gemeente Hilversum zijn en daarom is dit getal niet opgenomen in de eerdere tabel. Aangezien het wel bijdraagt aan onze regionale RES-bod hieronder kort een verdere toelichting.

Overige projecten & Energie infrastructuur

De opgave in 2025

In bijlage 2 lichten we een aantal ontwikkelingen toe die de context waarbinnen we handelen beïnvloeden. We lichten er hier drie uit die mee richting kunnen gaan geven aan de wijze van organiseren bij de verschillende projecten: •

•

•

Regionaal treffen we voorbereidingen om voor iedere gemeente apart de verplichte Warmteprogramma’s op te stellen. Een Warmteprogramma is de opvolger van de Transitievisie Warmte en moet uiterlijk eind 2026 vastgesteld zijn. Met ondersteuning van het SPDE (gefinancierd door de provincie) voeren we gezamenlijk die onderzoeken uit die ons het juiste beeld geven om als gemeenten apart onze oordelen over te kunnen vellen en besluiten op te baseren. Regionaal loopt een onderzoek in opdracht van de Provincie Noord-Holland naar de mogelijkheden voor een regionaal of provinciaal publiek warmtebedrijf, dat lokale warmtenetten kan realiseren en exploiteren. Het rapport wordt eind 2024 door adviesbureau Fakton opgeleverd. Netwerkbedrijf Alliander heeft met de regiogemeenten haar plannen gedeeld om een publiek integraal warmtebedrijf te worden. Deze nieuwe rol past onder de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw). Alliander heeft onder de vlag van dochteronderneming Firan reeds verschillende warmteprojecten in exploitatie en heeft de ambitie om binnen haar verzorgingsgebied voor 2030 tenminste 480.000 woningen op een warmtenet aan te sluiten. Mogelijk dat dit publiek warmtebedrijf ook in Hilversum de energietransitie kan ondersteunen.

In 2025 start de tendering om ontwikkelende partijen te vinden. Voor de a27 is dit proces in 2024 gestart. Door verschillende landschappelijke belemmeringen en doordat de snelweg a1 maar voor een zeer klein deel op Hilversums grondgebied loopt, is de potentie van opwek langs infrastructuur op Hilversums grondgebied zeer beperkt. Tegelijk is de verwachting van de te realiseren opwek voor de gehele regio positief. Met een te realiseren opbrengst van 28 GWh per jaar wordt de verwachting van het regio RES-bod voor opwek langs infrastructuur voor een groot deel gerealiseerd.

25

26

Tussen fase 1 en 2 vindt een periode van inventarisatie plaats: een (door het projectteam) ontwikkelde enquête, een bezoek van de duurzaamheidsadviseur en een warmtetransmissie berekening van de ESCO.

In onderstaande tabel geven we weer wat de inzet in 2025 zal zijn, met een korte toelichting onder de tabel.

Wat gaan we doen? Projecten en beleid 1 PAW Hilversumse Meent 2 RWZI Hilversum Oost

3

Doel 3 straatprojecten Getekende intentieovereenkomst met partners van dit project. Projectontwerp van een warmteproject voor 2.500 woningen.

Bodemenergieplan

Verkennen bodemenergiescenario’s Aanleg collectief WKO-systeem

Ondernemers 6 Verduurzamen bedrijven en werklocaties

Zoveel mogelijk energiebesparing (CO2-reductie) en lokale opwek

9

EnergieSysteem actieplan Liander & programma data uitwisseling Energiesysteem 10 Regiosamenwerking Energiesysteem data in kaart Toelichting inzet 2025:

1.000.000

Continueren buurtaanpak:plaatsen elektriciteitshuisjes Monitoring en sturing op netcongestie, in beeld brengen Hilversums Energiesysteem en voorbereiding op nieuwe warmteprogramma Data verzamelen en uitwisselen

-

Avond bijeenkomst 2

Interesse en advies

ESCO’s presenteren

Avond bijeenkomst 3

Enquête

-

Aanstellen data-analist die werkt aan een gemeenschappelijke energiedataset

1. interesse & advies 2. presentatie 2 (of meer) ESCO’s 3. keuze voor één ESCO volgt de inschrijvingsfase.

Keuze 1 ESCO en presenta�e aanbod

Inschrijven

50.000

Projecten en beleid 1. PAW Hilversumse Meent 3 straatprojecten/ CO2 besparing in Kton - PM / € 1.000.000 budget 2025 We leren de bewoner en zijn woning steeds beter kennen en kunnen daardoor een steeds persoonlijkere aanpak realiseren. De manier waarop we het aardgasvrij van de woningen in het noordelijk gedeelte van de Meent aan gaan pakken is via zogenaamde ‘straatprojecten’. Dit betekent dat we minimaal 10 woningen in een blok/straat nodig hebben om een bronnet aan te leggen en de woningen aan te sluiten. De aanpak van een straatproject is uitgewerkt in 3 fases, te weten:

27

Avond bijeenkomst 1

30.000

Gebiedsontwikkelingen 4 Sportpark 5 Stationsgebied

Energie infrastructuur 7 Samenwerkingsovereenkomst Buurtaanpak Liander 8 Energiesysteem van Hilversum

Budget 2025

Energieadviseur

Vergunning

Subsidies

Straatproject fases We gaan ervaring op doen in 3 type straatprojecten: 1 met alleen woningen in particulier bezit, 1 met alleen huurwoningen en 1 in het gespikkeld bezit (zowel huur- als koopwoningen). Voor de Mossenmeent is een straatproject al in de afrondende fase; er worden nog cijfers uitgewerkt door 2 ESCO’s en daarna kunnen bewoners een ESCO kiezen en met hen het contract aan gaan. Er is een grote kans dat we in 2025 meer straatprojecten gaan starten: ook de Rieten Varenmeent hebben interesse. Dit kunnen we parallel aan elkaar uitvoeren. Voor de aanpak van de straatprojecten is een projectplan geschreven, een gestandaardiseerde werkwijze bepaald en is rol-en taakverdeling binnen het projectteam duidelijk gemaakt. Het Buurtenergieplan zal hieruit volgen. 2. RWZI Hilversum Oost Getekende intentieovereenkomst met partners van dit project. Projectontwerp van een warmteproject voor 2.500 woningen./ CO2 besparing in Kton - PM In Hilversum Oost is er een kans om warmte uit de rioolzuivering bij Anna’s Hoeve te benutten voor duurzame verwarming en koeling van 2.500 woningen in de wijk. Op basis van de verkenning en haalbaarheidsstudie in 2024 verkennen we in 2025 samen met de woningcorporaties, het waterschap en het netwerkbedrijf of realisatie van het voorkeursscenario, een zeer lage temperatuur-warmtenet voor ongeveer 2.500 woningen in dit deel van Hilversum, haalbaar is 3.

Opstellen bodemenergieplan Het bodemenergieonderzoek is in 2024 afgerond. Naar aanleiding van dit onderzoek identificeren we in welke gebieden in Hilversum aanvullende beleidsregels nodig zijn om interferentie, en daarmee suboptimale warmteoplossingen, te voorkomen. Deze beleidsregels voor de verschillende interferentiegebieden komen samen in het bodemenergieplan en worden uiteindelijk verankerd in het omgevingsplan. We vragen de raad in het eerste kwartaal 2025 om een voorbereidingsbesluit te nemen om in de tussenliggende periode tussen vaststelling bodemenergieplan (collegebevoegdheid) en herijking omgevingsplan (raadsbevoegdheid) regie te kunnen voeren op het optimaal benutten van de beschikbare bodemwarmte. 28

Gebiedsontwikkelingen 4. Sportpark Verkennen bodemenergiescenario’s Voor de gebiedsontwikkeling Sportpark worden verschillende bodemenergiescenario’s opgesteld voor de aanleg van een warmte- en koudenet. In samenwerking met het projectteam en de reeds gevestigde bedrijven wordt onderzocht op welke wijze dit het beste ingepast en gerealiseerd zou kunnen worden. We zijn met de ontwikkelaars en de huidige eigenaren in gesprek over de mogelijkheden, en over de uitfasering van het bestaande hoge-temperatuur-warmtenet op basis van biomassa.

Energieinfrastructuur 7. Samenwerkingsovereenkomst Buurtaanpak Liander Continueren buurtaanpak; plaatsen electriciteitshuisjes Continueren buurtaanpak waarbij uiteindelijk ruim 300 elektriciteitshuisjes in Hilversum geplaatst. Op dit moment ervaren we druk bij het plaatsen van elektriciteitshuisjes. Samenwerking met alle grondeigenaren is daarbij cruciaal. Met onder andere de woningcorporaties en Goois Natuurreservaat hebben we daar al stappen in gezet. Ook particuliere gronden en met name VvE-gronden zullen nodig zijn om de ruimtelijke inpassing van de uitbreidingen van het stroomnet te kunnen realiseren.

5. Stationsgebied Aanleg collectief WKO-systeem Bij de gebiedsontwikkeling Stationsgebied wordt toegewerkt naar een collectieve warmte- en koude-oplossing om optimaal gebruik te maken van de beschikbare bodemenergie. De aanbesteding hiervoor start in 2025. In 2027 verwachten we concreet aan de slag te kunnen met de aanleg van het collectieve bodemenergiesysteem. Een voorinvestering in leidingen in de openbare ruimte wordt nu reeds gedaan, om te voorkomen dat de Schapenkamp in 2027 opnieuw open moet.

8. Energiesysteem van Hilversum Monitoring en sturing op netcongesti, in beeld brengen Hilversums Energiesysteem en voorbereiding op nieuwe warmteprogramma We nemen de regie in het uitvoeren van onderzoeken over knelpunten en oplossingen bij de uitbreiding van het stroomnet en mogelijke oplossingen voor netcongestie. We zorgen daarbij voor een gedegen afstemming, zowel binnen als buiten de gemeentelijke organisatie, met zowel professionele partners als inwoners. Dat vraagt ook dat we een beeld hebben/krijgen van een toekomstbestendig Hilversums energiesysteem. In 2025 streven we naar het in beeld brengen van een toekomstbestendig Hilversumse energiesysteem, integraal op warmte, koude en elektriciteit, uitgewerkt op alle energiethema’s; duurzame opwek, opslag, transport en verbruik en besparing voor zowel nieuwe als bestaande woningen, bedrijventerreinen en utiliteitsgebouwen als ook laadinfra voor mobiliteit. Inzicht in de ruimtelijke en technische impact op de onder- en bovengrondse infrastructuur is daarbij belangrijk. Een helder beeld van het huidige en mogelijk toekomstig energiesysteem op buurt/cluster niveau helpt ons vervolgens in het voorbereiden en maken van goede keuzes. Met dit beeld kunnen we beter plannen en organiseren, monitoren en prognosticeren van de benodigde stroomnet uitbreidingen en ons voorbereiden op het nieuwe warmteprogramma.

Ondernemers 6. Verduurzaming bedrijven en werklocaties Zoveel mogelijk energiebesparing (CO2 reductie) en lokale opwek De inzet van stimulerend toezicht gericht op energiebesparing bij bedrijven wordt voortgezet. Als gevolg van de Omgevingswet zijn we wettelijk verplicht om de basistaken onder te brengen bij de Omgevingsdienst. Dat gaat per 1 januari 2025 gefaseerd in. Het onderdeel EML en Stimulerend toezicht is pas in 2026 aan de beurt om daadwerkelijk over te dragen. We maken in 2025 goede afspraken over hoe de omgevingsdienst participeert in onze aanpak Stimulerend toezicht. We blijven bedrijven en ondernemers in heel Hilversum kosteloos ondersteunen bij het verduurzamen door de inzet van de energieadviseurs bedrijven, het organiseren van bijeenkomsten en het geven van voorlichting. Alles met als doel zoveel mogelijk energiebesparing (CO2-reductie) en lokale opwek. Evenals het bevorderen van onderlinge samenwerking en inspiratie. Dit doen we reeds meerdere werklocaties zoals in het Centrum (zie 3.2), bij de Gijsbrecht van Amstelstraat, de Havenstraat en Sportpark-Laapersveld waar de energieadviseurs bedrijven samenwerken met de ondernemersverenigingen die daar actief zijn. Dit geeft de ondernemers vertrouwen en daardoor heeft het een grotere slagingskans.

Energieinfrastructuur Circa 80% van de energiebehoefte in de bebouwde omgeving is voor verwarming. Door het elektrificeren van verwarming en mobiliteit zal de vraag naar elektriciteit nog fors stijgen. Tegelijkertijd neemt ook de productie van elektriciteit door zonnepanelen toe. Het elektriciteitsnet in Nederland kan deze snelle toenames niet bijbenen. De vraag naar elektriciteit overschrijdt op piekmomenten de capaciteit van het elektriciteitsnet. Het is noodzakelijk om een toekomstbestendig, integraal en duurzaam energiesysteem te ontwerpen waarbij vraag en aanbod in balans met elkaar zijn. Dit kan onder meer door opslag en onderlinge uitwisseling van energie, zowel voor elektriciteit als voor warmte en koude. We zoeken samen met de energiecoöperaties, bedrijven, energiegemeenschappen en netbeheerders naar oplossingen. We onderzoeken lokale energiesystemen waarbij we integraal kijken naar kansen en oplossingen, zowel individueel als collectief, om de impact op het stroomnet te beperken. Ook zoeken we daarbij naar manieren om de benodigde onder- en bovengrondse infrastructuur slim en efficiënt in te richten en de ruimtelijke inpassing zo goed als mogelijk wordt georganiseerd. TenneT is momenteel bezig met een congestieonderzoek. Resultaten hiervan verwachten we in 2025. Hierover informeren we de raad als de resultaten bekend zijn. 29

9. EnergieSysteem ActiePlan Liander & programma data uitwisseling Energiesysteem Data verzamelen en uitwisselen Samen met Liander en de regiogemeenten zijn we gestart met een programma om op alle thema’s in het integrale energiesysteem data te verzamelen en uit te wisselen. Hierin werken we ook samen aan een afgestemde energiedataset met leesbare en begrijpelijke dashboards en bijbehorend geautomatiseerd data uitwisselingsproces. 10. Regiosamenwerking Energiesysteem data in kaart Aanstellen data-analist die werkt aan een gemeenschappelijke energiedataset Samen met de regio hebben we besloten een data-analist aan te stellen die de gemeentes gaat helpen in de ontwikkeling van een gemeenschappelijke energiedataset en dashboarding van het energiesysteem op clusterniveau. Het rijk financiert dit middels het klimaatfonds deze aanstelling van een 0,5 fte voor 2 jaar.

30

Hoofdstuk 4

Financiën en dekking

Transitie visie warmte (TVW) Hilversums Isolatie Programma (HIP) Wijkaanpak en warmtescans Project energiearmoede Invulling energieloket Energiedienstenbedrijf (EDB) HilverZon Communicatie Totaal Regionale Energiestrategie (RES) Green Del coach bedrijven/ Energieadviseurs bedrijven Green Deal Zuidwest Green Deal Vliegveld Subsidie Mussenstraat Totaal Overige projecten Bodemenergieplan Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) Totaal

Budget 2025 1.875.000 180.000 75.000 25.000 675.000 375.000 325.000 4.205.000 Budget 2025 150.000 100.000 25.000 40.000 315.000 Budget 2025 30.000 1.000.000 1.030.000

De dekking voor uitvoering van het jaarplan 2025 bestaat uit €1.054.000 aan eigen middelen, al opgenomen in de gemeentelijke begroting. Deze middelen worden ingezet voor uitvoering van de activiteiten in het jaarplan. De hier onderstaande dekking is extern geld wat van het Rijk via specifieke uitkeringen binnenkomt. Deze middelen worden via de PenC-cyclus opgenomen in de begroting. • Uitvoering van het Hilversums Isolatie Plan €3.050.000 uit de specifieke uitkering Lokale aanpak Isolatie; • Uitvoeringsmiddelen klimaatakkoord uit de specifieke uitkering capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) €2.432.000; • Uitvoering van de Subsidieregeling aanpak energiearmoede woningeigenaren Hilversum uit de specifieke uitkering energiearmoede €750.000. • Uitvoering van de PAW in de Meent met de specifieke uitkering PAW €4.500.000 De uitvoering van het programma energietransitie is in grote mate afhankelijk van de externe middelen die van het Rijk ontvangen worden. Van het totaal beschikbare budget is 9% afkomstig uit eigen middelen en 91% uit Rijksmiddelen. In de rijksbegroting zijn, in het nationaal klimaatfonds, tot en met 2030 middelen voor de specifieke uitkering CDOKE opgenomen. Deze middelen bestaat voor het grootste gedeelte uit basisfinanciering voor capaciteit.

Daarnaast is er de mogelijkheid om voor vastgestelde plannen extra (plan)financiering aan te vragen. Dit geldt bijvoorbeeld voor door de raad vastgestelde plannen voor het aardgasvrij maken van bepaalde buurten.

31

32

Bijlage 1 - Dashboard energietransitie 2024 Voor u ligt het dashboard energietransitie over 2024. Hiermee krijgt u een inzicht in waar we tot nu toe staan. Omdat het dashboard voor het einde van het jaar is opgemaakt, zijn sommige cijfers genoteerd voordat het jaar daadwerkelijk voorbij is. Hierbij gaat het vooral om landelijke cijfers, maar ook bijvoorbeeld om het aantal toegekende subsidies vanuit het Hilversums Isolatie Programma (HIP).

In 2020 was door toedoen van de covid-19 maatregelen een sterke daling in de CO2 uitstoot te zien. In 2021 waren deze maatregelen nog deels van kracht, terwijl op sommige momenten ook het normale leven weer doorging. Hierdoor is de CO2 uitstoot in 2021 weer iets gestegen ten opzichte van 2020. In 2022 is er geen sprake meer van een stijging van de CO2 uitstoot, en is er zelfs een kleine daling te zien. De daling lijkt gelijk op te lopen met de daling die in 2025 is ingezet. Hilversum blijft hiermee op koers om in 2050 geen CO2 meer uit te stoten.

Het dashboard ziet er hetzelfde uit als voorgaande jaren. Zoals elk jaar, starten er soms nieuwe projecten en lopen sommige projecten af. We leren van de behaalde resultaten en op basis daarvan passen we onze aanpak iets aan. Hierdoor fluctueren de doelen en resultaten soms. Daarnaast nemen we veel aantallen over van de landelijke monitor van het Rijk. Ook zij ontwikkelen hun meetmethoden voortdurend, bijvoorbeeld als er accuratere gegevens beschikbaar zijn. In dit geval passen zij de cijfers aan voor alle jaren tot nu toe. Wij nemen die cijfers over. Uiteindelijk gaat het niet om de exacte cijfers, maar om het zichtbaar maken van de trend. Gedurende de rapportage zullen de belangrijkste mutaties ten opzichte van vorig jaar benoemd worden. Samenvattend kan gesteld worden dat we goed op weg zijn binnen de energietransitie. Vorig jaar zagen we de eerste significante dalingen in energieverbruik, zoals aardgas. Dit blijft zich nog doorzetten. Daarnaast blijft het aandeel woningen met een A of B label significant stijgen. De opvallendste punten: •

• •

Het aardgasverbruik onder woningen laat in 2023 nog steeds een sterke daling zien ten opzichte van 2022. Uit de cijfers van 2024 zou moeten blijken of dit daadwerkelijk een trend is, of een na-ijl effect van de stijgende gasprijzen in 2022. Het aandeel A en B label woningen is met 6% gestegen. Hierbij zien we dat alle slechte labels tenminste een paar procent(punten) dalen. Het opgesteld vermogen van kleine installaties is aanzienlijk hoger geworden met 7,3 MW.

Grafiek 2:Duurzaam energieverbruik

Energie = elektriciteit + aardgas + brandstoffen (benzine, diesel, lpg, olie). Duurzame energie = opgewekt door zon, wind, biomassa, aardwarmte en dus niet met fossiele brandstoffen. Het percentage duurzaam energiegebruik in Nederland stijgt jaarlijks, ook in Hilversum. In 2021 daalde het percentage in Hilversum tijdelijk naar 4,5%, door een verandering in meetmethoden, niet door een daadwerkelijke afname in het duurzaam energiegebruik. Het jaar erop steeg het percentage weer, uitkomend op 5,2% in Hilversum in 2022.

1 Energie besparen Algemeen

Aantal woningen Hilversum Totaal energieverbruik (TJ)

2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 41.122 41.637 41.941 42.323 42.676 42.979 43.398 43.622 43.792 5.559 5.600 5.511 5.467 4.819 4.891 4.671 n.t.b. n.t.b. Tabel 1: energieverbruik woningen

Grafiek 2:Duurzaam electriciteitverbruik

Grafiek 1: CO2 uitstoot in Hilversum

33

Deze tabel laat zien hoeveel duurzame elektriciteit wordt opgewekt, ten opzichte van het totale elektriciteitsverbruik in Hilversum en Nederland. Qua duurzaam elektriciteitsgebruik scoort Hilversum laag t.o.v. Nederland. Echter is er wel een stijging van 2,9% te zien in 2022. In 2022 hebben veel meer mensen zonnepanelen laten installeren. De reden dat het percentage duurzame elektriciteitsgebruik in Hilversum lager is dan in de rest van Nederland komt door ontbreken van grootschalige duurzame energiebronnen, als grote zonneparken en windmolens binnen de gemeentegrenzen.

34

Grafiek 4: opgesteld vermogen op kleine en grote daken Grafiek 6: Gerealiseerde opwekprojecten in Hilversum. Indien een rij niet optelt tot 100, komt dit door afronding van de percentages

Een opstelling van 1 megawatt (MW), staat gelijk aan ongeveer 1 GWh aan opgewekte stroom per jaar. Te zien is dat met name de kleine installaties hard zijn gegroeid. Dit zijn met name particuliere woningeigenaren die zonnepanelen op hun dak hebben genomen, of kleine bedrijfspanden.

Grafiek 5: percentage Hilversumse woningen met zonnepanelen

De tabel percentage woningen met zonnepanelen geeft de autonome ontwikkeling in Hilversum aan van het aantal woningen dat zonnepanelen heeft. Het programma energietransitie heeft hier geen doelstelling aan verbonden. Eén van de activiteiten is wel de collectieve inkoopactie zonnepanelen, georganiseerd door de energiecoöperaties. Hier is vanuit het programma subsidie aan verleend.

RES programma Hilversum Het bod van Hilversum voor de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) is het opwekken van 95 GWH extra ten opzichte van 2021. In de RES is de potentie voor zon op grote daken in Hilversum geschat op ongeveer 85 GWh. Dit staat gelijk aan ongeveer 85 Hectare aan zonnepanelen op grote daken. Daarnaast is het bod van Hilversum om nog 10 GWH op andere plekken realiseren. Denk aan zon op parkeerplaats, langs infrastructuur of een zoeklocatie zoals het bij het Vliegveld Hilversum.

35

In de monitor van 2023 is toegevoegd welk percentage van de RES doelstelling buiten de inspanning van het programma wordt gerealiseerd. Dit zijn installaties die bijvoorbeeld al aanwezig waren en meetellen voor de RES, of nu buiten onze inspanningen worden gerealiseerd. ‘In planning’ houdt in dat er een concreet project loopt om zonnepanelen te installeren. Dit varieert van een greendealcoach bedrijven met een doelstelling tot een concreet project zoals het vliegveld Hilversum. De wijze van rapporten hanteren we ook voor de monitor van 2024. Voor de terugblik zijn de cijfers tot en met 2023 het meest actueel vanuit de landelijke monitoring. In 2024 zijn onze eigen gerealiseerde projecten toegevoegd. Ook 2025 is al opgenomen, waarop het aantal projecten in planning is toegevoegd. Te zien is dat percentages voor projecten in planning fluctueren over de jaren. Dit heeft enerzijds te maken met het hanteren van een bandbreedte voor de verwachte capaciteit van de opstelling per project. Als het project gerealiseerd is, valt de doelstelling voor dit project weg (kopje ‘in planning). Hierbij vervalt ook het verschil tussen daadwerkelijk gerealiseerde capaciteit en de hoogste bandbreedte van het project in planning. Daarnaast zijn er soms ook projecten bij die uiteindelijk geen doorgang konden vinden. In 2024 is het aantal GWH ‘in planning’ daarom lager dan in 2023.

Van sommige projecten in planning is het resultaat nog niet goed na te meten. Advisering bij een bedrijf kan een aantal jaar later pas tot zonnepanelen leiden, bijvoorbeeld omdat dat beter past bij de planning voor onderhoud van het dak. Ook projecten voor zonnevelden hebben een lange doorlooptijd van soms een aantal jaar. Hierdoor lopen de gerealiseerde resultaten achter op de planning. De projecten in planning zijn ook flink toegenomen door de green deal met ondernemersvereniging Zuid-West in 2023. We zien hier ook resultaten van; binnen anderhalf jaar liggen op 27 extra daken zonnepanelen en wekken 0,475 GWH per jaar op. Ondertussen ligt de focus niet meer zozeer op het grootste zonnedak maar veel meer op hoe kun je energie met elkaar delen waardoor het zin heeft om het dak maximaal te benutten. Als een bedrijf zelf niet alle stroom nodig heeft, en niet meer terug kan leveren aan het net, dan is het alleen interessant om zoveel mogelijk panelen te leggen als dit anderen kan helpen. Verder moet nog opgemerkt worden dat momenteel binnen de regio gesprekken lopen over de manier waarop de (behaalde) doelstellingen worden gemeten en gerapporteerd. Indien hierin iets wijzigt, kan dit consequenties hebben voor de behaalde resultaten danwel doelstellingen die we in de komende jaren rapporteren. Indien hierin iets wijzigt, nemen we dit uiteraard weer op in de rapportage.

36

Aardgas & elektriciteitsverbruik woningen

2 Energie Besparen 2.1 Algemeen

Allereerst moet opgemerkt worden dat het monitoren van labels niet de gehele realiteit laat zien. Ten eerste hebben niet alle woningen labels. Daarnaast is een label een heel technische berekening van het energiegebruik van een woning. Zo kan een woning zonder isolatie, maar met een label toch bijvoorbeeld een label C halen. Daarnaast is de informatie ook vaak verouderd; na het nemen van een isolatiestap, is het duur en voor de WOZ-waarde niet gunstig om je label opnieuw te laten vaststellen. Labels worden vaak alleen bij verkoop van de woning opnieuw gemaakt. Desalniettemin, is het de enige manier om iets te zeggen over de isolatiestaat van de woningvoorraad. In 2023 heeft 62% van de Hilversumse woningen een energielabel geregistreerd. In 2015 was dit 27%. Bij de registratie van energie labels wordt geen onderscheid gemaakt in de eigendomsstructuur van een woning: huur en koop zijn niet onderscheiden. Het gaat om het gebouw. Opvallend is dat het aandeel label A en B woningen harder groeit dan het aandeel EFG-labels afnemen. Dit doet vermoeden dat het makkelijker is om een label C of D woningen te upgraden naar een A of B label dan een EFG label te upgraden naar label D of C. In 2023 is de groep van label A+ of beter en B aanzienlijk gestegen met 6%. Ook is label C afgenomen met 2,5%.

Voorgaande jaren bleef deze groep redelijk constant, terwijl deze nu de grootste daling in niet-zuinige energie labels in 2023 laat zien. In het algemeen kunnen we stellen dat er een verbetering is te zien in de energie labels van woningen in Hilversum. Hiermee kunnen we dan ook voorzichtig concluderen dat onze aanpak daadwerkelijk de juiste doelgroepen bereikt. Grafiek 8: aardgas & elektriciteitsgebruik woningen

Over een langere periode neemt het aardgasverbruik van woningen af. Van 2021 naar 2022 was er een afname van 11% waarneembaar. Het is bekend dat door de stijgende gasprijzen in 2022 mensen bewuster zijn omgegaan met energie. Deze daling blijft zich voortzetten van 2022 naar 2023. Isolatiemaatregelen die in 2022 zijn genomen, blijven zich in 2023 uitbetalen. Gedurende dit jaar nam het aardgasverbruik verder af met 8,7%. Er is nu een daadwerkelijke trend te zien in de afname van aardgasverbruik. Het blijkt dus geen eenmalige afname maar een daadwerkelijk trend die de afname in aardgasverbruik laat zien. Het groeiende aandeel energie labels in de categorie A+ of beter zou deze afname in aardgasverbruik kunnen verklaren; betere energie labels betekent namelijk een lager gasverbruik. Daarnaast wijst het ook op een duidelijke gedragsverandering bij mensen. Waar eerder een licht stijging in energiegebruik waarneembaar was door elektrificatie, begint dit ten opzichte van 2021 af te nemen. De verklaring hiervoor is dat bij zonnepanelen het gebruik achter de meter wordt geschat op 40%. De elektra die niet wordt teruggekeerd aan het net, kan het CBS niet zien of uitlezen. Het kan zijn dat achter de meter meer is gebruikt, en de schatting van 40% inmiddels niet meer klopt.

Grafiek 7: verdeling energie labels in Hilversum

37

2.1 Programma en opgave Bij het opstellen van deze monitor in 2021, waren er ongeveer 32.500 woningen in Hilversum met energielabel C of slechter, van zowel particuliere eigenaren als woningbouwcorporaties. In 2023 hebben naar schatting 26.000 woningen een label C of slechter. Het doel tot 2028 is al deze woningen te bereiken met een laagdrempelig advies over gedrag en kleine energiebesparende maatregelen (huurders) en grotere isolatiemaatregelen (koopwoningen). Er zijn 24.500 particuliere woningen met label C of slechter. Deze woningeigenaren proberen te verleiden grotere maatregelen, zoals isolatie of dubbel glas te nemen. Dit doen we door hen te adviseren over woningverduurzaming, maar ook de financiële middelen te bieden in de vorm van een gunstige duurzaam wonen lening en sinds 2023 ook subsidies vanuit het Hilversums isolatie programma.

38

Categorie

2022

% bereikt tot nu toe**

2021

Woningen*

32.500

12.266

28%

3.050

1.884

4.450

5.235

3.100

3.169

3.945

1.693

Bedrijven*

13.555

111

1%

16

16

16

31

25

29

29

35

Maatregelen

24.000

1.232

5%

80

47

130

100

580

489

489

596

4.900

304

6%

0

0

50

5

100

103

103

196

956

35

4%

0

2

10

6

15

14

14

13

Doel

Bereikt

2023

3. Van het aardgas af

Totaal Totaal te berei- aantal ken bereikt

Doel

Bereikt

2024

Doel

Bereikt

Doel

Bereikt

particuliere

3.1 Algemeen

In 2023 is het percentage woningen met een aardgasaansluiting gedaald met 1%. Een oplettende lezer zal zien dat in het dashboard van vorig jaar slecht 91,5% een gasaansluiting had. Het aandeel woningen met status onbekend was toen nog hoger, rond de 4%. Een groot deel van deze woningen zou dus toch een gasaansluitingen hebben gehad. Het aandeel woningen zonder gasaansluiting neemt ook toe; dit is zowel toe te kennen aan gasloze nieuwbouw, als ook aan woningeigenaren die hun bestaande woning aardgasvrij maken.

woningen Maatwerkadviezen EDB Maatwerkadviezen VvE

Tabel 2: Bereik programma energietransitie, peildatum 1 november 2023.

*Voor woningen hebben we het geschat aantal woningen met label C of slechter in 2022 opgenomen als doel. Voor bedrijven hebben we het totaal aantal bedrijven opgenomen. Dit is veel meer dan noodzakelijkerwijs verduurzaamd moet worden, omdat er bijvoorbeeld ook bedrijven aan huis worden meegeteld. ** Met ‘bereikt’ bedoelen we dat er laagdrempelig contact is geweest. Dit kan zijn in de vorm van een energiecoachgesprek, een warmtescan rapport uitgevoerd, of een advies van het energieloket (nu duurzaam bouwloket). Unieke woningen kunnen niet geteld worden. Hierdoor kan er dubbeltelling in deze cijfers voorkomen. Aandachtspunt voor tabel 2 is dat het jaar 2024 nog niet is afgelopen. Dit betekent dat sommige maatregelen nog uitgevoerd moeten worden, danwel nog bezig zijn. Het aantal te bereiken woningen is nog flink lager dan het doel. Dit komt omdat het maken van warmtescans bij 2000 woningen pas in de winter van 2024/2025 uitgevoerd kan worden, als het koud genoeg is. In de monitor volgend jaar zal naar waarschijnlijkheid te zien zijn dat het doel voor 2024 ruimschoots is behaald. De maatregelen voor particuliere woningen blijft achter, omdat het doel erg ambitieus is opgesteld. Zo willen we 900 HIP subsidies per jaar verlenen voor isolatiemaatregelen en 100 duurzaam wonen leningen te verstrekken. De duurzaam wonen leningen worden gemakkelijk behaald.

Qua subsidieaanvragen voor maatregelen zagen we het afgelopen jaar eerder redelijk stabiele cijfers met tussen de 10 en 20 aanvragen per week. Nu, meer een jaar na start van de subsidie, zien we de aantallen aanvragen toenemen, waaronder ook de collectieve aanvragen. Het duurt even voordat mensen daadwerkelijk een bouwbedrijf hebben gevonden, de maatregelen hebben uitgevoerd en dan ook subsidie aanvragen. Zeker als men dit samen met buren doet. We horen dat in de wijken verschillende collectieven ontstaan en mensen appgroepjes met elkaar hebben om collectief te verduurzamen. We vermoeden dat we eerder aanvragen kregen van mensen die toch wel van plan waren te verduurzamen, terwijl we nu de groep krijgen die dat hebben gedaan omdat er compensatie in de vorm van een subsidie voor is. Door vanaf 2025 te ontwikkelen naar een uitgebreider ontzorgingsaanbod en financiering vooraf, hopen we nog meer versnelling in de aantallen in te zetten. De maatwerkadviezen van het EDB lopen ook nog achter op schema. Reden hiervoor is dat het tot augustus heeft geduurd totdat alle processen waren doorlopen om meerjarige subsidie te verstrekken. Tot die tijd hebben zij minder klimaatplannen gemaakt dan ingepland, omdat er geen zekerheid was over het aantrekken van werknemers die de klimaatplannen konden maken.

Daarnaast waren zij afgelopen jaar afhankelijk van de gemeentelijke communicatiestrategie. Deze was soms ook gericht op algemene informatie over verduurzamen en niet alleen op klimaatplannen. Vanaf volgend jaar hebben zij budget opgenomen om zelf meer communicatie in te zetten om hun eigen doelen te gaan behalen. Voor de VvE’s is vanaf oktober een grotere campagne gestart. Het blijkt een flinke uitdaging te zijn om de data met contactgegevens van VvE-besturen boven water e krijgen om deze als eerst aan te schrijven. Dit is inmiddels gelukt. Vanaf 2025 zou dit soepeler moeten gaan. 39

Grafiek 10: percentage woningen met aardgasaansluiting

In absolute aantallen is het aantal woningen zonder aardgas dan als weergegeven in tabel 2.1. Te zien is dat bijna 600 woningen aardgasvrij gebouwd zijn, of zelfstandig van het aardgas af zijn gegaan in 2023.

Aantal woningen zonder gasaansluiting

2017 708

2018 1.007

2019 2020 2021 2022 2023 1.100 1.366 1.494 1.878 2.475

Tabel 2.1: Absoluut aantal woningen zonder aardgasaansluiting.

3.1 Programma Concreet op de planning staat om in Proeftuin Aardgasvrije Wijk (PAW) de meent 623 woningen voor 2028 van het aardgas af te halen. Voor de rest van Hilversum zijn we in 2022 begonnen met de wijkaanpak. Hierin hebben we gezien dat ondanks de stijging van de energietarieven het toch lastig is woningeigenaren aan te zetten tot actie. We organiseren in gezamenlijkheid met het Energiedienstenbedrijf en de energiecoöperaties activiteiten om woningeigenaren hier wel toe aan te zetten. In 2023 is met aanvullende middelen van het Rijk een Hilversums Isolatie Programma opgezet, waarmee we naast het ontzorgingsaanbod ook een financiële tegemoetkoming aan woningeigenaren kunnen bieden. Het doel is om jaarlijks met het Hilversums Isolatie Programma en de wijkaanpak gezamenlijk tenminste 900 woningeneigenaren aan te zetten tot het nemen van één tot meerdere isolatiestappen en jaarlijks 50 woningen aardgasvrij te maken. In tabel 3 is alleen het aantal woningen opgenomen dat van het aardgas af is, zoals bekend bij ons programma. Deze woningen hebben bijvoorbeeld een aardgasvrij subsidie gehad, of zijn in de PAW de meent van het aardgas af gegaan. Het aantal woningen dat isolatiestappen heeft gezet is opgenomen in hoofdstuk 3 ‘energie besparen’.

Doel voor 2040 aardgasvrij cumulatief Behaald per jaar Behaald cumulatief % Behaald t.o.v. delstelling 2040 aardgasvrij

2021 0 0

2022 35 1 1 3%

2023 2024 2025 2026 218 272 338 420 31 63 32 95 15% 35%

Tabel 3: Aantal woningen van het aardgas af door activiteiten van het programma energietransitie

40

Bijlage 2 - Landelijke, provinciale en lokale ontwikkelingen

4. Communicatie 4.1 Algemeen

De cijfers over de bekendheid met de duurzaam wonen lening en het energieloket over 2023 zijn nog niet bekend. Deze cijfers worden gemeten met de Hilversum Monitor. Deze wordt altijd in het eerste kwartaal van het volgende jaar verstuurd en ingevuld door de Hilversummers. % Hilversummers bekend met

2021 Doel Bereikt

Duurzaam wonen lening Energieloket (Duurzaam bouwloket)

2022 Doel Bereikt

38% 0%

40% 40%

2023 Doel Bereikt

40% 38%

50% 50%

45% 45%

2024* Doel Bereikt 50% 50%

Tabel 4 Algemene bekendheid met producten en diensten van de gemeente Hilversum op het gebied van energietransitie

*Nog niet bekend.

4.2 Verbeteren klantreis en vindbaarheid energieloket In tabel 5 staan voor 2024 alleen de bekende gegevens tot en met Q3 van 2024 gerapporteerd. Er is een flinke daling ten opzichte van 2023 te zien. Dit zal enerzijds te maken hebben met de lagere gasprijzen, waardoor het voor mensen minder urgent voelt om te isoleren. Daarnaast hebben we in de nieuwe ‘we helpen je’ campagne en in brieven minder vaak naar het energieloket verwezen, maar naar onze nieuwe landingswebsite hilversum.nl/energieloket. In sommige gevallen hebben we bij communicatie uitingen direct naar aanmeldformulieren gelinkt. De cijfers van hilversum.nl/energieloket staan opgenomen in de nieuwe tabel 5. Op deze pagina zijn inspirerende verhalen, nieuws en het lokale aanbod te vinden. Energieloket

Doel toename

Pagina bezoeken

2021 2022 2023 2024 2025

0 20% 20% 10%

4.474 4.449 5.868 2.827

Hilversum.nl/ nergieloket 2024 2025

Doel toename

Unieke bezoekers

Niet bekend 2.890 3.618 1.817

-0,56% +32% -48%

+25% -50%

Tabel 5 Aantal paginabezoeken en unieke bezoeken van het gemeentelijk energieloket

Pagina bezoeken

1.949

Unieke bezoekers

Toe/afname pa- Toe/afname ginabezoekers Uniekezoekers t.o.v. jaar ervoor t.o.v. jaar ervoor 714 100% 100%

Tabel 6 Aantal paginabezoeken en unieke bezoeken van hilversum.nl/energieloket

41

Toe/afname pa- Toe/afname ginabezoekers Uniekezoekers t.o.v. jaar ervoor t.o.v. jaar ervoor

In de afgelopen jaren is hard gewerkt aan het bouwen van een fundament waaruit we de energietransitie kunnen vormgeven. Landelijk, regionaal en lokaal zien we ontwikkelingen die enerzijds de opgave van het juiste instrumentarium voorzien (wet- en regelgeving, subsidies), maar anderzijds soms ook het narratief beïnvloeden. Denk hierbij aan het nieuwe kabinet dat een wat andere koers vaart dan het vorige kabinet en de aankomende fusie met Wijdemeren wat ook de nodige dynamiek met zich mee zal brengen. In deze paragraaf lichten we een aantal ontwikkelingen toe die van invloed zijn of gaan zijn in de wijze waarop we de opgave met elkaar vormgeven. Landelijke ontwikkelingen Het huidige kabinet houdt vast aan de (inter-)nationale afspraken met betrekking tot het voorkomen van opwarming van de aarde met meer dan 1,5 graden. Tegelijkertijd zien we dat een aantal zeer effectieve maatregelen van voorgaande kabinetten worden losgelaten. Denk daarbij aan de verplichting om een (hybride) warmtepomp te installeren bij vervanging van de gasketel en het verhogen van de belasting op aardgas. Ook worden de uitvoeringsmiddelen die gemeenten krijgen via de Specifieke Uitkering CDOKE vanaf 2026 gekort terwijl er in april 2024 juist door de Raad voor het Openbaar Bestuur is geadviseerd de uitvoeringsmiddelen voor gemeenten vanwege extra uitvoeringstaken op te hogen.

De uitvoeringstermijn van de Specifieke Uitkering Energiearmoede is verlengd tot en met 2027. Voor zowel 2025 als 2026 heeft het kabinet 60 miljoen gereserveerd om een energiefonds in te richten dat steun biedt aan huishoudens die hun energierekening niet kunnen betalen en om ervoor te zorgen dat zij kunnen meekomen in de energietransitie. De conclusie van de Klimaat- en Energieverkenning 2024 van het Planbureau voor de Leefomgeving is dat de reductiedoelen voor 2030 hoogstwaarschijnlijk niet gehaald zullen worden. Het kabinet is een traject gestart om voorjaar 2025 te besluiten over een aanvullend pakket met maatregelen om de doelen te kunnen halen. De koepels VNG en IPO dringen daarbij aan op toereikende financiering van de uitvoeringskosten. Het Rijk komt naar verwachting nog voor 2025 met wetgeving die gemeenten meer instrumenten geeft om sturend te zijn in de warmtetransitie. Hiertoe zal de Eerste Kamer de Wet gemeentelijk instrumentarium warmtetransitie (Wigw) behandelen. Daarmee treedt, vooruitlopend op de nieuwe Warmtewet, ook een wijziging in werking van de huidige Warmtewet ten aanzien van de maximale tarieven voor warmte. De vervanger van de huidige Warmtewet, de Wcw is klaar voor behandeling door de Tweede Kamer en daarna Eerste Kamer en zal naar verwachting in 2025 doorlopen worden.

Deze wet regelt onder meer de selectie van warmtebedrijven, een publiek meerderheidsbelang in warmtebedrijven en de maximale tariefstelling voor warmte. In het voorjaar van 2024 is de Landelijke Aanpak Natuurvriendelijk Isoleren vastgesteld. Door deze Landelijke Aanpak is het voor eigenaren van particuliere grondgebonden woningen mogelijk om zonder natuurvergunning de woning te isoleren. Deze regeling geldt tot er in de gemeente Hilversum de mogelijkheid is om gebruik te maken van een gebiedsgerichte natuurvergunning. Vanuit programma Groen worden in 2025 en 2026 de voorwaarden ingevuld om voor Hilversum een 10-jarige gebiedsgerichte natuurvergunning te verkrijgen voor onder meer het isoleren van woningen en overige gebouwen. De prijzen voor energie schommelen sterk sinds de inval van Rusland in Oekraïne. Weliswaar zijn de prijzen lager dan kort na de inval, toch blijft sprake van met name hoge gasprijzen. De prijzen voor elektriciteit hangen af van de contractvorm (vast, variabel of dynamisch) en het type gebruiker. Door de toename van duurzame elektriciteit uit wind en zon en het onvoldoende mee ontwikkelen van flexibiliteit in de afname, is er op de handelsmarkt steeds vaker sprake van negatieve stroomprijzen. Dit zet de verdienpotentie van grootschalige zonneprojecten onder druk.

Voor zonnepanelen op het dak van de eigen woning, geldt dat de businesscase nog steeds goed is. Per 1 januari 2027 wordt het salderen afgeschaft, dit zal de businesscase van zonnepanelen minder goed maken, maar nog steeds positief. Door het afschaffen van salderen wordt het voor eigenaren van zonnepanelen financieel aantrekkelijk om zonnestroom zoveel mogelijk direct zelf te gebruiken. In de jaren 2025 en 2026 zal de gemeente door voorlichting mensen hiervan bewust maken en op voorbereiden. Verder bereiden de netbeheerders en het Rijk zich voor op een nieuwe 42

tariefstructuur voor de netaansluiting voor elektriciteit om daarmee prikkels te introduceren die de netbelasting verlagen. Het is nog niet bekend wanneer deze wijzigingen zullen ingaan. Provinciale en regionale ontwikkelingen De Provincie Noord-Holland is een belangrijke partner in de energietransitie. De provincie biedt ondersteuning aan de gemeentelijke taken vanuit het Servicepunt Duurzame Energie (SPDE), bijvoorbeeld bij het opzetten van een warmteprogramma en het voorbereiden op de gemeentelijke rol bij warmtenetten. Tevens is de provincie bevoegd gezag voor de natuurwetgeving in relatie tot isoleren en is de provincie één van de aanjagers van Het Convenant Toekomstbestendig Bouwen, waar de gemeente Hilversum in oktober 2024 deelnemer van is geworden en biedt ze ondersteuning bij het werken met dit convenant. Regionaal treffen we voorbereidingen om voor iedere gemeente apart de verplichte Warmteprogramma’s op te stellen. Een Warmteprogramma is de opvolger van de Transitie Visie Warmte en moet uiterlijk eind 2026 vastgesteld zijn. Met onder andere ondersteuning van het SPDE (gefinancierd door de provincie) voeren we gezamenlijk die onderzoeken uit die ons het juiste beeld geven om als gemeenten apart onze oordelen over te kunnen vellen en besluiten op te baseren.

Met het vaststellen van de omgevingsvisie is grotendeels de koers die we varen in de TVW bekrachtigd, maar zullen we met name op het vlak van toekomstbestendige energie-infrastructuur in 2025 nader moeten verkennen hoe dat het beste vorm gegeven kan worden. In de verschillende gebiedsontwikkelingen sturen we hier nadrukkelijk op en zijn er ook aanvullende ambities geformuleerd vanuit de omgevingsvisie rondom bijvoorbeeld circulariteit, energieneutraal danwel energiepositief en het type warmteoplossing. Ook voor de rest van Hilversum is het wenselijk het handelingsperspectief voor toekomstbestendige, haalbare en betaalbare warmte- en koude-oplossingen goed in beeld te krijgen, zodat we hier samen met de markt en partners in kunnen optrekken. Aanvullend zal ook het tweede belangrijke besluit van invloed zijn, namelijk de fusie met Wijdemeren in 2027 en de voorgenomen ambtelijke samenvoeging op 1 januari 2026. Dat betekent dat in 2025, naast het verder uitbouwen van de projecten en activiteiten, nadrukkelijk ook onderzocht moet worden wat de samenvoeging gaat betekenen voor de energietransitie. De verkenningen in 2025 gaan ons helpen om verder richting te geven aan de opgave en oplossingsrichtingen die we opnieuw met elkaar gaan vastleggen in het verplichte Warmteprogramma. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten dit elke 5 jaar vaststellen.

Regionaal loopt een onderzoek in opdracht van de Provincie Noord-Holland naar de mogelijkheden voor een regionaal of provinciaal publiek warmtebedrijf, dat lokale warmtenetten kan realiseren en exploiteren. Het rapport is in december 2024 door adviesbureau Fakton opgevelerd. Netwerkbedrijf Alliander heeft met de regiogemeenten haar plannen gedeeld om een publiek integraal warmtebedrijf te worden. Deze nieuwe rol past onder de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw). Alliander heeft onder de vlag van dochteronderneming Firan reeds verschillende warmteprojecten in exploitatie en heeft de ambitie om binnen haar verzorgingsgebied voor 2030 tenminste 480.000 woningen op een warmtenet aan te sluiten. Mogelijk dat dit publiek warmtebedrijf ook in Hilversum de energietransitie kan ondersteunen. Lokale ontwikkelingen Binnen de gemeente Hilversum werken we reeds een aantal jaar vanuit het in 2021 vastgestelde kader van de TVW en de RES. De TVW benoemt een tweetal mijlpalen voor de langere termijn, te weten: • Hilversum energieneutraal in 2050 • Hilversum van het gas af 2040 Na vaststelling van de TVW en RES zijn in 2024 door de gemeenteraad nog een tweetal sturende besluiten genomen die deels de doelstellingen van de TVW en RES onderschrijven, maar ook nieuwe dynamiek en uitdagingen met zich meebrengen. In mei 2024 is de Omgevingsvisie Hilversum 2040 vastgesteld.

Drie maatschappelijke vraagstukken staan centraal in deze visie; duurzaamheid, inclusiviteit (meedoen) en economische vitaliteit (actief). De energietransitie valt binnen het thema duurzaamheid samen met water, bodem, geluid en lucht, klimaatadaptatie, biodiversiteit, natuur en landschap, circulariteit, mobiliteit en bereikbaarheid. In de omgevingsvisie wordt gesproken over ‘In één generatie fossielvrij’. De nadere uitwerking van deze doelstelling is als volgt geformuleerd (p. xx): de overgang naar een voor iedereen toegankelijk duurzaam energiesysteem versnellen en intensiveren. Dit doen we door onder andere in te zetten op: • Uitvoeren van de ‘all-electric’ aanpak voor inwoners (isolatie en duurzaam stroom opwekken door zon-op- dak.). • Warmtetransitie naar aardgasvrij door het stimuleren van energie-initiatieven voor thermische energie uit oppervlaktewater en afvalwater (bij rioolwaterzuivering Anna’s Hoeve) en het Programma Aardgasvrije Meent. • Faciliteren van (verzwaring van) energie-infrastructuur en het vooruitplannen van publieke laadinfrastructuur. • Het aanleggen van toekomstbestendige energie-infrastructuur in gebiedsontwikkelingen, zoals op Sportpark en in buurtschap Crailo. 43

44