Commissievoorstel Minckelersstraat van racebaan naar veilige wijkontsluitingsweg

COMMISSIEVOORSTEL zaaknummer:

1757648

steller:

Joop Lahaise, Carolien Jansson, Bas Nanninga, Lex van Waarden

portefeuillehouder:

Wethouder Göbbels

onderwerp:

Minckelersstraat, van racebaan naar veilige wijkontsluitingsweg

Samenvatting

Dit commissievoorstel beoogt een stapsgewijze bespreking in de commissie Duurzaamheid en Bereikbaarheid over de toekomst van de Minckelersstraat, en dan vooral het stuk tussen de Beatrixtunnel en de Jan van der Heijdenstraat. Centraal staat de vraag of de geplande aanleg van een waterbergingsriool benut kan worden als kans om gelijktijdig de straat zelf opnieuw in te richten – met meer ruimte voor verkeersveiligheid, langzaam verkeer en verblijfskwaliteit. De initiatiefnemers nodigen de commissie uit om achtereenvolgens te spreken over: 1. de ervaren knelpunten en urgentie van herinrichting, 2. het benutten van de rioolwerkzaamheden als moment voor ingreep, 3. richtinggevende uitgangspunten zoals STOMP en het profiel van een wijkverzamelstraat, 4. de passende vorm van participatie, 5. en het vervolgproces: een startnotitie om te komen tot een ontwerp. Doel is om te toetsen of er politiek draagvlak is voor een breed gedragen verzoek aan het college om een ontwerp voor herinrichting voor te bereiden, zodat het moment van de aanleg van het waterbergingsriool tevens benut wordt om de Minckelersstraat her in te richten.

Inleiding

De Minckelersstraat vormt een belangrijke verkeersverbinding in Hilversum-Oost. Tegelijkertijd vormt zeker het stuk tussen de Beatrixtunnel en de Jan van der Heijdenstraat een levendige wijkstraat met bedrijvigheid, aanwonenden en dichtbebouwde woonwijken aan beide zijden, met kinderen die naar school gaan en waar dagelijks veel fietsers, voetgangers en autoverkeer gebruik van maken. Deze dubbelrol – die van doorgaande verkeersader én verblijfsgebied – zorgt al jarenlang voor spanningen in de leefkwaliteit en verkeersveiligheid. De inrichting van de straat wordt op diverse punten als problematisch ervaren. Zo wordt er te hard gereden, zijn oversteekplaatsen onduidelijk of onhandig, ontbreekt het aan een duidelijke verkeersstructuur en is de ruimte voor voetgangers en fietsers beperkt. De straat oogt stenig en biedt weinig groen of verblijfskwaliteit. Uit signalen van bewoners, scholen en maatschappelijke instellingen blijkt dat de straat als onveilig en onaantrekkelijk wordt ervaren – zeker voor kinderen, ouderen en mensen met een beperking. Tegelijkertijd is er geen heldere langetermijnvisie op de rol van deze straat in het wijkverkeer. Deze zorgen zijn niet nieuw. Al zo’n vijftien jaar geven bewoners op allerlei manieren aan dat de huidige situatie niet voldoet. Zij voeren al geruime tijd actie tegen de onveilige en overlast gevende inrichting.

Verschillende wethouders, raadsleden en ambtenaren bezochten de straat,

spraken met bewoners en namen hun zorgen serieus. Er is ingesproken in commissies, er zijn meldingen gedaan bij ‘Openbare Ruimte’ en brieven geschreven aan het college van B&W. Ook is er structureel contact tussen bewoners en de wijkregisseur. Als indieners van dit voorstel onderstrepen wij de waarde van deze betrokkenheid: de ervaringskennis van omwonenden is een waardevolle aanvulling op de expertise van verkeersdeskundigen. Binnenkort wordt in het kader van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie een groot ondergronds waterbergingssysteem aangelegd onder de Minckelersstraat. Deze rioolwerkzaamheden zijn noodzakelijk vanwege klimaatadaptatie en toekomstige waterveiligheid. De werkzaamheden betekenen dat de gehele straat zal worden opengebroken. Daarmee ontstaat een unieke en kansrijke situatie: het moment waarop de straat ondergronds wordt aangepakt, biedt de gelegenheid om ook bovengronds opnieuw te kijken naar de functie, inrichting en kwaliteit van de openbare ruimte. De vraag die nu voorligt, is of we dit moment willen benutten om de straat integraal te verbeteren. De combinatie van urgente knelpunten, brede maatschappelijke betrokkenheid en geplande werkzaamheden maakt dit hét moment om samen keuzes te maken. Een uitgebreide analyse van de verkeerssituatie is als bijlage bij dit voorstel gevoegd.

Doel

Te verkennen of er politiek draagvlak is om de aanleg van het waterbergingssysteem onder de Minckelersstraat aan te grijpen als logisch moment om ook het tracé Prof. Kochstraat/Kleine Drift/Minckelersstraat zelf opnieuw in te richten. Op basis van de commissiebehandeling kan worden beoordeeld of de raad het college wil verzoeken om (versneld) een startnotitie voor herinrichting aan de raad voor te leggen ter besluitvorming. De initiatiefnemers hebben daarbij een herinrichting tot wijkverzamelstraat – of zoveel mogelijk in lijn daarmee – voor ogen, conform het STOMP-principe.

Vragen voor de commissie 1. Urgentie: een onveilige verkeerssituatie De Minckelersstraat (inclusief Kleine Drift en Prof. Kochstraat) is momenteel een belangrijke verkeersroute in Hilversum-Oost. Tegelijkertijd is het een levendige wijkstraat, met scholen, bedrijven (incl. enkele winkels, afhaalrestaurants en een snackbar), woningen en oversteekbewegingen van kwetsbare verkeersdeelnemers. De huidige inrichting leidt tot onveilige situaties, onduidelijke oversteekplaatsen, hoge snelheden en conflicten tussen verkeersdeelnemers. De initiatiefnemers vragen de commissie zich uit te spreken over de vraag:

Erkent de commissie de urgentie om van de Minckelersstraat een veiligere wijkstraat te maken? 2. Momentum: benutten van rioolwerkzaamheden In het kader van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie staat de aanleg van een groot waterbergingsriool onder de Minckelersstraat op de planning. Dit betekent dat de straat toch opengebroken wordt. De initiatiefnemers zien dit als een logisch moment om ook de bovengrondse inrichting aan te pakken, mede vanuit het principe ‘werk met werk maken’. De

herinrichting kan dan direct worden meegenomen, in plaats van op een later moment opnieuw werkzaamheden te moeten uitvoeren. De vraag aan de commissie is:

Is de commissie positief over het benutten van de geplande rioolwerkzaamheden als kans om de Minckelersstraat integraal te herinrichten? 3. Richtinggevende uitgangspunten: STOMP en leefkwaliteit Indien de commissie herinrichting wenselijk acht, rijst de vraag welke uitgangspunten richtinggevend moeten zijn bij het opstellen van een toekomstbestendig ontwerp. De initiatiefnemers stellen voor om daarbij te denken aan een transformatie van de Minckelersstraat van gebiedsontsluitingsweg naar wijkverzamelstraat. In zo’n profiel ligt de nadruk op een lagere rijsnelheid (bijvoorbeeld 30 km/u), duidelijke oversteekbaarheid, ruimte voor fietsers en voetgangers, en een betere inpassing in de woonomgeving – qua veiligheid, groen, geluid en verblijfskwaliteit. Een herinrichting in de geest van een wijkverzamelstraat sluit goed aan bij de ambities die de raad heeft vastgelegd in de Mobiliteitsvisie 2040, het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit en de Omgevingsvisie. In al deze kaders staat de transitie naar duurzame en veilige mobiliteit centraal. Een belangrijke leidraad daarbij is het STOMP-principe, dat op meerdere plekken in het gemeentelijk beleid als richtinggevend principe wordt genoemd. STOMP staat voor:  Stappen (lopen),  Trappen (fietsen),  Openbaar vervoer,  Mobility-as-a-Service (deelvervoer),  en pas als laatste de Particuliere auto.

Deze volgorde geeft aan hoe de gemeente mobiliteit wil prioriteren bij herinrichting van de openbare ruimte. Het STOMP-principe is geen keiharde norm, maar fungeert wel als integraal toetsingskader binnen de Omgevingsvisie. Het stimuleert ontwerpen waarin de voetganger en fietser letterlijk en figuurlijk meer ruimte krijgen, en waarin verblijfskwaliteit en veiligheid leidend zijn. De commissie wordt daarom uitgenodigd zich uit te spreken over de vraag:

Welke uitgangspunten vindt de commissie richtinggevend voor een herinrichting van de Minckelersstraat? Is er steun voor het profiel van een wijkverzamelstraat, met toepassing van STOMP en aandacht voor vergroening en veiligheid? 4. Participatie: samen met de buurt Voor een herinrichting van deze straat, midden in een levendige wijk, is het essentieel om bewoners, scholen, ondernemers en andere belanghebbenden vroegtijdig en serieus te betrekken. De initiatiefnemers willen dat er – voorafgaand aan het maken van een ontwerp – een helder participatieproces wordt opgezet, waarbij ook ruimte is voor lokaal maatwerk. Als

indieners van dit commissie voorstel beschouwen wij de inbreng van omwonenden van grote waarde, in aanvulling op de know-how van onze verkeersdeskundigen.

Wat zijn volgens de commissie passende uitgangspunten voor het participatieproces rondom de herinrichting van de Minckelersstraat? 5. Proces en vervolg: startnotitie De initiatiefnemers vragen de commissie ten slotte of zij bereid is het college te verzoeken: - om vóór de start van de rioolwerkzaamheden een ontwerp voor herinrichting van de Minckelersstraat aan de raad voor te leggen; - en dit te doen op basis van een startnotitie, waarin uitgangspunten, participatie en financiële consequenties helder zijn uitgewerkt.

Ziet de commissie meerwaarde in een versnelde startnotitie voor de herinrichting? Of heeft zij voorkeur voor een andere route? Mocht bij behandeling van dit voorstel in de commissie blijken dat er draagvlak is voor een opdracht aan het college, dan zullen de initiatiefnemers een motie voorbereiden en deze aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorleggen. Bijlagen 1. Toelichting bij de verkeerssituatie Minckelerstraat en de mogelijke oplossingsrichtingen