Commissievoorstel advisering aan het college over de startnotitie armoede en schulden 2024-2030

COMMISSIEVOORSTEL zaaknummer:

1249161

afdelingsnaam:

Sociaal Domein

steller:

Sanne Noordijk

telefoonnummer

035 629 2699

onderwerp:

commissievoorstel Startnotitie armoede en schulden 2024-2030

Voorstel 1.

Het college te adviseren de startnotitie armoede en schulden vast te stellen en deze te gebruiken als kader voor het opstellen van het beleidsplan Armoede & Schulden

Samenvatting De startnotitie armoede & schulden en het daaropvolgende beleidskader (december 2023) ziet toe op de uitwerking van een deel van de opgaven en doelen uit de Visie Sociaal Domein Wij zijn Hilversum. De commissie wordt gevraagd het college te adviseren over de startnotitie armoede en schulden als kader voor het beleidsplan. Raads- en commissieleden uit alle fracties zijn in de voorgaande maanden betrokken bij het proces om tot deze startnotitie te komen. Als slotstuk hebben zij op 4 april 2023 in een inhoudelijk gesprek kunnen aangeven welke uitgangspunten zij zien voor het op te stellen beleidsplan armoede en schulden. Tijdens het proces met de raads- en commissieleden is afgesproken dat de startnotitie ter advisering aan het college aan de commissie wordt voorgelegd. Er wordt een gezamenlijk beleidsplan armoede en schulden opgesteld, vanwege het feit dat de oorzaken en gevolgen van armoede en schulden veelal overeenkomen. Daarnaast zal een integrale dienstverlening bijdragen aan een snellere en betere ondersteuning aan de inwoner. De aanbevelingen uit de evaluaties van de beleidsplannen minimabeleid en schuldhulpverlening en het inhoudelijk gesprek met de raads-en commissieleden op 4 april 2023 hebben de speerpunten preventie en bereik opgeleverd die in de beleidsplannen nader worden uitgewerkt.

1

Inleiding Op 5 april 2023 heeft de gemeenteraad de Visie Sociaal Domein Wij zijn Hilversum vastgesteld. In deze visie staat centraal dat Hilversum een stad is voor iedereen. De startnotitie armoede en schulden en het daaruit voortvloeiende beleidskader omvatten een gedeeltelijke uitwerking van de doelen en opgaven uit de visie Sociaal Domein. In beleidsplannen WMO en Jeugd komen de overige onderdelen van de visie aan de orde. Gezamenlijk beleidsplan armoede en schulden Om de samenwerking en de samenhang tussen armoede en schulden te versterken wordt voor de komende vier jaar een gezamenlijk beleidsplan opgesteld. Door de verschillende crisissen waar we in Nederland de afgelopen jaren mee te maken hebben gehad, is de bestaanszekerheid van inwoners onder druk komen te staan. Te weinig inkomsten of te hoge uitgaven kunnen leiden tot betalingsproblemen en uit eindelijk tot schulden die door een inwoner zelf niet meer op te lossen zijn. Dit kan een groot effect hebben op iemands leven, omdat het bijvoorbeeld kan leiden tot gezondheidsproblematiek en sociale uitsluiting. Hierdoor kunnen deze inwoners niet meer mee doen in de maatschappij. Door het bieden van integrale ondersteuning op het gebied van armoede en schulden kunnen inwoners sneller worden geholpen.

Evaluatie beleidsplan schuldhulpverlening en evaluatie beleidsplan minimabeleid Het beleidsplan schuldhulpverlening en het beleidsplan minimabeleid zijn beiden geëvalueerd. Over de uitkomsten van de evaluatie van het beleidsplan minimabeleid is de raad geïnformeerd met de collegebrief uitkomsten evaluatie beleidsplan minimabeleid. Met dit voorstel worden de uitkomsten van de evaluatie van het beleidsplan schuldhulpverlening gedeeld. De aanbevelingen die zijn gedaan worden ter overweging mee genomen in het op te stellen beleidsplan armoede en schulden. De uitkomsten van beiden evaluaties ondersteunen de speerpunten die voor het beleidsplan armoede en schulden zijn geformuleerd. Participatietraject met raads- en commissieleden Met de startnotitie worden de uitgangspunten voor het op te stellen beleidsplan armoede en schulden 2024-2030 vastgelegd. Bij dit proces zijn de raads- en commissieleden in een vroeg stadium betrokken. Met de werkgroep armoede is aan raads- en commissieleden de gelegenheid geboden om met het college invulling te geven aan het traject om te komen tot het nieuwe beleidsplan armoede en schulden. Met een afvaardiging van de fracties is een aantal keer gesproken over de vorm en inhoud van bijeenkomsten die zijn georganiseerd ter voorbereiding op het besluitvormingsproces van de startnotitie en het op te stellen beleidsplan.

De volgende 3 bijeenkomsten zijn naar aanleiding daarvan georganiseerd: •

• •

2

Op 7 maart 2023 is aan raads- en commissieleden een toelichting gegeven op de beantwoording van het college over de vragen die door 8 fracties zijn gesteld over de armoedeproblematiek in Hilversum. Op 21 maart 2023 hebben raads- en commissieleden met verschillende experts gesproken over armoede en schulden. Op 4 april 2023 heeft een inhoudelijk gesprek tussen raads- en commissieleden plaatsgevonden over de uitgangspunten voor het nieuwe beleidsplan armoede en schulden. De uitkomsten van dit gesprek hebben input gegeven aan de startnotitie.

Voor het college is het van belang om van de commissie een duidelijk advies te krijgen, zodat het beleidsplan kan worden uitgewerkt. Op basis van het grondige en inhoudelijke traject dat reeds gelopen is, verwacht het college met deze startnotitie een (voor de deelnemende raads- en commissieleden) herkenbare en uitvoerbare opdracht te hebben geformuleerd. Speerpunten voor het op te stellen beleid voor armoede en schulden. Het staande armoede- en schuldenbeleid is in vergelijking met andere gemeenten ruimhartig. Zo heeft gemeente Hilversum de regelingen uit het minimabeleid sinds 2023 uitgebreid en verruimd. Ook biedt het ondersteuning aan een brede doelgroep. Huishoudens met een laag inkomen houden dankzij de inkomensondersteuning meer geld over. Voor wat betreft schuldhulpverlening biedt de gemeente hulp bij schulden aan een brede doelgroep van zowel particulieren als ondernemers en biedt zij haar hulp vroegtijdig en preventief middels de wettelijke taak vroegsignalering en met de inzet van budgetcoaches. Hiermee heeft de gemeente Hilversum een ruim en uitgebreid pakket aan ondersteuningsmogelijkheden voor huishoudens met een laag inkomen en met geldzorgen.

Op basis van de aanbevelingen van de beleidsevaluaties en het inhoudelijk gesprek met de raad zijn voor het op te stellen beleidsplan armoede en schulden de volgende twee speerpunten geformuleerd, welke in de startnotitie nader worden toegelicht en in het beleidsplan worden uitgewerkt: 1. Preventie Preventie is het voorkomen dat er financiële problemen ontstaan door vooraf in actie te komen. Dit kan op verschillende manieren bijvoorbeeld door het geven van voorlichting of laagdrempelig en vroegtijdig aanbieden van kortdurende hulp aan inwoners die (nog) geen (problematische) schulden hebben. 2. Bereik Uit de beleidsevaluaties blijkt dat het bereik in de gemeente Hilversum gelijk is aan het landelijke gemiddelde. Dat neemt niet weg dat er mogelijkheden zijn om het bereik te verbeteren. Uiteindelijk willen we ons maximaal inspannen om iedereen die hulp nodig heeft bij zorgen over geld en vragen over inkomensondersteuning de weg naar de gemeentelijke ondersteuning te laten vinden.

Probleemstelling/doel Het doel van de startnotitie is om als college na de bespreking in de commissie met een duidelijke opdracht aan de slag te gaan met het beleidskader armoede en schulden.

Argumenten

1.1 De startnotitie geeft de gemeenteraad ruimte om richting te geven aan de toekomstige inrichting van het beleid voor Armoede en Schulden. Deze startnotitie biedt de gemeenteraad ruimte om input de input te leveren op het lokale beleidskader Hiermee kan de raad sturen op de nadere invulling van de Visie Sociaal Domein Wij zijn Hilversum. 1.2. Voor het opstellen van de startnotitie is er een grondig voortraject geweest in samenwerking met de raads- en commissieleden Er hebben een aantal bijeenkomsten plaatsgevonden om de raads – en commissieleden te informeren en met elkaar in gesprek te gaan over de thema’s armoede en schulden. Deze bijeenkomsten hebben input opgeleverde voor de startnotitie armoede en schulden. 3

1.3. De deelnemende raads- en commissieleden hebben verzocht om ‘advisering aan het college’ De raads- en commissieleden die deelnamen aan de voorbereidende gesprekken hebben het college verzocht deze startnotitie niet te agenderen voor raadsbehandeling, maar voor advisering door de commissie. Dit om meer tijd over te hebben tussen het advies van de commissie en het uitwerken van het beleidsplan zelf. In die zin wijkt dit proces af van de generieke afspraak om startnotities ter besluitvorming door de raad aan te bieden en daarmee ook van het proces wat de andere twee beleidskaders sociaal domein doorlopen, waar de startnotities wel voor besluitvorming aan de raad voorliggen.

Kanttekeningen

1.1. De vertakking van de visie naar drie beleidsplannen brengt risico op fragmentatie met zich mee. De Visie Sociaal Domein Wij zijn Hilversum is een brede visie voor het gehele sociaal domein. Door losse startnotities op te stellen per beleidsterrein wordt mogelijk gezorgd voor fragmentatie. Om dit te voorkomen zijn de doelen en kernwaarden van de Visie Sociaal Domein bij alle startnotities leidend.

Financiën, middelen & capaciteit Aan de hand advies van de commissie Zorg, Welzijn en Samenleving over de startnotitie wordt het beleidsplan opgesteld. De budgetten zoals vastgelegd in de meerjarenbegroting van de voorjaarsnota vormen hierbij het uitgangspunt.

Vervolg

Het op te stellen beleidsplan armoede en schulden wordt geagendeerd voor de commissie Zorg en Welzijn van 22 november 2023 en voor de gemeenteraadvergadering van 13 december 2023. Burgemeester en wethouders van Hilversum, De gemeentesecretaris

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage(n) 1.

Startnotitie beleidsplan Armoede & Schulden 2024-2030

2.

Advies van de cliëntenraad op de startnotitie Armoede en Schulden 2024-2030

3.

Advies van de adviesraad Sociaal domein op de startnotitie Armoede en Schulden 2024-2030

4.

Bestuurlijke reactie op de advies Cliëntenraad op de startnotitie Armoede en Schulden 20242030

4

5.

Bestuurlijke reactie op de advies van de Adviesraad Sociaal Domein Armoede en Schulden 2024-2030

6.

Uitkomst evaluatie beleidsplan Schuldhulpverlening

5