Collegebrief n.a.v. toezegging T20-058 - Regionale energie diensten bedrijf

GEM EENTE H ILVER SUM P OSTB US 9 9 00 1 2 01 GM HILVER S UM B EZOEKA DR ES: R AAD HU IS

Aan de gemeenteraad cc. college van B&W cc. pers

DUD OKPAR K 1 TELEFOO NN UM M ER : 14 0 3 5 WWW. H ILVER SUM . NL

1 februari 2021 714340 BEHANDELD DOOR A. Krijgsman TELEFOON (035) 629 2842 DATUM

ZAAKNUMMER

UW KENMERK BIJLAGEN BETREFT

1: Collegebrief n.a.v. toezegging (T20/58) m.b.t. de budgetten energietransitie 2019 & 2020 en het Energiedienstenbedrijf. Geachte dames en heren, In de commissievergadering van d.d. 25 juni 2020 is het jaarplan energietransitie 2020 en de rapportage energietransitie 2019 besproken. Bij deze bespreking is toegezegd om nadere informatie te geven over de beschikbare budgetten en het energiedienstenbedrijf. Daarnaast is door de portefeuillehouder Klimaat en Energie een brief over het energiedienstenbedrijf (EDB) aangekondigd. 1. De portefeuillehouder werd gevraagd wat de beschikbare budgetten voor het programma energietransitie voor 2019 en 2020 zijn en of hij kan aangeven waar de impuls van € 650.000 aan is besteed.

Originele begroting Coalitieakkoord 2018-2022 Taakstelling begroting 2019 Totaal beschikbaar begroting (voor mutaties) Aanstelling ecoloog op verzoek raad Aanstelling adviseurs Centralisatie kosten drukwerk Totaal beschikbaar (na mutaties)

€ € € € € €

2019 450.000 € 740.000 € € 1.190.000 € -85.000 € € -2.000 € 1.103.000 €

2020 450.000 675.000 -100.000 1.025.000 -85.000 -160.000 -2.000 778.000

Verduidelijking impuls In 2019 en 2020 was de impuls € 740.000 en € 675.000 conform het coalitieakkoord. In 2021 is er sprake van een impuls van € 650.000. In het coalitieakkoord is afgesproken dat er een energieteam samengesteld wordt. Dit team neemt de regie, brengt focus aan en werkt integraal. In 2019 is dit team

gestart met ingehuurd personeel. In 2020 zijn er adviseurs in vaste dienst gekomen van de gemeente. Daarnaast stonden in het jaarplan 2019 twee speerpunten centraal: 1) Energiebesparing bij woningen en bedrijven; 2) Voorbereiding op de energietransitie. De impuls is besteed aan de opbouw van het energieteam inclusief een communicatiestrategie, start met de warmtetransitie en de eigen organisatie als voorbeeld. Bovendien is er extra inzet gekomen op het handhaven van de energie audits in het kader Europese regelgeving (Energy Efficiency Directive). Het restantbudget, niet uit de impuls afkomstig, is onder andere ingezet voor subsidies aan de verschillende energiecoöperaties en de Hilversum 100 en de Grean Deals. 2019 740.000 € -85.000 € € -55.000 600.000 €

2020 675.000 -85.000 -160.000

Impuls Coalitie akkoord Op verzoek van de raad is een ecoloog aangesteld Aanstelling van adviseurs. Haalbaarheidsonderzoek Zonneweide Anna’s Hoeve (besluit raad in 2019) Eindtotaal

€ €

Besteding impuls Vooronderzoek warmtenet Kerkelanden Communicatie (inlenen interne adviseur) CO2 neutrale bedrijfsvoering (inc. inhuur) Inhuur Grean Deal scholen HET rijdt op zon (subsidie HET) De Hilversumse Meent Warmte Transitie Visie Eco-schools Hilversum Inzet team toezicht (VTH) Totaal

realisatie 2019 begroting 2020 € 16.000 € 4.000 € 60.000 € 65.000 € 90.000 € 83.000 € 245.000 € 75.000 € 50.000 € 33.000 € 57.000 € 70.000 € 37.000 € 50.000 € 30.000 € 65.000 € 600.000 € 430.000

€ €

430.000

2. De portefeuillehouder werd gevraagd naar de volgorde hoe het EDB tot stand is gekomen en wanneer welke besluiten genomen zijn. In de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) Gooi en Vechtstreek 2019-2022, vastgesteld door de gemeenteraad van Hilversum op 10 juli 2019, is het energiedienstenbedrijf opgenomen. Het energiedienstenbedrijf heet daarin nog “energieloket”. In deze RSA staat op pagina 14: “een duurzaam Gooi en Vechtstreek door inwoners en MKB bedrijven vanuit een regionaal energieloket te ondersteunen bij het isoleren, ventileren en elektrificeren van de gebouwde omgeving. …Dit doen de gemeenten door met partners (o.a. woningcorporaties en energiecoöperaties) een kwalitatief hoogwaardig energieloket voor inwoners en bedrijven te realiseren, zodat zij gefaciliteerd worden op het nemen van no-regret besparingsmaatregelen (isoleren, elektrificeren, ventileren en kleinschalige opwek zoals zonnepanelen).” Op pagina 15 staat dit nader toegelicht onder “bundeling uitvoeringscapaciteit”. In de programmabegroting Hilversum 2020, vastgesteld door de gemeenteraad van Hilversum op 13 november 2019, staat het “operationaliseren van het regionale energiedienstenbedrijf” opgenomen als activiteit op pagina 21.

In het jaarplan energietransitie Hilversum 2020, vastgesteld door het college van Hilversum op 17 maart 2020, staat het regionaal energiedienstenbedrijf benoemd als speerpunt (o.a.

pagina 2). De begrotingswijziging 2020 energietransitie Gooi en Vechtstreek, is vastgesteld door het AB regio Gooi en Vechtstreek op 2 juli 2020. 3. De portefeuillehouder kondigde in de vergadering een informatiebrief aan over de werkzaamheden van het EDB. Deze is per abuis niet naar u verzonden deze zomer. Onze welgemeende excuses hiervoor. Deze brief is nu bijgevoegd als bijlage. Met deze brief beschouwen we de toezegging (T20/058) als afgedaan. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

D. Emmer

P.I. Broertjes

Bijlage 1: Informatiebrief Energiedienstenbedrijf.

Energie besparen in de gebouwde omgeving is een belangrijk aandachtspunt voor een klimaatneutraal Gooi en Vechtstreek in 2050. In de komende 30 jaar moeten bijna 115.000 woningen worden verduurzaamd, wat neerkomt op 3800 huizen per jaar, en ruim 10 woningen per dag. Dat is een grote opgave, maar tevens een kans voor de regionale economie en werkgelegenheid. In de regionale samenwerkingsagenda is afgesproken inwoners te stimuleren en te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woningen. Vorig jaar is daarom een verkenning uitgevoerd en een regionale aanpak ontwikkeld: ‘Regio Gooi en Vechtstreek, Verkenning ketensamenwerking en gebundelde dienstverlening’. Op 17 december 2019 hebben alle deelnemende partners de intentieverklaring voor de samenwerking getekend. De afgelopen maanden is verder gewerkt aan het concreet vormgeven hiervan. Met deze informatiebrief willen we u graag updaten over de voortgang.

Het werkmodel: een energiedienstenbedrijf Voor een goede samenwerking en optimale bundeling van bestaande dienstverlening wordt een energiedienstenbedrijf opgericht. Als juridische vorm lijkt een stichting hiervoor de meest geschikte vorm, maar dit wordt in samenspraak met het toekomstig bestuur verder bekeken. In de eerste helft van juli komen de beoogde deelnemers voor het bestuur van het energiedienstenbedrijf i.o. bijeen. De bestuursleden vertegenwoordigen de verschillende partners die deelnemen aan het energiedienstenbedrijf. Naast de algehele coördinatie worden in het energiedienstenbedrijf ondersteunende functies ondergebracht in de vorm van een technisch adviseur, een communicatieadviseur en een kennismakelaar. In de hiernaast gepresenteerde schematische weergave staat hoe en met welke partners vraag en aanbod aan elkaar worden gekoppeld. De verwachting is dat het energiedienstenbedrijf in het laatste kwartaal van dit jaar operationeel is.

De vraagkant Het Duurzaam Bouwloket

Deze tekst in deze brief is met zorg samengesteld. Soms staan in de brief links naar externe websites. Regio Gooi en Vechtstreek is niet verantwoordelijk of aansprakelijk voor de inhoud van deze websites. Lees ook onze privacyverklaring. Regio Gooi en Vechtstreek | Postbus 251, 1400 AG Bussum Burgemeester de Bordesstraat 80, 1404 GZ Bussum | T: (035) 692 64 44 | info@regiogv.nl KvK 32170415 | IBAN NL40 BNGH 0285 0321 94 | BIC BNGHNL2G | BTW NL 0019.37.194.B01

Om huiseigenaren te bereiken en op weg te helpen naar de juiste energiebesparende maatregelen voor hun woning is aan Duurzaam Bouwloket een tweejarige opdracht verstrekt. Duurzaam Bouwloket (www.duurzaambouwloket.nl) fungeert in de regio als het portaal waar huiseigenaren voorlichting en advies krijgen, daar waar mogelijk toegespitst op het aanbod in de regio. Er wordt met het Duurzaam Bouwloket gewerkt aan het verder inrichten en actualiseren van de webpagina’s per gemeente. En ook aan de doorverwijsfunctie naar regionale bouw- en installatiebedrijven voor enkelvoudige maatregelen (bijv. het plaatsen van dubbelglas, dakisolatie of warmtepomp), en naar de bouwcoalities voor totaalconcepten zoals energieneutraal en aardgasvrij. Regionaal samenwerkende energiecoöperaties Energiecoöperaties vormen een belangrijk schakel voor de bewustwording van huiseigenaren op lokaal niveau. De acht energiecoöperaties in Gooi en Vechtstreek hebben de krachten gebundeld in ‘Energie Verbonden’. Zij vervullen een belangrijke taak bij het daadwerkelijk betrekken van huiseigenaren bij de energiebesparing in de bestaande bouw. Dat doen ze onder andere door de inzet van energiecoaches en het uitvoeren van wijkprojecten.

Voor 2020 is op basis van een offerte met Energie Verbonden afgesproken dat zij zich, in nauwe afstemming met de gemeenten, gaan inzetten op de volgende onderdelen:  collectieve inkoopactie isolatie  training en ontwikkeling van energiecoaches  collectieve inkoopactie zonnepanelen en energieopwekking collectieve daken  verbeteren basisprocessen en professionalisering coöperatief organiseren Daarnaast wordt Energie Verbonden partner in het energiedienstenbedrijf. Een aantal van deze activiteiten zijn al volop in uitvoering.

De aanbodkant Werving bedrijven en vorming bouwcoalities Voor energieneutraal en aardgasloos renoveren worden vier Product Marktcombinaties (PMC) ontwikkeld en geïmplementeerd: voor VvE’s, monumenten, woningen met bouwjaar ’20 – ’95, en woningen van na ’95. De categorieën zijn zo gekozen in verband met kenmerken van de woningen en beschikbare financiering. Iedere PMC krijgt een eigen bouwcoalitie, noodzakelijk voor het grootschalig aanpakken van wijken. Voor de werving van bedrijven voor deelname aan de coalities is op 17 februari op uitnodiging van de Regio en gemeenten een bedrijvendag georganiseerd. Naast deelname aan een bouwcoalitie konden bedrijven zich daar ook aanmelden als aanbieder bij het Duurzaam Bouwloket. Of zich opgeven voor een advies over opleiding en training door de Bedrijvendag 17 februari 2020 bij Bouwmensen Gooi en kennismakelaar (Building Changes). Er Vechtstreek waren ca. 60 bedrijven uit de regio aanwezig. Voor deelname aan het Duurzaam Bouwloket hebben zich drie extra bedrijven gemeld. En ook voor de bouwcoalities waren er een aantal geïnteresseerde partijen. De belangstelling van partijen in Gooi en Vechtstreek om zelf gasloze concepten met energieprestatiegarantie te ontwikkelen bleek echter gering. De voorkeur gaat veelal uit naar het aanhaken bij en uitvoeren van bestaande concepten.

Dat heeft, in combinatie met de Coronacrisis, enige vertraging opgeleverd. De strategie is er nu op gericht, Pagina 2

daar waar nodig, concepten van buiten de regio aan te trekken en in goede samenwerking lokale bedrijven op te leiden, te trainen en in te passen. Hieronder beschrijven we kort de status van de verschillende Product Marktcombinaties (PMC): 1. Vereniging van Eigenaren. Het VvE-project loopt al een aantal jaar en heeft een werkvoorraad van 70 VvE’s. De bouwcoalitie bestaat nu uit vier grote regionale bedrijven. Naar verwachting komen nog dit jaar de eerste VvE’s in Gooi en Vechtstreek in uitvoering. 2. Monumenten. De PMC monumenten is in oprichting en doet een aanbod aan de woningeigenaren die momenteel een maatwerkadvies krijgen van De Groene Grachten, een gespecialiseerd adviesbureau voor historische gebouwen. Dit sluit aan bij het regionale project ‘verduurzamen van monumenten’. Deze PMC zal naar verwachting begin 2021 operationeel zijn. 3. Bouwjaren ’20 – ’95. Ontwikkeling van een concept samen met Raab Karcher voor het gasloos renoveren. Het concept wordt aanpasbaar aan o.a. woningtype, bouwjaar, beschermd stadsgezicht e.d. 4. Bouwjaren ‘95>. Voor deze PMC is Klimaatmissie Nederland aangetrokken met een bestaand concept dat door regionale bedrijven kan worden uitgevoerd. Medio juni beginnen de voorbereidingen voor het inmeten van referentiewoningen, het realiseren van een modelwoning en de grootschalige uitrol op wijkniveau vanaf januari 2021.

Brancheorganisatie en kennisinstellingen De energietransitie vraagt om nieuwe expertise en kennis in de bouw. Daarom wordt binnen het energiedienstenbedrijf samengewerkt met diverse brancheorganisaties en kennisinstellingen zoals Hogeschool Utrecht, Bouwend Nederland, Bouwmensen Gooi en Vechtstreek e.a. Voor het organiseren van de kennistrajecten is Building Changes aangetrokken als kennismakelaar. Zij organiseren binnenkort een eerste online bijeenkomst voor geïnteresseerde bouw- en installatiebedrijven in de regio. Ook bieden ze bedrijven begeleiding op maat bij het vinden van de juiste opleiding en training voor personeel.

Communicatie en marketing Voor de zichtbaarheid van het regionale aanbod voor huiseigenaren wordt gewerkt aan het optimaliseren van de gemeentelijke pagina’s van het Duurzaam Bouwloket, en de inzet van online en offline campagnes. Dit gebeurt in afstemming met het Duurzaam Bouwloket, de energiecoöperaties en communicatie- en beleidsadviseurs van de regiogemeenten. Het energiedienstenbedrijf i.o. krijgt daarnaast een eigen onafhankelijke website. Deze borduurt voort op de campagne ‘Energie besparen Gooi en Vechtstreek’. Voor het structureel informeren van de partners in het energiedienstenbedrijf, en andere geïnteresseerden, wordt een nieuwsbrief opgezet. Ook wordt gekeken hoe de volgsystemen van de verschillende partners met elkaar gecombineerd kunnen worden om conversie te kunnen registreren.

Pagina 3