Collegebrief inzake Reactie op advies Kadernota 2021 van Adviesraad Sociaal Domein

G EMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES:

Adviesraad sociaal domein Hilversum cc. gemeenteraad cc. college van B en W cc. pers

RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELE FOONNUMMER: 14 0 35 WWW.HILVERSUM.NL

14 juli 2021 784950 BEHANDELD DOOR O. van Strien DATUM

ZAAKNUMMER

TELEFOON (035) BIJLAGEN BETREFT

Bestuurlijke reactie op ongevraagd advies Adviesraad sociaal domein Kadernota 2021 Geachte leden van de Adviesraad sociaal domein Hilversum, Hartelijk dank voor uw advies van 24 mei 2021 op de Kadernota 2021. In uw advies benoemd u verschillende punten waar u zich zorgen over maakt of aandacht voor vraagt. Samenvattend gaat het om de volgende punten: 1. “Het blijft van zeer groot belang om te stimuleren dat er afstemming plaatsvindt tussen het onderwijs en de Hilversumse arbeidsmarkt. Voorkomen moet worden dat er een nog grotere mismatch ontstaat in het vraag en aanbod tussen de starters en de arbeidsmarkt.” Wij nemen aan dat u voor de begroting kunt aangeven wat de knelpunten zijn en hoe u deze denkt op te lossen. 2. Het is zorgwekkend dat gesproken wordt op meer inzet van begeleiding in de wijk om de kostenstijging Wmo te drukken, terwijl dat mede het gevolg is van het al eerder genoemde langer thuis blijven wonen. De ArSD adviseert om deze maatregel goed te monitoren gedurende langere tijd om te zien wat het effect is op het welzijn en welbevinden van de inwoner met een zorgvraag. 3. De ArSD kijkt uit naar de specifieke maatregelen om grip te krijgen op de WMO en jeugdvoorzieningen en gaat ervan uit dat deze bekend zijn voor de begroting 2022 wordt aangeboden. Wij zullen hieronder aangeven wat er met uw adviezen wordt gedaan: 1.

We werken in regionaal verband aan een human capital agenda: een set concrete afspraken tussen overheid, onderwijs en werkgevers om te zorgen voor een goed functionerende arbeidsmarkt waarin zowel schoolverlaters en werkzoekenden als werkenden en zzp’ers kansen krijgen om hun loopbaanperspectief te verbeteren. Verder werken we aan een regionale aanpak preventie jeugdwerkloosheid waarbij er extra aandacht is voor de aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt en voor stages. En we werken aan de oprichting van een regionaal mobiliteitsteam. U wordt met betrekking tot het laatste geïnformeerd in de tweede helft van dit jaar. 2. Bij het bieden van begeleiding in het kader van de Wmo, is het uitgangspunt dat inwoners krijgen wat zij nodig hebben om hun ondersteuningsvraag te beantwoorden. Wanneer er een maatwerkvoorziening nodig is, blijft deze worden afgegeven. Door in te zetten op Begeleiding in de Wijk bieden we inwoners een laagdrempelige voorziening in de buurt, waar zij sneller ondersteuning kunnen krijgen.

Bij deze voorziening zonder toegangsdrempel kunnen mensen snel en eenvoudig terecht, en daarmee werkt deze vorm van ondersteuning preventief. We zien dat hiermee maatwerkvoorzieningen voorkomen worden en dat scheelt ook financieel. Daarom is besloten de werkwijze uit te breiden in de gemeente van 4 naar 8 wijken. Uiteraard monitoren we doorlopend, zowel kwantitatief als kwalitatief, hoe het werkt en stellen we ook tussendoor bij als dat nodig is. 3. Om grip te krijgen op de kosten voor zorg en ondersteuning heeft gemeente Hilversum de afgelopen jaren ervaringen opgedaan met vernieuwende maatregelen. Dat is steeds in de vorm van proefprojecten gegaan. De ervaringen met de praktijkondersteuners Jeugd GGZ en ook de Begeleiding in de Wijk hebben ons geleerd dat het mogelijk is om het aanbod voor inwoners te verbreden en tegelijkertijd de kosten te verlagen. Op deze manier willen we ook invulling gaan geven aan de verschillende onderdelen van het regionaal actieprogramma kostenbeheersing. Dus eerst op beperkte schaal ervaring opdoen en oog houden voor de ondersteuningsbehoefte van inwoner. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met Olaf van Strien van de afdeling Beleid & Ontwikkeling van de gemeente Hilversum.

Hij is bereikbaar op het telefoonnummer (035) 629 2782 of via email o.vanstrien@hilversum.nl Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

W. Groot, ls.

Ch. B. Aptroot, wnd.

2

Aan het College van Burgemeester en Wethouders Ter attentie van wethouder Mevrouw A. Wolthers en mevrouw K. Walters Postbus 9900 1201 GM Hilversum Hilversum, 26 mei 2021 Betreft: Kadernota 2021 Geachte mevrouw Wolthers, geachte mevrouw Walters, geacht College van Burgemeester en Wethouders,

De Adviesraad Sociaal Domein Hilversum zendt u hierbij haar reactie aangaande Kadernota 2021. Mocht deze reactie vragen oproepen, dan is de ArSD graag bereid om deze te beantwoorden. Met vriendelijke groet, namens de Adviesraad Sociaal Domein Hilversum,

Mw. A.W.A.M.P. Wijnands-van Daal, Voorzitter

1 Reactie dd. 26 mei 2021: op de Kadernota 2021

I.

Algemeen

Datum

: 26 mei 2021

Wethouder

: De dames K. Walters en A. Wolthers,

Ambtenaar

: De heer O.van Strien

Naam van het dossier

: “Kadernota 2021“

Bijlage(n)

:

Deadline advies

: n.v.t.

II.

Status

Ter kennisname

:

Reactie

:X

Gevraagd advies

:

III.

Besluitvorming door

Ambtelijk/management

:

College

:

Gemeenteraad

:X

IV.

Toelichting

De reactie betreft: de Kadernota 2021 Bijgaand de reactie van de Adviesraad Sociaal Domein (ArSD) op de Kadernota 2021. Wij realiseren ons dat de behandeling van de Kadernota vandaag al aan de orde is. Helaas is door omstandigheden de Kadernota 2021 pas laat in ons bezit gekomen, maar gezien de relevantie van de Kadernota op de valreep alsnog een reactie van de ArSD. In lijn met zijn doelstellingen richt de ArSD zich daarbij op die onderdelen die betrekking hebben dan wel gerelateerd zijn aan het sociaal domein. V.

Inleiding

De ArSD heeft gezien de tijdsspanne per mail en telefonisch overleg gehad en input voor de reactie gegeven. Hieronder treft u zijn op- en aanmerkingen, vragen en adviezen aan. VI.

Algemene en inhoudelijke opmerkingen

De Kadernota 2021 is bedoeld als uitgangspunt voor de opzet en inhoud van de begroting 2021 en voor het opstellen van de programmabegroting 2022-2025. De Kadernota 2021 bouwt voort op basis van de grote tekorten in 2020, tekorten die bij nader inzien, gelezen een interview met de wethouder financiën, fors blijken mee te vallen en zelfs resulteren in een overschot. Zoals gebruikelijk bij een Kadernota is de uitwerking voor plannen en programma’s summier. Maar een algemene indruk betreffende de toekomst en het sociale welzijn van onze inwoners krijgt de

2 Reactie dd. 26 mei 2021: op de Kadernota 2021

ArSD niet. De Kadernota benoemt problemen en ontwikkelingen wel, maar gaat niet of niet voldoende in op de verwachte gevolgen voor de gemeente en haar inwoners. Daarnaast maakt de ArSD zich zorgen over de bekendheid en het draagvlak van de plannen bij de bevolking van Hilversum en met name bij kwetsbare burgers. De betrokkenheid van inwoners en andere stakeholders is – mede door de beperkende corona-pandemie – onvoldoende van de grond gekomen. Een voorbeeld in deze is de vertraagde ontwikkeling van de Omgevingsvisie waarbij de burgerparticipatie praktisch tot stilstand is gekomen. Dit alles maakt het lastig, zo niet onmogelijk een oordeel/advies te geven over de geschetste scenario’s. Daarom zal de ArSD zich beperken tot het uitspreken van zijn zorgen over het toekomstige welzijn van de inwoners van Hilversum. De Kadernota 2021 bevat de uitwerking van de zoekrichting op basis van 4 fundamenten. Hilversum en haar inwoners uit de coronacrisis loodsen staat centraal. De zorg voor de Hilversummers is onverminderd . Een structureel sluitende begroting. Investeren in de toekomst van Hilversum. Deze fundamenten gaan over financiën, wonen, een sluitende begroting en grote projecten in Hilversum.

Maar waar zijn de inwoners van Hilversum en hun welzijn? De ArSD mist een duidelijke visie die noodzakelijk is om Hilversum blijvend te ontwikkelen en om de belangen van al zijn inwoners te dienen. Een visie die werkt aan een inclusieve samenleving waar iedereen naar vermogen mee doet en niemand tussen de wal en het schip valt. Hoe worden de sociale infrastructuur, de sociale verbanden georganiseerd en gestimuleerd? Is de focus van Hilversum wel juist? Dit gezien de uitgaven voor stadsontwikkeling en bedrijfsvoering tegenover het budget voor de maatschappelijke opgave. U spreekt op pg. 6 o.a. over: Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt: “Het blijft van zeer groot belang om te stimuleren dat er afstemming plaatsvindt tussen het onderwijs en de Hilversumse arbeidsmarkt. Voorkomen moet worden dat er een nog grotere mismatch ontstaat in het vraag en aanbod tussen de starters en de arbeidsmarkt.” Wij nemen aan dat u voor de begroting kunt aangeven wat de knelpunten zijn en hoe u deze denkt op te lossen. Inkomensvoorzieningen: Tot nu toe is er nog geen grote stijging waar te nemen bij de aanvragen voor minima- en of andere regelingen, echter de ArSD waarschuwde tijdens de reguliere overleggen met het Sociaal Plein voortdurend voor een te verwachten toeloop.

Immers door alle corona maatregelen was het Sociaal Plein slechter bereikbaar en was het zicht op inwoners met financiële en/of sociale problemen grotendeels zoek. Het college heeft verder een aantal speerpunten voor de komende tijd op het gebied van o.a. het sociaal domein. U refereert aan de sterke toename van het beroep op Wmo en Jeugdwet Een toename die voornamelijk is veroorzaakt door de toename van HH na invoering van het abonnementstarief (zie analyse: Regio in de ‘verkenning naar een financieel gezond Domein’). Evenzo is de toename van meer begeleiding en verzorging te wijten aan het “langer thuis wonen”.

3 Reactie dd. 26 mei 2021: op de Kadernota 2021

Hoe beschermd wonen en de overheveling van een groter deel dan verwacht van cliënten die daar gebruik van maken naar de Wlz van invloed gaat zijn is niet duidelijk, maar zij nemen hun budget mee. Het is zorgwekkend dat verderop gesproken wordt op meer inzet van begeleiding in de wijk om de kostenstijging Wmo te drukken, terwijl dat mede het gevolg is van het al eerder genoemde langer thuis blijven wonen. En dat langer thuis blijven wonen vraagt nu eenmaal maatwerk bij de begeleiding en met voldoende zorg en ondersteuning. Wanneer dit niet het geval is kan het dramatisch fout gaan. De ArSD kijkt uit naar de specifieke maatregelen om grip te krijgen op de WMO en jeugdvoorzieningen en gaat ervan uit dat deze bekend zijn voor de begroting 2022 wordt aangeboden. Zoals we ook ervan uitgaan dat de op pagina 16 vermelde algemene voorziening: “Opvang in de wijk”, geëvalueerd wordt voor de begroting 2022. Op een uitbreiding van deze algemene voorziening wordt ingezet als bezuiniging op maatwerkvoorzieningen. Dit betekent een gevaar van mogelijk verlies van goede zorg en daarmee juist een verergering van problemen waardoor duurdere zorg in de toekomst nodig is. De ArSD adviseert om deze maatregel goed te monitoren gedurende langere tijd om te zien wat het effect is op het welzijn en welbevinden van de inwoner met een zorgvraag.

Sociaal domein In ons advies van 7 juni 2020 over de Kadernota 2020 spraken we onze zorg uit over een eventueel oprekken van de bestaande beleidsregels met als gevolg minder zorg en ondersteuning van goed op de persoon aangepaste zorgkwaliteit (maatwerk). Inmiddels zijn er al meer algemene voorzieningen ingevoerd en deze trend zal worden voortgezet gezien de nota: “Naar een financieel gezond sociaal domein”. Dit alles om onder meer de sterke toename van het beroep op voorzieningen in het kader van de Wet maatschappelijke ontwikkeling (Wmo) en Jeugdwet op te vangen. Jongeren hebben noodgedwongen niet alleen hun sociale leven al een jaar lang on hold moeten zetten. Jongeren hebben daarnaast ook inkomsten verloren, schulden gemaakt, zijn vereenzaamd (zie uitslag burgerpanel), hebben minder toekomstperspectief, ontwikkelden angsten, studieachterstand, gebrek aan stage en werkplekken etc. Daarom vragen wij u nogmaals net als op 7 juni 2020: Uw speciale aandacht voor de positie van kwetsbare Hilversummers. We kunnen niet anders dan concluderen dat de positie van deze Hilversummers op de arbeids- en woningmarkt ook het afgelopen jaar – ondanks nationale en lokale inspanningen - niet of nauwelijks is verbeterd. Nee, eerder is verslechterd, mede door de gevolgen van de corona-pandemie.

Op dit moment bezuinigen op en beperken van de toegang tot zorg en maatschappelijke voorzieningen lijkt ons niet de juiste oplossing. Daar zal op termijn een hoge tol voor betaald moeten worden. Voorkomen dient te worden dat met name de kwetsbare inwoners letterlijk en figuurlijk het kind van de rekening gaan worden. Welzijn en gezondheid van inwoners mogen niet ondergeschikt gemaakt worden aan de geconcretiseerde ambities van het College m.b.t. verstedelijking. Daarin investeren en daarvoor kwetsbare burgers minder ondersteuning bieden met de belofte dat daardoor meer geld te genereren is zien wij als een gekunstelde constructie. De ArSD heeft in bijgaande reactie haar eerste gedachten weergegeven bij de Kadernota. Het betreft een eerste reactie en geen gevraagd dan wel ongevraagd advies. Als de Kadernota op dit moment aan ons voorgelegd zou worden ter advisering, dan zouden wij een voorlopig negatief advies uitbrengen met daarbij de opmerking dat wij tot een definitief advies zouden komen op het moment dat een en ander meer en in samenhang is uitgewerkt en dat met name de positie van en de gevolgen voor kwetsbare Hilversummers beter in kaart zijn gebracht.

4 Reactie dd. 26 mei 2021: op de Kadernota 2021

VII.

Advies

De ArSD Hilversum heeft in bovenstaande tekst zijn overwegingen, standpunten en suggesties over de genoemde maatregelen gegeven. VIII. Stemming en oordeelsvorming Stemming : Oordeelsvorming : per mail, telefoon VIII.

Handtekening voorzitter

Namens de Adviesraad Sociaal Domein Hilversum,

A.W.A.M.P. Wijnands-van Daal

5 Reactie dd. 26 mei 2021: op de Kadernota 2021