Collegebrief inzake Raadsdashboard Q3 2023

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS DUDOKPARK 1

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

17 januari 2024 ZAAKNUMM ER 1382141 BEHA NDELD DOOR Rogier Schouenberg TELEFOON (035) 629 2635 DATUM

UW KENMERK

1 BETREFT Raadsdashboard Q3 2023

BIJLAGEN

Geachte raadsleden,

Hierbij bieden wij u het raadsdashboard sociaal domein van kwartaal 3 van 2023 aan. Het gaat om de cumulatieve cijfers van de eerste drie kwartalen van het kalenderjaar 2023. Het raadsdashboard kent de vertrouwde opzet op basis van de eerder vastgestelde KPI’s (kritische prestatie indicatoren). De cijfers geven een integraal beeld van de dienstverlening en ontwikkelingen hierin binnen het sociaal domein. Bij de meeste tabellen en grafieken is een toelichting opgenomen. In navolging van motie M23-177 zal het raadsdashboard in de huidige vorm worden gecontinueerd, totdat de raad hierover een andersluidend besluit heeft genomen. Thans wordt nagedacht over een nieuw financieel sturingsinstrument. In Q1 2024 ontvangt de raad hierover nadere informatie. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

1 t/m 31

Cumulatieve cijfers t/m Q3 2023

1. Bijstand, werk en participatie

Toelichting:

1

1. Bijstand, Werk en Participatie

Toelichting: Tijdigheid van afhandeling aanvragen is conform doelstelling.

2

Bedrag bij Realisatie heeft betrekking op het totaal van de eerste 3 kwartalen van 2023.

Toelichting: De gemeente Hilversum ontvangt al enige jaren minder geld van het Rijk voor de bijstandsuitkeringen dan de gemeente uitgeeft. In de begroting 2023 is uitgegaan van een tekort van € 1.140.000. We zien echter dat het aantal mensen in de uitkering minder snel daalt dan het landelijk gemiddelde en waarmee we in de begroting rekening hielden. Dit heeft als gevolg dat we zowel op de lasten als de baten te maken krijgen met nadelen. Op de lasten wordt een nadeel van €1.400.000 verwacht. Zoals gebruikelijk is in september het definitieve BUIG-budget bekend geworden, met als gevolg een nadeel op de baten van € 600.000. Onder voorwaarden kan met het verwachte tekort aanspraak gemaakt worden op de vangnetregeling. Met de vangnetregeling is een getrapte compensatie mogelijk. De verwachte compensatie vanuit de vangnetregeling is € 400.000 (baten). Per saldo betekent dit een nadeel van € 1.600.000 ten opzichte van de begroting. Per brief van 13 november 2023 is de gemeenteraad door het college schriftelijk geïnformeerd over de actuele ontwikkelingen betreffende het BUIG budget 2023.

3

Toelichting: We zitten op koers om de doelen voor 2023 te halen. Van de beoogde uitstroom van 267 uitkeringen in heel 2023 is na driekwart jaar een - voorlopige uitstroom van (112 + 100 =) 212 uitkeringen gerealiseerd. In Q3 2023 is de volledige uitstroom naar werk substantieel toegenomen ten opzichte van de cijfers van Q2 2023 (112 t/m Q3 2023 t.o.v. 65 t/m Q2 2023). In Q2 zijn ook de aanbestede partijen gestart met hun re-integratie trajecten. De verwachting is dan ook dat we in Q4 vergelijkbare cijfers gaan zien.

4

Toelichting: Gedurende een kalenderjaar varieert de instroom en de uitstroom. Ten opzichte van Q2 2023 is het aantal bijstandsgerechtigden afgenomen (2009 in Q3 t.o.v. 2023 in Q2).

5

In onderstaande grafiek wordt het verloop van het aantal uitkeringen, instroom en uitstroom van de uitkeringen LO van de afgelopen 2 jaar weergegeven.

6

2. WMO

Toelichting: De verwachting is dat de doelstelling van 80% over heel 2023 wordt gehaald.

7

In onderstaande grafiek wordt uitsluitend het verloop van de tijdigheid en aantal afgehandelde meldingen van de afgelopen 2 jaar weergegeven en geen andere voorkomende werkzaamheden.

Toelichting: Over het gehele jaar wordt de doelstelling van 80% gehaald. Er is sprake van een verbetering ten opzichte van Q2 2023.

8

Bedrag bij Realisatie heeft betrekking op het totaal van de eerste 3 kwartalen van 2023.

Toelichting: De kosten Wmo 2023, inclusief leerlingenvervoer, blijven binnen het budget. De Wmo is een openeinde regeling en onderhevig aan diverse variabelen. Aan inwoners wordt van gemeentewege (aanvullende) ondersteuning geboden die in de gegeven situatie nodig is. Waar mogelijk worden algemene voorzieningen ingezet (zonder indicatie).

9

Verdeling van meldingen

Aantallen voor buurtteams Hilversum (basisvoorziening) vergeleken met het aantal toewijzingen reguliere begeleiding op indicatie met een beschikking.

Cumulatieve cijfers 2023 Periode t/m

Q1 2023

Q2 2023

Q3 2023

Meldingen buurtteams (basisvoorziening)

160

446

664

Meldingen sociaal plein (indicaties)

44

82

101

Toelichting: Buurtteams Hilversum is een algemene voorziening voor ondersteuning in alle wijken van Hilversum. Van 1-1-2023 tot 1-10-2023 zijn bij de buurtteams 664 mensen geregistreerd. Deze aanmeldingen komen deels binnen via het Sociaal plein en deels via ketenpartners of inwoners uit de wijken zelf. Het is goed om te vermelden dat niet alle 664 mensen, die terecht zijn gekomen bij de buurtteams, ook daadwerkelijk zijn ondersteund door een professional van de buurtteams. Het komt namelijk voor dat bij het kennismakingsgesprek blijkt dat mensen beter geholpen zijn met een andere vorm van ondersteuning. 10

Sinds 1 januari 2023 worden de buurtteams via een subsidie gefinancierd en vindt uitbreiding van het aantal professionals plaats. Zoals beoogd worden in 2023 meer mensen via de buurtteams geholpen dan in 2022.

Toelichting: De kosten voor buurtteams (voorheen: “begeleiding in de wijk”) blijven binnen de begroting van € 750.000. De kosten worden vanaf 2023 voornamelijk gevormd door de subsidie voor deze algemene voorziening van € 690.000. De uitgaven voor reguliere begeleiding waarvoor een beschikking is afgegeven zijn tot en met het 3e kwartaal 2023 bijna € 4,1 mln.

11

3. Schulden S

Toelichting: Het percentage aanmeldingen dat binnen de wettelijke termijn van 8 weken een beschikking heeft ontvangen is 100%. Hiermee hebben we ons doel ruimschoots behaald.

12

Bedrag bij Realisatie heeft betrekking op het totaal van de eerste 3 kwartalen van 2023.

Toelichting: In Q1 is er relatief veel is uitgegeven. Dit komt door uitgaven die jaarlijks alleen in Q1 plaatsvinden (denk bijvoorbeeld aan de Subsidie aan Humanitas). We zijn op koers om binnen budget te blijven.

13

Toelichting:

Het aantal meldingen vroegsignalering t/m Q3 is 2507. Hiermee is het doel van 2400 voor het kalenderjaar 2023 (600 per kwartaal) reeds bereikt. Vroegsignalering is bedoeld om problematische schulden te vermijden (preventie) en waar nodig snel ondersteuning te bieden (korte interventies). Een melding vroegsignalering kan, als de situatie daar om vraagt, uitmonden in een aanvraag voor schuldhulp.

14

Toelichting: Het aantal aanmeldingen voor schuldhulp is 356 t/m Q3 2023. Dit zijn er meer dan het jaar ervoor (185). Met de stijgende energieprijzen en de inflatie van afgelopen jaar, is er de vraag van inwoners bijgekomen die (vaak) nog niet in de schulden zitten, maar wel om begeleiding vragen om rond te kunnen komen. De gemeente is hierop eind 2022 ingesprongen met het aanbieden van budget-coaching. In 2023 is dit team gestart en het aantal inwoners dat zich gemeld heeft voor budget-coaching verklaart de toename van het aantal meldingen. Voor de uitbreiding van formatie met budget-coaching is nu tijdelijk budget beschikbaar vanuit tijdelijke extra gelden voor bestaanszekerheid.

15

Toelichting: In de stabilisatiefase van de schuldhulpverlening worden o.a. de schulden in kaart gebracht, schuldeisers aangeschreven, de leef- en woonfunctie geborgd, alsmede de inkomenspositie bepaald. Na deze fase kan het schuldenregelingstraject van start. Het succespercentage van de stabilisatiefase van de schuldhulpverlening is 98%. Hiermee is het doel ruimschoots bereikt. We blijven ons in het loop van het jaar inzetten om steeds meer inwoners succesvol te ondersteunen om uit de schulden te komen.

16

4. Minima

Toelichting: Tijdigheid van afhandeling aanvragen is conform doelstelling.

17

In onderstaande grafiek wordt het verloop van het aantal werkprocessen minimabeleid (met inkomens- en vermogenstoets) van de afgelopen 2 jaar weergegeven.

Toelichting: De Beleidsregels gemeentelijk minimabeleid Hilversum 2023 zijn laatstelijk op 11 april 2023 gewijzigd en hebben terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023. Vanwege o.m. de verhoging van de activeringsregeling naar € 250,00 en de uitbreiding van de daaraan gekoppelde bestedingsdoelen is het beroep op de minimaregelingen in mei 2023 gestegen. 18

Bedrag bij Realisatie heeft betrekking op het totaal van de eerste 3 kwartalen van 2023.

Toelichting: Tot en met het derde kwartaal is € 4.9 miljoen uitgegeven, echter gebeuren uitgaven niet gelijkmatig over het jaar. Wij zien een stijging ten opzichte van het jaar 2022, hier is rekening mee gehouden in de begroting van 2023. Deze stijging heeft vooral te maken met de laatste aanpassingen in het minimabeleid en de proactieve benadering van de inwoners. Wij verwachten in 2023 binnen de begroting te blijven.

19

Toelichting: Binnen één huishouden kunnen meerdere minima-aanvragen worden gedaan. Dat verklaart het percentage van 110%.

20

Toelichting: Inwoners zijn proactief zijn geïnformeerd over de minimaregelingen. Dit heeft geleid tot de stijging van het bereik. Ook heeft de verhoging van de tegemoetkoming van de activeringsregeling bijgedragen aan het vergroten van het bereik.

21

Toelichting: Gedurende het gehele jaar door kan beroep op individuele bijzondere bijstand worden gedaan. Het is niet te voorspellen hoe het verloop hiervan zal zijn. Sinds enige tijd beoordelen we iedere aanvraag voor individuele bijzondere bijstand op basis van maatwerk. Uitgangspunt daarbij is om te kijken wat de inwoner nodig heeft om mee te blijven doen in de samenleving. Daarvoor bieden we een financiële tegemoetkoming. Naast de minimaregelingen blijft maatwerk een belangrijk onderdeel van het minimabeleid. Ook in maatwerkoplossingen zien wij (zoals verwacht) een stijging van de uitgaven ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar.

22

5. Jeugd

Toelichting: De tijdigheid van afhandeling van aanvragen is gemiddeld conform de doelstelling.

23

In onderstaande grafiek wordt het verloop van de tijdigheid en aantal afgehandelde aanvragen jeugdhulp van de afgelopen 2 jaar weergegeven.

24

Bedrag bij Realisatie heeft betrekking op het totaal van de eerste 3 kwartalen van 2023.

Toelichting: Het realisatiecijfer in dit dashboard kan niet zonder meer met 4/3 vermenigvuldigd worden om te komen tot een (reële) prognose over heel 2023. Het is namelijk het totaal aan betaalde facturen tot en met 2023-Q3. De realisatie omvat niet alle facturen die slaan op tot en met 2023-Q3 geleverde zorg. Bij het dashboard t/m 2023-Q2 hebben we voor de prognose van de kosten 2023 onder andere gebruik gemaakt van de eindverantwoording 2022 die wij in mei 2023 van de Regio Gooi en Vechtstreek ontvingen en de Jaarstukken 2022. De raad heeft vervolgens het budget voor jeugdzorg bij de Voorjaarsnota 2023 met € 1,2 mln verhoogd als gevolg van structurele nadelen uit 2022 (€ 1 mln) en een hogere prijscompensatie 2023 dan eerder geraamd (€ 0,2 mln). Ten opzichte van het bij de Voorjaarsnota 2023 bijgestelde budget 2023 verwachten we een extra nadeel van € 2 mln. We verwerken het nadeel van € 2 mln in de Eindejaarsrapportage 2023 (raadsvergadering 20 december 2023). De raad is hierover per collegebrief “Tekort jeugdbudget voor 2023” op 7 november 2023 nader door het college geïnformeerd. In de brief worden als belangrijke redenen genoemd: Hogere kosten verblijf en met name bij het niet gecontracteerde aanbod; Hogere kosten intensieve begeleiding, zowel met verblijf als zonder verblijf; Hogere kosten a.g.v.

een toename van en verzwaring van de problematiek bij jongeren die crimineel of overlast gevend gedrag vertonen; Hogere kosten als gevolg van wijziging woonplaatsbeginsel. Er volgt in Q1 2024 een nadere analyse betreffende de kosten jeugdhulp. De raad wordt hierover schriftelijk geïnformeerd. 25

26

Toelichting: In de bovenstaande tabel is het aantal unieke jeugdigen weergegeven alsmede welke verwijzer de geïndiceerde jeugdhulp heeft ingezet. ‘Niet-gemeente’ betreft andere wettelijke verwijzers dan de gemeente. Dat zijn huisartsen, gecertificeerde instellingen, jeugdartsen, medisch specialisten en rechters. Het aantal unieke jeugdigen van 2488 betreft zowel jeugdigen met een indicatie die in 2023 is gestart als jeugdigen voor wie de indicatie al in eerdere jaren is gestart en doorloopt in 2023. Het aantal jeugdigen dat hulp ontvangt volgens het DLP is redelijk stabiel. T/m Q3 van 2022 was dit aantal 2490. Het aantal jeugdigen met een PGB of dat niet-gecontracteerde zorg ontvangt, is niet meegenomen in de grafiek. In de eerste 3 kwartalen van dit jaar zijn er 51 actieve PGB’s. Tot en met Q3 van 2023 hebben 69 jeugdigen zorg via een of meerdere maatwerkovereenkomsten ontvangen. In heel 2022 ging het om circa 90 maatwerkovereenkomsten. Een maatwerkovereenkomst is een overeenkomst voor een jeugdige met een niet-gecontracteerde zorgaanbieder, bijvoorbeeld omdat er in de regio geen passend aanbod is, of omdat er als gevolg van het gewijzigde woonplaatsbeginsel jeugdigen zijn overgekomen uit regio’s die gebruikmaken van andere zorgaanbieders.

27

28

Toelichting: In bovenstaande tabellen wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van het aantal voorzieningen ingezet door de gemeente en door andere wettelijke verwijzers. Er wordt onderscheid gemaakt naar lichte, middel en zware voorzieningen. Kijkend naar ‘voorziening per gemeente’ is er een verschuiving zichtbaar van gemiddeld 39% in 2022 naar 45% in Q3 2023. Het lijkt er op dat gezinnen ons beter weten te vinden. De verdeling tussen licht, middel en zware voorzieningen is nagenoeg gelijk gebleven. Niet inbegrepen zijn de persoonsgebonden budgetten (PGB’s) en de maatwerkovereenkomsten (niet door de regio gecontracteerde zorg). Het beeld dat de wettelijke verwijzers voornamelijk zwaardere voorzieningen inzetten blijft ongewijzigd. Dit wordt met name veroorzaakt door de gecertificeerde instellingen die zware hulp inzetten en door de huisartsen die specialistische jeugd GGZ inzetten.

29

30

Toelichting: Bovenstaande geeft inzicht in de zwaarte van alle voorzieningen die lopen of hebben gelopen in dit jaar. Het betreft niet alleen de in 2023 gestarte voorzieningen, maar ook van de jaren ervoor die nog doorlopen in 2023. De verdeling over de 3 categorieën blijft stabiel. Het totaal van 5175 voorzieningen betekent dat een jeugdige gemiddeld 2 voorzieningen heeft. Dit lijkt veel maar als een jeugdige naar de dagbesteding gaat, wordt het vervoer apart geïndiceerd (dit tellen we als twee voorzieningen). Er zijn meerdere logische combinaties van voorzieningen die worden afgegeven, zoals verblijf dat meestal gepaard gaat met ambulante jeugdhulp. Een constante factor blijkt de verdeling tussen licht, middel en zwaar te zijn. Globaal gaat het bij lichte voorzieningen om zorg die geleverd wordt door medewerkers met MBO-niveau. Bij middelzwaar is er doorgaans sprake van medewerkers met HBO-niveau. Zware zorg betreft ambulante jeugdhulp, specialistische GGZ en verblijf. Hierbij is een SKJ-registratie noodzakelijk en de medewerkers zijn HBO-plus en WO opgeleid.

31

6. Klachten en Tevredenheid

Toelichting: Tot en met het derde kwartaal 2023 zijn in totaal 49 klachten bij het Sociaal Plein ingediend. Hiervan zijn 18 klachten gegrond verklaard. De klachtgesprekken met inwoners hebben voor het merendeel fysiek op het Sociaal Plein en een aantal telefonisch plaatsgevonden. De gegronde klachten hebben betrekking op de bejegening (3), voortvarendheid (7), administratieve zorgvuldigheid (7) en informatievoorziening (1). Ook voor alle ongegronde klachten geldt dat deze met de inwoners zijn besproken. Waar nodig is een nadere toelichting is gegeven. De klanttevredenheid wordt als constante gewaardeerd op een 7.

32