Collegebrief inzake Raadsdashboard Q3 2022

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS DUDOKPARK 1

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

30 januari 2023 ZAAKNUMM ER 1228924 BEHA NDELD DOOR Rogier Schouenberg TELEFOON (035) 629 2635 DATUM

UW KENMERK BIJLAGEN BETREFT

Raadsdashboard Q3 2022 Geachte raadsleden,

Hierbij bieden wij u het raadsdashboard sociaal domein van kwartaal 3 van 2022 aan. Het gaat om de cumulatieve cijfers van het kalenderjaar 2022. Het raadsdashboard kent de vertrouwde opzet op basis van de eerder vastgestelde KPI’s (kritische prestatie indicatoren). De cijfers geven een integraal beeld van de dienstverlening en ontwikkelingen hierin binnen het sociaal domein. Bij de meeste tabellen en grafieken is een toelichting opgenomen. In het raadsdashboard Q4 zal een uitgebreidere toelichting op de cijfers worden opgenomen, omdat dan de jaarprestaties over 2022 bekend zullen zijn. In 2023 zal het raadsdashboard opnieuw tegen het licht worden gehouden, zodra het nieuwe beleid binnen het sociaal domein is vastgesteld. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgermeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlagen: Raadsdashboard Q3 2022

RAADSDASHBOARD Q3 2022 (CUMULATIEF)

1

1. Bijstand, Werk, Participatie

Toelichting: De tijdigheid is in lijn met kwartaal 2 stabiel gebleven, ondanks de extra werkdruk als gevolg van extra taken op het gebied van uitbetaling leefgeld Oekraïners en de aanvragen energietoeslag.

2

In onderstaande grafiek wordt het verloop van de tijdigheid en aantal werkprocessen wat betreft de aanvraag voor levensonderhoud van de afgelopen 2 jaar weergegeven.

3

Begroting vs Realisatie

Toelichting: Ten aanzien van de uitkeringen (€ 25 miljoen per 30 september 2022) zijn wij grotendeels afhankelijk van het BUIG budget. Over de huidige stand van zaken ten aanzien van de uitkeringen en het landelijke BUIG budget is de raad reeds geïnformeerd met de collegebrief ‘Definitieve vaststelling gebundelde uitkering 2022 (BUIG)’. Ten aanzien van de uitkeringen zien wij dat het aantal mensen in de uitkering minder snel daalt dan de landelijke trend. Dit heeft als gevolg dat het definitieve BUIG budget sneller daalt dan de Hilversumse uitgaven. Per saldo betekent dit een verwacht nadeel van € 850.000. De uitgaven voor participatie komen per 30 september 2022 uit op € 6,9 miljoen en blijven daarmee achter op de begroting. Voor 2022 wordt derhalve een onderbesteding verwacht op het participatiebudget. Naar verwachting zal de onderbesteding uitkomen op € 540.000. Met de collegebrief ‘Stand van zaken re-integratie en arbeidstoeleiding uitkeringsgerechtigden Sociaal Plein (afdoening T22-028)’ is de raad hierover reeds geïnformeerd.

De oorzaken van de onderbesteding zijn: 1) corona gerelateerde in- en uitstroom (inwoners met korte afstand tot de arbeidsmarkt vinden zelf ander werk), 2) Nieuwe regeling Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) met eigen budgetten en brede doelgroep en 3) huidig aanbod sluit onvoldoende aan bij de ondersteuningsbehoefte inwoners, minder nieuwe trajecten (nieuwe aanbesteding moet hierin verandering brengen). 4

Uitstroom uit bijstand naar werk

Toelichting: We zitten op koers om het doel voor 2022 te behalen. Tot en met het derde kwartaal 2022 is de totale uitstroom (volledig en gedeeltelijk) gelijk aan 202 uitkeringen (107 + 95). Het doel is 267 uitkeringen. De huidige krapte binnen bepaalde sectoren van de arbeidsmarkt zorgt er bij een deel van de bijstandsgerechtigden voor dat ze (deeltijds) aan het werk kunnen. Bij de bijstandsgerechtigden waarbij arbeidsinschakeling (nog) niet aan de orde is, zetten we interventies in die gericht zijn op persoonlijke ontwikkeling.

5

Toelichting: De daling van het bijstandsvolume is conform verwachting, al blijft Hilversum wel achter bij het landelijk gemiddelde. We zitten op koers om de doelstelling van (max) 1995 uitkeringen te behalen.

6

In onderstaande grafiek wordt het verloop van het aantal uitkeringen, instroom en uitstroom van de uitkeringen LO van de afgelopen 2 jaar weergegeven.

In bovenstaande grafiek is het aantal uitkeringsdossiers afwijkend van het aantal in de KPI (Totaal aantal in de bijstand). Deze kleine verschillen zijn het gevolg van het op andere momenten ‘maken’ van de grafiek en de KPI. De onderliggende data en ook de grafiek en het raadsdashboards zijn dynamisch. Elke dag worden openstaande aanvragen en beëindigingen met terugwerkende kracht verwerkt in de periode dat deze zijn gedaan/aangevraagd.

7

2. Wmo

Tijdigheid

In verband met de overgang naar een ander administratieprogramma moesten in januari de doorlooptijden handmatig worden gecorrigeerd. Het percentage tot en met september 2022 is daarom 57% i.p.v. 56%. De doelstelling van 80% over 2022 zal naar verwachting niet worden gehaald. De maatregelen die in het vorige raadsdashboard zijn aangekondigd, zijn ook daadwerkelijk opgepakt (ambtshalve verlengen, actief benaderen wachtende inwoners, lichte toets taxipas). Weliswaar zijn de effecten van de maatregelen nog niet zichtbaar in de doorlooptijden t/m Q3 2022, maar we constateren wel dat de werkvoorraad in het derde kwartaal is gedaald. We verwachten daarom een positieve ontwikkeling van de doorlooptijden te zien in Q 4 2022. In onderstaande grafiek wordt uitsluitend het verloop van de tijdigheid en aantal afgehandelde meldingen van de afgelopen 2 jaar weergegeven en geen andere voorkomende werkzaamheden.

8

9

Begroting vs Realisatie

Op grond van wat we nu weten ten tijde van dit dashboard (2022-tm Q3) zien we geen aanleiding te veronderstellen dat we niet binnen de beschikbare budgetten 2022 uitkomen. Bij de Eindejaarsrapportage 2022 stellen wij u wel enkele budgetverschuivingen voor tussen de taakvelden; deze zijn samen budgettair neutraal. Het realisatiecijfer in dit dashboard kan niet zonder meer met 4/3 vermenigvuldigd worden om te komen tot een (reële) prognose over heel 2022. Het is namelijk het totaal aan betaalde facturen t/m 2022-Q3. Deze omvatten niet alle gerealiseerde zorg tot en met 2022-Q3. In 2021 waren de kosten voor zorg geleverd buiten de via de Regio GV gesloten contracten om respectievelijk via persoonsgebonden budget (=PGB) gestegen. We hebben niet de indruk dat deze kosten in 2022 sterk stijgen.

Verdeling van middelen

Begeleiding in de Wijk is een algemene voorziening voor ondersteuning in alle wijken van Hilversum. In de periode van 1-1-2022 tot 1-10-2022 zijn bij Begeleiding in de Wijk 399 mensen ondersteund. Deze aanmeldingen komen deels binnen via het Sociaal plein en deels via ketenpartners of inwoners uit de wijken zelf. Het is goed om te vermelden dat niet alle 399 mensen, die terecht zijn gekomen bij Begeleiding in de Wijk, ook daadwerkelijk zijn ondersteund door een professional van Begeleiding in de Wijk. Het komt namelijk voor dat bij het kennismakingsgesprek blijkt dat mensen beter geholpen zijn met een andere vorm van ondersteuning.

11

Verdeling van financiën

De kosten voor het product "Begeleiding in de Wijk" bedragen tot en met 2022-Q3 circa € 314.000. Bij de Voorjaarsnota 2022 heeft de raad besloten het budget voor Begeleiding in de Wijk te verhogen naar € 750.000 vanaf 2022. Beide kolommen in het plaatje “verdeling van financiën” kunnen overigens niet gekoppeld worden aan de aantallen meldingen van het plaatje “verdeling van meldingen”. Dit komt omdat in de “verdeling van financiën” betalingen opgenomen zijn voor alle in 2022 geleverde zorg; deze zorg kan geleverd zijn aan cliënten waarvan de zorg in 2022 gestart is maar ook aan cliënten waarvan de zorg al voor 2022 gestart was en die doorloopt in 2022. De aantallen in “verdeling meldingen” betreffen alleen de nieuwe meldingen in 2022.

12

3. Schulden

Tijdigheid

Het percentage aanvragen dat binnen de wettelijke termijn van 8 weken wordt afgehandeld met een beschikking is 99%. We zien het aantal aanmeldingen voor een intake schuldhulpverlening sinds september stijgen. Hierdoor loopt de wachttijd voor een intake op. Om dit op te vangen wordt de personele inzet uitgebreid.

13

Begroting vs Realisatie

€ 402.350

We verwachten dit jaar binnen budget te blijven.

14

Proactieve benadering

Het aantal huishoudens dat middels een huisbezoek, een telefoontje of een brief een aanbod voor hulp bij schulden hebben ontvangen (= vroegsignalering) tot en met Q3 is 2485. Hiermee wordt het doel van 2400 (600 per kwartaal) voor heel 2022 ruimschoots bereikt. We zien het aantal signalen van betalingsachterstanden in september stijgen. Dit laat zien dat de geldzorgen in de maatschappij toenemen. Om dit op te vangen zorgen we voor personele uitbreiding.

15

Totaal bereik

Het aantal aanmeldingen van inwoners met een hulpvraag in 2022 t/m Q3 is 274. Dit ligt hoger in vergelijking met het jaar ervoor. Door de ontwikkelingen in de maatschappij is de verwachting dat deze stijging door zal zetten in Q4.

16

Succespercentage

Het succespercentage is 93%. Hiermee is het doel ruimschoots bereikt. Door onze stress-sensitieve aanpak zorgen we ervoor dat inwoners niet voortijdig afhaken, maar succesvol het schuldentraject doorlopen.

17

4. Minima

Tijdigheid

De tijdigheid is ten opzichte van het vorige kwartaal gelijk gebleven, ondanks de sterk toegenomen aanvragen voor de eenmalige energietoeslag. De tijdigheid is 1% onder het streefcijfer.

18

In onderstaande grafiek wordt het verloop van het aantal werkprocessen minimabeleid (met inkomens- en vermogenstoets) van de afgelopen 2 jaar weergegeven.

19

Begroting vs Realisatie

Zoals toegelicht in het vorige dashboard zien we de uitgaven in het 3e kwartaal sterk stijgen. Dit komt door seizoensgebonden uitgaven zoals bijvoorbeeld de uitgaven van de collectieve zorgverzekering en het kindpakket. De verwachting blijft dat de realisatie rond de begroting uit zal komen. De uitgaven voor de eenmalige energietoeslag zijn niet in dit overzicht meegenomen, omdat dit via een aparte financieringsstructuur van het rijk loopt.

20

Bereik

Het bereik van de werkende armen is dit kwartaal boven de 100% uitgekomen. Dit komt door de eenmalige energietoeslag. Bij de beoordeling van de aanvraag wordt het vermogen van een huishouden buiten beschouwing gelaten, in tegenstelling tot de andere minimaregelingen. Om die reden kan een grotere groep werkende armen een beroep doen op de eenmalige energietoeslag. Ook heeft het integraal aanschrijven van de doelgroep bijgedragen aan het vergroten van het bereik.

21

Bereik totale doelgroep

De stijging van het bereik die in Q2 is ingezet heeft zich in Q3 voortgezet. De uitvoering van de eenmalige energietoeslag heeft een grote bijdrage geleverd aan het resultaat van het bereik.

22

Maatwerk kosten

Er is weliswaar maar € 229.389 uitgegeven aan maatwerk; echter er kan gedurende het hele jaar door beroep worden gedaan op bijzondere bijstand. Daardoor is het verloop moeilijk vooraf te voorspellen. Wel blijven de uitgaven vooralsnog achter bij de verwachtingen. In Q4 van de jaren 2020 en 2021 was er sprake van een substantiële stijging van het aantal maatwerkvoorzieningen bijzondere bijstand. Mogelijk leidt de huidige kostencrisis ook tot extra aanvragen in Q4 2022. Het raadsdashboard Q4 2022 zal hierover duidelijkheid geven. Maatwerk blijft een belangrijk onderdeel van het minimabeleid. Het sociaal plein heeft blijvend aandacht hiervoor.

23

5. Jeugd

Tijdigheid

In de eerste 9 maanden van dit jaar zijn de doorlooptijden behaald. Net als in de eerste zes maanden van het jaar is 96% van de aanvragen binnen de wettelijke termijn afgehandeld.

24

In onderstaande grafiek wordt het verloop van de tijdigheid en aantal afgehandelde aanvragen jeugdhulp van de afgelopen 2 jaar weergegeven.

25

Begroting vs Realisatie

Bij dit dashboard tot en met 2022-Q3 hebben we voor de prognose van de kosten tevens gebruik gemaakt van de eindverantwoording 2021 die wij in mei 2022 van de Regio Gooi en Vechtstreek ontvingen en de Jaarstukken 2021. In 2021 was het totale nadeel voor Jeugd € 1,5 miljoen. Dit blijkt een structureel nadeel te zijn. Zoals bekend zijn de budgetten meerjarig aangepast in de programmabegroting 2023. Voor het boekjaar 2022 zijn de budgetten nog niet aangepast aan de nieuwe inzichten. Aan de raad is eerder gerapporteerd dat wij in voor 2022 een tekort verwachten van € 1.200.000 op het budget voor jeugdhulp. Dit is met name toe te rekenen aan de hoge kosten van zware zorg (o.a. verblijf). Deze zorg wordt voornamelijk ingezet door andere wettelijke verwijzers dan de gemeente, zoals de gecertificeerde instellingen. De gemeente heeft hierop maar beperkt invloed. Ook het nieuwe woonplaatsbeginsel is van invloed. De Jeugdwet is een openeinderegeling waarbij er beperkt interventies mogelijk zijn, mede gezien de verschillende wettelijke verwijzers. Het realisatiecijfer in dit dashboard kan niet zonder meer met 4/3 vermenigvuldigd worden om te komen tot een (reële) prognose over heel 2022. Het is namelijk het totaal aan betaalde facturen tot en met 2022-Q3.

De realisatie is nog niet geschoond voor facturen die slaan op in 2021 geleverde zorg, en de realisatie omvat niet alle facturen die slaan op tot en met 2022-Q3 geleverde zorg. Vanaf 2021 zien we dat de kosten voor zorg geleverd buiten de -via de Regio GV- gesloten contracten om en via persoonsgebonden budget (=PGB) zijn gestegen. In de prognose 2022 gaan we uit van hetzelfde niveau. Daarnaast is vanaf 2022 het woonplaatsbeginsel gewijzigd. Die ontwikkeling op zich heeft een kostenverhogend effect. Er zijn als gevolg van het nieuwe woonplaatsbeginsel meer kinderen naar Hilversum gekomen dan er zijn weggegaan.

26

Unieke Jeugdigen

Het aantal van 2490 betreft zowel jeugdigen met een indicatie die in 2022 is gestart als ook jeugdigen voor wie de indicatie vóór 2022 is gestart, maar wel doorloopt in 2022.

We zien in deze tabel het aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde jeugdhulp (in een kwartaal) ontvangt. Daarbij is weergegeven welke verwijzer de jeugdhulp heeft ingezet. ‘Niet gemeente’ betreft andere wettelijke verwijzers dan de gemeente, dat zijn concreet de huisarts, gecertificeerde instellingen, jeugdartsen, medisch specialisten en rechters. In de eerste 9 maanden van 2022 hebben totaal 2490 jeugdigen een vorm van jeugdhulp ontvangen. Het 27

aantal jeugdigen dat in Hilversum hulp ontvangt blijft hoog, hetgeen in lijn is met het landelijke beeld. Scholen en andere deskundigen schrijven dit (onder meer) toe aan psycho-sociale problematiek als gevolg van corona. We zien dat er na afsluiten van kwartalen/jaren geregeld nog mutaties plaatsvinden door zorgaanbieders in DLP, vandaar dat de cijfers later in het jaar wijzigen voor de eerdere kwartalen. Dat is met name het geval bij zorg ingezet door niet-gemeenten.

In de eerste 9 maanden van dit jaar was er sprake van 44 lopende persoonsgebonden budgetten (PGB’s). In het eerste halfjaar van 2022 ging het om totaal 41 PGB’S . Op 1 juli vielen 16 jeugdigen onder versterkte procesregie, op 30 september waren dit 24 jeugdigen. Er zijn 13 nieuwe jeugdigen in Q3 gestart en bij 5 jeugdigen is de versterkte procesregie afgesloten. Gedurende de eerste 9 maanden van 2022 vielen totaal 41 jeugdigen onder versterkte procesregie. Op 1 juli vielen 9 jeugdigen onder de persoonsgerichte aanpak (PGA), op 30 september waren dit 11 jeugdigen. Er zijn 3 nieuwe jeugdigen in Q3 gestart en bij 1 jeugdige is de PGA afgesloten. Gedurende de eerste 9 maanden van 2022 vielen totaal 14 jeugdigen onder de PGA.

28

Voorzieningen per gemeente en verwijzer

In bovenstaande tabellen en figuren wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van het aantal voorzieningen ingezet door de gemeente, en door de andere wettelijke verwijzers. Het is uitgesplitst naar lichte, middel en zware voorzieningen. Niet inbegrepen zijn de persoonsgebonden budgetten (PGB’s) en de maatwerkovereenkomsten (niet door de regio gecontracteerd). Het beeld dat de wettelijke verwijzers voornamelijk zwaardere voorzieningen inzetten, blijft ongewijzigd. Dit wordt met name veroorzaakt door de gecertificeerde instellingen die zware hulp inzetten en door de huisartsen die specialistische jeugd GGZ inzetten.

29

53%

30

Beweging naar lichtere zorg

Bovenstaand geeft inzicht in de zwaarte van alle voorzieningen die lopen of hebben gelopen in de eerste negen maanden van dit jaar. De verdeling over de 3 categorieën blijft stabiel. Er zijn 5109 voorzieningen ingezet dit jaar. Een jeugdige heeft in de eerste 9 maanden van dit jaar gemiddeld 2,0 voorzieningen.

31

Klachten en Tevredenheid

In de periode januari tot en met september 2022 zijn in totaal 54 klachten bij het Sociaal Plein ingediend. Hiervan zijn 25 klachten gegrond verklaard. De klachtgesprekken hebben grotendeels fysiek op het Sociaal Plein plaatsgevonden. De klachten hebben betrekking op bejegening (16), voortvarendheid (16), administratieve zorgvuldigheid (9), informatievoorziening (4) en rechtszekerheid (9). De klachten over informatievoorziening gaan over het, voor de inwoner, onvoldoende informatie verstrekken. In die gevallen is alsnog duidelijke en volledige informatie verstrekt en excuses aangeboden aan de inwoner. Van de negen klachten over rechtszekerheid zijn er twee gegrond verklaard. Deze gingen over gedane toezeggingen. Dit is alsnog rechtgezet. Klachten over de voortvarendheid gaan voornamelijk over de afhandelingsduur van vooral Wmo-aanvragen en verlengingen van indicaties. Dit is bekend bij het management en hier wordt reeds prioriteit aan gegeven. Voor alle ongegronde klachten geldt dat ook deze met de inwoners zijn besproken. Indien nodig is een nadere toelichting gegeven.

32