Collegebrief inzake Nalevingsonderzoek 2023 leeftijdsgrens Alcoholverkoop regio Gooi en Vechtstreek

1

INHOUD

© Copyright Opdrachtgever Gemeenten Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren Onderzoeksteam drs. Milou Geerlings drs. Thijs van den Berg drs. Gijs van Amerongen drs. Esmee Rutten Isa Verstappen Tim Wolters Vormgeving Hoogstede Ontwerpt

Wij bedanken alle auditoren en mysterykids voor hun inzet tijdens het veldwerk.

2

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek

Samenvatting Doelstelling Methode Resultaten Conclusie en aanbevelingen Achtergrond Aanleiding Onderzoeksvragen Methode Mystershoponderzoek Selectie mysterykids en auditoren Procedure aankooppogingen Begeleiding mysterykids en ouders/verzorgers Gemeten variabelen Steekproef Sankooppogingen bij onbemenste kassa’s Analyse Resultaten Resultaten Conclusie Naleving leeftijdsgrens 2021 Interventies in het leeftijdscontroleproces Conclusie Aanbevelingen Bepalen inzet risicogestuurd toezicht Ondersteuning bij het verbeteren van de naleving Referenties Appendix a: begrippenlijst Appendix b: betrouwbaarheidsintervallen & significantietoetsen

4 4 4 4 8 9 9 9 12 12 13 13 15 17 17 20 20 23 23 44 44 45 46 47 48 49 56 58 62

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek

3

SAMENVATTING DOELSTELLING In dit onderzoek is de naleving per verkoopkanaal in de regio Gooi en Vechtstreek anno 2023 vastgesteld voor de leeftijdsgrens van 18 jaar bij de verkoop van alcoholI. Ook is in kaart gebracht in hoeverre verkopers interventies inzetten bij de leeftijdscontrole, inclusief de samenhang hiervan met de naleving. Interventies zijn de handelingen die een verkoper kan toepassen in het proces van de leeftijdscontrole: leeftijd vragen, ID vragen en een hulpmiddel gebruiken. Ten slotte is onderzocht in hoeverre de nalevingscijfers voor de verkoop van alcohol in de regio Gooi en Vechtstreek verschillen van de nalevingscijfers uit 2021 en de landelijke nalevingscijfers per verkoopkanaal1,2. METHODE Om de naleving van de leeftijdsgrens vast te stellen is mysteryshoponderzoek uitgevoerd, waarbij 16- en 17-jarige jongeren een aankooppoging in scène zetten. RESULTATEN Gewogen totale nalevingscijfer Het gewogen totale nalevingscijfer geeft de gemiddelde naleving aan in de regio Gooi en Vechtstreek. Het gewogen totale nalevingscijfer is tot stand gekomen met behulp van weegfactoren. Per verkoopkanaal zijn de weegfactoren gebaseerd op het relatieve aandeel verkooppunten binnen het totale aantal verkooppunten in de regio Gooi en Vechtstreek.

Naleving alcoholverkoop In het mysteryshoponderzoek in 2023 is het gewogen totale nalevingscijfer voor de verkoop van alcohol 66.5%. De naleving bij alcoholverkoop loopt anno 2023 uiteen van 55.6% bij sportkantines tot en met 100.0% bij Ketenslijterijen. Bij cafetaria’s is de naleving 75.0%. Bij horecagelegenheden is er een naleving van 67.2% geconstateerd. Bij zelfstandige slijterijen is er in 72.7% van de aankooppogingen nageleefd. Bij borrelshops was de naleving 84.6%. Ketensupermarkten hadden in 62.3% van de aankooppogingen nageleefd en zelfstandige supermarkten 57.1%. De nalevingscijfers per verkoopkanaal zijn weergegeven in figuur 1. Figuur 1. Nalevingscijfers alcohol per verkoopkanaal 2023* 100.0%

Ketenslijterijen

84.6%

Borrelshops Cafetaria’s

75.0%

Zelstandige slijterijen

72.7%

Horecagelegenheden

67.2%

Ketensupermarkten

62.3%

Zelfstandige supermarkten

57.1%

Sportkantines

55.6%

Gewogen totale nalevingscijfer

66.5%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

*Aankooppogingen bij ketensupermarkten zijn gedeeltelijk bij onbemenste kassa’s uitgevoerd.

I Zie appendix A voor een uitleg van de begrippen in de context van dit nalevingsonderzoek.

4

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Samenvatting

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Samenvatting

5

Toegepaste interventies bij leeftijdscontrole Het vragen naar ID blijkt een belangrijke voorspeller voor naleving. Bij 200 van de 258 aankooppogingen is er naar ID gevraagd (77.5%). In 172 van de 200 gevallen is er nageleefd nadat er naar een ID is gevraagd (86.0%). Ook het gebruiken van een hulpmiddel kan impact hebben op het nalevingspercentage. Het gebruiken van een hulpmiddel bij de controle van het legitimatiebewijs leidde in dit onderzoek in 37 van de 40 gevallen tot naleving (92.5%). Geen hulpmiddel gebruiken na het vragen naar ID leidde in 135 van de 160 gevallen tot naleving (84.4%). Het gebruiken van een hulpmiddel leek dus vaker te leiden tot naleving dan het niet gebruiken van een hulpmiddel. Het is echter belangrijk te benadrukken dat het hier gaat om waarneembaar hulpmiddel-gebruik. Het is voor een mysteryshopper niet altijd even eenvoudig te zien of een hulpmiddel wel of niet wordt gebruikt. Daarom dienen deze resultaten voorzichtig te worden geïnterpreteerd. Vergelijking met nalevingscijfers 2021 In het mysteryshoponderzoek in 2023 is het gewogen totale nalevingscijfer voor de verkoop van alcohol 66.5%. Deze was 50.2% in 2021. De stijging in de naleving is significant.

Bij sportkantines, cafetaria’s en horecagelegenheden is de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in de regio Gooi en Vechtstreek in 2023 significant hoger dan de naleving van het verkoopkanaal in 20211. Bij ketenslijterijen, zelfstandige slijterijen, borrelshops, ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten is de naleving bij alcoholverkoop in de regio Gooi en Vechtstreek in 2023 niet significant verschillend ten opzichte van de naleving in 20211. Zie figuur 2 voor een overzicht.

alcoholverkoop in de regio Gooi en Vechtstreek in 2023 significant hoger dan de landelijke naleving van het verkoopkanaal in 20222. Bij borrelshops, zelfstandige supermarkten en ketensupermarkten is de naleving bij alcoholverkoop in de regio Gooi en Vechtstreek in 2023 niet significant verschillend ten opzichte van de landelijke naleving in 20222. Zie figuur 2 voor een overzicht. Figuur 2. Vergelijking van naleving per verkoopkanaal tussen het huidige onderzoek en het onderzoek van Gooi en Vechtstreek 2021 en Landelijk onderzoek 2022. 100.0% 100.0% 84.0%

Ketenslijterijen

84.6% 83.3% 77.0%

Borrelshops

75.0% 50.0% 24.8%

Cafetaria’s

72.7% 53.3% 36.4%

Zelstandige slijterijen

67.2% 43.6% 23.7%

Horecagelegenheden

62.3% 76.9% 63.4%

Ketensupermarkten

57.1% 36.4% 33.6%

Zelfstandige supermarkten

55.6% 29.2% 28.8%

Sportkantines

Vergelijking met landelijke nalevingscijfers Bij cafetaria’s, horecagelegenheden, ketenslijterijen, sportkantines en zelfstandige slijterijen is de naleving van de leeftijdsgrens bij

0%

GOOI EN VECHTSTREEK 2023

20%

40%

60%

80%

100%

GOOI EN VECHTSTREEK 2021

LANDELIJK 2022

6

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Samenvatting

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Samenvatting

7

CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN In dit onderzoek is de naleving per verkoopkanaal in kaart gebracht. Bij sportkantines, cafetaria’s en horecagelegenheden is de naleving hoger dan het gemiddelde uit 20211. Bij de meeste verkoopkanalen is de naleving hoger dan het gemiddelde uit het landelijk onderzoek 20222.De uitkomsten van het onderzoek geven aanknopingspunten voor het voortzetten van de preventie- en handhavingsactiviteiten in de regio. Er worden aanbevelingen gedaan om de stijging van de naleving te stimuleren door middel van de inzet van risicogestuurd toezicht en het ondersteunen van verkopers bij de verbetering van de naleving.

ACHTERGROND AANLEIDING Alcoholgebruik brengt veel risico’s met zich mee, zeker voor minderjarigen. Voorbeelden zijn verminderde zelfbeheersing3 en een grotere kans op risicovol gedrag4, ongevallen5, geweld6, en vroegtijdige sterfte7. Daarnaast kan overmatig alcoholgebruik zowel direct als later in het leven leiden tot gezondheidsproblemen. Voorbeelden daarvan zijn hersenschade en een hogere kans op verslaving8,9. Alcoholhoudende dranken mogen niet worden verstrekt aan personen onder de 18 jaar. In de Alcoholwet is verplicht gesteld dat verkopers de leeftijd van klanten, die alcohol willen aankopen, vaststellen aan de hand van een geldig legitimatiebewijs, indien deze persoon niet onmiskenbaar 18 jaar lijkt10. Met deze wet verplicht de overheid verkopers om op een verantwoorde manier alcohol te verkopen. De gemeenten houden toezicht op de naleving van de leeftijdsgrens voor alcohol. Om de voortgang van deze naleving in de regio Gooi en Vechtstreek te monitoren laten de gemeenten Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren periodiek nalevingsonderzoek uitvoeren. In dit onderzoek wordt de naleving van de leeftijdsgrens van 18 jaar onderzocht bij verkooppunten van verschillende verkoopkanalen voor de aankoop van alcohol. Zo wordt duidelijk in hoeverre verkopers zich houden aan de leeftijdsgrens.

ONDERZOEKSVRAGEN Het doel van dit onderzoek is om op een betrouwbare en representatieve manier de naleving bij alcoholverkoop vast te stellen per verkoopkanaal in de regio Gooi en Vechtstreek in 2023. Daarnaast

8

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Samenvatting

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Achtergrond

9

is ook onderzocht in hoeverre verkopers interventies toepassen tijdens het leeftijdscontroleproces, inclusief de samenhang hiervan met de naleving. Interventies zijn de handelingen die een verkoper kan toepassen in het proces van de leeftijdscontrole: leeftijd vragen, ID vragen en een hulpmiddelII gebruiken. Tenslotte is onderzocht hoe de nalevingscijfers in de regio Gooi en Vechtstreek zich verhouden tot de nalevingscijfers van 2021 en tot de landelijke nalevingscijfers1,2. In Tabel 1 staan de onderzoeksvragen van dit onderzoek beschreven.

Hoe verhouden de nalevingspercentages per verkoopkanaal in de regio Gooi en Vechtstreek zich ten opzichte van het nalevingsonderzoek Gooi en Vecht uit 20211? Hoe verhouden de nalevingspercentages per verkoopkanaal in de regio Gooi en Vechtstreek zich ten opzichte van het landelijke nalevingsonderzoek uit 20222?

Tabel 1. Onderzoeksvragen nalevingsonderzoek

In hoeveel procent van de aankooppogingen kunnen jongeren van 16 en 17 jaar oud géén alcoholhoudende dranken kopen bij de verkoopkanalen cafetaria’s, horecagelegenheden, ketenslijterijen, borrelshops, zelfstandige slijterijen, sportkantines, ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten in de regio Gooi en Vechtstreek? In hoeveel procent van de aankooppogingen wordt er bij de verschillende verkoopkanalen naar leeftijd gevraagd? In hoeveel procent van de aankooppogingen wordt er bij de verschillende verkoopkanalen naar een geldig legitimatiebewijs gevraagd? In hoeveel procent van de aankooppogingen wordt er bij de verschillende verkoopkanalen een hulpmiddel gebruikt bij de beoordeling van het legitimatiebewijs? In welke mate resulteren de interventies (vragen naar leeftijd en/of ID en hulpmiddelgebruik) in een correcte naleving?

II Verkopers kunnen een hulpmiddel gebruiken bij het controleren van de leeftijd op een legitimatiebewijs. Voorbeelden hiervan zijn: het intoetsen van de leeftijd in een kassasysteem, een ID-scanner die de leeftijd op de legitimatie uitleest of een kalender die voor elke datum de uiterste geboortedatum aangeeft.

10

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Achtergrond

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Achtergrond

11

METHODE In dit hoofdstuk komt eerst de procedure van het uitgevoerde mysteryshoponderzoek aan bod. Vervolgens wordt er ingegaan op de wijze van steekproeftrekking. Tot slot wordt er uitleg gegeven over de analyse van de mysteryshopdata. MYSTERYSHOPONDERZOEK Het doel van het huidige onderzoek is om de naleving van de leeftijdsgrens voor alcoholverkooppunten in de regio Gooi en Vechtstreek in kaart te brengen. Het naleven van de leeftijdsgrens houdt in dat de verkoper weigert om alcohol te verkopen aan een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Het nalevingsonderzoek resulteert in een nalevingscijfer: het percentage van het aantal aankooppogingen waarbij een verkoopkanaal de leeftijdsgrens bij de verkoop van alcoholproducten heeft nageleefd. Om het nalevingscijfer van verschillende verkoopkanalen te meten, is in dit onderzoek gebruik gemaakt van zogenaamd mysteryshoponderzoek. Hierbij proberen 16- en 17-jarige jongeren (‘mysterykids’) alcohol te kopen onder toezicht van een ervaren begeleider (‘auditor’). Het gaat om een aankooppoging van één leeftijdsgebonden product. In dit onderzoek is dat bier, wijn, mixdrank of sterke drank. Het gehanteerde onderzoeksprotocol respecteert de uitgangspunten van de Alcoholwet.

Het gaat hier namelijk om een geënsceneerde aankoop: de mysterykids hebben géén intentie tot het gebruik van de gekochte alcoholproducten, maar doen de aankoop in het kader van onderzoek. Ook wordt er rekening gehouden met ethische en juridische normen.

12

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

De mysteryshopmethode heeft zich bewezen als een valide en betrouwbare methode. De methodiek geeft namelijk een natuurgetrouwe weergave van de daadwerkelijke beschikbaarheid van alcohol voor minderjarigen met een koopintentie en geeft een realistisch beeld van de naleving van een verkoopkanaal11. In dit nalevingsonderzoek zijn de aankooppogingen gedaan door een mix minderjarige jongens en meisjes. Aan de bezochte locaties is niet teruggekoppeld dat er een mysteryshoponderzoek had plaatsgevonden. Het mysteryshoponderzoek is uitgevoerd in september, oktober en begin november 2023. SELECTIE MYSTERYKIDS EN AUDITOREN Voor dit onderzoek zijn mysterykids en auditoren geselecteerd die ervaring hebben met het uitvoeren van nalevingsonderzoek. Zij maken allen deel uit van een landelijk dekkend netwerk dat continu wordt onderhouden, zodat er altijd gekwalificeerde medewerkers ter beschikking staan. De auditoren zijn geselecteerd op basis van hun achtergrond en deskundigheid. Zij beschikken allen over een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) en een APK-gekeurde auto met de benodigde verzekeringen. De auditoren zijn voor het onderzoek uitgebreid geïnformeerd over het onderzoeksprotocol en hun takenpakket. De auditoren staan vóór, tijdens en na de uitvoering van het nalevingsonderzoek in contact met elkaar en met het onderzoeksteam.

PROCEDURE AANKOOPPOGINGEN Voorbereiding Op een veldwerkdag wordt de mysterykid door de auditor opgehaald. Tijdens mysteryshoponderzoek zijn géén uiterlijke kenmerken toegestaan (pet, zonnebril, etc.) die een eerlijke inschatting van de leeftijd van de mysterykids in de weg kunnen staan. Voor vertrek wordt dit door de auditors gecontroleerd. Ook controleert de au-

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

13

ditor voor vertrek of de mysterykid een geldig legitimatiebewijs en een pinpas bij zich heeft. Tot slot krijgt de mysterykid de laatste instructies. Uitvoering Voor de betrouwbaarheid van het onderzoek is het van belang dat aankooppogingen worden uitgevoerd op momenten waarop 16- en 17-jarigen dit in werkelijkheid ook zouden doen. Daarom worden sportkantines veelal in het weekend bezocht en vinden de aankooppogingen vlak voor, tijdens of na reguliere wedstrijden van jeugdteams plaats. Horecagelegenheden worden zoveel mogelijk rondom het weekend bezocht. Ook bezoeken mysterykids enkel locaties op minstens 20 kilometer afstand van hun eigen woonplaats, om eventuele herkenning door verkopers te voorkomen. Een locatie wordt over het algemeen door één mysterykid bezocht, waarbij één aankooppoging uitgevoerd wordt. Een uitzondering hierop zijn horecagelegenheden en sportkantines, omdat mysterykids zich hier onveilig kunnen voelen. Bij horecagelegenheden en sportkantines gaan mysterykids daarom in een tweetal (jongen en meisje) naar binnen. De mysterykid van het tweetal die géén aankooppoging hoeft te plegen, zorgt ervoor dat hij/zij buiten zicht is (bijvoorbeeld door gebruik te maken van het toilet) ten tijde van de aankooppoging.

In dit geval vindt de communicatie tussen de mysterykids plaats via WhatsApp, zodat zij elkaar op de hoogte kunnen brengen wanneer de aankooppoging voltooid is. Wanneer een mysterykid aangeeft zich ook in een tweetal niet veilig te voelen, wordt de desbetreffende locatie op dat moment overgeslagen. De auditor bepaalt vervolgens samen met een coördinator of de locatie veilig genoeg is om op een later moment door (een) andere mysterykid(s) bezocht te worden. In het geval van een veilige locatie wordt de locatie op de onderzoekslijst voor een volgende route geplaatst. In het geval van een niet-veilige lo-

14

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

catie wordt de locatie vervangen door een reserve locatie. Wanneer een mysterykid naar zijn/haar leeftijd wordt gevraagd tijdens een aankooppoging, mag deze één keer jokken (‘ik ben 18 jaar’). De mysterykid is wel verplicht om zijn of haar legitimatiebewijs te laten zien aan de verkoper wanneer deze hierom vraagt. Ook dient de mysterykid de locatie zonder discussie te verlaten als de aankoop geweigerd wordt. Afronding Om alle elementen van het aankoopproces vast te kunnen leggen, worden de geslaagde aankopen natuurgetrouw afgerond. De mysterykid rekent af via pinbetaling. Indien het gekochte product bedoeld is voor ‘elders dan ter plaatse’ (bijvoorbeeld bij een supermarkt), neemt de mysterykid het product mee naar de uitgang. Direct bij het verlaten van de locatie neemt de auditor vervolgens het product over. Voor het kopen van alcohol bij horecagelegenheden en sportkantines geldt echter dat de alcohol ter plaatse geconsumeerd dient te worden. In dat geval wordt de eventueel gekochte alcohol door de mysterykid onaangeroerd achtergelaten op de bar. Op deze manier blijft de alcohol onder de verantwoordelijkheid van het barpersoneel. Bovendien blijft de auditor in de buurt zodat deze, indien nodig, het onaangeroerde biertje of wijntje in bezit kan nemen en onopvallend kan verwijderen.

Aan het eind van iedere veldwerkdag worden de aankopen ingezameld in een sealbag en later collectief vernietigd. Zodra alle locaties voor de desbetreffende veldwerkdag bezocht zijn, brengt de auditor de mysterykid(s) naar huis. BEGELEIDING MYSTERYKIDS EN OUDERS/VERZORGERS Mysterykids worden getraind in het doen van mysteryshoponderzoek voordat zij ingezet worden voor aankooppogingen ten behoe-

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

15

ve van nalevingsonderzoeken. Zo krijgen zij van te voren digitale instructies in de vorm van beeld en tekst. Hierin wordt de procedure beschreven en wordt de rol van de mysterykid uitvoerig behandeld. Daarnaast voert elke nieuwe mysterykid een aantal proefaankopen uit voordat hij/zij aan een onderzoek meewerkt. Dit zijn aankopen die niet meetellen voor het onderzoek maar puur worden gebruikt voor trainingsdoeleinden. De auditor observeert de mysterykid tijdens deze proefaankopen nauwkeurig, zodat hij feedback kan geven waar nodig. Naast de training en instructies die elke mysterykid voorafgaand ontvangt, wordt hij/zij gedurende elke veldwerkdag door een auditor geïnstrueerd en begeleid. Zo krijgt de mysterykid begeleiding bij het correct uitvoeren van de aankooppoging en het registreren van de benodigde informatie na iedere aankooppoging. De auditoren zijn tijdens een veldwerkdag verantwoordelijk voor het welzijn en de veiligheid van de mysterykids en gaan hierbij uit van de Arbowet en de Arbeidstijdenwet. Wanneer een mysterykid aangeeft een locatie niet te willen bezoeken of de veldwerkdag te willen afbreken, dan luistert de auditor hiernaar. De resterende locaties worden vervolgens opnieuw ingepland om op een later tijdstip te bezoeken. Naast de begeleiding die de mysterykids ontvangen tijdens een veldwerkdag, worden de mysterykids ook voorzien van de benodigde nazorg.

De mysterykids kunnen te allen tijde contact opnemen met de contactpersoon voor de mysterykids en auditoren uit het onderzoeksteam of met de vertrouwenspersoon. Ouders/verzorgers van de mysterykids krijgen informatie over de inhoud van nalevingsonderzoek en de achterliggende gedachte hiervan. De ouders/verzorgers geven daarnaast schriftelijk toestemming voor deelname van de jongeren aan een mysteryshoponderzoek .

16

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

GEMETEN VARIABELEN In dit onderzoek worden verschillende variabelen gemeten om de naleving in kaart te brengen. Allereerst wordt onderzocht of er bij een aankoop van alcohol door de verkoper naar leeftijd en/of legitimatiebewijs wordt gevraagd en of er een hulpmiddel wordt gebruikt bij het beoordelen van het legitimatiebewijs. Daarom wordt bij iedere aankooppoging het volgende vastgesteld: • Heeft de verkoper de mysterykid naar zijn/haar leeftijd gevraagd? • Heeft de verkoper de mysterykid naar een geldig legitimatiebewijs gevraagd? • Heeft de verkoper (waarneembaar) gebruik gemaakt van een hulpmiddel om de leeftijd van de mysterykid te controleren? Daarnaast wordt onderzocht of de verkoper alcohol verkoopt aan de mysterykid: • Heeft de verkoper de verkoop geweigerd? Bij ketensupermarkten is er sprake van extra meting op de naleving, namelijk: • Hoe hoog is de naleving bij onbemenste kassa’s? STEEKPROEF Om uitspraken te kunnen doen over de nalevingscijfers van de verschillende verkoopkanalen, is het van belang een representatieve steekproef te trekken. Om de grootte van deze steekproef te bepalen, zijn er drie parameters nodig: populatiegrootte, betrouwbaarheidsniveau en spreiding. Deze parameters leiden tot een minimum aantal locaties dat per verkoopkanaal bezocht moet worden om gefundeerde uitspraken over de naleving te kunnen doen.

De drie parameters worden hieronder besproken. Vervolgens wordt beschreven hoe de representativiteit in dit onderzoek is gewaarborgd.

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

17

Populatiegrootte De eerste parameter om de benodigde steekproefgrootte te kunnen bepalen, is de populatiegrootte, ofwel het totale aanbod van alcoholverkooppunten in de regio Gooi en Vechtstreek. De populatiegrootte van de verschillende verkoopkanalen is vastgesteld op basis van locatielijsten van de regiogemeenten en eigen databestanden. Betrouwbaarheidsniveau De tweede parameter is het betrouwbaarheidsniveau van de resultaten. In dit onderzoek is voor ieder verkoopkanaal een minimaal betrouwbaarheidsniveau van 90% gehanteerd. Dit betekent dat met 90% zekerheid gezegd kan worden dat het nalevingscijfer dat gevonden wordt in de steekproef overeenkomt met de naleving van de gehele populatie. Dit betrouwbaarheidsniveau valt binnen de wetenschappelijke onderzoeksrichtlijnen. Spreiding De derde parameter om de juiste steekproefgrootte te kunnen bepalen, is de spreiding. Hiermee wordt de geschatte verdeling van de variabelen in de populatie bedoeld. In dit geval gaat het om de variabele ‘naleving’. Bijvoorbeeld, als een naleving van 80% wordt verwacht, hoort daar een verwachte spreiding van 80% bij. Door deze verwachte spreiding mee te nemen in de berekening, zal de benodigde steekproefgrootte afnemen. Wanneer er geen onderbouwde verwachting bestaat over de verdeling van de variabele ‘naleving’, is het de wetenschappelijke standaard om uit te gaan van een spreiding van 50%.

Dit leidt tot de maximale steekproefgrootte. In dit onderzoek is er gebruik gemaakt van een spreidingsmaat van 50%, gelijk aan het landelijk nalevingsonderzoek2.

18

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

Locaties opschonen Het totale aanbod in de regio Gooi en Vechtstreek, verdeeld over de verschillende verkoopkanalen, is verkregen uit recente locatielijsten van de regiogemeenten. Echter kan het voorkomen dat bepaalde locaties niet meer bestaan (bijvoorbeeld horecagelegenheden) of niet meer het juiste verkoopkanaal representeren (bijvoorbeeld een restaurant in plaats van een cafetaria). Daarom zijn de locatielijsten via vooronderzoek op internet gecontroleerd op zaken als een mogelijk faillissement of een verandering van verkoopkanaal. Wanneer een locatie niet geschikt was voor het onderzoek, is deze verwijderd uit de populatie. Zo is voor elk verkoopkanaal een populatiegrootte verkregen. Beschikbaarheidsonderzoek Op basis van eerdere nalevingsonderzoeken is bekend dat veel cafetaria’s geen alcohol verkopen. Dat kan voor veel uitval van locaties zorgen. Daarom is er bij het opschonen van de locatielijsten afstemming geweest met de gemeente Hilversum over cafetaria’s die wel of geen alcohol verkopen. Wanneer een locatie het product niet verkocht, is deze locatie verwijderd uit de populatie. Steekproef bijstellen Het opschonen van de locatielijsten en het uitvoeren van beschikbaarheidsonderzoek leidt vaak tot een afname van de populatiegrootte. Op basis van de gecorrigeerde populatiegrootte is de benodigde steekproefgrootte per verkoopkanaal berekend.

In Tabel 2 is weergegeven hoeveel aankooppogingen er per verkoopkanaal zijn uitgevoerd.

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

19

Tabel 2. Aantal uitgevoerde aankooppogingen per verkoopkanaal

Cafetaria’s

32

Horecagelegenheden

67

Ketenslijterijen

12

Borrelshops

13

Zelfstandige slijterijen

11

Sportkantines

63

Ketensupermarkten

53

Zelfstandige supermarkten

7

Totaal

258

AANKOOPPOGINGEN BIJ ONBEMENSTE KASSA’S In verschillende ketensupermarkten is niet alleen meer sprake van bemenste kassa’s, maar zijn er ook onbemenste kassa’s aanwezig. Om te onderzoeken of er een verschil bestaat in de naleving tussen beide typen kassa’s, zijn van de 53 aankooppogingen in ketensupermarkten 30 uitgevoerd bij bemenste kassa’s en 23 bij onbemenste kassa’s. ANALYSE Allereerst is per verkoopkanaal het nalevingscijfer van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in 2023 berekend. Hierbij is ook berekend hoe vaak verkopers naar leeftijd hebben gevraagd, hoe vaak zij om een legitimatiebewijs hebben gevraagd en of er hulpmiddelen zijn gebruikt bij het controleren van het legitimatiebewijs. Daarnaast is bekeken in welke mate de interventies leidden tot naleving. Ook is er een totaal regionaal nalevingscijfer berekend. Tenslotte is voor elk verkoopkanaal een vergelijking gemaakt met het nalevingscijfer Gooi en Vecht 2021 en het landelijke nalevingscijfer van 20221,2.

20

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

Voor de berekeningen is gebruikgemaakt van puntprevalenties, betrouwbaarheidsintervallen en weegfactoren. Deze worden hieronder toegelicht. Vervolgens wordt ook uitgelegd hoe de verschillen in naleving berekend zijn. Puntprevalenties en betrouwbaarheidsintervallen De nalevingscijfers zijn berekend door de frequentie van naleving te delen door het totale aantal aankooppogingen. Per verkoopkanaal zijn de frequenties en percentages (puntprevalenties) gerapporteerd. Daarnaast zijn voor alle nalevingspercentages betrouwbaarheidsintervallen (BI)III berekend met behulp van de Wilson Score. Het 95%-BI van een gemeten percentage geeft aan dat als deze meting 100 maal wordt herhaald, de gemeten waarde 95 maal binnen dit interval zal liggen. Bijvoorbeeld, wanneer de puntschatting 20.2% bedraagt met een 95% BI van 16.1% tot 25.1%, dan zal het nalevingscijfer bij 95 van 100 herhaalde metingen tussen de 16.1% en 25.1% vallen. De breedte van het BI geeft de precisie van de schatting weer; hoe smaller het BI, hoe preciezer de schatting van het werkelijke nalevingscijfer is. Gewogen totale nalevingscijfer Om tot een regionaal nalevingscijfer te komen, dient er rekening gehouden te worden met het relatieve aandeel verkooppunten van elk verkoopkanaal binnen het totale aantal verkooppunten in de regio Gooi en Vechtstreek (populatiegrootte). Dit is mogelijk door gebruik te maken van weegfactoren.

Voor elk verkoopkanaal is er een weegfactor bepaald door de proportie van het verkoopkanaal in het totale aantal verkooppunten te delen door de proportie van het verkoopkanaal in de steekproef. Vervolgens is bij ieder verkoop

III Het betrouwbaarheidsinterval is iets anders dan het eerder genoemde betrouwbaarheidsniveau. Het betrouwbaarheidsniveau geeft aan in hoeverre het zeker is dat het gemiddelde van de populatie in dit betrouwbaarheidsinterval zit.

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

21

kanaal de corresponderende weegfactor op het nalevingscijfer toegepast. Dit resulteerde in een gewogen totaal nalevingscijfer voor alcoholverkoop in de regio Gooi en Vechtstreek. Verschillen tussen nalevingscijfers Naast het berekenen van de actuele nalevingscijfers, is ook berekend in hoeverre de naleving per verkoopkanaal in de regio Gooi en Vechtstreek verschilt van naleving in 2021 en de landelijke naleving per verkoopkanaal in 20221,2. Significante verschillen Om te bepalen of een verschil tussen nalevingscijfers berust op toeval of op een werkelijk verschil, kan gekeken worden naar de mate van overlap tussen de betrouwbaarheidsintervallen (BI’s). Er mag van een significant verschil gesproken worden als de BI’s elkaar niet overlappen. Bijvoorbeeld, wanneer het BI van nalevingscijfer A tussen de 53.6% en de 64.7% ligt en dat van nalevingscijfer B tussen 65.9% en 76.9%, is er geen overlap tussen de betrouwbaarheidsintervallen. Er is hier een significant verschil tussen de nalevingscijfers.

RESULTATEN In dit hoofdstuk worden de resultaten van het onderzoek beschreven. De nalevingscijfers worden per verkoopkanaal gerapporteerd. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de resultaten per stap in het leeftijdscontroleproces en de vergelijking met de naleving in 2021 en de landelijke naleving1,2. De resultaten zijn verwerkt in informatieve illustraties. In appendix B zijn de bijbehorende betrouwbaarheidsintervallen en significantietoetsen opgenomen.

RESULTATEN Naleving in 2023 Het gewogen totale nalevingscijfer voor alcoholverkoop bij alle verkoopkanalen in 2023 is 66.5%. Gemiddeld wordt de leeftijdsgrens bij de verkoop van alcohol dus in 66.5% van de gevallen nageleefd. Figuur 3 geeft het gewogen totale nalevingscijfer en de nalevingscijfers per verkoopkanaal weer.

Als de twee BI’s wel overlappen, is er meer informatie nodig om een conclusie te trekken. In dat geval wordt het 95%-BI van het verschil tussen nalevingscijfer A en nalevingscijfer B berekend. Als dit 95%-BI de waarde 0% bevat, kan geconcludeerd worden dat de twee nalevingscijfers niet significant verschillen. Bevat het BI niet de waarde 0%, dan verschillen de nalevingscijfers wel significant van elkaar. Ook voor het 95%-BI van een verschil geldt: hoe kleiner het interval, hoe preciezer de schatting van het werkelijke verschil in naleving. Daarnaast geldt dat het interval steeds kleiner wordt bij een groter aantal aankooppogingen.

Bij cafetaria’s is er bij 24 van de 32 aankooppogingen nageleefd (75.0%). Bij de horecagelegenheden is er bij 45 van de 67 aankooppogingen nageleefd (67.2%). Bij 12 van de 12 aankooppogingen bij ketenslijterijen is er nageleefd (100.0%). Bij borrelshops is er bij 11 van de 13 aankooppogingen nageleefd (84.6%). Bij zelfstandige slijterijen is er bij 8 van de 11 aankooppogingen nageleefd (72.7%). Bij sportkantines is er bij 35 van de 63 aankooppogingen nageleefd (55.6%). Bij ketensupermarkten is er bij 33 van de 53 aankooppogingen nageleefd (62.3%). Bij zelfstandige supermarkten is er bij 4 van de 7 aankooppogingen nageleefd (57.1%).

22

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Resultaten

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Methode

23

Toegepaste interventies bij leeftijdscontrole Bij 200 van de 258 aankooppogingen is er naar ID gevraagd (77.5%). ID-vraag leidde in 172 van de 200 gevallen tot naleving (86.0%). Het gebruiken van een hulpmiddel bij de controle van het legitimatiebewijs (na ID-vraag) leidde in dit onderzoek in 37 van de 40 gevallen tot naleving (92.5%). Geen hulpmiddel gebruiken na het vragen naar ID leidde in 135 van de 160 gevallen tot naleving (84.4%). Figuur 3. Gewogen totale nalevingscijfer en nalevingscijfer per verkoopkanaal regio Gooi en Vechtstreek 2023* 100.0%

Ketenslijterijen

84.6%

Borrelshops Cafetaria’s

75.0%

Zelstandige slijterijen

72.7%

Horecagelegenheden

67.2%

Ketensupermarkten

62.3%

Zelfstandige supermarkten

57.1%

Sportkantines

55.6%

Gewogen totale nalevingscijfer

66.5%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

nalevingscijfers van 2022. In appendix B zijn de bijbehorende betrouwbaarheidsintervallen en significantietoetsen opgenomen. Vergelijking met nalevingscijfers 2021 In het mysteryshoponderzoek in 2023 is het gewogen totale nalevingscijfer voor de verkoop van alcohol 66.5%. Deze was 50.2% in 2021. De stijging in de naleving is significant. Bij sportkantines, cafetaria’s en horecagelegenheden is de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in de regio Gooi en Vechtstreek in 2023 significant hoger dan de naleving van het verkoopkanaal in 20211. Bij ketenslijterijen, zelfstandige slijterijen, borrelshops, ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten is de naleving bij alcoholverkoop in de regio Gooi en Vechtstreek in 2023 niet significant verschillend ten opzichte van de naleving in 20211. Vergelijking met landelijke nalevingscijfers Bij cafetaria’s, horecagelegenheden, ketenslijterijen, sportkantines en zelfstandige slijterijen is de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in de regio Gooi en Vechtstreek in 2023 significant hoger dan de landelijke naleving van het verkoopkanaal in 20222. Bij borrelshops, zelfstandige supermarkten en ketensupermarkten is de naleving bij alcoholverkoop in de regio Gooi en Vechtstreek in 2023 niet significant verschillend ten opzichte van de landelijke naleving in 20222.

*Aankooppogingen bij ketensupermarkten zijn gedeeltelijk bij onbemenste kassa’s uitgevoerd.

In figuur 4 wordt de naleving van Gooi en Vecht 2023, 2021 en de landelijke naleving 20221 vergeleken. Zo is in één opslag te zien hoe de nalevingscijfers van Gooi en Vecht 2023 zich verhouden tot de nalevingscijfers Gooi en Vecht 2021 én de landelijke

24

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Resultaten

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Resultaten

25

Figuur 4. Vergelijking van naleving per verkoopkanaal tussen het huidige onderzoek en het onderzoek van Gooi en Vechtstreek 2021 en Landelijk onderzoek 2022.

100.0% 100.0% 84.0%

Ketenslijterijen

84.6% 83.3% 77.0%

Borrelshops

75.0% 50.0% 24.8%

Cafetaria’s

72.7% 53.3% 36.4%

Zelstandige slijterijen

67.2% 43.6% 23.7%

Horecagelegenheden

62.3% 76.9% 63.4%

Ketensupermarkten

57.1% 36.4% 33.6%

Zelfstandige supermarkten

55.6% 29.2% 28.8%

Sportkantines

0%

GOOI EN VECHTSTREEK 2023

20%

40%

60%

80%

100%

GOOI EN VECHTSTREEK 2021

LANDELIJK 2022

26

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Resultaten

Nalevingsonderzoek Leeftijdsgrens Regio Gooi & Vechtstreek - Resultaten

27

NALEVING LEEFTIJDSGRENS CAFETARIA’S INTERVENTIES Bij 8 van de 32 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (25.0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).

Interventies n=32

Naleving

25+0+6015

Leeftijd & ID gevraagd

100.0%

Alleen ID gevraagd

100.0%

Alleen leeftijd gevraagd

n.v.t.

Geen interventie

100.0%

15.6%

25.0%

Bij 0 van de 32 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.0%). Bij 19 van de 32 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (59.4%). Dit leidde in 19 gevallen tot naleving (100.0%). Bij 5 van de 32 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (15.6%). Dit leidde in 5 gevallen tot naleving (100.0%).

0.0%

59.4%

HULPMIDDELGEBRUIK Van de 24 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 0 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (0.0%).

Hulpmiddelgebruik n=24

Van de 24 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (100.0%), is er 24 keer nageleefd (100.0%).

NIET NAGELEEFD

NAGELEEEFD

Naleving

100+0

Hulpmiddel gebruikt

n.v.t.

Geen hulpmiddel gebruikt

100.0%

100.0%

NALEVING

Naleving

Bij 24 van de 32 aankooppogingen is er nageleefd (75.0%).

100%

NAGELEEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 CAFETARIA’S 75.0%

De naleving in 2023 is significant hoger dan de naleving in 2021 (50.0%). 50.0%

De naleving in 2023 is significant hoger dan de landelijke naleving in 2022 (24.8%).

NIET NAGELEEFD

0% 2021

2023

75.0% [57.9, 86.7]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS HORECAGELEGENHEDEN INTERVENTIES Bij 12 van de 67 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (17.9%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).

Interventies n=67

Naleving

18+0+739

Leeftijd & ID gevraagd

9.0%

17.9%

Bij 0 van de 67 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.0%).

Alleen ID gevraagd

Bij 6 van de 67 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (9.0%). Dit leidde in 4 gevallen tot naleving (66.7%).

Alleen leeftijd gevraagd

n.v.t.

Geen interventie

100.0%

73.1%

Van de 55 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 5 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (9.1%). 5 verkopers controleerde de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem.

83.7%

16.3%

0.0%

Bij 49 van de 67 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (73.1%). Dit leidde in 41 gevallen tot naleving (83.7%).

HULPMIDDELGEBRUIK

33.3%

66.7%

NAGELEEEFD

Hulpmiddelgebruik n=55

NIET NAGELEEFD

Naleving

91+9 9.1%

In 4 van de 5 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (80.0%). Van de 50 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (90.9%), is er 41 keer nageleefd (82.0%).

Hulpmiddel gebruikt

80.0%

20.0%

Geen hulpmiddel gebruikt

82.0%

18.0%

90.9%

NALEVING

Naleving

Bij 45 van de 67 aankooppogingen is er nageleefd (67.2%).

100%

NAGELEEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 HORECAGELEGENHEDEN

De naleving in 2023 is significant hoger dan de naleving in 2021 (43.6%).

67.2%

De naleving in 2023 is significant hoger dan de landelijke naleving in 2022 (23.7%).

NIET NAGELEEFD

43.6%

0% 2021

2023

67.2% [55.3, 77.2]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS KETENSLIJTERIJEN INTERVENTIES Bij 0 van de 12 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (0.0%).

Interventies n=12

Bij 0 van de 12 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.0%). Bij 12 van de 12 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (100.0%). Dit leidde in alle 12 gevallen tot naleving (100.0%). Bij 0 van de 12 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (0.0%).

Naleving

0+100+0

Leeftijd & ID gevraagd

n.v.t.

Alleen ID gevraagd

100.0%

Alleen leeftijd gevraagd

n.v.t.

Geen interventie

n.v.t.

100.0%

HULPMIDDELGEBRUIK Van de 12 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 6 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (50.0%).

Hulpmiddelgebruik n=12

• 6 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem. 50.0%

In 6 van de 6 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%). Van de 6 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (50.0%), is er 6 keer nageleefd (100.0%).

NALEVING Bij 12 van de 12 aankooppogingen is er nageleefd (100.0%).

50+50

Naleving

Hulpmiddel gebruikt

100.0%

Geen hulpmiddel gebruikt

100.0%

50.0%

NAGELEEEFD

Naleving 100.0%

NIET NAGELEEFD

NAGELEEEFD

100.0%

100%

NIET NAGELEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 KETENSLIJTERIJEN

100.0%

De naleving in 2023 is niet significant verschillend ten opzichte van de naleving in 2021 (100.0%). De naleving in 2023 is significant hoger dan de landelijke naleving in 2022 (84.0%).

0% 2021

2023

[75.7, 100.0]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS BORRELSHOPS INTERVENTIES Bij 1 van de 13 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (7.7%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%)

Interventies n=13

Bij 10 van de 13 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (76.9%). Dit leidde in 9 gevallen tot naleving (90.0%). Bij 2 van de 13 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (15.4%). Dit leidde in alle 2 de gevallen tot naleving (100.0%)

HULPMIDDELGEBRUIK Van de 12 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 4 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (33.3%).

8+0+7715 15.4%

Bij 0 van de 13 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.0%).

Naleving Leeftijd & ID gevraagd

7.7%

0.0%

100.0%

Alleen ID gevraagd

90.0%

Alleen leeftijd gevraagd

n.v.t.

Geen interventie

100.0%

76.9%

NAGELEEEFD

Hulpmiddelgebruik

Naleving

n=12

• 4 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem.

66+34

10.0%

NIET NAGELEEFD

33.3%

In 4 van de 4 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%). Van de 8 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (66.7%), is er 7 keer nageleefd (87.5%).

Hulpmiddel gebruikt

100.0%

Geen hulpmiddel gebruikt

87.5%

12.5%

66.7%

NALEVING

Naleving

Bij 11 van de 13 aankooppogingen is er nageleefd (84.6%).

100%

NAGELEEEFD

83.3%

84.6%

2021

2023

NIET NAGELEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 BORRELSHOPS

84.6%

De naleving in 2023 is niet significant verschillend ten opzichte van de naleving in 2021 (83.3%). De naleving in 2023 is niet significant verschillend ten opzichte van de landelijke naleving in 2022 (77.0%).

0%

[57.8, 95.7]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS ZELFSTANDIGE SLIJTERIJEN INTERVENTIES Bij 1 van de 11 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (9.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).

Interventies n=11

Naleving

9+9+5527

Leeftijd & ID gevraagd

9.1%

27.3%

Bij 1 van de 11 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (9.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%) Bij 6 van de 11 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (54.5%). Dit leidde in 6 gevallen tot naleving (100.0%). Bij 3 van de 11 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (27.3%). Dit leide in 2 gevallen tot naleving (66.7%).

9.1%

Alleen ID gevraagd

100.0%

Alleen leeftijd gevraagd

100.0%

Geen interventie

100.0%

54.5%

HULPMIDDELGEBRUIK Van de 9 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 0 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (0.0%). Van de 9 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (100.0%), is er 8 keer nageleefd (88.9%).

NIET NAGELEEFD

NAGELEEEFD

Hulpmiddelgebruik n=9

33.3%

66.7%

Naleving

100+0

Hulpmiddel gebruikt

n.v.t.

Geen hulpmiddel gebruikt

88.9%

11.1%

100.0%

NALEVING

Naleving

Bij 8 van de 11 aankooppogingen is er nageleefd (72.7%).

100%

NAGELEEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 ZELFSTANDIGE SLIJTERIJEN 72.7%

De naleving in 2023 is niet significant verschillend ten opzichte van de naleving in 2021 (53,3%).

NIET NAGELEEFD

53.3%

De naleving in 2023 is significant hoger dan de landelijke naleving in 2022 (36.4%).

0% 2021

2023

72.7% [43.4, 90.3]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS SPORTKANTINES INTERVENTIES Bij 16 van de 63 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (25.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).

Interventies n=63

Bij 31 van de 63 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (49.2%). Dit leidde in 27 gevallen tot naleving (87.1%).

Leeftijd & ID gevraagd

25.4%

66.7%

Alleen ID gevraagd

33.3%

87.1%

Alleen leeftijd gevraagd

100.0%

Geen interventie

100.0%

12.9%

6.3%

Bij 12 van de 63 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (19.0%). Dit leidde in 8 geval tot naleving (66.7%).

Van de 43 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 5 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (11.6%).

25+6+5019 19.0%

Bij 4 van de 63 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (6.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).

HULPMIDDELGEBRUIK

Naleving

49.2%

Hulpmiddelgebruik n=43

NIET NAGELEEFD

NAGELEEEFD

Naleving

88+12 11.6%

• 3 verkopers controleerde de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in een hulpmiddel op de telefoon. • 2 verkopers controleerde de leeftijd met behulp van een ID-scanner. Hulpmiddelgebruik leidde in alle 5 gevallen tot naleving (100.0%). Van de 38 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (88.4%), is er 30 keer nageleefd (78.9%).

Hulpmiddel gebruikt

Geen hulpmiddel gebruikt

100.0%

78.9%

21.1%

88.4%

NALEVING

Naleving

Bij 35 van de 63 aankooppogingen is er nageleefd (55.6%).

100%

NAGELEEEFD

NIET NAGELEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 SPORTKANTINES

De naleving in 2023 is significant hoger dan de naleving in 2021 (29.2%). 55.6%

De naleving in 2023 is significant hoger dan de landelijke naleving in 2022 (28.8%). 29.2%

0% 2021

2023

55.6% [43.3, 67.2]