Collegebrief inzake Evaluatie Begeleiding in de Wijk

G EMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES:

Aan de gemeenteraad Cc College Cc Pers

RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELE FOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

18 maart 2021 589193 BEHANDELD DOOR J. van der Want TELEFOON (035) 629 2805 DATUM

ZAAKNUMMER

UW KENMERK BIJLAGEN BETREFT

1 (onderaan deze brief) Evaluatie Begeleiding in de Wijk

Geachte dames en heren, Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken van de pilot “Begeleiding in de Wijk”, die per 1 november 2019 is gestart. Deze brief is een vervolg op de collegebrief van 28 oktober 2020, waarbij wij u informeren over de periode 1 november 2019 tot 1 januari 2021. Wij geven op deze wijze, in beknopte vorm, invulling aan de toegezegde evaluatie, zoals vermeld in de collegebrief van 28 oktober 2020, zie link: https://hilversum.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Document/410111f9-2e80-496d-a8006573a3d41c12?documentId=8d53662d-137b-4aee-bd10-874eba6877b6 Begeleiding in de Wijk “Begeleiding in de Wijk” is per 1 november 2019 gestart in twee wijken: Oost en Zuidwest en per 1 juni 2020 verder uitgebreid met de twee wijken Noordoost en Zuidoost naar vier wijken in totaal. “Begeleiding in de Wijk” is een algemene voorziening, passend bij de wijken van Hilversum. Inwoners kunnen in hun directe woonomgeving laagdrempelige ondersteuning in het kader van de Wmo inroepen, waarbij de inzet van professionals in samenwerking met vrijwilligers, is gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van inwoners. “Begeleiding in de Wijk” is een algemene voorziening die voorliggend is op een maatwerkvoorziening.

“Begeleiding in de Wijk” leidt tot een verbeterde ondersteuning van inwoners en tegelijkertijd tot een minder hoge kostenstijging binnen het Sociaal Domein. “Begeleiding in de Wijk” is goedkoper dan een maatwerkvoorziening, waardoor er een minder hoge kostenstijging zal zijn van de Wmo bij het Sociaal Plein. Inwoners die, om welke reden dan ook, ondersteuning nodig hebben die niet binnen “Begeleiding in de Wijk” mogelijk is, krijgen ondersteuning op basis van een indicatie en beschikking. In voorkomende gevallen legt de maatschappelijk werker van Versa of MEE hierover contact met de Wmo-consulent in de wijk om de indicatie en beschikking te regelen. Naast het aantal meldingen over de periode 1 november 2019 tot 1 januari 2021 informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot maatwerkvoorzieningen van het Sociaal Plein met een aflopende indicatieperiode. In de collegebrief van 20 oktober 2020 is aangegeven dat hier extra middelen voor zijn ingezet, zodat één Wmo-consulent deze meldingen proactief heeft kunnen op pakken.

Aantallen meldingen Begeleiding in de Wijk In de periode van 1 november 2019 tot 1 januari 2021 heeft Versa Welzijn 248 ondersteuningsvragen (meldingen) in het kader van de Wmo opgepakt. Hiervan kwamen er 82 van het Sociaal Plein. De meldingen voor “Begeleiding in de Wijk” kenmerken zich door meerdere problemen op ten minste drie leefgebieden. De meest voorkomende leefgebieden zijn geestelijke gezondheid, huiselijke relaties, huisvesting, financiën, dagbesteding en werk. Hiermee is er onderscheid gemaakt tussen de hulpvragen die betrekking hebben op “Begeleiding in de Wijk” en de hulpvragen die betrekking hebben op het Algemeen Maatschappelijk Werk van Versa of de Onafhankelijke Cliëntondersteuning door MEE. In de periode van 1 november 2019 tot 1 januari 2021 heeft Stichting MEE 212 meldingen in het kader van de Wmo opgepakt. Hiervan zijn er 17 door het Sociaal Plein naar MEE verwezen. MEE richt zich specifiek op inwoners met licht verstandelijke beperkingen, auditieve problemen, autisme of niet aangeboren hersenletsel (NAH). Aantal afgesloten meldingen in 2020 binnen Begeleiding in de Wijk De pilot “Begeleiding in de Wijk” loopt inmiddels ruim een jaar. Lang genoeg om informatie te geven over het aantal afgesloten ondersteuningstrajecten binnen deze pilot inclusief de doorlooptijd van een traject. Versa heeft, van de 248 ondersteuningstrajecten, 146 trajecten afgesloten.

Hiervan zijn 124 trajecten binnen één tot zes maanden afgesloten. De gemiddelde tijdsinvestering van een afgesloten ondersteuningstraject bedroeg 6 uur en bestond gemiddeld uit 9 contactmomenten. De overige 22 trajecten hebben een langere doorlooptijd van zes maanden of langer dan een jaar. MEE heeft, van de 212 ondersteuningstrajecten, 153 trajecten afgesloten. Hiervan zijn 133 trajecten binnen één tot zes maanden afgesloten. De gemiddelde tijdsinvestering van een afgesloten ondersteuningstraject bedroeg 7 uur. De overige 20 trajecten hebben een langere doorlooptijd van zes maanden of langer dan een jaar. Maatwerkvoorzieningen aan het eind van een indicatieperiode In de periode november 2020 tot en met 20 januari 2021 heeft het Sociaal Plein lopende maatwerkvoorzieningen aan het eind van een indicatieperiode meer aandacht gegeven. De Wmo-consulent heeft actief contact gelegd met aanbieders, inwoners en de professionals van “Begeleiding in de Wijk” om na te gaan of afschalen naar de wijk mogelijk is, maar ook om de bekendheid met “Begeleiding in de Wijk” onder de tweedelijns aanbieders te vergroten. Vanaf november 2020 tot en met 20 januari 2021 heeft het Sociaal Plein 53 meldingen aan het eind van een indicatieperiode bekeken.

Niet alle meldingen zijn met de wijk besproken, omdat een groot aantal van de meldingen aan het eind van een indicatieperiode toch nog te maken had met complexe problematiek. Het diende in deze gevallen niet de belangen van de inwoner, om het gesprek met de inwoner, de huidige aanbieder en een derde partij van Begeleiding in de Wijk te voeren, waardoor de inzet vanuit de algemene voorziening “Begeleiding in de Wijk” niet aan de orde was. Denk hierbij aan vraagstukken rondom Veilig Thuis, dubbele diagnostiek, achteruitgang en verslechtering mentaal welbevinden inwoner, zoals korte opname GGZ, psychoses en poging suïcide. Van de 53 meldingen zijn er 8 besproken met de wijk:  2 meldingen hebben een combinatie aanbod gekregen van ondersteuning op indicatie en ondersteuning in de wijk.  2 meldingen waren niet geschikt om in de wijk op te pakken.  2 meldingen worden binnen zes maanden afgeschaald naar de wijk.  2 meldingen hebben geen nieuwe indicatie gekregen en zijn afgeschaald naar de wijk. Overige bevindingen ten aanzien van de 53 meldingen die niet in de wijk zijn besproken:  Het Sociaal Plein heeft 6 meldingen naar beneden bijgesteld in uren op de indicatie. Hier wordt gesproken over een ‘winst’ van 7,5 uur minder toekenning bij de Wmo voor begeleiding. 2

 

Er waren 3 meldingen waarbij zowel inzet van de Wmo aan de orde is alsook de wijk. Hierbij is het aanbod gericht op: sociale activering, taalmaatje, buurtcirkel en de inzet van bijvoorbeeld Stichting Present. Het Sociaal Plein heeft van 7 meldingen de indicatieperiode niet langer verlengd voor een periode van zes maanden. Binnen deze zes maanden is de inwoner geïntroduceerd bij een professional van Begeleiding in de Wijk en is er goed contact ontstaan tussen de inwoner, de huidige aanbieder en de professional van Begeleiding in de Wijk, zodat de inwoner weet waar hij/zijn in de toekomst met vragen terecht kan.

Andere opvallende bevindingen in deze werkwijze:  Er is een duidelijk verschil met het beoordelen van nieuwe meldingen bij de Wmo of meldingen aan het einde van een indicatieperiode. Dit heeft te maken met het feit dat er in het laatste geval al een zorgaanbieder betrokken is.  Veel van dit soort meldingen passen op dit moment nog niet binnen Begeleiding in de Wijk omdat: inwoners in een lopend begeleidingstraject zitten met hun begeleider, doelen nog niet behaald zijn of nieuwe doelen zijn ontstaan en niet passen binnen het aanbod van de wijk, of omdat de gevraagde deskundigheid en expertise die nodig is niet aanwezig in de wijk.  Professionals van de huidige zorgaanbieders zijn nog beperkt op de hoogte van wat “Begeleiding in de Wijk” te bieden heeft. Inzet Kwintes en Sherpa over de periode november en december 2020 Om de expertise in de bestaande pilotwijken uit te kunnen breiden hebben Sherpa en Kwintes voor de periode november 2020 tot en met januari 2021 subsidie aangevraagd. In de periode november en december hebben zij samen 14 meldingen kunnen oppakken. De periode is nog te kort om inhoudelijk meer over deze meldingen te kunnen zeggen. De uitgaven Voor “Begeleiding in de Wijk” is tot 1 januari 2021 een bedrag uitgegeven van in totaal € 252.611,-. Hierin zitten niet de kosten die Stichting MEE heeft gemaakt voor “Begeleiding in de Wijk”.

De inzet van Stichting MEE voor “Begeleiding in de Wijk” wordt betaald uit de reguliere subsidie. Versa heeft een aanvullende subsidie gekregen. Zie voor het volledige overzicht tabel 1. Tabel 1: kostenoverzicht tot 1 januari 2021 Omschrijving Aanvullende subsidie Versa 1e ronde interviews van inwoners en professionals 2e ronde interviews van inwoners en professionals 3e ronde interviews van inwoners en professionals 4e ronde interviews van inwoners en professionals (voorbereiding van de interviews in januari 2021) Subsidie Kwintes november en december Subsidie Sherpa november en december Extra capaciteit Wmo Juridisch advies m.b.t. samenwerkingsovereenkomst Advieswerk binnen het project Totaal

Uitgaven 170.000,00 5.150,00 5.350,00 6.750,00 1.100,00 29.561,00 4.745,00 20.250,00 5.500,00 4.205,00 252.611,00

Voor de inrichting van “Begeleiding in de Wijk” is in 2020 en in 2021 een budget beschikbaar van € 350.000, -. Vanaf 2022 is er structureel een budget van € 170.000,- beschikbaar. Minder hoge stijging van kosten van de Wmo “Begeleiding in de Wijk” leidt tot een minder hoge stijging in de kosten van de Wmo bij het Sociaal Plein. De minder hoge stijging in de kosten ontstaat doordat meldingen in de wijk vanaf de start geen indicatie en beschikking krijgen van een jaar of langer van gemiddeld 2,7 uur per week. 3

Meldingen binnen “Begeleiding in de Wijk” vergen daarentegen gemiddeld 13 gesprekken per traject van ongeveer 45 minuten per gesprek, nog geen 10 uur totaal gemiddeld. Dit is alleen te zeggen over de cijfers van Versa, omdat Versa en MEE nog niet dezelfde registratiemethode hanteren. De benodigde uren voor een traject binnen “Begeleiding in de Wijk” zijn lager dan de vooraf vastgestelde benodigde uren van een maatwerkvoorziening. Verdere uitbreiding van “Begeleiding in de Wijk” en zorgvuldige monitoring van prestaties en resultaten moet nog meer inzicht geven in kosten en uitgaven voor “Begeleiding in de Wijk” afgezet tegen de kosten van reguliere begeleiding via het Sociaal Plein. In de komende periode zal meer gebruik worden gemaakt van aanvullende deskundigheid van anderen aanbieders, zoals Kwintes en Sherpa, en ook de uitbreiding met “herindicaties” leidt waarschijnlijk tot meer gesprekken per begeleidingstraject in de wijk. Hierdoor kan het aantal benodigde uren per traject nog wijzigen. Ervaringen van inwoners en professionals Opnieuw is er door hetzelfde onderzoeksbureau, onderzoek gedaan naar de ervaringen van inwoners en professionals binnen deze algemene voorziening. In totaal zijn gesprekken gevoerd met 26 respondenten, verdeeld over 11 zorgprofessionals en 15 inwoners. De belangrijkste bevindingen uit deze gesprekken worden in bijlage 1 weergegeven.

De stand van zaken per 1 januari 2021 en vervolg In totaal hebben Versa, MEE, Kwintes en Sherpa van november 2019 tot 1 januari 2021 474 meldingen opgepakt. Er is een goede basis gelegd voor samenwerking van professionals in de wijk. “Begeleiding in de Wijk” is door voortschrijdende inzichten en goede samenwerking tussen partijen in een volgende fase terechtgekomen. Per 1 januari 2021 is “Begeleiding in de Wijk” uitgebreid naar de overige vier wijken van Hilversum: Centrum, Zuid, Noordwest en de Meent. In deze wijken zijn in eerste instantie alleen Versa, MEE en de Wmo-consulenten en regisseurs van het Sociaal Plein actief binnen deze algemene voorziening. Met Versa, MEE, Kwintes en Sherpa wil de gemeente Hilversum rondom “Begeleiding in de Wijk” afspraken maken. Deze afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst voor de resterende duur van de pilot: van 1 februari 2021 tot en met 31 december 2021. De samenwerkingspartijen beogen een prestatiegerichte netwerksamenwerking op basis van gelijkwaardigheid. Door de samenwerking met andere partijen vraagt de monitoring en sturing van “Begeleiding in de Wijk” nieuwe investeringen. Dit zijn investeringen op het gebied van informatievoorzieningen en ICT. Daarnaast blijven we inzetten op het leren en door ontwikkelen van het werken in de wijk door professionals.

In januari 2022 volgt de evaluatie van “Begeleiding in de Wijk” over het jaar 2021. U wordt hier begin 2022 over geïnformeerd. Wij vertrouwen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

D. Emmer

P.I. Broertjes

4

Bijlage 1: ervaringen en bevindingen uit de interviews onder inwoners en zorgprofessionals De ervaring van inwoners en de successen tot nu toe:

      

Inwoners zijn positief over de snelle afhandeling en praktische oplossingen die er worden geboden. Inwoners vinden passende begeleiding en vertrouwen belangrijker dan of ze ondersteuning krijgen via geïndiceerde zorg of uit de wijk. In de wijk ontstaan oplossingen die vooraf niet bedacht kunnen worden maar in de praktijk ontstaan, omdat organisaties goed samenwerken, vindingrijk zijn en flexibel. Schotten vallen weg. De werkwijze tussen de zorgprofessionals uit de wijk en de Wmo-consulenten van het Sociaal Plein is het afgelopen jaar sterk verbeterd. Er wordt meer vanuit één gedachte gewerkt. Er is sprake van ‘common ground’, wat bindt ons, wat hebben we gemeenschappelijk. Het project heeft zich ontwikkeld tot een project met een behoorlijk fundament. Hulpverleners van de samenwerkende organisaties weten elkaar snel te vinden en waarderen elkaar op inhoudelijke kennis, betrokkenheid en inzet. Aanvullende expertise (op het gebied van GGZ en LVB) van Kwintes en Sherpa is waardevol.

Bevindingen gericht op wat nodig is om nog verder te professionaliseren:  De informatievoorziening voor ketenpartners moet op het gewenste niveau komen. Dit vraagt een extra bijdrage voor ICT.  Aandacht houden voor ruimte voor medewerkers om mee te denken en oplossend vermogen om de pilot verder te ontwikkelen.  Administratie verbeteren vraagt structurele aandacht.  Bepaalde vraagstukken van inwoners vragen net een andere expertise die nog niet in de wijk aanwezig is, zoals ondersteuning aan ouderen en statushouders.  Inwoners vinden een vast gezicht erg prettig.

5