Collegebrief inzake Dashboard Energietransitie 2022
Tekst van het document
GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS
Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers
DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL
31 mei 2023 ZAAKNUMM ER 1314727 BEHA NDELD DOOR Bastiaan de Deckere TELEFOON (035) 629 2374 DATUM
UW KENMERK
1 BETREFT Dashboard Energietransitie 2023
BIJLAGEN
Geachte raadsleden, Hierbij treft u het dashboard Energietransitie over het jaar 2022 aan. Om een goede keuze te maken in de cijfers die gepresenteerd worden en de manier waarop dat gebeurt, is in 2021 tot twee maal toe (informeel) overleg gevoerd met een aantal commissie- en raadsleden. Dit heeft geleid tot het eerste dashboard energietransitie over het jaar 2021. Met het voorliggende dashboard ontvangt de raad een overzicht van de vorderingen in de energietransitie over het jaar 2022 in Hilversum. Vanaf 2023 zal het dashboard aangevuld worden met indicatoren die voortvloeien uit de uitvoering van het Hilversums Isolatie Programma (HIP) zoals op 9 mei 2023 vastgesteld in het college. Door het niet beschikbaar hebben van data is het niet mogelijk om het dashboard in januari samen met het jaarplan te bespreken. Het volgende dashboard zal hierdoor in februari aan de raad verstuurd worden.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,
de burgemeester,
mr. C.P. Torres Barrera
dr. ir. G.M. van den Top
Dashboard Energietransitie 2023
Inhoudsopgave 1.
Energie besparen
3
1.1 Algemeen
3
1.2 Energie opwekken
4
1.3 Energie besparen
6
1.4 Van het aardgas af
8
1.5 Communicatie
9
1. Energie besparen 1.1
Algemeen
Aantal woningen Hilversum Totaal energieverbruik (TJ)
2016 41.122 5.616
2017 41.637 5.649
2018 41.941 5.568
2019 42.323 5.534
2020 42.676 4.882
2021 42.979
2022 43.398
CO2 uitstoot 500.000 450.000 400.000 350.000 300.000 250.000 200.000
2015
2016
2017
CO2 uitstoot Hilversum
2018
2019
2020
Doel 2050: CO2 uitstoot = 0
In 2020 (meest recente cijfer) is een sterke daling in CO2 uitstoot te zien. Dit heeft voornamelijk te maken met de Covid-19 maatregelen en de lock-downs. Hierdoor is het wegverkeer in 2020 afgenomen, wat een sterke daling in CO2 uitstoot veroorzaakt.
Duurzaam energiegebruik 12,%
10,1%
10,% 8,% 6,% 4,%
6%
5,8% 2,8%
2,9%
6,6% 3,3%
7,3% 4,1%
8,5% 5,1%
5,5%
2,% ,%
2015
2016
2017
2018
Hilversum
Nederland
2019
2020
Energie = elektriciteit + aardgas + brandstoffen (benzine, diesel, lpg, olie). Duurzame energie = opgewekt door zon, wind, biomassa, aardwarmte en dus niet met fossiele brandstoffen.
3
Duurzaam elektriciteitsgebruik 30,%
26,9%
25,% 20%
20,% 15,%
14,8%
13,1%
17,5%
16,2%
10,% 5,% ,%
1,1%
,5%
,6%
2015
2016
2017
2018
Hilversum
Nederland
4,4%
3%
2%
2019
2020
Deze tabel laat zien hoeveel duurzame elektriciteit wordt opgewekt, ten opzichte van het totale elektriciteitsverbruik in Hilversum en Nederland. Hilversum scoort laag t.o.v. Nederland. De reden is het ontbreken van grootschalige duurzame energiebronnen, als grote zonneparken en windmolens binnen de gemeentegrenzen.
1.2
Energie opwekken
Doelstelling RES: 95 GWh zonne-energie opwekken in Hilversum in 2030. In 2020 gerealiseerd: 8 GWh. Ter vergelijk: huidig elektriciteitsverbruik woningen is 107 GWh, totaal energieverbruik is 1560 GWh (incl.vervoer). Voor 1 GWh zijn circa 3000 zonnepanelen nodig. In de RES is de potentie voor zon op grote daken in Hilversum geschat op ongeveer 85 GWh. Dit staat gelijk aan ongeveer 85 Hectare aan zonnepanelen op grote daken.
RES doelstelling 2023 1%
14%
86%
2022 1% 11%
89%
2021
8%
0%
92%
10%
20%
30%
Gerealiseerd
40%
50%
In planning
60%
70%
80%
90%
100%
Nog niet in planning
‘In planning’ houdt in dat er een concreet project loopt om zonnepanelen te installeren. Dit varieert van een greendealcoach bedrijven met een doelstelling tot een concreet project zoals het vliegveld Hilversum.
4
Van sommige projecten is het resultaat nog niet goed na te meten. Advisering bij een bedrijf kan een aantal jaar later pas tot zonnepanelen leiden, bijvoorbeeld omdat dat beter past bij de planning voor onderhoud van het dak. Ook projecten voor zonnevelden hebben een lange doorlooptijd. Hierdoor blijven de gerealiseerde resultaten achter op de doelstellingen.
Percentage woningen met zonnepanelen
12,% 9,4% 7,3%
5,9% 3,7%
2,3%
2016
2017
2018
2019
2020
2021
De tabel percentage woningen met zonnepanelen geeft de autonome ontwikkeling in Hilversum aan van het aantal woningen dat zonnepanelen heeft. Het programma energietransitie heeft hier geen doelstelling aan verbonden. Eén van de activiteiten is wel de collectieve inkoopactie zonnepanelen, georganiseerd door de energiecooperaties.
Opgesteld vermogen in MW 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0
15,7 11,4 8,5
2019
6,4
5,2
4,5
2020
2021
Opgesteld vermogen kl eine installaties (minder dan 15 megawatt) Opgesteld vermogen grote installaties (groter dan 15 MW)
Een opstelling van 1 megawatt (MW), staat gelijk aan ongeveer 1 GWh aan opgewekte stroom per jaar.
5
1.3
Energie besparen
Programma & opgave Er zijn ongeveer 32.500 woningen in Hilversum met energielabel C of slechter, van zowel particuliere eigenaren als woningbouwcorporaties. Het doel tot 2028 is al deze woningen te bereiken met een laagdrempelig advies over gedrag en kleine energiebesparende maatregelen (huurders) en grotere isolatiemaatregelen (koopwoningen). Er zijn 24.500 particuliere woningen met label C of slechter. Deze woningeigenaren proberen te verleiden grotere maatregelen, zoals isolatie of dubbel glas te nemen.
Het aantal bereikte woningen en bedrijven met energiebesparende maatregelen Categorie
Totaal te bereiken*
Totaal % bereikt aantal tot nu bereikt toe** 7.272 22,38% 47 0,35%
Woningen* Bedrijven
32.500 13.580
Maatregelen woningen
24.500
147
Maatwerkadviezen EDB
4.900
Maatwerkadviezen VvE
956
Doel 2021
Bereikt 2021
Doel 2022
Bereikt 2022
3.050 16
1.884 16
4.450 16
5.103 31
0,60%
80
47
130
100
5
0,10%
0
0
50
5
12
1,26%
0
0
10
12
Voor woningen hebben we het geschat aantal woningen met label C of slechter opgenomen als doel. Unieke woningen kunnen niet geteld worden. Hierdoor kan er dubbel telling in deze cijfers voorkomen. Voor bedrijven weten we nog niet hoeveel kantoorpanden Label C of slechter hebben. Daarom is het totaal aantal overige panden (niet wonen) opgenomen. ** Met ‘bereikt’ bedoelen we dat er laagdrempelig contact is geweest. Dit kan zijn in de vorm van een bon van 70 euro om te verduurzamen, een energiecoachgesprek, een warmtescan rapport opgestuurd of een persoonlijk advies van het Duurzaam bouwloket. *
In 2021 is het doel om ruim 3000 woningen te voorzien van laagdrempelig advies niet bereikt omdat de doelstellingen van de RRE en RREW gelijkmatig over de twee jaren waren verspreid. In 2021 is het niet gelukt om iedereen te bereiken, maar dit doel is wel behaald in 2022. De daadwerkelijk genomen maatregelen aan woningen worden niet gehaald. Enerzijds bestaat dit uit het aantal verstrekte duurzaamheidsleningen. Anderzijds aan de maatregelen die worden genomen met de collectieve inkoopacties van de energiecooperaties. Alleen de cijfers over de eerste helft van 2022 zijn bekend. De definitieve cijfers over 2022 worden pas later dit jaar bekend gemaakt. Hierdoor kan het zijn dat de doelstelling alsnog behaald wordt. Wat betreft het aantal maatwerkadviezen van het EDB hadden we in 2022 meer ‘koplopers’ willen bedienen en was er meer verwacht van de jaren 95’ aanpak in het accaciapark. Deze verwachtingen zijn niet waar gemaakt. In 2023 willen we met de gerichte wijkaanpak en PAW de meent alsnog de doelstellingen behalen.
6
Algemeen
Aardgas en elektriciteitsverbruik woningen 140
Aardgasv erbruik woningen, temperatuur gecorrigeerd (miljoen M3)
120 100
Elektriciteitsgebruik woningen inclusief zonnestroom achter de meter (miljoen KWH)
80 60 40
Lineair (Aardgasverbruik woningen, temperatuur gecorrigeerd (miljoen M3))
0
2004 2006 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
20
Over een langere periode gezien neemt het aardgasverbruik van de woningen af. Dit zou verklaard kunnen worden door het verbeteren van woningen met isolerende maatregelen. Tegelijkertijd is er een sterke stijging in het electraverbruik te zien. Dit kan verklaard worden door 1. elektrificatie (bijvoorbeeld elektrisch koken en auto rijden) en 2. Sinds 2020 door covid-19 meer thuis werken, waardoor de lichten en computers in woningen meer stroom verbruiken.
Verdeling geregistreerde energielabels Hilversum 2022
22,7%
12,1%
25,1%
13,7%
10,3%
8,3%
7,6%
2021
21,9%
12,0%
25,2%
14,0%
10,5%
8,4%
7,6%
2020
21,0%
11,9%
24,7%
14,9%
11,0%
8,8%
7,7%
2019
18,4%
12,7%
24,7%
15,7%
11,5%
9,1%
7,9%
2018
16,9%
12,3%
27,4%
15,6%
11,0%
8,8%
7,9%
2017
13,2%
12,4%
27,3%
17,0%
11,6%
10,0%
8,5%
2016
11,6%
14,2%
26,0%
17,8%
12,0%
9,7%
8,8%
2015
11,2%
17,4%
22,0%
18,8%
12,5%
9,9%
8,2%
A+ of beter
B
C
D
E
F
G
In 2022 heeft 60% van de Hilversumse woningen een energielabel geregistreerd. In 2015 was dit 27%. Bij de registratie van energielabels wordt geen onderscheid gemaakt in de eigendomsstructuur van een woning: huur en koop zijn niet onderscheiden. Het gaat om het gebouw.
7
1.4
Van het aardgas af Aantal woningen op aardgas
2021
91,9%
3,7% 4%
2020
93%
3% 4%
2019
94%
3% 4%
2018
94%
2% 4%
2017
94%
2% 4%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
percentage woningen met gasaansluiting
60%
7 0%
80%
90%
100%
Percentage woningen zonder gasaansluiting
Percentage woningen onbekend
Programma 2021 Doel/prognose Gepland Behaald Totaal behaald % van doel/prognose
2022 0 0 0
35 29 1 1 2,9%
2023 218 50
2024 272
2025 338
2026 420
Momenteel staat alleen PAW de Meent concreet op de planning: 623 woningen die in 2028 van het aardgas af moeten zijn. In 2022 zijn in de Meent de koplopers intensief begeleid, zijn verduurzamings-arrangementen ontwikkeld en is een concrete aanpak ontwikkeld voor het woningcorporatie bezit. In 2023 worden met aanvullende middelen van het Rijk een Hilversums Isolatie Programma opgezet, waarmee we naast het ontzorgingsaanbod van het Energiedienstenbedrijf ook een financiële tegemoetkoming aan woningeigenaren kunnen bieden. Tegelijkertijd organiseren we in de wijkaanpak een tal van verschillende activiteiten om de doelgroep beter te kunnen bereiken. Inmiddels heeft Liander ook data gedeeld met gemeente Hilversum. Uit deze data is nog niet af te leiden hoeveel woningen van het aardgas af gaan. Het genereren en interpreteren van de data van Liander zal in samenwerking 2023 verder worden ontwikkeld.
8
1.5
Communicatie
Programma 2021 % Hilversummers bekend met Duurzaam Wonen Lening Energieloket (duurzaam bouwloket) Energiecoaches
Doel
2022
Bereikt
Doel
2023
Bereikt
Doel
Bereikt
38% 0%
40% 40%
40% 38%
50% 50%
0%
25%
n.n.b.*
30%
wordt gemeten in de Hilversum monitor van 2022, nog geen resultaten bekend.
*
In 2022 zien we dat 40% van de Hilversummers weleens van de duurzaam wonen lening heeft gehoord. Uit de enquete in het rode dorp blijkt 38% bekend is met het Energieloket. De komende jaren zijn er veel meer activiteiten gepland om het energieloket en de duurzaam wonen lening meer aandacht te geven. Daarom hebben we het doel flink aangescherpt tot 50% van de Hilversummers.
Verbeteren klantreis en vindbaarheid energieloket Energieloket
2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028
Doel toename
0 20%
Pagina bezoeken
4.474 4.449
Unieke bezoekers
n.n.b. 2.890
toe/afname toe/afname paginaunieke bezoekers t.o.v bezoekers t.o.v. jaar ervoor jaar ervoor -0,56%
Het aantal unieke bezoekers van het energieloket is met name van belang omdat met deze indicator de vindbaarheid aangeduid wordt.
9