Collegebrief inzake Bestuurlijke reactie op advies Cliëntenraad (CR) over de Beleidsregels TONK

G EMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES:

Cliëntenraad Hilversum cc. gemeenteraad cc. college van B&W cc. pers

RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELE FOONNUMMER: 14 0 35 WWW.HILVERSUM.NL

2 maart 2021 747386 BEHANDELD DOOR A. Keates DATUM

ZAAKNUMMER

TELEFOON (035)

629 2404

BIJLAGEN BETREFT

Bestuurlijke reactie op advies Cliëntenraad Hilversum over de Beleidsregels TONK

Geachte leden van de Cliëntenraad Hilversum, Hartelijk dank voor uw advies van 22 februari 2021 over de Beleidsregels TONK. Wij zijn blij dat het ondanks de ontzettend korte termijn toch een advies heeft kunnen geven. Gezien de financiële nood van de doelgroep is snelheid in dit proces erg belangrijk, zodat de regeling zo snel mogelijk kan worden opengesteld. U heeft ons in uw advies een aantal punten meegegeven. Wij zullen hierop puntsgewijs reageren. Hoge bewijslast U bent geschrokken van het aantal bewijsstukken dat aanvragers moeten overleggen om voor de TONK in aanmerking te komen. U vreest dat dit met name ondernemers zal afschrikken om een aanvraag in te dienen. Wij hebben bij de totstandkoming van deze regeling uiteraard zorgvuldig over de bewijsstukken nagedacht. Wij delen uw mening dat het aantal bewijsstukken beperkt moet worden tot het minimale. Wij zijn vanuit de Participatiewet, waar de TONK onder valt, gebonden aan een aantal zaken zoals het vaststellen van de identiteit van de aanvrager en het beoordelen van de inkomenssituatie. Het is mogelijk om de aanvragen toe te kennen en bewijsstukken achteraf op te vragen, maar in onze ervaring stel je daarmee het probleem alleen maar uit. Daarnaast heeft dit tot gevolg dat sommige aanvragers onterecht de TONK zullen ontvangen, en dan zijn wij verplicht om het bedrag weer terug te vorderen.

Daarmee veroorzaken we juist meer problemen. Wij hebben daarom bekeken welke bewijsstukken het makkelijkst zijn op te vragen, en zo min mogelijk ingewikkelde documenten op te vragen. Om te beoordelen of iemand in aanmerking komt, zullen we toch een aantal dingen moeten onderzoeken zoals de hoogte van de woonlasten en de daling van het inkomen. We ontkomen er daardoor niet aan om toch de bewijsstukken op te vragen zoals in de beleidsregels vermeld. Bedrag van €150 U noemt het bedrag van €150 een druppel op een gloeiende plaat. Wij zijn ons ervan bewust dat de gemiddelde woonlasten vele malen hoger zijn dan die €150 per maand. Wij hebben besloten om de bijdrage te verhogen naar €200 per maand. Ook dit zal niet toereikend zijn, maar het is het maximale wat wij gezien het beschikbare budget kunnen bieden. De TONK is niet bedoeld om de totale woonlasten te dekken. Het is een tegemoetkoming om de kosten enigszins te drukken. Wij moeten bij de bepaling van

het bedrag ook kijken naar het beschikbare budget, en de omvang van de doelgroep, en zijn uitgekomen op dit bedrag. Het bedrag dat wij voorstellen is in lijn met de handreiking die wij voor de uitvoering van de TONK ontvangen hebben. De handreiking is opgezet en vastgesteld door een werkgroep met daarin het ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid, VNG, Divosa, een aantal gemeenten en Stimulansz. Maatwerk U roept ons op om flexibel om te gaan met de TONK regeling, en per aanvraag te kijken hoe hoog de financiele nood precies is en het bedrag daarop aan te passen. Wij hebben bij het ontwerpen van de regeling ingezet op een zo simpel uitvoerbaar mogelijke regeling. Uitvoerbaarheid is altijd een belangrijk uitgangspunt bij het maken van beleid, maar in dit geval des te meer. Wij krijgen van het Rijk namelijk een vast bedrag waar we de regeling zelf, maar ook de uitvoeringskosten van moeten betalen. Hoe meer maatwerk wij willen bieden, hoe hoger de uitvoeringskosten worden. En dan blijft er nog minder over voor de inwoners. Zelfs met de simpele regeling die wij nu voorstellen, gaat een kwart van het budget van Rijk op aan uitvoeringskosten. Dat is wat ons betreft het maximum dat wij voor de uitvoeringskosten willen reserveren. In onze beleidsregels is wel een hardheidsclausule opgenomen.

Dat maakt dat wij in uitzonderlijke gevallen altijd de mogelijkheid hebben om af te wijken en maatwerk te bieden: Artikel 14 Hardheidsclausule Als de aanvrager niet in aanmerking komt voor een tegemoetkoming TONK kan het college, gelet op alle omstandigheden waaronder een terugval in inkomen van de aanvrager als gevolg van de coronacrisis, in het individuele geval beoordelen of de aanvrager in afwijking van de beleidsregels alsnog in aanmerking komt voor een tegemoetkoming TONK, indien zeer dringende redenen hiertoe noodzaken. De regeling actief aanbieden U vraagt ons de regeling actief onder de aandacht te brengen van onze inwoners. Wij zullen zeker communiceren over deze regeling richting potentiële doelgroepen. Daarnaast is het wat ons betreft heel belangrijk om een simpel aanvraagformulier te maken waarin inwoners vooraf al kunnen checken of zij in aanmerking komen voor de regeling. Omdat het gaat om een aantal ingewikkelde variabelen zoals inkomensdaling en verhouding inkomen en woonlasten, is het niet direct voor iedereen makkelijk uit te rekenen of ze tot de doelgroep horen. Wij willen dat eenvoudiger maken door een rekentool op onze website in te bouwen waarmee inwoners kunnen zien of zij tot de doelgroep van de TONK behoren. Tot slot geeft u aan dat wij vertrouwen moeten hebben dat het Rijk de regeling aanpast als er meer duidelijkheid is over de aantallen.

Helaas is dat vooralsnog niet de berichtgeving die wij vanuit het Rijk ontvangen. Wij kunnen niet meer geld uitgeven dan we beschikbaar hebben, en moeten daarom rekening houden met het beschikbare budget voor deze regeling. Hoe gaat het proces nu verder? De beleidsregels zijn tegelijk met uw advies en de reactie van het college daarop op 2 maart besproken in het College van Burgemeester en Wethouders. Via de website van de gemeente is reeds gecommuniceerd dat de TONK regeling wordt uitgevoerd binnen de gemeente Hilversum. Na vaststelling van dit collegebesluit worden de beleidsregels gepubliceerd en komen er meer details over de regeling op de site van de gemeente te staan. Ook wordt dan het aanvraagformulier online gezet. Aanvragen kunnen naar verwachting vanaf half maart ingediend worden. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

D. Emmer

P.I. Broertjes

2

Betreft: Beleidsregels TONK Hilversum, 22 februari 2021

Aan het College van Burgemeester en Wethouders Ter attentie van wethouder A.J. Wolthers Postbus 9900 1201 GM Hilversum

Geachte mevrouw Wolthers , geacht College van Burgemeester en Wethouders,

U hebt ons verzocht om over de “Beleidsregels TONK Hilversum 2021” advies uit te brengen, opdat u een collegebesluit kunt nemen. De Cliëntenraad heeft het conceptstuk goed gelezen en komt tot een aantal opmerkingen en aanbevelingen. De intentie van deze TONK regeling is dat de mensen een tegemoetkoming krijgen van maximaal € 150 per maand. ` Nu zal, in onze visie, een ondernemer en inwoner niet gauw aankloppen bij de gemeente maar door Corona hebben veel mensen de gemeente gelukkig gevonden. Toch heeft de Cliëntenraad het idee dat een ondernemer een hoge drempel zal zien en niet gauw een beroep zal doen op de TONK. Een ondernemer is alleen al uren bezig om de bewijsstukken aan te leveren en als de woonlasten hoog zijn is de € 150 per maand een druppel op de gloeiende plaat. De Cliëntenraad is verbaasd over de hoeveelheid bewijsstukken die er aangeleverd moet worden om de aanvraag te kunnen doen. Ook maakt de Cliëntenraad zich zorgen over de privacy als er facturen overlegd moeten worden. Aan de andere kant is dit een enorme belasting voor de uitvoering. Om de berg bewijsstukken te controleren is de gemeente al meer kwijt dan het hele bedrag dat de inwoner op deze manier zou ontvangen. De overheid heeft de uitvoering bij de gemeentes gelegd zodat er maatwerk geleverd kan worden net als bij de bijzondere bijstand.

Aangezien er nu nog niet bekend hoeveel mensen van de TONK gebruik gaan maken heeft de overheid ook toegezegd dat de gelden worden aangepast n.a.v. de realistische aanvragen. De intentie van de TONK uitkering is iedereen waarvan het inkomen door Corona is gedaald een beroep kan doen op de gemeente en zdat de uitkering afhangt van iemands situatie. De gemeente zou moeten kijken naar de hoogte van (woon)kosten, het huidige inkomen en dan bepalen welk deel van de kosten iemand zelf niet meer kan betalen. Er wordt natuurlijk gekeken of er andere voorliggende regelingen zijn. Daarom willen we adviseren om de aanvragen die na deze drempels gedaan worden in principe toe te kennen. Misschien kan hier flexibel gewerkt en gekeken worden. Wat gaat het kosten als je hier alles wil controleren en later nog een keer checken? Nu heeft iemand misschien wel privé hypotheeklasten en zakelijk lasten voor de huur. De partner heeft misschien ook minder inkomen dan komt de gemeente met het grootse gebaar van een compensatie van € 900 voor 6 maanden. Een ondernemer in problemen is misschien al hartstikke gestrest en bij het zien van alles wat ze weer moeten aantonen en bij elkaar rapen aan “bewijs”, krijgt hij het spaans benauwd. Als er zoveel aanvragen worden verwacht is het misschien een idee daar een medewerker speciaal voor vrij te maken.

Kijk wat er nodig is en bespaar voor de komende periode veel geld doordat we kunnen voorkomen dat deze mensen in de schulden komen of de verkeerde keuzes maken. In Hilversum maken 2500 mensen gebruik van de TOZO. De verwachting is dat er 1/5 deel van hen in de schulden raakt. Het lijkt in de visie van de Cliëntenraad dat als het college deze groep nu begeleid en ondersteund er mogelijk veel kosten bespaard kunnen worden. Het advies van de Cliëntenraad is: • • • • •

Lever maatwerk! Kijk wat de inwoner echt nodig heeft en keer dat uit. Vraag niet te veel van mensen de stress is al hoog genoeg. Biedt actief deze regeling aan aan de mensen die nu in beeld zijn. Vertrouw er op dat de regeling wordt aangepast zodra de cijfers bekend zijn.

Met vriendelijke groet, namens de Cliëntenraad Hilversum,

A.M.Th. Bakker