Collegebrief inzake Bereikbare Steden

G EMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES:

Aan de gemeenteraad cc. college van B&W cc. pers

RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELE FOONNUMMER: 14 0 35 WWW.HILVERSUM.NL

16 februari 2021 740326 BEHANDELD DOOR J.de Koning TELEFOON (035) (035) 629 2902 DATUM

ZAAKNUMMER

UW KENMERK

Informeren over het MRA-traject Bereikbare Steden

BIJLAGEN BETREFT

Geachte dames en heren, Middels deze collegebrief willen we u graag informeren over hoe we het traject Bereikbare Steden benutten voor een verbeterd inzicht in de door de Raad vastgestelde lopende (gebieds)ontwikkelingen. Zoals toegelicht tijdens de Beeldvormende sessie van 27 oktober 20201 over de werking van de MRA en lopende trajecten is het doel van het traject Bereikbare Steden om bestaande gebiedsplannen (‘stadsharten’) voor wonen en werken te versnellen. Dit onder meer door lobby voor noodzakelijke mobiliteitsmaatregelen. Het is een traject van 7 MRA-gemeenten, provincie Noord-Holland, MRA en Rijk. De democratische legitimatie ligt bij de gemeenteraden (gebiedsplannen) en Tweede Kamer (Rijksinvesteringen in m.n. mobiliteit). Om geen enkel misverstand te laten bestaan: het college heeft duidelijk naar alle partners gecommuniceerd dat de deelname van Hilversum zich beperkt tot de lopende gebiedsontwikkelingen binnen de kaders die de gemeenteraad heeft gesteld. Dat zijn: het stationsgebied, het gebied 1221 en het Arenapark. Wij realiseren ons dat bij (te) snelle lezing van deze brief een associatie gemaakt kan worden met het voormalige Sleutelgebied. Wij onderstrepen dat zo’n associatie en ambitie voor het college niet aan de orde zijn.

Aanleiding We werken in uw opdracht aan een aantal gebiedsontwikkelingen zoals de verdere ontwikkeling van het stationsgebied, uitvoering geven aan verschillende plannen in 1221 en doorontwikkeling van het masterplan Arenapark. Daarnaast werken we aan de mobiliteitsvisie, het economisch perspectief 2040, de woonvisie en gaan we in 2021 voortvarend verder met de Omgevingsvisie als overkoepelende en leidende visie en kader voor de ontwikkeling van Hilversum richting 2040. Bij de bespreking van de begroting 2021 heeft u aandacht gevraagd voor de financiële impact van de verschillende lopende gebiedsontwikkelingen en visietrajecten op de begroting. Wij werken in de afzonderlijke projecten, over het totale projecten-portfolio en in de visietrajecten aan het inzichtelijk maken van de financiële consequenties op basis van de door de raad vastgestelde kaders en programma’s. Deze financiële consequenties worden richting de Kadernota en begroting in de komende maanden op 1

BVS - Inzicht in bovenregionale trajecten, 27 oktober 2020

verschillende momenten met u gedeeld, bijvoorbeeld bij het toegezegde financiële kader voor het stationsgebied in september en de mobiliteitsvisie in april. Wij zijn voornemens u in een beeldvormende sessie mee te nemen in onze aanpak. De eerste inzichten zijn: - in de meeste ontwikkelingen is, met de huidige programmering, sprake van een (forse) publieke onrendabele top; - voor de bereikbaarheid van de meeste gebieden zijn mobiliteitsmaatregelen nodig zijn, die zowel in het kader van de separate projecten als integraal in de mobiliteitsvisie worden voorbereid; - de gebiedsontwikkelingen nog geen kostendragers kunnen zijn voor stedelijke investeringen in mobiliteit, groen of energietransitie; - dat voor het realiseren en financieren van mobiliteitsmaatregelen bijna altijd partners nodig zullen zijn. Naar verbeterd inzicht vanuit bestaande plannen In de wetenschap dat bovenstaande zich voordoet heeft het college - zich bewust van alle politieke gevoeligheden - besloten het Rijk-regio traject Bereikbare Steden te benutten om: - de totale onrendabele top van de lopende projecten te bepalen én te komen tot opties voor de gemeenteraad om daar financieel prudent mee om te gaan; - mobiliteitsoplossingen te onderzoeken die zowel op lokale schaal als op regionale/netwerkschaal oplossend vermogen bieden en zicht op (co-)financiering.

Aangereikte kennis en expertise vanuit het traject Bereikbare Steden wordt door het college benut op de door de raad gesanctioneerde plannen. Deze kennis kunnen wij gebruiken, mochten zich vanuit de samenleving initiatieven aandienen. Het doel van deelname is dus om de financiële last voor de gemeente van lopende gebiedsontwikkelingen te verminderen, cq mogelijkheden te vinden waarop gebiedsontwikkelingen kunnen bijdragen aan stedelijke investeringen. Achtergrond Bereikbare Steden De snelle ontwikkeling van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) zorgt voor brede welvaart in alle delen van de metropool. Deze (internationale) aantrekkingskracht zorgt voor groei van inwoners en werkgelegenheid, waardoor de druk op het mobiliteitssysteem en op de toch al schaarse ruimte in de steden hoger wordt. Vanuit Regio Gooi en Vechtstreek zijn we aangesloten bij het bestuurlijk netwerkverband MRA. Vorig jaar is de meerjarenagenda MRA Agenda 2.0 vastgesteld als met als ontwikkelprincipe de ‘polycentrische’ (meerkernige) metropool zoals afgesproken in het MIRT 20192 en bestendigd bij het MIRT 2020. Met dit principe wordt ingezet op de ontwikkeling van de kracht en de identiteit van de afzonderlijke steden met een fijnmazig stedelijk landschap en een onderlinge goede bereikbaarheid.

Het traject Bereikbare Steden is gericht op het inzichtelijk maken en bij elkaar brengen van al deze aspecten in de grootste kernen3 rondom Amsterdam als bouwsteen voor de Verstedelijkingsstrategie4. Het traject Bereikbare Steden bundelt de verschillende sporen die zijn ingezet vanuit het Rijk/MRAproject ‘Samen Bouwen aan Bereikbaarheid’ gericht op mobiliteit en het MRA-programma ‘Bouwen en Wonen’ gericht op gebiedsontwikkeling, voor de grootste kernen rondom Amsterdam ook wel de 2

https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2019/11/21/bestuurlijkeoverleggen-mirt-20-en-21-november-voortgang-mirt-moties-en-toezeggingen/bestuurlijke-overleggen-mirt-20-en21-november-voortgang-mirt-moties-en-toezeggingen.pdf 3 Almere, Haarlem, Hilversum, Hoofddorp, Lelystad, Purmerend, Zaanstad en op verzoek van de provincie NoordHolland en het Rijk ook Alkmaar en Hoorn vanuit Noord-Holland-Noord. 4 De verstedelijkingsstrategie is gericht op het integraal benaderen van de voorziene bevolkingsontwikkeling en economische ontwikkeling in relatie tot vraagstukken over mobiliteit, ruimte, leefbaarheid en sociaal-economische inclusiviteit binnen de MRA. Het streven vanuit de MRA is om de verstedelijkingsstrategie in het BO MIRT najaar 2021 vast te stellen.

stadsharten van de MRA genoemd. Gezamenlijk werken we – gemeenten, regio’s, MRA en Rijk – in de stadsharten aan het bespoedigen van de door de gemeenteraad geaccordeerde woningbouwplannen, het versterken van het economisch profiel met het aantrekken van werkgelegenheid en het optimaliseren van de bereikbaarheid. Regio Gooi en Vechtstreek en Hilversum maken onderdeel uit van deze aanpak, die sinds medio 2020 van start is gegaan. Deze gezamenlijke aanpak maakt het mogelijk om ook op nationaal niveau medewerking te krijgen voor deze opgave, geeft het Rijk de mogelijkheid om gericht te kunnen faciliteren en zorgt voor extra hulp voor het toekomstbestendig en bereikbaar maken en houden van onze stad. Aanbod vanuit Bereikbare Steden Binnen het traject Bereikbare Steden wordt inzichtelijk gemaakt wat er nodig is in het streven naar voldoende, betaalbare, gevarieerde, klimaatbestendige en duurzame woningen, optimale bereikbaarheid via het openbaar vervoer, voorzien zijn van een aantrekkelijke omgeving en met aanzienlijk meer werkgelegenheid in de directe nabijheid zodat de regionale economie versterkt wordt en woon-werk verkeer afneemt. En dat allemaal zoveel als mogelijk binnen het stedelijk gebied, zodat het landelijk gebied beter behouden blijft.

Ook in onze gemeente is dat een onderwerp van gesprek als onderdeel van de Omgevingsvisie voor de toekomst, maar is ook onderdeel van ons vigerend beleid en inzet vanuit het Coalitieakkoord. Het traject Bereikbare Steden is gericht op het bieden van handvatten in het daadwerkelijk realiseren van de bestaande plannen op de korte termijn (tot 2030) en daarmee een bijdrage leveren aan de opgaven waarvoor wij allen staan: - het versneld aanpakken van het woningtekort (en betaalbaarheid daarvan); - het optimaliseren van de bereikbaarheid (met focus op openbaarvervoer, ketenmobiliteit, fiets); - het stimuleren van de werkgelegenheid; en - blijvend investeren in de leefbaarheid, ontmoetingsfunctie en inclusiviteit. In de vorm van zogeheten gebiedsplannen wordt, op basis van de door de Raad geaccordeerde ontwikkelingen, nader onderzocht wat de totale onrendabele top is van de lopende projecten én hoe hiermee omgegaan kan worden. Ook wordt er gekeken naar mogelijke mobiliteitsoplossingen die zowel op lokale schaal als op regionale/netwerkschaal oplossend vermogen bieden en zicht op (co-)financiering. Voor Regio Gooi en Vechtstreek en Hilversum betekent dit dat we nadrukkelijk kijken naar mobiliteitsoplossingen en ontwikkelmogelijkheden voor onze drie stations in het bredere spoornetwerk en de gebiedsontwikkelingen 1221, stationsgebied, Arenapark.

Ontwikkelingen op en rondom de ene stationslocatie hebben effect op de andere twee stationslocaties. Het is belangrijk alle stationslocaties altijd in samenhang te blijven bekijken. Ook financieel-economisch is het wenselijk te verkennen hoe de locaties elkaar kunnen ondersteunen in de programmering. Naast het traject Bereikbare steden doen we dat ook bijvoorbeeld in de samenwerking rond de Gooicorridor. Het aanbod biedt twee kansen: 1. We kunnen in een kort tijdsbestek integraal goed zicht krijgen op de financieel-economische haalbaarheid van onze geaccordeerde plannen en rol en positie van onze stations in het netwerk. Dit biedt het college en raad nieuwe inzichten en handvatten, geeft ruimte voor gesprek en daarmee perspectief voor verdere besluitvorming. 2. Met het gebundeld in beeld brengen van wat (op hoofdlijnen) de onrendabele kosten zijn voor de grootste gemeenten kan de MRA een beroep doen op het genereren van extra middelen van Rijkszijde. Ambitie, bijdrage aan het herstel van Nederland vanuit onze gemeente en de kosten daarvan worden ingebracht bij de kabinetsonderhandelingen, zodat (een deel van) de opgave onderdeel uitmaakt van de kabinetsformatie na de verkiezingen van 14 maart aanstaande. Het ministerie van BZK heeft aangegeven ontvankelijk te zijn voor plannen die “Nederland vooruithelpen na de Coronacrisis” .

Voor Hilversum vindt deelname dus plaats vanuit de lopende gebiedsontwikkelingen: het stationsgebied, 1221 en Arenapark. Het Media Park is en blijft een beeldbepalende, kansrijke en belangrijke locatie voor Hilversum nu en in de toekomst, waarover we in gesprek zijn en blijven met de huidige eigenaar. Het college heeft en maakt voor het Media Park echter nu geen concrete plannen en het is geen onderdeel van

Bereikbare Steden. Wel houden we station Mediapark steeds in beeld vanwege de samenhang met de andere stations. Zoals eerder in deze brief aangegeven zal u in de komende maanden richting Kadernota en begroting op de hoogte gehouden worden van de inzichten die worden opgedaan en zijn wij voornemens u in een beeldvormende sessie verder te informeren. In alle gevallen bepaalt u de uiteindelijke invulling van de gebiedsontwikkelingen en snelheid ervan. Dit proces ondersteunt de te maken keuzes en afwegingen. We houden u op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

D. Emmer

P.I. Broertjes

Bijlagen: - Bijlage 1: overzichtskaart Bereikbare Steden - Bijlage 2: kamerbrief over Bestuurlijke Overleggen MIRT 25 en 26 november 2020

Bijlage 1: overzichtskaart Bereikbare Steden

Bijlage 2: kamerbrief over Bestuurlijke Overleggen MIRT 25 en 26 november 2020 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/11/26/bestuurlijke-overleggen-mirt-25-en26-november-2020-voortgang-mirt-moties-en-toezeggingen