Collegebrief inzake Beëindiging bestuurlijk toezicht jeugdbescherming

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

23 februari 2023 1265664 BEHA NDELD DOOR L. Terlouw /A. Rijssenbeek TELEFOON (035) 629 2471 DATUM

ZAAKNUMM ER

UW KENMERK BIJLAGEN BETREFT

Brief minister afsluiten IBT Noord Holland Beëindigen bestuurlijk toezicht jeugdbescherming Geachte raadsleden,

In november 2019 is het landelijk inspectie traject ‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’ gestart. De gecertificeerde instellingen die de jeugdbeschermingsmaatregelen uitvoeren stonden onder toezicht. Eind januari hebben de ministeries laten weten het bestuurlijk toezicht te beëindigen. Hieronder volgt een toelichting. Achtergrond Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de financiering en organisatie van jeugdhulp, Veilig Thuis en de uitvoering van maatregelen jeugdbescherming en jeugdreclassering. Jeugdbescherming en jeugdreclassering zijn verplichte hulp die een kinderrechter kan opleggen aan kwetsbare jeugdigen en gezinnen. Bijvoorbeeld omdat er een bedreiging is voor de veilige ontwikkeling van een kind (jeugdbescherming), of omdat de kinderrechter besluit dat een jongere na een straf begeleiding nodig heeft (jeugdreclassering). De kinderrechter wijst een gezinsvoogd toe vanuit de gecertificeerde instellingen (GI), die regelt dat er zorg wordt ingezet in het gezin. Toezicht door de Inspecties

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid (hierna: Inspecties) zijn in november 2019 het landelijk inspectie traject Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd gestart. De Gecertificeerde Instellingen (GI) bleken niet in staat tijdig met het gezin aan de slag te gaan (binnen 5 dagen vaste jeugdbeschermer en binnen 6 weken bepalen van een gedragen koers). Daarop volgde een verbetertraject. Nu krijgt onder andere elk gezin direct een instroommedewerker, als er nog geen vaste gezinsvoogd kan starten. In oktober 2020 werd door de Inspecties geconstateerd dat er onvoldoende verbetering bij de GI was en ook de specialistische jeugdhulp was niet tijdig beschikbaar (binnen 3 maanden na afgegeven

beschikking GI) voor de kinderen voor wie een jeugdbeschermings-maatregel is opgelegd. In juli 2021 werden rapporten per regio uitgegeven, waardoor een meer nauwkeurig beeld ontstond. De inspectie besloot dit per landsdeel te bundelen en alle regio’s in Noord-Holland onder verscherpt toezicht te stellen. Het toezicht is beëindigd op 22 september 2022, omdat de regio’s maximale inspanning hebben geleverd op waar zij invloed op hebben. Dit houdt in dat de samenwerking in Noord Holland sterk is verbeterd en geborgd (zie collegebrief 27 oktober 2022). Er is meer zicht op het aantal kinderen dat wacht op passende jeugdhulp, maar nog steeds ontvangt niet ieder kind met een jeugdbeschermingsmaatregel tijdig passende hulp. Daarnaast hebben de 9 jeugdregio’s in Noord Holland met de ministeries bestuurlijke afspraken gemaakt over intensivering van de bovenregionale samenwerking en governance richting de gecertificeerde instellingen die immers voor alle 9 regio’s werken. Wel houdt de Inspectie nog toezicht op De Jeugd en Gezinsbeschermers. Bestuurlijk toezicht door het Rijk Het Rijk besloot aansluitend op het toezicht van de Inspecties om op alle gemeenten Intensief Bestuurlijk Toezicht (IBT) te gaan houden. In oktober 2022 informeerden wij u over de voortgang van het bestuurlijk toezicht door het Rijk op de jeugdbescherming in Noord Holland per brief.

In deze brief gaven wij aan dat er door de ministeries VWS en J&V nog geen duidelijkheid was geboden over het vervolg van het toezicht en dat wij u nader zouden informeren over het besluit. Dit besluit heeft enige tijd op zich laten wachten. Eind januari hebben de ministeries laten weten het interbestuurlijk toezicht op de jeugdbescherming te beëindigen. Er wordt nu landelijk wordt gewerkt aan een kwaliteitskader met prestatiebeschrijvingen voor de jeugdbescherming en in Noord Holland zijn belangrijke stappen gezet in de harmonisatie van de toegang naar en inzet van jeugdhulp vanuit de jeugdbescherming. De belangrijke stappen m.b.t. harmonisatie betreffen: verhelderen van de verwijsroutes, aanstellen zorgmakelaar (bij DJGB), gezamenlijk (heel NH) in kaart brengen van kinderen die wachten op passende hulp. De ministeries zullen de voortgang - iedere twee maanden - op ambtelijk niveau blijven monitoren. Vervolg Natuurlijk blijven wij er alles aan te doen om tijdig jeugdhulp en -bescherming in te zetten. Ook zonder het bestuurlijk toezicht gaan we door op het ingeslagen pad om met elkaar en met het Rijk de noodzakelijke stappen te zetten om de gecertificeerde instellingen en het jeugdstelsel duurzaam te verbeteren en te stabiliseren. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage: Brief ministerie afsluiten IBT Noord Holland

1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Coördinerend wethouders jeugdregio's Noord-Holland en Amsterdam

Directoraat-Generaal Straffen en Beschermen Directie Jeugd, Familie en Aanpak Criminaliteitsfenomenen Afdeling Jeugdbescherming Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/jenv Contactpersoon drs. A.P.M. Pont Senior beleidsmedewerker jeugdbescherming

Datum 25 januari 2023 Onderwerp besluit afsluiten interbestuurlijk toezicht jeugdbeschermingsregio Noord-Holland en Amsterdam

Ons kenmerk 4459162 Bij beantwoording de datum en ons kenmerk vermelden. Wilt u slechts één zaak in uw brief behandelen.

Geachte wethouders, Op dinsdag 24 januari jl. heb ik met de directeur generaal van VWS met u bestuurlijk overleg gevoerd over het afsluiten van het interbestuurlijk toezicht (hierna: IBT) in de jeugdbeschermingsregio1 Noord-Holland en Amsterdam. Met deze brief bevestig ik, mede namens de staatssecretaris van VWS, het besluit om het interbestuurlijk toezicht voor beide jeugdbeschermingsregio’s af te sluiten en de afspraken die op dit overleg met u zijn gemaakt. Zoals aangegeven in het overleg van 24 januari hebben wij ook de Tweede Kamer over dit besluit geïnformeerd. Het bestuurlijk overleg van 24 januari heeft een lange aanloop gehad. Twee eerdere overleggen zijn door omstandigheden niet doorgegaan. Ook is in het proces onduidelijkheid ontstaan over het vervolg van het IBT en over de vraag op welke regio’s de verlenging van het IBT in november 2022 gericht was. De communicatie daarover heeft tekort geschoten en had beter gemoeten. Ik ben dan ook blij dat we met u op 24 januari een goed en constructief bestuurlijk gesprek gevoerd hebben waarbij we de onvrede en de onduidelijkheid hebben kunnen wegnemen.

Tijdig passende jeugdhulp in gedwongen kader In onze brief van 14 november 2022 hebben wij u geïnformeerd over ons besluit om het IBT in beide jeugdbeschermingsregio’s af te sluiten voor het deel van in gebreke blijven van tijdig passende jeugdhulp voor elk kind met een jeugdbeschermingsmaatregel. In deze brief hebben wij aangegeven met u afspraken te willen maken over monitoring - maar dan buiten het kader van IBT om te zien of een dalende trend van het aantal wachtende jeugdigen op jeugdhulp in gedwongen kader wordt gerealiseerd en hoe de regio een vervolg

1

De term jeugdbeschermingsregio wordt in navolging van de inspecties gehanteerd voor alle jeugdregio’s die bij dezelfde GI inkopen (werkgebied). De jeugdbeschermingsregio Amsterdam heeft betrekking op de regio’s die bij Jeugdbescherming Regio Amsterdam (JBRA) inkopen. De jeugdbeschermingsregio Noord-Holland op alle regio’s die bij De Jeugd- en Gezinsbeschermers (DJGB) inkopen. De term jeugdbeschermingsregio heeft geen wettelijke status. Pagina 1 van 3

geeft aan de samenwerking tussen de jeugdhulpregio's. Onderstaand vindt u de afspraken die we met u in het overleg van 24 januari hierover gemaakt hebben. Tijdig passende jeugdbescherming De inspecties constateren in september 2022 dat het in de jeugdbeschermingsregio Noord-Holland (niet zijnde de jeugdbeschermingsregio Amsterdam) nog niet is gelukt om ervoor zorg te dragen dat voor elk kind tijdige jeugdbescherming beschikbaar is en dat de oorzaken die de inspecties hebben benoemd nog niet weggenomen zijn. Zij blijven intensief toezicht houden op de Gecertificeerde Instelling (GI) De Jeugd- en Gezinsbeschermers (DJGB). Daarnaast constateerde het Rijk destijds dat in de jeugdbeschermingsregio Noord-Holland niet was voldaan aan de bestuurlijke afspraken die in april 2022 gemaakt zijn in het kader van de verlenging van het IBT: 1) Een duurzaam tarief (voldoende tijd en ruimte voor de jeugdbeschermer). 2) Harmonisatie van inzet van jeugdhulp door de jeugdbescherming.

Directoraat-Generaal Straffen en Beschermen Directie Jeugd, Familie en Aanpak Criminaliteitsfenomenen Afdeling Jeugdbescherming Datum 25 januari 2023 Ons kenmerk 4459162

Binnen de scope van deze afspraken zijn de afgelopen maanden op landelijk en regionaal niveau belangrijke stappen gezet: o Op landelijk niveau wordt door JenV, VNG en de GI’s gewerkt aan een kwaliteitskader met prestatiebeschrijvingen voor de jeugdbescherming. Hierin staat welke activiteiten en welk tijdbeslag zijn gemoeid bij de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen. Dit als eerste stap richting een mogelijk landelijk tarief. Dit moet invulling geven aan de constateringen van de inspectie dat de jeugdbeschermer voldoende tijd en ruimte moet krijgen om het vak goed uit te kunnen voeren. Een reëel tarief is daarmee een vraagstuk dat niet voorbehouden is aan Noord-Holland maar breder speelt. o Noord-Holland heeft belangrijke stappen gezet in de harmonisatie van de toegang naar en de inzet van jeugdhulp vanuit de jeugdbescherming. Recent is door de regio´s, in samenwerking met de GI´s, een traject gestart om tot een verdere harmonisatie van de inzet van jeugdhulp te komen. Wij zijn geïnteresseerd in de resultaten die in Noord-Holland met dit traject geboekt gaan worden en gaan daarover graag met u in gesprek. Op grond van de bovenstaande constateringen besluit het Rijk om ook het IBT op de jeugdbeschermingsregio Noord-Holland, met als grondslag niet tijdige jeugdbescherming, af te sluiten.

Monitoringsafspraken o Iedere 2 maanden vindt op ambtelijk niveau tussen de jeugdbeschermingsregio’s Noord-Holland en Amsterdam en het ministerie van VWS een gesprek plaats over de voortgang van het realiseren van tijdig passende jeugdhulp bij kinderen met een beschermingsmaatregel. Het ministerie van VWS initieert dit overleg. o In dit gesprek bespreken we de stand van zaken wat betreft:  Het aantal wachtende kinderen met een beschermingsmaatregel (input Noord-Holland en Amsterdam).  Stand van zaken regionale knelpunten (input Noord-Holland en Amsterdam).  Stand van zaken landelijke onderwerpen (input ministerie van VWS en indien nodig ministerie van JenV). o Elke 2 maanden wordt beoordeeld of een vervolggesprek nog nodig c.q. wenselijk is. o Op landelijk niveau is een monitor ingericht om in het kader van de landelijke aanpak zicht te houden op de ontwikkeling bij gecertificeerde instellingen (motie Hijink). Zowel Jeugdbescherming Regio Amsterdam als De Jeugd en Gezinsbeschermers leveren gegevens aan voor deze landelijke monitor.

Pagina 2 van 3

Tot slot. Wij vinden het van belang om met gemeenten het gesprek te blijven voeren over de situatie in de jeugdbescherming waaronder de inzet van jeugdhulp in dit kader. We hebben daarin een gezamenlijk belang en we hebben elkaar hard nodig om tot komen tot een goed functionerende jeugdbescherming en jeugdreclassering. Op landelijk niveau hebben we in dit kader op 16 januari jl. overleg gevoerd met de 12 accounthoudende wethouders van Nederland. Ook met u blijven we graag in gesprek over de ontwikkelingen in Noord-Holland en Amsterdam. We hebben afgesproken om in de eerste helft van juni hierover bijeen te komen.

Directoraat-Generaal Straffen en Beschermen Directie Jeugd, Familie en Aanpak Criminaliteitsfenomenen Afdeling Jeugdbescherming Datum 25 januari 2023 Ons kenmerk 4459162

Hoogachtend,

F.M. Weerwind Minister voor Rechtsbescherming

Pagina 3 van 3