Collegebrief Bestuurlijke reactie op advies ArSD over de Verzamelverordening Inkomensvoorzieningen Hilversum 2021

G EMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES:

Adviesraad Sociaal Domein cc. gemeenteraad cc. college van B&W cc. pers

RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELE FOONNUMMER: 14 0 35 WWW.HILVERSUM.NL

8 februari 2020 696249 BEHANDELD DOOR A. Keates TELEFOON (035) 629 2404 DATUM

ZAAKNUMMER

BIJLAGEN BETREFT

Bestuurlijke reactie op advies Adviesraad Sociaal Domein over de Verzamelverordening Inkomensvoorzieningen Geachte leden van de Adviesraad Sociaal Domein, Hartelijk dank voor uw advies van 15 januari 2021 over de Verzamelverordening Inkomensvoorzieningen Hilversum 2021. U geeft onder protest positief advies op de verordening. Het protest betreft de verlaging van de inkomensgrenzen en het afschaffen van de verschillende premies, zoals eerder door de gemeenteraad is besloten, zonder dat het effect daarvan op de (deelname aan de samenleving door) de kwetsbare burgers goed is onderzocht. Daarnaast geeft een aantal opmerkingen mee in uw advies over andere onderwerpen. Het gevraagde advies betrof het afschaffen van de premies. De overige punten beschouwen wij als een ongevraagd advies. Afschaffen premies (gevraagd advies) U vraagt zich af of door het afschaffen van de premies voor inwoners in de bijstand daadwerkelijk een substantiële besparing gerealiseerd wordt. Aan deze premies is in 2019 ongeveer €100.000 uitgegeven. Door de premies af te schaffen, verwachten wij jaarlijks datzelfde bedrag te besparen. Omdat de premies niet meer bestaan zullen wij niet weten of men de komende jaren meer of minder dan in 2019 zou hebben uitgegeven. Maar dat we door de premies af te schaffen in ieder geval deze uitgaven niet doen, staat vast.

De gemeente ziet zich genoodzaakt om forse besparingen door te voeren om de komende jaren financieel gezond te blijven. Alle domeinen hebben gekeken wat zij hierin kunnen bijdragen. Vanuit het sociaal domein is het afschaffen van de premies als één van de minst belastende besparingen aangemerkt. Het klopt dat het effect daarvan niet onderzocht is. Voor een onderzoek daarnaar is geen tijd omdat de besparingen in 2021 moeten ingaan. Hoewel het afschaffen van de premies geen makkelijke beslissing was, is het toch noodzakelijk om de financiën op orde te houden. Uiteraard zullen wij het effect hiervan monitoren. U adviseert om bij de begroting van 2022 het afschaffen van de premies weer terug te draaien. Het financiële tekort van de gemeente betrof echter niet alleen 2021, maar ook de jaren daarna. Het is daarom niet mogelijk om de premies in 2022 weer op te nemen in het beleid.

Opmerkingen met betrekking tot andere onderwerpen (ongevraagd advies) In uw advies gaat u ook in op een aantal artikelen en de toelichting op artikelen, die ongewijzigd zijn ten opzichte van de vorige verzamelverordening. Hieronder geven wij een reactie op deze adviezen. Sociale zelfredzaamheid wordt in de toelichting op de begripsbepalingen op twee plaatsen uitgelegd. U geeft aan de tweede omschrijving het duidelijkst te vinden. Beide omschrijvingen zijn kloppend, en zijn bedoeld om een toelichting te geven op het begrip. Wij zien geen noodzaak om één van de twee te verwijderen. U vindt het begrip belanghebbende onduidelijk. In de Participatiewet is dit echter een veelgebruikt begrip, en wij sluiten in de verordening graag aan bij door het Rijk gekozen begrippen om geen verwarring te veroorzaken. Het gaat in deze verordening niet om een vrijwilliger in het algemeen, maar om een vrijwilliger die een uitkering van de gemeente ontvangt. Dit wordt in de participatiewet een belanghebbende genoemd. U wilt het begrip onafhankelijke clientondersteuning opnemen in de begripsbepalingen, en in de toelichting een apart hoofdstuk hierover toevoegen. Daarnaast geeft u aan dat u bij specifieke artikelen wilt opnemen dat inwoners gewezen moeten worden op de mogelijkheid van onafhankelijke clientondersteuning.

Het recht op onafhankelijke cliëntondersteuning is landelijk geregeld in de Wmo, en lokaal in de verordening Sociaal Domein. Omdat dit recht al in andere wetgeving is vastgelegd, wordt het niet opnieuw in de Verzamelverordening Inkomensvoorzieningen opgenomen. Dat neemt echter niet weg dat de gemeente hierover duidelijk moet communiceren richting inwoners. Dit punt wordt meegenomen in het communicatieplan van het Sociaal Plein. U mist bij artikel 2.5 Voorzieningen in verband met arbeid een lid over schooluitval. Dit artikel stond ook niet in de vorige versie van de Verzamelverordening Inkomensvoorzieningen. Artikel 2.5 is niet specifiek gericht op het voorkomen van schooluitval. U stelt voor om bij artikel 2.17 Beschut Werk lid 1 en 2 om te draaien. Het omdraaien van deze twee leden heeft geen effect op de werkbaarheid of leesbaarheid van de verordening. U adviseert om het plafond voor het aantal Beschut Werk plekken te schrappen, en het mogelijk te maken om meer plekken te realiseren dan het aantal waar wij budget voor krijgen van het Rijk. Het realiseren van een Beschut Werk plek is kostbaar, en als wij meer plekken realiseren dan waar wij budget voor hebben, dan drukt dat direct op de gemeentelijke financiën. Het aantal te realiseren plekken is door het Rijk berekend, en zou in principe aan de vraag moeten voldoen.

Indien inwoners hierdoor een plek mislopen, wordt door de gemeente altijd een passende oplossing gezocht. Er zijn dan andere routes om een passende plek te realiseren. U vraagt om in de toelichting een omschrijving geven van het begrip beslag vrije voet. Er wordt voor een uitleg in de begripsbepalingen verwezen naar de artikelen 475c tot en met 475e van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Door te verwijzen naar andere wetgeving is de omschrijving altijd actueel. Als er namelijk iets wijzigt in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, dan geldt die wijziging ook voor onze verordening. U wilt de afkorting PW uitgeschreven zien als Participatiewet. De afkorting wordt in de begripsbepalingen vermeld zodat verder in de verordening kan worden volstaan met de afkorting. Dit is gedaan om de leesbaarheid van de verordening te vergroten. U vraagt om een uitleg van het begrip bezit in de toelichting. Het gaat inderdaad om alle bezittingen van waarde die iemand heeft, met uitzondering van een eigen woning die wordt gebruikt als woonadres. Dit staat ook zo omschreven in de begripsbepalingen.

2

Hoe gaat het proces nu verder? De verordening wordt op 10 februari besproken in de Commissie Zorg en Samenleving. Uw advies en deze reactie van het college worden bijgevoegd bij de vergaderstukken. De commissieleden zullen in het debat uw advies meenemen. Op 3 maart wordt de verordening besproken in de Gemeenteraad. Als de gemeenteraad de verordening vaststelt, zal deze per 1 april van kracht worden. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

D. Emmer

P.I. Broertjes

3

Aan het College van Burgemeester en Wethouders Ter attentie van mevrouw A. Wolthers Postbus 9900 1201 GM Hilversum Hilversum, 15 januari 2021 Betreft: Verzamelverordening inkomensvoorzieningen 2021 Geachte mevrouw Wolthers, geacht College van Burgemeester en Wethouders,

De Adviesraad Sociaal Domein Hilversum zendt u hierbij het gevraagde advies aangaande “Verzamelverordening inkomensvoorzieningen 2021” ’. Het betreft een op 1 december 2020 gevraagd advies. Het is de Adviesraad Sociaal Domein gelukt om ondanks de feestdagen gevolg te geven aan uw verzoek dit advies tijdig aan u te doen toekomen. Mocht het advies vragen oproepen, dan is de Adviesraad graag bereid om deze te beantwoorden. Met vriendelijke groet, namens de Adviesraad Sociaal Domein Hilversum,

Mw. A.W.A.M.P. Wijnands-van Daal, Voorzitter

1 Advies Verzamelverordening 2021, Adviesraad Sociaal Domein Hilversum, 15 januari 2021

I.

Algemeen

Datum

: 15 januari 2021

Wethouder

: Mevrouw A. Wolthers

Ambtenaar

: Mevrouw A. Keates. De heer O. van Strien

Naam van het dossier

: Verzamelverordening inkomensvoorzieningen 2021, d.d. 8-12-2020

Bijlage(n)

:

Deadline advies

: 12 januari 2021 (in overleg 15 januari 2021)

II.

Status

Ter kennisname

:

Ongevraagd advies

:

Gevraagd advies

:X

III.

Besluitvorming door

Ambtelijk/management

:

College

:

Gemeenteraad

:X

IV.

Toelichting

Het advies betreft: Verzamelverordening inkomensvoorzieningen 2021, d.d. 8-12-2020 V.

Inleiding

De Adviesraad Sociaal Domein Hilversum heeft in zijn vergadering van 17 december 2020 gesproken over de: Verzamelverordening inkomensvoorzieningen 2021, d.d. 8-12-2020 en verder telefonisch en per mail hierover overleg gehad. Het advies is verder in de vergadering van 14 januari 2021 besproken. Hieronder treft u zijn op- en aanmerkingen, aanvullingen en adviezen aan.

VI. Algemene en inhoudelijke opmerkingen 1. Algemene opmerkingen 

De adviesraad kan zich vinden in enkele toegevoegde artikelen zoals o.a.: 2.7 of 2.10 die de verordening beter te begrijpen en duidelijker maken.



Wel vraagt de ArSD zich af of de besparing werkelijk zo substantieel is dat een aanmoediging tot vrijwilligerswerk en uitstroom niet meer nuttig is. Zeker gezien het feit dat het afgelopen jaar niet de volledige budgetten voor deze doelen zijn gebruikt.

2 Advies Verzamelverordening 2021, Adviesraad Sociaal Domein Hilversum, 15 januari 2021



Sociale zelfredzaamheid wordt twee keer uitgelegd in de begripsbepalingen. Bij economische zelfredzaamheid kunt u de omschrijving van sociale zelfredzaamheid verwijderen. (de tweede dekt ook meer de lading).

2. Inhoudelijke opmerkingen over de Verordening. Art. 1.1.r: De aanduiding belanghebbende werkt hier verwarrend. Een belanghebbende is immers degene voor wie het vrijwilligerswerk verricht wordt. Niet degene die het werk verricht. ® Advies: vervang belanghebbende in de vrijwilliger Onder art. 1.1 mist de ArSD de onafhankelijke cliëntondersteuning. ® Advies: toe te voegen (vgl. VNG, Movisie): art 1.1. lid t: Onafhankelijke cliëntondersteuning: Onafhankelijke ondersteuning met informatie, advies en algemene ondersteuning die bijdraagt aan het versterken van de zelfredzaamheid en participatie en het verkrijgen van een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen.” Art. 2.5 De ArSD mist het artikel ter voorkoming van schooluitval. De reden waarom het lid indertijd is opgenomen is nog steeds valide. ® Advies: toe te voegen: Art. 2.5. lid 3 Deze voorziening kan ook worden ingezet ter voorkoming van schooluitval bij jongeren van achttien tot zevenentwintig jaar die door een leer-werktraject alsnog een startkwalificatie kunnen behalen. Deze voorziening heeft als doel een bijdrage te leveren aan de bestrijding en voorkoming van jeugdwerkeloosheid. Art. 2.11 De ArSD mist hier de verwijzing naar onafhankelijke cliëntondersteuning zie ook onder toelichting 2.11 lid 4.

® Advies: toe te voegen: Art. 2.11. lid 4 Het college zal de persoon uit de doelgroep wijzen op het recht van “onafhankelijke cliëntondersteuning Art. 2.14 In het kader van de bezuinigingen zijn de premies voor: vrijwilligerswerk, deeltijdwerk en volledige uitstroom naar werk vervallen. De ArSD betreurt deze beslissing ten zeerste. Het effect op mensen met een laag inkomen is ingrijpend. Juist deze voorzieningen zijn belangrijke financiële prikkels voor mensen om actief mee te kunnen doen in de samenleving en/of over te stappen van bijstand naar betaald werk. U geeft aan niet te weten of de premies ook daadwerkelijk bijdragen aan de maatschappelijke participatie van deze doelgroepen. Als u dat niet weet, weet u ook niet wat het effect van deze maatregelen zal zijn. O.a. voor het vrijwilligerswerk bij verenigingen en instellingen kan afname van vrijwilligers forse problemen vormen. Op dit moment is er een overschot van € 450.000,- hiermee kan deze maatregel nog worden teruggedraaid. Zo niet dan adviseert de ArSD: ® Advies: Deze maatregel bij de begroting voor 2022 weer terug te draaien. Art. 2.17 ® Moet lid 1 en 2 niet wisselen van volgorde? Het College vraagt eerst advies alvorens een verzoek te beoordelen. Lid 4.

Er moet nog steeds een inhaalslag gemaakt worden dus vraagt de ArSD zich af of het college zijn plafond niet hoger kan stellen dan dat wat vergoed of vastgesteld wordt. Daarom adviseert de ArSD: ® Advies: Vervang tekst art 2.17 lid 4 door:

3 Advies Verzamelverordening 2021, Adviesraad Sociaal Domein Hilversum, 15 januari 2021

Het aantal jaarlijks te realiseren dienstbetrekkingen kan de ter beschikking gestelde rijksmiddelen dan wel het bij ministeriële regeling vastgestelde aantal overschrijden. De ArSD adviseert lid 8 toe te voegen. ® Advies: toe te voegen: Art. 2.17 lid 8: Alle aanvragers van beschut werk hebben recht op onafhankelijke cliëntondersteuning.

3. Toelichting op de verzamelverordening: Met betrekking tot hoofdstuk 6 vind u het niet nodig de beslagvrije voet te omschrijven: “beslagvrije voet: dit begrip spreekt voor zichzelf;”. Wij adviseren u dit begrip uit te leggen. Diegenen die gebruik maken van een inkomensvoorziening zullen in het algemeen geen inzicht hebben in wat ermee bedoeld wordt. Zelfs bij medewerkers van het Sociaal Plein blijkt soms onwetendheid over de strekking van dit begrip. ® Advies: omschrijf het begrip beslagvrije voet. Bezit: ® Advies: Schrijf PW voluit zodat iedere lezer weet waarvoor dit staat Verder: Gaat het begrip “bezit” dus over o.a. huisraad, sieraden enz en valt onroerend buiten de beoordeling? Zo ja:

® Advies: toe te voegen: een duidelijke uitleg hierover. Art. 2.11 U refereert in 2.11 over persoonlijke ondersteuning aan de clientondersteuning uit de WMO: ” Het college is verantwoordelijk voor ondersteuning van de inwoner op een aantal domeinen. In artikel 1.1.1 en 2.1.1 Wmo is de cliëntondersteuning verwoord, die alle levensgebieden bestrijkt.” Maar dat betreft niet persoonlijke ondersteuning, maar de onafhankelijke cliëntondersteuning waarover de ArSD in 2014 het volgende heeft geadviseerd: “ De Adviesraad mist in de verordening de onafhankelijke cliëntondersteuning zoals die door professionals van MEE, maar ook door anderen gegeven kan worden. Onafhankelijke cliëntondersteuning staat in de Wmo2015 genoemd als een voorziening die zich uitstrekt tot alle levensdomeinen. De Gemeenteraad van Hilversum heeft op 8 oktober 2014 de Verordening Sociaal Domein aangenomen waarmee voor het gehele Sociale Domein de onafhankelijke cliëntondersteuning is geregeld (art 1.3 en art 4.4.). Uit de toelichting: “Cliëntondersteuning heeft een bredere reikwijdte dan alleen de Wmo 2015. De Wmo 2015 biedt het kader voor het maken van beleid voor cliëntondersteuning. Daarmee is in één wet de cliëntondersteuning voor het gehele sociale domein (dus ook Jeugdwet en Participatiewet) en andere levensdomeinen (zoals de zorg) geregeld.” Wat hier nu in de Verordening staat, klopt dus niet.

Onafhankelijke clientondersteuning is helemaal geen vorm van persoonlijke ondersteuning. Uitgelegd moet worden in een apart artikel dat dit verplicht gratis aangeboden moet worden en wat het inhoudt. Volgens de wet: “Onafhankelijke ondersteuning met informatie, advies en algemene ondersteuning die bijdraagt aan het versterken van de zelfredzaamheid en participatie en het verkrijgen van een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen.” ® De Adviesraad adviseert de inleiding in overeenstemming met bovenstaande, conform de wet te herschrijven. ® De Adviesraad Sociaal Domein adviseert daarnaast om in de toelichting van de Verordening aandacht te besteden aan het verplicht wijzen bij de melding van een ondersteuningsvraag

4 Advies Verzamelverordening 2021, Adviesraad Sociaal Domein Hilversum, 15 januari 2021

op de onafhankelijke kosteloze clientondersteuning. Het is aan de cliënt daar wel of niet gebruik van te maken en te bepalen door wie hij zich wil laten ondersteunen. ® Advies: Pas de toelichting op de juiste manier aan en zet het onder een apart hoofd. VII.

Advies

De Adviesraad Sociaal Domein Hilversum adviseert onder protest positief over de Verzamelverordening en vraagt nadrukkelijk aandacht voor haar op- en aanmerkingen en aanvullingen. Het protest betreft de verlaging van de inkomensgrenzen en het afschaffen van de verschillende premies, zoals eerder door de gemeenteraad is besloten, zonder dat het effect daarvan op de (deelname aan de samenleving door) de kwetsbare burgers goed is onderzocht. VIII.

Stemming en oordeelsvorming

Stemming Oordeelsvorming IX.

: Bij de vergadering van de ArSD d.d. 14-01-2021 en per e-mail. : zie bovenaan

Handtekening voorzitter

Namens de Adviesraad Sociaal Domein Hilversum,

A.W.A.M.P. Wijnands-van Daal

5 Advies Verzamelverordening 2021, Adviesraad Sociaal Domein Hilversum, 15 januari 2021