Burgemeestersbrief inzake Onrust na artikel NRC over undercover onderzoek in de moskee

BURGEMEESTER P.I. BROERTJES POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM

Aan de gemeenteraad Cc College van B&W Cc Pers

BEZOEKADRES: RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER 14035 WWW.HILVERSUM.NL

21 oktober 2021 1071776 BEHANDELD DOOR A La Rose TELEFOON (035) 629 035 629 2059 BIJLAGEN BETREFT Onrust na artikel NRC DATUM

ONS KENMERK

Geachte dames en heren,

Op 15 oktober 2021 is in het NRC een artikel verschenen met de titel ‘Undercover onderzoek naar de moskee: geheim onderzoek naar islamitische organisaties’. Naar aanleiding hiervan is er veel berichtgeving in de media verschenen over dit onderwerp. In het artikel wordt gesuggereerd dat ook de gemeenten Gooise Meren, Huizen en Hilversum niet transparant en zelfs onrechtmatig zou handelen. Met deze brief wil ik u goed informeren om vragen of onduidelijkheden die de berichtgeving mogelijk oproept weg te nemen. Allereerst wil ik benadrukken hoezeer ik het betreur dat er (grote) onrust is bij onze islamitische gemeenschap. De gemeente investeert van oudsher in de goede relatie met de moskeebesturen in Hilversum en we blijven dat doen. De gemeente Hilversum heeft geen onderzoeken uitgevoerd waarbij sprake was van infiltratie. Wij hebben transparant en open samengewerkt met moskeebesturen, maatschappelijk organisaties en politie om radicalisering vóór te zijn, met alle waardering voor de houding en inzet van de moskeeën. Dit doen we al sinds we in onze regio werden geconfronteerd met jonge moslims die naar Syrië uitreisden. Net als in de rest van Nederland vinden wij radicalisering in onze gemeenschap zorgelijk en gevaarlijk voor de samenleving. Voor de betrokken ouders en familie is radicalisering schrijnend en verdrietig.

Toen wij met radicalisering en uitreizigers werden geconfronteerd, waren er veel vragen en er was gebrek aan expertise, deskundigheid en een goede informatiepositie. Er moest beleid worden ontwikkeld en de preventieve aanpak radicalisering moest nog helemaal worden uitgevonden en opgetuigd, net als in de rest van Nederland. Kenmerkend voor de wijze waarop wij sindsdien werken en ons beleid ontwikkelen, is dat we dit met open vizier, transparant, binnen de kaders van de wet doen samen met maatschappelijke partners als moskeebesturen, maatschappelijk organisaties en politie. We hebben ingezet op het ontwikkelen van een netwerk waarin we gezamenlijk jongeren uit onze regio behoeden voor het uitreizen en eventuele gevaren en dreigingen voor onze samenleving op tijd kunnen zien en zo nodig kunnen ingrijpen. Preventief als het kan en repressief (via justitie) als het moet. We

VERVOLGBLAD

2

hebben voortdurend contact en samenwerking met onze bondgenoten, op een open manier, met respect voor de democratische beginselen zoals scheiding van kerk en staat; ook na de publicaties van afgelopen weekend. Rol van de gemeente bij de aanpak van radicalisering en polarisatie In 2014 kwam het actieprogramma Integrale aanpak Jihadisme van de Rijksoverheid tot stand. Onderdeel van dat actieprogramma was een lokale aanpak; vooral gericht op het voorkomen van radicalisering, uitreizen en op de-radicalisering van inwoners van de gemeente. De VNG heeft een factsheet gemaakt over de rol van gemeenten in de aanpak van radicalisering (2015). Gemeenten werd geadviseerd eerst een scan van de lokale situatie te maken. In 2017 is vervolgens ook de Tijdelijke wet bestuurlijke maatregelen terrorismebestrijding in werking getreden die onder andere regelt dat informatie over personen gedeeld mag worden in lokaal casusoverleg. De burgemeester is als bestuursorgaan verantwoordelijk voor (het handhaven van) de openbare orde en veiligheid. Dat is vastgelegd in artikel 172 van de Gemeentewet. Hij is bevoegd bij verstoring van de openbare orde of bij de vrees voor het ontstaan daarvan, de bevelen te geven die noodzakelijk zijn voor de handhaving van de openbare orde (artikel 172 lid 3 Gemeentewet).

Aanleiding voor het onderzoek Sinds oudsher (al in de tijd van burgemeester Bakker) is in Hilversum gewerkt aan een duurzame samenwerking met allerlei partners die een rol spelen bij het tegengaan van radicalisering en polarisatie. Desalniettemin gold ondertussen dat er in de regio Gooi en Vechtstreek in de loop der tijd steeds meer zorgen ontstonden over een mogelijk Salafistisch netwerk en uitreizende Syriëgangers Er was behoefte een objectief beeld te verwerven. Om zicht te krijgen op wat er speelde is in 2018 aan NTA de opdracht gegeven een lokale krachtenveldanalyse te doen en de lokale situatie in beeld te brengen. Deze opdracht is destijds uitbesteed, omdat expertise daarvoor niet in huis aanwezig was. Op advies van NCTV is gekozen voor NTA. Afgesproken is dat hun werkzaamheden binnen de kaders van de destijds geldende privacywetgeving zouden plaats vinden. De opdracht is verstrekt binnen de wettelijke verantwoordelijkheid van de burgemeester voor de openbare orde en veiligheid (burgemeestersbevoegdheid) en op basis van aanbevelingen die uit de genoemde landelijke programma’s voortkwamen. Doel van het onderzoek Doel van het onderzoek was een onafhankelijk en betrouwbaar beeld van het lokale speelveld te creëren. Er is bewust een externe partij met kennis en kunde gevraagd daarin te voorzien.

Wat staat er in het rapport? In het rapport van NTA staat het krachtenveld binnen de islamitische infrastructuur in Gooi en Vechtstreek centraal. Hierbij is gekeken naar islamitische organisaties die actief zijn in de stad, zowel formeel als informeel. Het is een momentopname van de in 2017 aanwezige relevante netwerken, waaronder de Marokkaanse en Turkse organisaties. Vervolgens is er ingezoomd op de salafistische invloeden in Gooi en Vechtstreek. Hierbij worden zowel de lokale, regionale en landelijke omgeving, als de interne verhoudingen beschreven en geanalyseerd. Een dergelijke analyse heeft een gemiddelde houdbaarheid van één à twee jaar. Waarom is het rapport van NTA geclassificeerd als vertrouwelijk? De krachtenveldanalyse is eigendom van NTA. Om te voorkomen dat er als gevolg van openbaarmaking van het rapport personen, organisaties of de rechtsstaat in gevaar zouden komen is het rapport door NTA als geheim geclassificeerd en zijn de resultaten zo beperkt mogelijk gedeeld. Er staat informatie in die de veiligheid van de staat zou kunnen schaden.

VERVOLGBLAD

3

Daarnaast geldt dat er in de analyse personen zijn genoemd, informatie herleidbaar is naar personen en in het kader van bronbescherming informatie niet gedeeld kon worden. Opdrachtgeverschap Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de burgemeester van de gemeente Huizen (regiehouder namens de regio op dit onderwerp) na akkoord van de burgemeesters van Hilversum en Gooise Meren. Het onderzoek is bekostigd uit de versterkingsgelden van het Rijk (NCTV). Waarvoor zijn de uitkomsten van de krachtenveldanalyse gebruikt? De uitkomsten van de analyse hebben bijgedragen aan versterking van onze informatiepositie, doordat wij meer zicht op lokale netwerken en dynamiek hebben gekregen. Het onderwerp radicalisering is ondertussen onderdeel van ons Integraal Veiligheidsplan (IVP). Hilversum is samen met de regiogemeenten hier mee aan het werk gegaan, middels het drie sporen beleid. De resultaten van de krachtenveldanalyse worden hierbij inmiddels niet meer gebruikt gelet op de beperkte houdbaarheid van het onderzoek. Vervolgstappen Het herstellen van de relatie en het vertrouwen met de betrokken moskeebesturen heeft nu onze grootste prioriteit. De gemeente Hilversum betreurt de schade die als gevolg van de berichtgeving in de relatie is ontstaan en gaat er alles aan doen een duurzame samenwerking op te bouwen gebaseerd op wederzijds vertrouwen en transparantie.

Volgende week donderdag, 28 oktober, vindt er een besloten bijeenkomst plaats met de religieuze gemeenschappen van Hilversum (inclusief vertegenwoordiging Raad van kerken Hilversum en andere betrokken partners. Graag besluit ik deze brief aan u met mijn waardering voor de moskeeën en andere maatschappelijke partners waarmee wij samenwerken aan een gezamenlijk belang van een leefbaar Hilversum, waar geen plaats is voor polarisatie en radicalisering.

Hopende u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend, de burgemeester van Hilversum P.I. Broertjes