bijlage4 Rapportage Groen enquete

Peiling – Groenvisie Hilversum

www.ioresearch.nl 1

COLOFON Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 020 308 48 00 www.ioresearch.nl Rapportnummer 2022/14 Datum Januari 2022 Opdrachtgever Gemeente Hilversum Auteurs Liselot Marée Wietse van Engeland Suzanne Brookman 2

Introductie Aanleiding In Hilversum is veel groen te vinden, maar ook hier merken we de effecten van klimaatverandering: hevigere buien, warmer weer (hittestress) en een dalende biodiversiteit. Verbetering van groen is dus hard nodig. Daarom werkt gemeente Hilversum aan een programma Groen. Onder dit programma vallen alle projecten en acties die te maken hebben met biodiversiteit, aanpassen aan het veranderende klimaat en vitaliteit (bewegen en gezondheid). Maar wat vinden Hilversummers hierbij het belangrijkste, wat doen zij zelf al om hun omgeving groener te maken en in hoeverre maken ze gebruik van het groen in hun omgeving? Daarvoor is inwoners gevraagd naar hun mening. De resultaten van de enquête worden betrokken bij het programma. Methode Voor het onderzoek is het Burgerpanel Hilversum geraadpleegd. Het panel bestaat uit 2.178 panelleden. Dit zijn inwoners van de gemeente Hilversum die zich hebben aangemeld voor deelname aan online onderzoeken van de gemeente. De panelleden zijn via e-mail uitgenodigd om deel te nemen aan dit onderzoek. Er is één herinneringsmail gestuurd. Daarnaast heeft de gemeente Hilversum door middel van een campagne nog een open link gedeeld naar de vragenlijst, zodat alle inwoners en belanghebbenden van Hilversum mee konden doen aan deze enquête. De vragenlijst kon worden ingevuld van 18 november tot en met 15 december 2021.

Analyse Op de data is een weging toegepast naar leeftijd en gender. Dit betekent dat de verhoudingen naar leeftijd en gender zijn teruggebracht naar de werkelijk bestaande verhoudingen in de bevolking van Hilversum. Groepen die ondervertegenwoordigd zijn, krijgen een groter gewicht, terwijl oververtegenwoordigde groepen een kleiner gewicht krijgen. Op deze manier zijn de resultaten representatief voor de gehele gemeente Hilversum, wat betreft deze achtergrondkenmerken. Indien de percentages niet optellen tot 100 procent, is dit het gevolg van afrondingsverschillen.

Respons Voor dit onderzoek zijn alle 2.178 panelleden uitgenodigd. 957 leden hebben de vragenlijst ingevuld, dit is een respons van 42 procent. Dit is ruim voldoende om betrouwbare uitspraken te kunnen doen. Daarnaast konden Hilversummers die geen lid zijn van het panel ook meedoen aan het onderzoek. De gemeente heeft een open link door middel van een campagne verspreid. Dat is effectief gebleken. De vragenlijst is namelijk 410 keer via deze link ingevuld. In totaal hebben dus 1.367 mensen meegedaan aan het onderzoek. In de rapportage worden in de blauwgroene kaders significante verschillen beschreven op basis van leeftijd en postcode gebied. In onderstaande tabel staat de ongewogen respons uitgesplitst naar wijk en leeftijdsgroep. Tabel 1: Respons per wijk Postcodegebied

Tabel 2: Respons naar leeftijdsgroep Aantal

%

Centrum

130

10%

Zuidoost

170

13%

Zuid

270

20%

Zuidwest

108

8%

Noordwest

147

11%

Hilversumse Meent

54

4%

Noordoost

161

12%

Oost

307

22%

Onbekend

20

2%

Totaal

1.367

100%

Leeftijdsgroep

Aantal

%

97

7%

35 t/m 49 jaar

377

28%

50 t/m 64 jaar

450

33%

65 jaar en ouder

402

29%

Onbekend

41

3%

1.367

100%

18 t/m 34 jaar

totaal

3

Groenere gemeente belangrijk 95 Procent van de Hilversummers vindt een groener Hilversum (heel) belangrijk •

Bijna alle Hilversummers vinden het groener maken van Hilversum (heel) belangrijk (95%), drie procent is neutraal en slechts twee procent vindt het (heel) onbelangrijk.

•

De belangrijkste reden om te vergroenen is volgens een derde het klimaatbestendiger maken van Hilversum, terwijl net iets meer dan een kwart vindt dat Hilversum groener maken de biodiversiteit moet steunen.

•

Slechts vijf procent van de inwoners vindt het (heel) onbelangrijk om Hilversum groener te maken. Deze groep werd om toelichting gevraagd. Een deel noemt dat Hilversum al groen genoeg is, terwijl een ander deel problemen voorziet met de verzorging van al het groen.

Figuur 1. U geeft aan dat u het belangrijk vindt om Hilversum groener te maken, wat is volgens u de belangrijkste reden om te vergroenen? Basis: alle inwoners die het (heel) belangrijk vinden om Hilversum groener te maken, n=1.305

34%

0%

20%

28%

40%

17%

60%

16%

80%

5%

100%

Klimaatbestendiger maken van Hilversum Biodiversiteit in Hilversum stimuleren Hilversum mooier maken Zorgen dat het groen beter bijdraagt aan de vitaliteit van Hilversummers Anders

4

Prioriteiten voor een gezonde groene stad (1) Klimaatbestendig bouwen meeste prioriteit volgens Hilversummers Vier projecten moeten volgens de inwoners de meeste prioriteit krijgen als Hilversum een gezonde stad voor mens en dier wil zijn:

•

1.

Klimaatbestendig bouwen (49%)

2. verbinden van groene gebieden van Hilversum met het buitengebied (47%) 3. natuur inclusief bouwen (47%) 4. natuurlijker ogend groen plaatsen (47%) Koele, beschaduwde routes voor fietsers en wandelaars in het buitengebied en meer ruimte voor sport en bewegen in de stad hebben volgens inwoners minder prioriteit.

•

•

•

Ongeveer de helft van de inwoners onder de 50 jaar vindt dat er natuur inclusief verbouwd moet worden. Onder 65-plussers ligt dit aandeel met 39 procent beduidend lager. Twee op de tien inwoners onder de 50 jaar vindt meer ruimte voor sport en bewegen belangrijker dan de oudste bevolkingsgroep (>65 jaar).

Figuur 2. Wat heeft volgens u de hoogste prioriteit als Hilversum een gezonde groene stad voor mens en dier wil zijn? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Meerdere antwoorden mogelijk 49%

Klimaatbestendig bouwen, verbouwen en renoveren Verbinden van groene gebieden binnen Hilversum met elkaar en met het buitengebied

47%

Natuurinclusief bouwen, verbouwen en renoveren

47%

Natuurlijker ogend groen in de openbare ruimte

47% 41%

Meer groene plekken creëren voor ontmoeten en samen doen Natuurvriendelijke tuinen

38%

Groene schoolpleinen

37%

Koele groene plekken in de buurt

36%

Koele, beschaduwde routes voor fietsers en wandelaars naar het buitengebied

17%

Meer ruimte voor sport en bewegen in de stad

16%

Anders

7%

Ik vind een groene stad niet belangrijk

0%

Weet ik niet

0% 0%

20%

40%

60%

5

Prioriteiten voor een gezonde groene stad (2) Klimaatbestendig bouwen meeste prioriteit volgens Hilversummers Daarnaast zijn er nog enkele verschillen te zien in wat inwoners naar wijk vinden dat de hoogste prioriteit moet krijgen. Significante verschillen naar wijk zijn: •

Natuurvriendelijke tuinen moeten volgens inwoners van noordoost en oost meer prioriteit krijgen dan in het centrum

•

Inwoners uit oost en het centrum vinden vaker dan inwoners van noordwest dat koele groene plekken in de buurt aangepakt moeten worden.

Tabel 3. Wat heeft volgens u de hoogste prioriteit als Hilversum een gezonde groene stad voor mens en dier wil zijn? Verschillen naar wijk. Basis: Alle inwoners, n=1.367

Totaal Hilversum

Centrum

Zuidoost

Zuid

Zuidwest

Noordwest

Hilversumse Meent

Noordoost

Oost

Natuurvriendelijke tuinen

38%

27%

38%

34%

39%

34%

39%

44%

43%

Koele groene plekken in de buurt

36%

42%

35%

37%

33%

25%

28%

30%

41%

6

Inrichting van de straat (1) Bomen belangrijkste inrichting van de straat • •

•

Inwoners willen dus graag een groenere stad, maar wat vinden ze belangrijk bij de inrichting van de straat? De ruime meerderheid van de Hilversummers vindt bomen een belangrijke inrichting van de straat (83%). Langzaam rijdende auto’s wordt door drie op de vijf genoemd. Bloemen en voldoende ruimte om te fietsen maken de top compleet met ieder 45 procent van inwoners die dit belangrijk vinden.

• • •

De jongste inwoners (18-34 jaar) vinden schaduw in de straat belangrijker dan oudere leeftijdsgroepen. Inwoners onder de 50 jaar vinden bloemen in hun straat belangrijker dan de senioren van Hilversum. Schaduw in de straat is voornamelijk belangrijk voor inwoners van noordoost (29%) en oost (25%).

Figuur 3. Wat vindt u belangrijk bij de inrichting van uw straat? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Meerdere antwoorden mogelijk Bomen

83%

Langzaam rijdende auto’s

60%

Bloemen

45%

Voldoende ruimte om te fietsen

45%

Ruime stoep

39%

Parkeerplaats

29%

Schaduw

20%

Anders

7%

Weet ik niet

0%

0%

20%

40%

60%

80%

100% 7

Inrichting van de straat (2) Bomen belangrijk in het centrum, Hilversumse meent en Noordoost •

Driekwart van de inwoners uit zuidwest vindt bomen het meest belangrijk bij het inrichten van de straat. Dit is lager dan in de rest van Hilversum.

•

In Hilversumse Meent vindt 56 procent bloemen belangrijk bij de inrichting van de straat. In andere delen van Hilversum is dit (net iets) minder dan de helft. In noordwest vindt ongeveer een derde dit belangrijk.

•

Inwoners van oost en noordoost vinden schaduw in de straat belangrijker dan inwoners in zuidoost.

Daarnaast zijn er nog enkele verschillen te zien in wat inwoners naar wijk vinden dat belangrijk is bij inrichting van hun straat. Dit zijn echter geen significante verschillen, waardoor er geen harde uitkomsten aan verbonden kunnen worden. Tabel 4. Wat vindt u belangrijk bij de inrichting van uw straat? Verschillen naar wijk. Basis: Alle inwoners, n=1.367. Meerdere antwoorden mogelijk Totaal Hilversum

Centrum

Zuidoost

Zuid

Zuidwest

Noordwest

Hilversumse Meent

Noordoost

Oost

Bomen

83%

88%

81%

85%

73%

78%

88%

87%

84%

Langzaam rijdende auto’s

66%

54%

61%

67%

58%

62%

61%

60%

58%

Bloemen

45%

45%

45%

47%

43%

34%

56%

47%

45%

Voldoende ruimte om te fietsen

45%

46%

44%

43%

33%

45%

44%

54%

48%

Ruime stoep

39%

45%

38%

38%

30%

38%

29%

41%

41%

Parkeerplaats

29%

26%

23%

31%

34%

23%

28%

37%

30%

Schaduw

20%

19%

12%

18%

15%

18%

15%

29%

25%

8

Gebruik van een groene plek in de buurt Zeven op de tien wil een ommetje maken Aan Hilversummers is gevraagd waar ze een groene plek in de buurt voor willen gebruiken. Een groene plek is een plantsoen, plein of parkje in de buurt.

•

Zeven op de tien Hilversummers wil een groene plek om een ommetje te maken. Net iets minder dan de helft van de inwoners wil rond kijken op de groene plek in de buurt en/of wil de groene plek gebruiken om mensen te ontmoeten.

•

• •

Voor 65-plussers is een plek om te sporten minder van belang. Inwoners tussen de 35 en 49 jaar zien vaker graag een groene plek om te spelen, waarschijnlijk omdat deze leeftijdsgroep jonge kinderen heeft.

Figuur 4. Waarvoor zou u een groene plek in uw buurt willen gebruiken? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Meerdere antwoorden mogelijk Een ommetje te maken

69%

Om te kijken

44%

Om te ontmoeten

43%

Voor verkoeling

33%

Om te spelen

31%

Om te sporten

18%

Om de hond uit te laten Anders

12%

6%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

9

Wat willen Hilversummers opgeven om te vergroenen? (1) Rijbaan mag volgens de helft weg om Hilversum te vergroenen • •

Volgens bijna de helft van de Hilversummers mag de rijbaan in de buurt weg om de buurt te vergroenen. Vier op de tien is bereid om de parkeerplaats voor de deur op te offeren, terwijl een kwart de parkeerplaats verderop wel op wil geven.

•

Elf procent geeft aan niets op te willen geven om de buurt te vergroenen.

•

Dertien procent van de Hilversummers noemen nog andere zaken die zij bereid zijn om op te geven. Het vergroenen van betegelde pleintjes of (voor) tuinen is een antwoord dat een paar keer terugkomt. Daarnaast vinden enkele inwoners dat er in hun buurt niet veel meer vergroend kan worden, omdat het al groen genoeg is.

Figuur 5. Wat bent u bereid om op te geven om de buurt te vergroenen? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Meerdere antwoorden mogelijk Rijbaan

48%

Parkeerplaats voor de deur

40%

Parkeerplaatsen verderop

25%

Stoep

15%

Anders

• •

65-plussers willen het minst vaak van alle leeftijdsgroepen iets opgeven om de buurt te vergroenen (16%). Inwoners onder de 50 jaar willen vaker de rijbaan opgeven dan inwoners boven de 50.

13%

Niets

11%

Weet ik niet

9%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

10

Wat willen Hilversummers opgeven om te vergroenen? (2) Inwoners van zuidwest en Hilversumse meent willen het minst graag de rijbaan opgeven om de buurt te vergroenen Daarnaast zijn er nog enkele verschillen te zien in wat inwoners naar wijk bereid zijn om op te geven om de buurt te vergroenen. •

Van alle Hilversumse wijken willen inwoners van zuidwest (30%) en Hilversumse meent (36%) het minst graag de rijbaan opgeven om de buurt te vergroenen. Dit verschil is significant.

•

Andere verschillen tussen wijken zijn niet significant. Hier kunnen dus geen harde uitkomsten aan verbonden worden.

Tabel 5. Wat bent u bereid om op te geven om de buurt te vergroenen? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Meerdere antwoorden mogelijk Totaal Hilversum

Centrum

Zuidoost

Zuid

Zuidwest

Noordwest

Hilversumse Meent

Noordoost

Oost

Rijbaan

48%

50%

48%

49%

30%

51%

36%

50%

50%

Parkeerplaatsen voor de deur

40%

38%

35%

42%

31%

40%

36%

41%

43%

Parkeerplaatsen verderop

25%

27%

26%

28%

14%

20%

19%

23%

27%

Stoep

15%

26%

14%

23%

12%

13%

8%

9%

12%

Niets

11%

8%

9%

10%

18%

12%

10%

11%

10%

11

Overlast van hitte (1) De helft van de inwoners ervaart enige overlast van de hitte tijdens warme zomerdagen •

•

•

Nederland kent steeds vaker warmere hittegolven. In erg versteende delen van Hilversum kan het in de zomer erg warm worden en koelt het onvoldoende af op hete dagen. Ongeveer de helft ervaart veel tot enige overlast van hitte (52%). Een bijna even grote groep ervaart weinig tot geen overlast van de hitte in hun huis en de omgeving (47%). Om hun huis koel te houden op hete dagen sluiten de meeste inwoners overdag de deuren/ramen (83%) of zetten deze ‘s nachts open (74%). Zes op de tien maakt gebruik van een zonnewering.

Figuur 6. In hoeverre heeft u in uw huis en omgeving last van hitte tijdens warme zomerdagen? Basis: Alle inwoners, n=1.367 12%

0%

40%

20% Veel overlast

32%

40%

Enige overlast

15%

60%

80%

Weinig overlast

Geen overlast

Ik hou overdag deuren en/of ramen gesloten

83% 74%

Ik maak gebruik van zonwering

60%

Ik heb mijn huis goed geïsoleerd

•

Inwoners onder de 50 jaar ervaren vaker (veel) overlast van de hitte dan inwoners boven de 50. Inwoners tussen de 35 en 49 jaar hebben het vaakst zelf bomen of planten geplaatst om koel te blijven (42%).

Weet ik niet

Figuur 7. Wat voor stappen onderneemt u om ervoor te zorgen dat uw huis koel blijft op hete dagen? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Meerdere antwoorden mogelijk Ik zet ’s nachts deuren en/of ramen open

•

100%

41%

Ik gebruik een ventilator

37%

Ik heb zelf bomen en/of planten geplant om schaduw te creëren

36%

Ik zet de airco aan

10%

Ik maak gebruik van een lucht/warmtepomp

2%

Anders

6%

Ik heb geen stappen ondernomen

1%

Weet ik niet

0%

0%

50%

100% 12

Overlast van hitte (2) Inwoners van het centrum ervaren veel overlast van hitte •

Sommige inwoners ervaren veel overlast van de hitte, vaak hebben zij ook geen koele plek in de buurt van het huis.

•

Zes op de tien inwoners hebben een koelere plek waar ze binnen vijf minuten van hun huis naar toe kunnen lopen, een kwart heeft dit niet. •

•

Figuur 7. Is er een koele plek waar u binnen 5 minuten lopen van uw huis naar toe kunt? Basis: Alle inwoners, n=1.367 14%

Twee op de tien inwoners van het centrum ervaren vaker ‘veel overlast’ van de hitte dan inwoners uit andere gebieden. De helft van de centruminwoners geeft aan een koele plek dichtbij te hebben, wat beduidend lager is dan in andere delen van Hilversum.

Ja

Nee

24%

Weet ik niet

62%

De helft van de inwoners van oost heeft, net als inwoners van het centrum, geen koele plek op vijf minuten lopen, wat significant lager is dan in de andere stadsdelen.

Tabel 6. Percentage dat veel overlast ervaart van de hitte in hun eigen huis en omgeving tijdens warme zomerdagen en percentage dat een koele plek op vijf minuten lopen heeft. Basis: Alle inwoners, n=1.367 Totaal Hilversum

Centrum

Zuidoost

Zuid

Zuidwest

Noordwest

Hilversumse Meent

Noordoost

Oost

Percentage dat veel overlast ervaart van de hitte

12%

22%

9%

10%

10%

6%

1%

8%

16%

Percentage dat een koele plek op 5 minuten lopen heeft

62%

52%

66%

66%

72%

82%

84%

59%

51%

13

Vergroenen van daken en gevels Klein deel is actief bezig met het vergroenen van daken • Een klein deel is actief bezig om te vergroenen (12%). Een kwart wil ergens in de toekomst gaan vergroenen. • Een kwart van de inwoners twijfelt nog over het vergroenen en elf procent wil hun dak en gevel niet vergroenen. Figuur 8. Overweegt u uw gevels en dak te vergroenen om er voor te zorgen dat het in uw huis en de directe omgeving koel blijft? Basis: Alle inwoners , n=1.367 Ja, ik ben hier al actief mee bezig

12%

Kosten en onzekerheid weerhouden inwoners van vergroenen • Voor bijna twee op de vijf Hilversummers spelen kosten een belangrijke rol in het weerhouden van het vergroenen van de dak en gevel • Een derde weet niet of ze kunnen vergroenen, bijna een op de vijf weet niet hoe ze moeten vergroenen • Inwoners die om andere redenen niet willen vergroenen, noemen met name het beschermen van het stadsgezicht dat het dak hier niet geschikt voor is of dat ze al zonnepanelen hebben Figuur 9. Wat weerhoudt u er mogelijk van om uw dak en gevel te vergroenen? Basis: Inwoners die hier zelf beslissingen over maken, n= 1.067 Meerdere antwoorden mogelijk Kosten

Ja, ik overweeg binnen 1 jaar mijn dak en gevel te vergroenen

6%

Ja, ik overweeg over 1 tot 3 jaar mijn dak en gevel te vergroenen

39%

Ik weet niet of het kan

33%

Ik weet niet hoe het moet

12%

19%

Het kost teveel tijd om te onderhouden

Ja, maar niet binnen 3 jaar

6%

Misschien/weet ik nog niet

7%

Ik weet niet wat past bij Hilversum qua planten

4%

Ik hou niet van tuinieren

3%

25%

Anders

Nee, ik wil mijn dak en gevel niet vergroenen

11%

3%

Niets weerhoudt mij om mijn dak en gevel te vergroenen

4%

Nee, mijn dak en gevel is al groen genoeg Nee, ik heb mijn dak en gevel (in de afgelopen jaren) al vergroend

Weet ik niet

22%

11%

Ik ben niet degene die hierover beslissingen maakt 3%

0%

Ik ben niet degene die hierover beslissingen maakt

21%

0%

5%

10%

15%

20%

• 25%

30%

10%

20%

30%

40%

50%

Inwoners jonger dan 65 jaar overwegen vaker om binnen 1 tot 3 jaar hun dak en gevel te vergroenen. Dit kan komen doordat de kosten met name deze groep ervan weerhoudt om te vergroenen. 14

Vergroenen van de tuin (1) Een derde actief bezig om de tuin te vergroenen • Dieren en planten leven in en rondom huizen en tuinen. Een groene tuin kan helpen met het bevorderen van de biodiversiteit. Maar in hoeverre hebben Hilversummers al een groene tuin of zijn ze hier actief mee bezig? • Een op de drie Hilversummers is actief bezig om de tuin te vergroenen. Een bijna even grote groep geeft aan dat hun tuin al groen genoeg is.

Acht op de tien Hilversummers willen hulp van de gemeente bij het vergroenen van de tuin • Als de gemeente wil helpen met vergroenen van de tuin, kunnen zij dit het beste doen door te helpen bij het afvoeren van materialen (46%), een financiële tegemoetkoming (42%) of door informatie te geven over groene tuinen (41%).

Figuur 11. Hoe kan de gemeente helpen bij het vergroenen van uw tuin? Basis: Inwoners die hun tuin willen vergroenen, n=554 Meerdere antwoorden mogelijk

Figuur 10. Overweegt u uw tuin te vergroenen? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Ja, ik ben hier al actief mee bezig

33%

Ja, ik overweeg binnen 1 jaar mijn tuin te vergroenen

Helpen bij materiaal afvoeren

46%

4%

Ja, ik overweeg over 1 tot 3 jaar mijn tuin te vergroenen

3%

Ja, maar niet binnen 3 jaar

1%

Misschien/weet ik nog niet

3%

Nee, ik wil mijn tuin niet vergroenen

2%

42%

Informatie geven over groene tuinen

41%

Anders

9%

Niet nodig

Nee, mijn tuin is al groen genoeg

30%

Nee, ik heb mijn tuin (in de afgelopen jaren) al vergroend

13%

Ik heb geen tuin

13%

0%

Een financiële tegemoetkoming

10%

0%

• 20%

30%

18%

40%

• •

10%

20%

30%

40%

Senioren zijn in vergelijking met andere leeftijdsgroepen het minst vaak bezig met hun tuin actief te vergroenen (21%). Inwoners onder de 50 jaar geven vaker aan dat de gemeente kan helpen door een financiële tegemoetkoming. Inwoners die overwegen om binnen 1 tot 3 jaar hun tuin te vergroenen kunnen voornamelijk geholpen worden met een financiële tegemoetkoming.

50%

15

Vergroenen van de tuin (2) Hilversummers kiezen voor een groene tuin vanwege de biodiversiteit of omdat ze het mooi vinden • Driekwart van de Hilversummers heeft een groene tuin omdat ze dit goed vinden voor de biodiversiteit. • Voor bijna driekwart is een reden om een groene tui te hebben omdat ze het mooi vinden. Twee derde vindt het beter in verband met de klimaatverandering. Figuur 12. Waarom kiest u (of zou u kiezen) voor meer groen in de tuin? Basis: Inwoners die hun tuin (willen) vergroenen of van wie de tuin al groen genoeg is, n=1.160 Meerdere antwoorden mogelijk

Niets concreets weerhoudt de helft van de Hilversummers ervan de tuin te vergroenen • De helft van de inwoners zegt dat niets hen ervan weerhoudt om hun tuin te vergroenen. • Wanneer inwoners wel een belemmering ervaren, is dit voornamelijk vanwege de kosten (17%). • Inwoners die andere redenen noemen om hun tuin niet te vergroenen, vinden dat hun tuin al groen genoeg is. Figuur 13. Wat weerhoudt u er mogelijk van om uw tuin te vergroenen? Basis: Inwoners met een tuin, n=1.186 Kosten

Goed voor de biodiversiteit, meer natuur in mijn tuin

Het kost teveel tijd om te onderhouden

76%

Vind ik mooi

Bodemverontreiniging

66% 45%

Ik houd van tuinieren

35%

Leuker voor de kinderen 5%

Weet ik niet

1%

0%

2% 1%

Ik weet niet hoe het moet

3%

Ik hou niet van tuinieren

3%

Anders

13%

Niets weerhoudt mij om mijn tuin te vergroenen

22%

Anders

6%

Ik weet niet wat past bij Hilversum qua planten

72%

Beter in verband met de klimaatverandering (waterberging bij hoosbuien ed) Het zorgt voor meer verkoeling binnen en buiten

17%

53%

Weet ik niet

2%

0% 20%

40%

60%

80%

• •

20%

40%

60%

Kosten weerhoudt met name inwoners tussen de 18 en 34 jaar ervan om hun tuin te vergroenen (33%). Voor inwoners die 50 jaar of ouder zijn geldt vaker dat niets hen tegen houdt om hun tuin te vergroenen.

16

Aantrekken van dieren en insecten Inwoners bereid om hun tuin natuurvriendelijker te maken voor dieren en insecten

Figuur 14. In hoeverre bent u bereid om uw tuin natuurvriendelijker in te richten zodat dieren zich gemakkelijker kunnen verplaatsen door Hilversum? Basis: Alle inwoners, n=1.367

Aan Hilversummers is gevraagd of ze bereid zijn om hun tuin natuurvriendelijker te maken. Dit houdt dan in dat er in de tuin rekening wordt gehouden met en aangepast wordt aan de behoeften van de natuur.

•

Driekwart van de inwoners is zeer bereid om hun tuin natuurvriendelijk te maken, 21 procent is hier een beetje toe bereid. Inwoners hopen vooral vlinders (94%) en vogels (91%) aan te trekken. 84 Procent hoopt bijen aan te trekken.

•

•

Ringslangen zijn het minst populair, slechts 19 procent hoopt deze reptielen aan te trekken.

•

Zeven procent van de inwoners noemen zelf nog andere opties. Een deel hiervan noemt specifieke dieren die veel in Hilversum voorkomen, zoals eekhoorns en uilen.

74%

0%

20%

21%

40%

Zeer bereid

60%

Een beetje bereid

80%

Niet bereid

Weet niet

Figuur 15. Welke dieren wilt u in uw tuin of balkon aantrekken? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Meerdere antwoorden mogelijk Vlinders

94%

Vogels

91%

Bijen

• •

50 tot en met 64 jarigen zijn het vaakst zeer bereid om hun tuin natuurvriendelijker te maken (81%). Veel inwoners zijn zeer bereid om hun tuin natuurvriendelijker in te richten. Inwoners uit zuidoost (85%) en noordwest (85%) zijn hiertoe het meest bereid.

100%

84%

Egels

72%

Vleermuizen

43%

Amfibieën

38%

Ringslang

19%

Anders

7%

Ik wil geen dieren in mijn tuin aantrekken

1%

0%

20%

40%

60%

80%

100% 17

Natuurlijker inrichting van Hilversum Natuurlijke inrichting van de natuur is een goed plan volgens acht op de tien Voor het voortbestaan van dieren is het belangrijk dat natuurgebieden met elkaar verbonden zijn. Dit maakt dieren minder kwetsbaar voor uitsterven omdat zij een groter gebied hebben waar zij in kunnen leven. Dit wordt gedaan door groene gebieden met elkaar te verbinden en natuurlijker in te richten.

•

Er is weinig weerstand tegen een meer natuurlijke inrichting van de natuur in Hilversum alsook tegen het verder de stad in brengen van de natuur. De meerderheid van de inwoners vindt de ideeën een ‘goed plan’. Wanneer inwoners het geen goed plan vinden, vinden ze het vaak wel acceptabel onder voorwaarden.

•

•

Senioren (>65 jaar) vinden het in vergelijking met andere leeftijden vaker acceptabel onder voorwaarden dat er een meer natuurlijk inrichting van buurten wordt gegeven, dat waterpartijen en vijvers natuurlijker worden ingericht en dat de natuur verder de stad in wordt gebracht.

Figuur 16. Hoe staat u tegenover….? Basis: Alle inwoners, n=1.367

een meer natuurlijke inrichting van buurten aan de rand van Hilversum?

83%

14% 1%

het natuurlijker inrichten van waterpartijen en vijvers in Hilversum?

81%

16% 2%

natuur verder de stad in brengen?

78%

19%

0% Goed plan

20%

Acceptabel onder voorwaarden

40%

60%

Slecht plan

80%

2%

100%

Weet ik niet

18

Recreatie in de natuur (1) Parken vooral om te wandelen of te fietsen •

Bewegen en ontspannen in de natuur is goed voor onze gezondheid. Daarom vroegen wij Hilversummers of zij gebruik maken van de natuurgebieden.

•

De meerderheid van de inwoners gaat een paar keer per week naar een omliggend natuurgebied (36%), drie op de tien bezoekt het een paar keer per maand. Bijna twee op de tien Hilversummers bezoeken dagelijks een omliggend natuurgebied. Met name inwoners van Zuidwest (17%) en Noordwest (20%) bezoeken de gebieden dagelijks.

•

Bijna alle Hilversummers die minstens een paar keer per maand een natuurgebied bezoeken, komen hier vooral om te wandelen. Driekwart van fietst komt om te fietsen, en een kwart loopt hier hard.

Figuur 17. Hoe vaak maakt u gebruik van omliggende natuurgebieden in het Goois Natuurreservaat en van Natuurmonumenten naar stadsindeling? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Totaal Hilversum 1%

Wandelen

Zuidoost 1%

0%

75%

Hardlopen

27%

Hond loslopend uitlaten

17%

Hond aangelijnd uitlaten

15%

Mountainbiken

•

8%

33%

34%

30%

40%

31%

Noordwest 1% 9%

Oost 2%

19% 32%

10%

Zuidwest 1%

Noordoost 2%

36%

36%

Zuid 1% 8%

93%

Fietsen

29%

Centrum 2%

Hilversumse Meent 1% Figuur 18. Wat voor activiteit doet u als u de omliggende natuurgebieden bezoekt? Basis: Alle inwoners die minstens een paar keer per maand een natuurgebied bezoekt, n=1.146 Meerdere antwoorden mogelijk

14%

27% 33%

17%

38%

20%

30%

14%

30%

14%

20% 35%

13%

37% 22%

20%

40%

17% 37%

60%

80%

100%

Nooit

Een paar keer per jaar

Een paar keer per maand

Een paar keer per week

Dagelijks

Weet ik niet

50 tot en met 64 jarigen bezoeken het vaakst dagelijks (24%) de natuurgebieden in vergelijking met andere leeftijdsgroepen.

12%

Paardrijden

2%

Iets anders

6%

0%

19 20%

40%

60%

80%

100%

Recreatie in de natuur (2) Een derde onderneemt activiteit(en) met het eigen gezin of de partner • •

Figuur 19. Met wie doet u over het algemeen deze activiteit(en)? Basis: Alle inwoners die minstens een paar keer per maand een natuurgebied bezoeken, n=1.146

Bijna de helft van de inwoners onderneemt de activiteit met één ander persoon, terwijl drie op de tien de activiteit alleen onderneemt. De meeste inwoners ondernemen de activiteit met het eigen gezin (32%) of met de partner (28%). Een op de vijf inwoners onderneemt de activiteit in zijn eentje.

•

32%

0%

28%

20%

20% 40% Met het eigen gezin Alleen Met een groep (vrienden en/of familie)

12%

6%

60% 80% Met partner Met een vriend/vriendin Anders

100%

Wanneer inwoners met ten minste twee andere mensen activiteiten in de buitengebieden ondernemen, zijn dit met name inwoners onder de 50 jaar. Figuur 20. Met hoeveel personen doet u over het algemeen deze activiteit? Basis: Alle inwoners die minstens een paar keer per maand een natuurgebied bezoeken, n=1.146 30%

0%

49%

20%

Alleen Met 2 anderen Met 4 anderen

40%

12%

60%

80%

6%

100%

Met 1 ander Met 3 anderen Met 5 anderen of meer

20

Bescherming van kwetsbare natuurgebieden Beschermen van kwetsbare natuurgebieden belangrijk voor Hilversummers •

Figuur 21. Hoe belangrijk is het voor om u om kwetsbare natuurgebieden in en rondom Hilversum te beschermen? Basis: Alle inwoners, n=1.367

Voor nagenoeg alle inwoners is het beschermen van kwetsbare natuurgebieden in en rondom Hilversum belangrijk. Voor driekwart van de inwoners is dit zelfs heel belangrijk. Slechts drie procent is neutraal.

•

Twee derde is bereid om dieren meer rust te gunnen door niet meer over bepaalde paden te wandelen of te fietsen, net iets meer dan een kwart is hier toe een beetje bereid (28%).

•

Aan inwoners is ook de vraag gesteld over hoe de natuur het beste beschermd kan worden. De antwoorden variëren van het aanpassen van plannen op bestuurlijk niveau, naar meer handhaven omtrent aangelijnde honden en mountainbikers, alsook informatievoorzieningen van de groene gebieden.

78%

0%

20%

40%

Heel belangrijk Niet belangrijk niet onbelangrijk Heel onbelangrijk

18%

60%

80%

3%

100%

Redelijk belangrijk Redelijk onbelangrijk Weet niet/geen mening

Figuur 22. In hoeverre bent u bereid om dieren meer rust te gunnen door op bepaalde paden in en rondom Hilversum niet meer te wandelen of te fietsen? Basis: Alle inwoners, n=1.367

66%

0%

20% Zeer bereid

28%

40%

60%

Een beetje bereid

Niet bereid

80%

5%

100%

Weet niet

Ideeën van inwoners over hoe de natuur het best beschermd kan worden: “Aanpassen van bestemmingsplan en meer slopen van panden bij dichte bebouwing om ruimte te maken voor groen. Parkeermogelijkheden concentreren (bv parkeergarages) en vrijkomende parkeerplekken vergroenen, brede stoepen versmallen ten gunste van groenstrookjes, bloembakken, boombeplanting e.d. Aanleg van groene routes voor wandelaars en fietsers.” “Bakken voor hondenpoep langs drukke wandelpaden. Voor sommige delen eenzelfde model als in de duinen hanteren (1 euro toegang), niet perse omdat de natuur daar zo kwetsbaar is, maar om aan te geven dat de plek kostbaar is, en de mogelijkheid te geven in contact te komen met meer mensen (via aanmelden nieuwsbrief bij kopen van het kaartje via qr-code), zodat ze makkelijker te weten komen wat bijzonder is aan de plek en wat voor effect bepaald gedrag kan hebben. In die zin zijn qr-codes op informatieborden sowieso geen slecht idee; je maakt informatie direct toegankelijk.” “Goede communicatie wat wel/niet doen. Evt delen tot rustgebied maken, zeker ook voor mountainbikes” “Handhaving van honden aan de lijn in natuurgebied. Handhaving van mountainbikers van de wandelpaden”

21

Bewegen in de openbare ruimte (1) Bijna zes op de tien wordt in enige mate door groen in hun wijk gestimuleerd om te bewegen •

Figuur 23. In hoeverre nodigt het groen in uw wijk uit om te bewegen? Basis: Alle inwoners, n=1.367

Ongeveer 58 procent van de Hilversummers wordt in (grote) mate uitgenodigd door het groen in de wijk om meer te bewegen. Hiervan wordt 30 procent in grote mate uitgenodigd. •

30%

Het groen nodigt de helft van de inwoners van noordwest en Hilversumse Meent uit om in grote mate te bewegen. Dit is beduidend hoger dan in andere delen van Hilversum.

0%

28%

20% In grote mate

•

Inwoners van het centrum zijn het meest verdeeld over de mate waarin het groen hen uitnodigt om te bewegen. Een op de vijf wordt in grote mate uitgenodigd, terwijl een even grote groep zich helemaal niet gemotiveerd voelt om meer in de wijk te bewegen.

•

Andere vergelijkingen tussen wijken leveren geen significante verschillen op.

13%

40% In enige mate

60%

Neutraal

Nauwelijks

17%

11%

80% Helemaal niet

100% Weet ik niet

Tabel 7. In hoeverre nodigt het groen in uw wijk uit om te bewegen? Naar wijk. Basis: Alle inwoners, n=1.367 Centrum

Zuidoost

Zuid

Zuidwest

Noordwest

Hilversumse Meent

Noordoost

Oost

In grote mate

21%

36%

27%

28%

53%

51%

16%

29%

In enige mate

23%

32%

33%

28%

25%

34%

31%

23%

Neutraal

13%

10%

12%

24%

11%

7%

20%

11%

Nauwelijks

22%

17%

16%

15%

6%

5%

21%

19%

Helemaal niet

22%

4%

10%

4%

4%

1%

11%

16%

22

Bewegen in de openbare ruimte (2) Tijdens de lockdown meer gebruik van groen in de omgeving •

Tijdens de lockdown heeft zes op de tien Hilversummers meer gebruik gemaakt van het groen in de omgeving, voor een derde is dit ongewijzigd.

•

Groene fiets- en wandelroutes (68%) en voldoende ruimte om te kunnen lopen en fietsen (63%) helpen Hilversummers het meest om te bewegen in de openbare ruimte.

Figuur 24. Wat helpt u om te gaan bewegen in de openbare ruimte? Basis: Alle inwoners, n=1.367 Meerdere antwoorden mogelijk

Groene fiets- en wandelroute naar de omliggende natuurgebieden

68%

Voldoende ruimte om te kunnen lopen/ fietsen

63%

Rustplekken zoals bankjes

Figuur 25. In welke mate heeft u tijdens de corona lockdowns groen in uw directe omgeving gebruikt om bijvoorbeeld te ontspannen, bewegen of recreëren? Uitgesplitst naar leeftijd. Basis: Alle inwoners, n=1.367 18 t/m 34

63%

35 t/m 49

27%

64%

50 t/m 64

30%

60%

65+

34%

46%

0%

• •

20%

45%

40%

60%

80%

Meer gebruik van gemaakt

Evenveel gebruik van gemaakt

Minder gebruik van gemaakt

Weet ik niet

34%

Een schaduwrijke en koele plek

29%

Speelaanleidingen

15%

Sportattributen in een groene omgeving

13%

Veilige groene route naar sportfaciliteiten

12%

Voldoende ruimte zoals een plein

11%

5% 1%

Begeleide activiteiten zoals lessen

5%

7% 2%

Anders

8%

3% 3% 3%

100%

Inwoners ouder dan 50 jaar worden vaker in grote mate door het groen uitgenodigd om te bewegen dan inwoners jonger dan 50 jaar. Inwoners jonger dan 65 jaar hebben in vergelijking met de senioren juist meer gebruik gemaakt van het groen tijdens de coronapandemie.

Weet ik niet

3%

Ik gebruik de openbare ruimte niet voor mijn beweging

3%

Ik ben niet in staat om veel te bewegen

1%

0%

20%

40%

60%

80%

23

Tot slot

Aan het eind van de vragenlijst is gevraagd of men nog opmerkingen had, hier volgen enkele gegeven antwoorden:

“Bebouwing in het centrum geeft steeds meer “in en uit” verkeer. Auto zou veel minder “voorrang” moeten krijgen: zowel bij de inrichting straten als bij snelheid. 30 km in de stad is al véél sneller dan lopen (dat zouden mensen zich meer moeten realiseren) en geeft veel minder overlast voor aan-en omwonenden. Langs de doorgaande wegen wonen óók mensen, niet alleen in de gecreëerde woonerven!”

“Fijn! Vooral in de kansarme wijken meer investeren! Is het mogelijk soort van volkstuintjes te maken dichter in of aan de rand van Hilversum? Misschien juist bij de armere buurten? Meer schoonmaken en onderhouden van groen ook daar. Meer speelmogelijkheden voor kinderen. Geef ze wat uitdagends sportiefs te doen in t groen! Verbind hier oud en jong.”

“Behoud wat er aan groen is, start met tegel lichten-project.”

“Goed dat hier echt aandacht aan wordt besteed. Bomen in onze straat worden ook al gekapt, hoge, prachtige kastanjebomen schijnen ziek te zijn. Hoop heel erg dat er ook weer mooie bomen voor in de plaats komen, ze geven veel schaduw/verkoeling in de zomer.”

“Binnen het centrum zijn er maar weinig speelgelegenheden voor kinderen. Dat zouden mooie groene plekken kunnen zijn waarbij kinderen al spelend contact met moeder natuur kunnen maken.” “De wijken die het minst gezegend zijn met aantrekkelijk en goed toegankelijk groen, gaan nog meer bebouwd worden, met randjes schaamgroen eromheen. Dat nieuwe groen zal, met zoveel nieuwe bewoners erbij, onvoldoende zijn om het al bestaande groengebrek voor de huidige en de nieuwe bewoners op te lossen. Vooral omdat de nieuwe woningen ook nog eens tuinloos worden en een deel zelfs balkonloos...” “Er mag in Hilversum meer toegezien worden op het opruimen van hondenpoep, ook mogen er meer ruimtes voorzien worden waar de hond vrij mag plassen zodat dit niet langs de stoep moet.”

“hoezeer ik ook voor vergroening ben en het planten van bomen propageer...in sommige straten staan de bomen te dicht op een rij, je ziet dan zelfs de blauwe lucht niet meer, dus er mag uit die compacte bomenrij zo hier en daar best een boompje tussenuit....” “Super goed initiatief. Ik wordt hier heel erg blij van. Laatst weer door Anna's hoeve gereden en dan breekt toch wel mijn hart. Hoop echt dat Hilversum weer meer voor groen gaat kiezen!” “Waarom is er geen subsidie vanuit de gemeente voor vergroening van daken? Vooral interessant voor 1221!” 24

Peiling – Groenvisie Hilversum

I&O Research Enschede

I&O Research Amsterdam

Zuiderval 70

Piet Heinkade 55

Postbus 563

1019 GM Amsterdam

7500 AN Enschede

T (020) 308 48 00

T (053) 200 52 00

E info@ioresearch.nl

E info@ioresearch.nl KvK-nummer 08198802